Nie przekarmiajmy jałówek hodowlanych

Co roku mamy do czynienia ze zmniejszającym się dochodem z produkcji mleka. Można to zaobserwować po systematycznie zmniejszającej się liczbie gospodarstw hodujących krowy mleczne. Co prawda w ostatnim czasie często wspomina się o wzrastających cenach mleka ale z drugiej strony mało kto mówi o jednoczesnym wzroście kosztów produkcji m.in. takich jak paliwo, nawozy czy pasze treściwe itp.. W związku z powyższym należy dobrze się zastanowić gdzie i jak można zaoszczędzić hodując wysokowydajne krowy. Jednym z istotnych kosztów w gospodarstwach zajmujących się hodowlą bydła mlecznego jest odchów jałówek. Ciężko jest obliczyć ile kosztuje odchów jednej jałówki ale wiadomo że cena za którą można ją kupić to około 4 tysiące złotych. Warto zatem się postarać aby ich nie stracić.

Podstawą do sukcesu w odchowie jałówek, obok żywienia i warunków środowiskowych jest kontrola ich wagi. Z większości wypowiedzi naukowców wynika że normalne dobowe przyrosty powinny wynosić około 750-800 g. na dobę. Dzięki takim przyrostom jałówki można kryć już w 16 – 17 m-cu życia. Takie przyrosty gwarantują również to, że w wymieniu młodej jałówki powstaje więcej komórek produkujących mleko. Przy intensywniejszym żywieniu zamiast komórek mlecznych powstaje więcej komórek tłuszczowych, które niestety mleka nie dają. Amerykańskie badania naukowe podają jasno że każde 100 g większego dobowego przyrostu dziennego ponad poziom 800 g to o 1,5 kg mleka mniej dziennie, co w laktacji daje stratę około 500,00 złotych.

Praktyka dosyć często pokrywa się z teorią i tak też można zauważyć że czołówka polskich hodowców krów mlecznych w roku 2010 inseminowała skutecznie swoje jałówki średnio w wieku 16,5 miesięcy. Do wyliczenia prawidłowego okresu kryć oprócz wieku niezbędne są również takie parametry jak waga i wysokość zwierzęcia. Jak podaje dr. Z. Lach jałówki można kryć wtedy gdy spełniają trzy podstawowe kryteria:

1.wiek – min. 15 m-cy

2. Wzrost w kłębie – min. 125 cm

3. Masa ciała – min. 370 kg

Do kontroli wagi i wysokości jałówek stosuje się m.in. takie metody jak:

  1. Ważenie zwierząt

a)      bezpośrednio za pomocą wagi

b)      pośrednio mierząc obwód klatki piersiowej

Tab. 1. Przelicznik obwodu klatki piersiowej na masę ciała u bydła rasy hf – badania amerykańskie

obwód klatki piersiowej (cm)masa ciała    (kg)obwód klatki piersiowej (cm)masa ciała    (kg)
6627140227
6931142239
7134145250
7439147263
7643150275
7949152289
8154155303
8458157318
8663160332
8967163347
9172165363
9476168379
9782170395
9987173412
10294175430
104102178448
107109180466
109117183485
112125185504
114133188523
117142191543
119151193563
122161196583
124170198604
127179201625
130188203645
132197206666
135207208687
137217

Pomiar wagi czy wzrostu jest czynnością dodatkową dość często czasochłonną ale przynosi wymierne korzyści. Dlatego też warto zaopatrzyć w co najmniej taśmę i laskę zoometryczną. Koszt zakupu w/w rzeczy to w sumie razem ok. 100 zł, a korzyść jaką daje stosownie tych urządzeń niewspółmiernie wyższa.

Stanisław Pater

KPODR w Minikowie