Rzepak jest najwa\u017cniejsz\u0105 ro\u015blin\u0105 oleist\u0105 uprawian\u0105 w wojew\u00f3dztwie Kujawsko-Pomorskim. Wi\u0119ksze zainteresowanie rolnik\u00f3w upraw\u0105 tej ro\u015bliny w tym roku wynika z „\u0142amania” d\u0142ugiego nast\u0119pstwa uprawy zb\u00f3\u017c i stosunkowo \u0142atwego zbytu nasion. Rzepak nie jest ro\u015blin\u0105 \u0142atw\u0105 w uprawie, wymaga du\u017cych nak\u0142ad\u00f3w na nawo\u017cenie, ochron\u0119 przed chwastami, szkodnikami i chorobami. Wysokie plony zapewnia uprawa na glebach \u017cyznych, zasobnych w pr\u00f3chnic\u0119 i wap\u0144. Rzepak wymaga starannej uprawy gleby i siewu nasion w optymalnym terminie agrotechnicznym, w naszym rejonie 15-20 sierpnia. Rzepak charakteryzuje si\u0119 du\u017c\u0105 zmienno\u015bci\u0105 plonowania. W czasie mro\u017anych bez\u015bnie\u017cnych zim mo\u017ce wymarza\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Kr\u00f3tka charakterystyka rzepaku ozimego<\/p>\n\n\n\n
Nasiona rzepaku potrzebuj\u0105 do kie\u0142kowania stosunkowo ma\u0142o wody, 48-51% ci\u0119\u017caru suchego nasienia, a dla przyk\u0142adu burak cukrowy 100%. Wschody ro\u015blin w optymalnych warunkach temperatury oraz zaopatrzenia w wod\u0119 i tlen trwaj\u0105 tylko 3 dni.<\/p>\n\n\n\n
Ro\u015blina wytwarza silny, palowy korze\u0144, kt\u00f3ry w pe\u0142ni rozwoju ro\u015bliny mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 120-290 cm d\u0142ugo\u015bci. G\u0142\u00f3wna masa korzeniowa rozwini\u0119ta jest w warstwie ornej. Rozga\u0142\u0119zienia boczne nie wyrastaj\u0105 z szyjki korzeniowej, ale zawsze z ni\u017cej po\u0142o\u017conej cz\u0119\u015bci korzenia. Przed zim\u0105 szyjka korzeniowa powinna osi\u0105gn\u0105\u0107 grubo\u015b\u0107 1-2 cm, a rozeta 8-10 li\u015bci. Rozw\u00f3j ro\u015blin przed zim\u0105 decyduje o wysoko\u015bci uzyskiwanych plon\u00f3w. Do prawid\u0142owego rozwoju rzepak potrzebuje jesieni\u0105 75-85 dni pe\u0142nej wegetacji z temperatur\u0105 minimaln\u0105 powy\u017cej 50oC. Reaguje na op\u00f3\u017anienie siewu, czyli skr\u00f3cenie wegetacji jesieni\u0105 mniejsz\u0105 liczb\u0105 rozga\u0142\u0119zie\u0144 bocznych wiosn\u0105. Ka\u017cdy dzie\u0144 op\u00f3\u017anienia siewu obni\u017c plon nasion od 15 do 50 kg na 1 ha.<\/p>\n\n\n\n
Rzepak wytrzymuje mrozy do minus 15oC (istniej\u0105 r\u00f3\u017cnice odmianowe), a pod \u015bniegiem do minus 30oC.
W czasie zimy mrozoodporno\u015b\u0107 spada, ro\u015bliny ulegaj\u0105 rozhartowaniu. P\u0105ki kwiatowe mog\u0105 przemarza\u0107 w czasie majowych przymrozk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Rzepak ozimy jest wra\u017cliwy na wi\u0119ksze susze jak i du\u017ce opady. Zapotrzebowanie na wod\u0119 jest zr\u00f3\u017cnicowane w poszczeg\u00f3lnych fazach rozwojowych. Dodatni wp\u0142yw na plony nasion maj\u0105 cz\u0119ste i dobrze roz\u0142o\u017cone opady w okresie kwitnienia, ale jednocze\u015bnie niewysokich temperaturach.<\/p>\n\n\n\n
Optymalne dla rzepaku ozimego na glebach \u015brednich ilo\u015bci opad\u00f3w* i \u015brednie temperatury wynosz\u0105 w:<\/p>\n\n\n\n
* Ilo\u015bci opad\u00f3w dla gleb ci\u0119\u017ckich nale\u017cy pomno\u017cy\u0107 przez 0,85, a dla gleb lekkich przez 1,20. Okre\u015blenie optymalnych ilo\u015bci opad\u00f3w wynika z odmiennych mo\u017cliwo\u015bci retencjonowania wody w czasie zimy i po intensywnych opadach deszczu na r\u00f3\u017cnych glebach.<\/p>\n\n\n\n
Rzepak nie ma szczeg\u00f3lnych wymaga\u0144 glebowych. Dobre plony zapewni\u0105 gleby \u017cyzne, zasobne w pr\u00f3chnic\u0119, niezakwaszone o przepuszczalnym pod\u0142o\u017cu, w dobrej kulturze, klasy bonitacyjnej od I do IVa. Uprawa na glebach l\u017cejszych jest op\u0142acalna pod warunkiem zapewnienia dostatecznej ilo\u015bci wody.<\/p>\n\n\n\n
Odmiany<\/p>\n\n\n\n
Aktualnie uprawiane odmiany rzepaku ozimego r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 zdolno\u015bci\u0105 tworzenia plonu nasion i t\u0142uszczu, d\u0142ugo\u015bci\u0105 okresu wegetacji, odporno\u015bci\u0105 na choroby.<\/p>\n\n\n\n
W gospodarstwach uprawiaj\u0105cych du\u017cy area\u0142 rzepaku zaleca si\u0119 wysiewa\u0107 wcze\u015bniejsz\u0105 i p\u00f3\u017aniejsz\u0105 odmian\u0119, pozwoli to na stabilizacj\u0119 plon\u00f3w rzepaku w latach oraz roz\u0142o\u017cenie \u017cniw rzepakowych i zbi\u00f3r we w\u0142a\u015bciwej fazie.<\/p>\n\n\n\n
Nowo\u015bci\u0105 s\u0105 miesza\u0144ce z\u0142o\u017cone, kt\u00f3re s\u0105 specjalnie dobran\u0105 mieszank\u0105 o sk\u0142adzie 70% miesza\u0144ca nie wytwarzaj\u0105cego py\u0142ku i 30 % odmiany zapylacza. Miesza\u0144ce te do dobrego zapylenia potrzebuj\u0105 owad\u00f3w zapylaj\u0105cych, najlepiej 1 do 3 ule na 1 ha i s\u0142onecznej pogody do pracy owad\u00f3w. Na plantacjach obsianych miesza\u0144cami z\u0142o\u017conymi rzepaku nie wolno stosowa\u0107 w okresie kwitnienia pyretroid\u00f3w. Insektytcydy te wykazuj\u0105 dzia\u0142anie odstraszaj\u0105ce – repelentne w stosunku do owad\u00f3w zapylaj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n
Miesza\u0144ce zrestorowane, czyli o przywr\u00f3conej p\u0142odno\u015bci py\u0142ku nie wymagaj\u0105 w czasie kwitnienia dobrej pogody i owad\u00f3w zapylaj\u0105cych do zawi\u0105zania nasion.<\/p>\n\n\n\n
Stanowisko w zmianowaniu
Warunkiem dobrych plon\u00f3w jest terminowy siew rzepaku w gleb\u0119 starannie doprawion\u0105 i odle\u017ca\u0142\u0105. Tak, wi\u0119c uprawa po j\u0119czmieniu ozimym, grochu, wczesnych odmianach ziemniaka jest najlepsza. Brak stanowisk wymusza upraw\u0119 po pszenicy ozimej, a z konieczno\u015bci po rzepaku.<\/p>\n\n\n\n
Uprawa po rzepaku powoduje wi\u0119ksze pora\u017cenie przez choroby grzybowe tj. Such\u0105 zgnilizn\u0119 kapustnych, czer\u0144 krzy\u017cowych, szar\u0105 ple\u015b\u0144, cylindrosporioz\u0119, m\u0105czniaka rzekomego. Nie bez znaczenia jest zwi\u0119kszenie liczebno\u015bci szkodnik\u00f3w, wymusza to konieczno\u015b\u0107 zwi\u0119kszenia nak\u0142ad\u00f3w na ochron\u0119 Ro\u015blinom w wi\u0119kszym stopniu zagra\u017caj\u0105; gnatarz rzepakowiec, chowacz brukwiaczek, s\u0142odyszek rzepakowy, chowacz czteroz\u0119bny, pryszczarek kapustnik, mszyca kapu\u015bciana.<\/p>\n\n\n\n
Nasiona z samosiew\u00f3w zawieraj\u0105 wi\u0119cej kwasu erukowego i glukozynolan\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Uprawa roli
Staranna i wykonana we w\u0142a\u015bciwym czasie jest niezb\u0119dna dla zapewnienia pe\u0142nych i wczesnych wschod\u00f3w rzepaku, \u0142atwego przenikania korzeni w g\u0142\u0105b gleby i stworzenia m\u0142odym ro\u015blinom dobrych warunk\u00f3w wzrostu i rozwoju.<\/p>\n\n\n\n
W stanowisku po zbo\u017cach bardzo wa\u017cne jest r\u00f3wnomierne rozmieszczenie przyorywanej s\u0142omy, aby nie tworzy\u0142y si\u0119 materace hamuj\u0105ce podsi\u0105kanie wody, w wyniku czego brak wschod\u00f3w rzepaku.<\/p>\n\n\n\n
Dobrze wykona\u0107 zestaw uprawek po\u017cniwnych i 2-3 tygodnie przed siewem ork\u0119 siewn\u0105 na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 22-25 cm . G\u0142\u0119boko\u015b\u0107 orki pod rzepak nie ma wi\u0119kszego znaczenia dla plon\u00f3w rzepaku.<\/p>\n\n\n\n
Nawo\u017cenie przedsiewne
Rzepak ma du\u017ce wymagania pokarmowe, kt\u00f3re musz\u0105 by\u0107 pokryte z zasob\u00f3w naturalnych gleby lub przez nawo\u017cenie. Nawo\u017cenie to podstawowy czynnik plonotw\u00f3rczy.<\/p>\n\n\n\n
Bilans sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych nale\u017cy przeprowadzi\u0107 w oparciu o aktualne wyniki analiz chemicznych na pH i zasobno\u015b\u0107 gleby.<\/p>\n\n\n\n
Obok azotu, fosforu, potasu, wapnia, magnezu rzepak pobiera du\u017ce ilo\u015bci siarki. Potrzebuje r\u00f3wnie\u017c mikroelement\u00f3w: boru, manganu, cynku, molibdenu, miedzi i innych. Pierwiastki te powinny by\u0107 przede wszystkim dostarczone do gleby, sk\u0105d mog\u0105 zosta\u0107 pobrane przez korzenie rzepaku. Cz\u0119\u015b\u0107 ( azot, mikroelementy) mo\u017ce by\u0107 dostarczona w formie dokarmiania dolistnego.<\/p>\n\n\n\n
Do wytworzenia 1 tony nasion z odpowiedni\u0105 ilo\u015bci\u0105 biomasy rzepak potrzebuje: 50 kg azotu, 24 kg fosforu, 50 kg potasu 50 kg wapnia, 8 kg magnezu, 8 kg siarki i mikroelementy. Rolnik mo\u017ce wi\u0119c sporz\u0105dzi\u0107 bilans i wyliczy\u0107 jak\u0105 ilo\u015b\u0107 nawozu powinien dostarczy\u0107 do gleby, aby zapewni\u0107 oczekiwany poziom plon\u00f3w i utrzyma\u0107 zasobno\u015b\u0107 gleby.<\/p>\n\n\n\n
Bardzo wa\u017cny jest odczyn gleby, najlepiej w granicach 5,8-6,5 pH.<\/p>\n\n\n\n
Uwaga na azot!<\/p>\n\n\n\n
Jesienne zapotrzebowanie rzepaku na azot jest stosunkowo niewielkie i wynosi \u015brednio 20-30 kg na 1 ha.<\/p>\n\n\n\n
Po dobrych przedplonach: groch, lucerna, koniczyna, jare mieszanki zbo\u017cowo- motylkowe, kt\u00f3re pozostawiaj\u0105 azot w resztkach po\u017cniwnych, nawo\u017cenie azotem jest zb\u0119dne.<\/p>\n\n\n\n
Po ro\u015blinach zbo\u017cowych, nale\u017cy zastosowa\u0107 20-40 kg azotu na 1 ha.<\/p>\n\n\n\n
Siew rzepaku
Do siewu nale\u017cy u\u017cywa\u0107 nasion kwalifikowanych.<\/p>\n\n\n\n
O plonach rzepaku w du\u017cej mierze decyduje ilo\u015b\u0107 wysiewu nasion na 1 ha. W korzystnych warunkach panuj\u0105cych w czasie siewu na wi\u0119kszo\u015bci gleb mo\u017cna oczekiwa\u0107 90 % wschod\u00f3w, na zwi\u0119z\u0142ych glebach ilastych 80% wschod\u00f3w. Przypomn\u0119, \u017ce 1 kg wysianych nasion rzepaku odpowiada obsadzie 20 ro\u015blin na 1 m2. Na dobrze uprawionej glebie, w optymalnym terminie siewu wystarczy wysia\u0107 od 3 do 3,5 kg nasion na 1 ha. Zapewni to obsad\u0119 60-70 ro\u015blin\/ m2 jesieni\u0105 i oko\u0142o 50-60 ro\u015blin\/m2 po przezimowaniu. Optymalna liczba na 1 m2 ro\u015blin po wschodach w przeci\u0119tnych warunkach powinna wynosi\u0107 60-80 ro\u015blin \/m2, w korzystnych 50-60 ro\u015blin \/m2, a w s\u0142abych stanowiskach 90 – 120 ro\u015blin \/m2.<\/p>\n\n\n\n
Odmiany miesza\u0144cowe z\u0142o\u017cone rzepaku ozimego wymagaj\u0105 rzadszego siewu. Dla naszych warunk\u00f3w klimatycznych wegetacji najbardziej korzystny jest wysiew 70-80 kie\u0142kuj\u0105cych nasion na 1 m2.<\/p>\n\n\n\n
Optymalny termin siewu w naszym rejonie to 15-20 sierpnia. Rzepak przed zim\u0105 powinien wytworzy\u0107 rozet\u0119 z 8-10 li\u015bci, gruby i d\u0142ugi korze\u0144 palowy i co bardzo wa\u017cne nisko osadzony p\u0105k wierzcho\u0142kowy. Taki rozw\u00f3j uzyskuje rzepak po 75-80 dniach jesiennej wegetacji w temperaturze powy\u017cej 5oC. Z tego powodu tak wa\u017cny jest termin siewu nasion, nie mo\u017cna go zrekompensowa\u0107 wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015bci\u0105 wysianych nasion na 1 ha i wy\u017cszym nawo\u017cenie azotem jesieni\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Podany wysiew w kg jest ma\u0142o precyzyjny, poniewa\u017c nasiona poszczeg\u00f3lnych odmian r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mas\u0105 1000 nasion (nawet do 30%).<\/p>\n\n\n\n
W celu precyzyjnego okre\u015blenia ilo\u015bci wysiewu polecam skorzystanie ze wzoru opracowanego przez IHAR Radzik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Ilo\u015b\u0107 wysiewu w kg\/ha = MTN w g x obsada sztuk na m2 dzielona przez zdolno\u015b\u0107 kie\u0142kowania np. ilo\u015b\u0107 wysiewu = 5,0 g x 60 siewek na m2: 80% zdolno\u015b\u0107 wschod\u00f3w<\/p>\n\n\n\n
Ilo\u015b\u0107 wysiewu = 3,75 kg na 1 ha Zastosowanie herbicyd\u00f3w jesieni\u0105 to optymalny wariant chemicznego niszczenia chwast\u00f3w w rzepaku ozimym. Dob\u00f3r herbicyd\u00f3w do wyst\u0119puj\u0105cych na danym polu chwast\u00f3w to gwarancja wysokiej skuteczno\u015bci i czyste pole i szansa dobrego rozwoju ro\u015blin od pocz\u0105tku wzrostu.<\/p>\n\n\n\n Wiosenne stosowanie preparat\u00f3w to wi\u0119kszy wydatek finansowy i trudno\u015bci ze zwalczeniem silnie wyro\u015bni\u0119tych chwast\u00f3w. Nie mo\u017ce by\u0107 tu usprawiedliwieniem to, \u017ce rzepak wymarznie i poniesione nak\u0142ady b\u0119d\u0105 stracone czy nast\u0119pstwo ro\u015blin po zastosowanych jesieni\u0105 herbicydach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Rzepak jest najwa\u017cniejsz\u0105 ro\u015blin\u0105 oleist\u0105 uprawian\u0105 w wojew\u00f3dztwie Kujawsko-Pomorskim. Wi\u0119ksze zainteresowanie rolnik\u00f3w upraw\u0105 tej ro\u015bliny w tym roku wynika z<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":158,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-902","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rzepak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/902","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=902"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/902\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":903,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/902\/revisions\/903"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Wysoki plon rzepaku gwarantuje plantacja wolna od chwast\u00f3w i zdrowa przez ca\u0142y okres wegetacji. Zarejestrowane \u015brodki ochrony ro\u015blin podane w Zaleceniach Ochrony Ro\u015blin na lata 2003\/2004 zapewniaj\u0105 skuteczn\u0105 ochron\u0119 rzepaku przed patogenami. Zapraszamy na stron\u0119 Instytutu Ochrony Ro\u015blin www.ior.poznan.pl<\/a><\/p>\n\n\n\n