Środki identyfikacji dla zwierząt
Ustawa z 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt wprowadziła nie tylko obowiązek rejestrowania nowych gatunków, ale także nowe metody identyfikacji.
Rozporządzenie wykonawcze 2021/520 przedstawia konkretne cechy środków identyfikacji dotyczące utrzymywanego bydła, owiec, kóz, świń, wielbłądowatych i jeleniowatych. Mianowicie muszą one być:
– jednorazowe,
– wykonane z materiału nieulegającego degradacji,
– zabezpieczone przed ingerencją,
– łatwe do odczytania przez cały okres życia zwierząt,
– zaprojektowane w taki sposób, aby można je było na stale przymocować do zwierząt, nie wyrządzając im szkody,
– łatwe do usunięcia z łańcucha żywnościowego.
Tabela poniżej przedstawia dopuszczalne rodzaje identyfikatorów dla poszczególnych gatunków.
Tabela. Rodzaje identyfikatorów
| Gatunek | Środek identyfikacji |
| Bydło | zwykły kolczyk kolczyk elektroniczny kapsułka ceramiczna (bolus) wszczepiany transponder |
| Owce i kozy | zwykły kolczyk kolczyk elektroniczny zwykła lub elektroniczna opaska na pęcinę kapsułka ceramiczna (bolus) wszczepiany transponder tatuaż |
| Świnie | zwykły kolczyk kolczyk elektroniczny wszczepiany transponder tatuaż |
| Wielbłądowate | zwykły kolczyk wszczepiany transponder |
| Jeleniowate | zwykły kolczyk wszczepiany transponder tatuaż |
| Koniowate | wszczepiany transponder marker genetyczny (konie trakeńskie) |
Mimo tak wielu rozwiązań proponowanych przez ustawę na rynku dostępne są tylko:
– kolczyki zwykłe produkowane przez 18 firm (bydło, owce, kozy, świnie, jeleniowate),
– kolczyki elektroniczne produkowane przez 6 firm (bydło, owce, kozy),
– wszczepiane transpondery produkowane tylko przez jedną firmę (bydło, owce, kozy, jeleniowate, wielbłądowate, koniowate).
Aktualna lista dostawców dostępna jest na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Warianty łączenia oznakowania
W przypadku bydła, owiec i kóz wymaganym jest, aby przynajmniej jednym ze środków identyfikacji był kolczyk zwykły. Oczywiście każde z tych zwierząt musi posiadać dwa oznakowania.
Owce i kozy przeznaczone na wywóz do UE:
– w takim przypadku koniecznym jest posiadanie przez owce/kozy dwóch różnych środków identyfikacji. Koniecznie kolczyk zwykły oraz jeden z dostępnych na rynku środków – do wyboru kolczyk elektroniczny lub wszczepiany transponder.
Wielbłądowate i jeleniowate:
– jeżeli zastosowano wszczepiany transponder nie ma konieczności kolczykowania zwierząt. Dopuszczone jest także zastosowanie dwóch kolczyków zwykłych.
Świnie – tylko jeden kolczyk.
Koniowate – tylko transponder.
Tatuaż
W zdecydowanej większości niepraktykowanym sposobem oznakowania jest tatuaż. Dozwolony jest on dla zwierząt z gatunku jeleniowate, owce, kozy i świnie.
Tatuaż wykonuje się tak, aby był widoczny, czytelny, trwały i przedstawiał numer identyfikacyjny zwierzęcia.
Tatuaż umieszcza się wewnątrz małżowiny usznej, z tym że w prawej małżowinie usznej tatuuje się 7 pierwszych znaków numeru, a w lewej – pozostałe znaki tego numeru.
Tatuowanie owiec i kóz dozwolone jest tylko w obrocie krajowym, a w przypadku zwierząt z małżowinami usznymi zbyt małymi do wykonania tatuażu, wykonuje się go w fałdzie skóry u nasady ogona zwierzęcia.
U świń tatuaż można też umieścić na grzbiecie zwierzęcia.

Fot. Pixabay.com/pl
Anna Zakrzewska, KPODR
Opracowano na podstawie:
– Ustawa z 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
– Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 23 grudnia 2022 r. w sprawie wzorów środków identyfikacji dla bydła, owiec i kóz, świń, jeleniowatych, wielbłądowatych i koniowatych oraz szczegółowej specyfikacji technicznej tych środków.
