W uprawie rzepaku ozimego pierwszym okresem krytycznym s\u0105 dni poprzedzaj\u0105ce spoczynek zimowy, gdy\u017c proces formowania plonu rozpoczyna si\u0119 ju\u017c jesieni\u0105 i kondycja ro\u015blin ma w\u00f3wczas znaczenie podstawowe. Drugim okresem krytycznym na plantacjach rzepaku jest zima i przedwio\u015bnie.<\/p>\n\n\n\n
W 2016 roku przygotowanie ro\u015blin do zimowania by\u0142o zr\u00f3\u017cnicowane w zale\u017cno\u015bci od gleby, przedplonu, terminu siewu oraz opad\u00f3w i temperatury. Obfite jesienne opady deszczu i stosunkowo wysoka temperatura powietrza nadrobi\u0142y straty w rzepakach p\u00f3\u017ano zasianych, ale na glebach o nieprzepuszczalnym pod\u0142o\u017cu spowodowa\u0142y zastoiska wodne. Generalnie rzepaki przez d\u0142ugi okres wegetacji jesiennej nabra\u0142y du\u017co zielonej masy i wykszta\u0142ci\u0142y bujne rozety li\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
W ostatnich latach luty i marzec s\u0105 miesi\u0105cami, kt\u00f3re plantatorom rzepaku cz\u0119sto nie pozwalaj\u0105 dobrze spa\u0107. Zmienne warunki pogodowe, zw\u0142aszcza du\u017ce mrozy w okresach bez okrywy \u015bnie\u017cnej, powoduj\u0105 rozhartowanie ro\u015blin i znaczne straty na plantacjach.<\/p>\n\n\n\n
Kolejnym zagro\u017ceniem jest nowa choroba rzepaku, pa\u0142ecznica \u2013 zgnilizna rzepakowa, powodowana przez grzyby z rodzaju Typhula. Choroba ta szczeg\u00f3lnie ujawni\u0142a si\u0119 w sezonie 2009\/2010, gdy obserwowano niespotykany wcze\u015bniej rozmiar szk\u00f3d. Pola wiosn\u0105 najcz\u0119\u015bciej pora\u017cone by\u0142y placowo. Ro\u015bliny sprawia\u0142y wra\u017cenie uszkodzonych przez mr\u00f3z, korzenie jednak nie by\u0142y zniszczone, natomiast pora\u017cone li\u015bcie mia\u0142y barw\u0119 jasnobe\u017cow\u0105, potem szarobrunatn\u0105, zasycha\u0142y, by\u0142y posklejane i p\u0142asko zalega\u0142y na gruncie. Plantacja sprawia\u0142a wra\u017cenie powleczonej paj\u0119czyn\u0105. Na zaatakowanych pa\u0142ecznic\u0105 fragmentach ro\u015blin mo\u017cna zaobserwowa\u0107 bia\u0142oszar\u0105, lu\u017an\u0105 grzybni\u0119 patogena, a na pora\u017conych tkankach lub w ich pobli\u017cu mo\u017cna dostrzec skleroty (przetrwalniki) grzyba. Niestety, choroba ta pora\u017ca tak\u017ce sto\u017cek wzrostu, kt\u00f3ry staje si\u0119 br\u0105zowy i szybko zamiera. Wzrost zostaje zahamowany i w niekt\u00f3rych przypadkach regeneracja staje si\u0119 niemo\u017cliwa. Ca\u0142e ro\u015bliny zasychaj\u0105 lub przegniwaj\u0105 tu\u017c nad powierzchni\u0105 gleby.<\/p>\n\n\n\n
Kolejnym, stosunkowo nowym problemem s\u0105 intensywnie namna\u017caj\u0105ce si\u0119 jesienne szkodniki rzepaku, szczeg\u00f3lnie \u015bmietka kapu\u015bciana i pche\u0142ki. Jest to zwi\u0105zane z przepisami Unii Europejskiej, kt\u00f3re od 1 grudnia 2013 roku zakazuj\u0105 stosowania trzech insektycyd\u00f3w z grupy neonikotynoid\u00f3w. Dlatego rzepak nie mo\u017ce by\u0107 zaprawiany substancjami owadob\u00f3jczymi z tej grupy, a by\u0142y one jedynymi skutecznymi \u015brodkami niszcz\u0105cymi szkodniki jesienne. Niestety, do tej pory neonikotynoidy nie maj\u0105 \u017cadnych zamiennik\u00f3w. Dlatego uszkodzenia rzepaku na plantacjach, mimo stosowania oprysk\u00f3w nalistnych, s\u0105 znaczne. Ten fakt ma r\u00f3wnie\u017c du\u017cy wp\u0142yw na przezimowanie ro\u015blin; cz\u0119sto spotyka si\u0119 ro\u015bliny z systemem korzeniowym uszkodzonym przez \u015bmietk\u0119 kapu\u015bcian\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Wczesn\u0105 wiosn\u0105 podstawowym zagadnieniem dla rzepaku jest w\u0142a\u015bciwe nawo\u017cenie. Kiedy nast\u0119puje odwil\u017c, to rolnicy niestety maj\u0105 co roku nie lada problem. Zastanawiaj\u0105 si\u0119, kiedy wjecha\u0107 na pole rzepakowe z nawozem. W rolnictwie nie da si\u0119 wpa\u015b\u0107 w rutyn\u0119, bo corocznie trzeba rozstrzyga\u0107 na nowo, jaki da\u0107 naw\u00f3z azotowy, kiedy siark\u0119 albo bor. Na takie i inne pytania mo\u017ce odpowiada\u0107 tylko dobry praktyk. Dlatego serdecznie zapraszamy plantator\u00f3w rzepaku ozimego na konferencj\u0119 do Przysieka 21 lutego 2017 roku. Jak ju\u017c sta\u0142o si\u0119 zwyczajem, dr hab. Witold Szczepaniak z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu b\u0119dzie odpowiada\u0142 na pytania.<\/p>\n\n\n\n
Podczas konferencji b\u0119dzie poruszany tak\u017ce problem ochrony rzepaku przed chorobami, szkodnikami i chwastami. Mi\u0119dzy innymi mo\u017cna b\u0119dzie dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o tej nowej chorobie rzepaku \u2013 pa\u0142ecznicy oraz szkodnikach jesiennych.<\/p>\n\n\n\n
Coraz cz\u0119\u015bciej rolnicy w uprawie rzepaku stosuj\u0105 innowacje. Dotyczy to szczeg\u00f3lnie uprawy uproszczonej czy siewu pasowego. O nowych metodach agrotechniki, doborze najlepszej odmiany oraz o organizacyjno-ekonomicznych aspektach uprawy rzepaku r\u00f3wnie\u017c b\u0119dziemy rozmawia\u0107 w Przysieku.<\/p>\n\n\n\n
tekst i fot. Maria Sikora,
Kujawsko-Pomorski O\u0153rodek Doradztwa Rolniczego<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W uprawie rzepaku ozimego pierwszym okresem krytycznym s\u0105 dni poprzedzaj\u0105ce spoczynek zimowy, gdy\u017c proces formowania plonu rozpoczyna si\u0119 ju\u017c jesieni\u0105<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":158,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-928","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rzepak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/928","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=928"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/928\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1344,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/928\/revisions\/1344"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=928"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=928"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=928"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}