{"id":900,"date":"2010-10-11T11:44:00","date_gmt":"2010-10-11T09:44:00","guid":{"rendered":"http:\/\/test2.kpodr.pl\/?p=900"},"modified":"2020-05-13T10:19:43","modified_gmt":"2020-05-13T08:19:43","slug":"szkodniki-rzepaku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2010\/10\/11\/szkodniki-rzepaku\/","title":{"rendered":"Szkodniki rzepaku"},"content":{"rendered":"\n<p>Rzepak to ro\u015blina wymagaj\u0105ca intensywnej i pe\u0142nej ochrony przed patogenami. Ka\u017cdy zabieg nale\u017cy dok\u0142adnie przeanalizowa\u0107 i wykona\u0107 tylko wtedy, gdy jest potrzebny, aby zakupiony preparat przyni\u00f3s\u0142 oczekiwany efekt owadob\u00f3jczy i finansowy. Nie nale\u017cy podejmowa\u0107 decyzji oprysku szablonowo lub sugerowa\u0107 si\u0119 decyzj\u0105 s\u0105siada, kt\u00f3ry wykonuje zabieg chemiczny na swojej plantacji.<\/p>\n\n\n\n<p>Przedwio\u015bnie to czas rozwoju i wzrostu rzepaku, r\u00f3wnocze\u015bnie pora aktywno\u015bci licznych szkodnik\u00f3w. Wraz ze wzrostem temperatury plantacje rzepaku odwiedzaj\u0105 r\u00f3\u017cne owady, niekt\u00f3re z nich mog\u0105 wyrz\u0105dzi\u0107 szkody i obni\u017cy\u0107 potencjalny plon nasion rzepaku. Straty gospodarcze w nast\u0119pstwie obecno\u015bci szkodnik\u00f3w mog\u0105 prowadzi\u0107 nawet do 50% obni\u017cenia plonu. W wyniku uszkodze\u0144 i os\u0142abienia ro\u015blin przez szkodniki wzrasta ryzyko pora\u017cenia przez choroby, co mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 nawet ca\u0142kowitego zniszczenia plonu. Do takiej sytuacji nie wolno dopu\u015bci\u0107, nie nale\u017cy da\u0107 szansy rozwoju szkodnikom.<\/p>\n\n\n\n<p>Trudno poda\u0107 jednoznaczn\u0105 recept\u0119 ochrony ka\u017cdej plantacji rzepaku przed szkodnikami wed\u0142ug ustalonego schematu. Aby podj\u0105\u0107 skuteczn\u0105 walk\u0119 nale\u017cy pozna\u0107 szkodnika, okre\u015bli\u0107 jego ilo\u015b\u0107, ustali\u0107 potencjalne zagro\u017cenie i w\u00f3wczas wybra\u0107 odpowiedni \u015brodek, dobra\u0107 dawk\u0119 i ustali\u0107 precyzyjny termin wykonania zabiegu. W niekt\u00f3rych przypadkach wa\u017cna jest pora dnia aplikacji preparatu.<\/p>\n\n\n\n<p>Pojawienie si\u0119 szkodnik\u00f3w na plantacji nie zawsze wymaga natychmiastowej interwencji w postaci wykonania oprysku ro\u015blin. Sygnalizacj\u0119 gro\u017anych agrofag\u00f3w podaj\u0105 komunikaty PIORIN.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak systematyczna obserwacja plantacji, najpierw brze\u017cnego pasa, p\u00f3\u017aniej ro\u015blin w g\u0142\u0119bi pola, pozwala na ustalenie pocz\u0105tku nalotu, rozpoznanie szkodnika, okre\u015blenie liczebno\u015bci oraz uchwycenie progu szkodliwo\u015bci i podj\u0119cie decyzji o ewentualnym wykonaniu zabiegu zwalczania agrofag\u00f3w. Takie przemy\u015blane przez rolnika dzia\u0142ania pozwalaj\u0105 na skuteczne ograniczenie, b\u0105d\u017a wyeliminowanie zagro\u017ce\u0144 ze strony szkodnik\u00f3w. Trafiony zabieg to ochrona \u015brodowiska naturalnego, zdrowia i mniejszy wydatek finansowy.<\/p>\n\n\n\n<p>Ro\u015bliny rzepaku nara\u017cone s\u0105 na patogenny od momentu siewu, a\u017c do osi\u0105gni\u0119cia dojrza\u0142o\u015bci technicznej nasion. Potencjalnie w okresie jesieni zagra\u017caj\u0105 ro\u015blinom rzepaku: rolnice, pche\u0142ki: czarna, falistosmuga, smu\u017ckowata, rzepakowa, chowacz galas\u00f3wek, \u015blimaki, tantni\u015b krzy\u017cowiaczek, \u015bmietka kapu\u015bcina, gnatarz rzepakowiec, mszyce. Zaprawianie nasion jest skuteczn\u0105 metod\u0105 ochrony jesiennej. W warunkach du\u017cej presji szkodnika nale\u017cy dodatkowo wykona\u0107 oprysk zalecanym przez IOR preparatem. Wiosn\u0105 najwcze\u015bniej odwiedzaj\u0105 plantacje rzepaku szkodniki \u0142odygowe &#8211; chowacz brukwiaczek i chowacz czteroz\u0119bny.<\/p>\n\n\n\n<p>W okresie kwitnienia na ro\u015blinach obserwujemy s\u0142odyszka rzepakowego, a w dalszej kolejno\u015bci szkodniki \u0142uszczynowe &#8211; chowacza podobnika i pryszczarka kapustnika, rzadziej mszyce kapu\u015bcian\u0105. Szkodniki te zasiedlaj\u0105 najpierw brze\u017cne pasy plantacji, st\u0105d na wi\u0119kszych plantacjach uzasadnione jest stosowanie zoocyd\u00f3w tylko w pasie brze\u017cnym plantacji (ok. 20 m) celem ograniczenia liczebno\u015bci nalatuj\u0105cych szkodnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Na pocz\u0105tku kwitnienia rzepaku zaleca si\u0119 praktycznie codzienn\u0105 kontrol\u0119 nalotu szkodnik\u00f3w \u0142uszczycowych. Szkodniki zaleca si\u0119 wytrz\u0105sa\u0107 z p\u0105k\u00f3w i kwiat\u00f3w rzepaku na bia\u0142\u0105 kartk\u0119 z 25 ro\u015blin w 10 miejscach na plantacji. Nale\u017cy okre\u015bli\u0107 \u015bredni\u0105 liczb\u0119 szkodnik\u00f3w i por\u00f3wna\u0107 otrzymane wyniki z tabel\u0105 prog\u00f3w szkodliwo\u015bci i podj\u0105\u0107 skuteczn\u0105 walk\u0119 chemiczn\u0105 po przekroczeniu progu.<\/p>\n\n\n\n<p>Liczenie szkodnik\u00f3w rzepaku nie jest proste, wymaga od rolnika poznania biologii owad\u00f3w szkodliwych i po\u017cytecznych, dok\u0142adnych obserwacji ro\u015blin, systematycznej kontroli. \u017b\u00f3\u0142te naczynia i tablice lepowe sygnalizuj\u0105 pierwsze naloty niekt\u00f3rych owad\u00f3w. Obserwacja bez u\u017cycia wymienionych przedmiot\u00f3w jest praktycznie niemo\u017cliwa. Pojawienie si\u0119 szkodnika w \u017c\u00f3\u0142tych naczyniach to sygna\u0142 do ci\u0105g\u0142ej obserwacji plantacji, najpierw obrze\u017cy, p\u00f3\u017aniej w g\u0142\u0119bi pola. Wzrost liczebno\u015bci od\u0142owionych szkodnik\u00f3w poza wyznaczony pr\u00f3g jest wskazaniem do wykonania ekonomicznie uzasadnionego zabiegu ich zwalczania.<\/p>\n\n\n\n<p>W jaki spos\u00f3b korzysta\u0107 z \u017c\u00f3\u0142tych naczy\u0144?<br>\u017b\u00f3\u0142te naczynia chwytne s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em informacji o nalocie i aktualnym w danym momencie zagro\u017ceniu dla rzepaku. S\u0105 to najcz\u0119\u015bciej owalne b\u0105d\u017a kwadratowe plastikowe pojemniki \u017c\u00f3\u0142tej barwy. \u017b\u00f3\u0142ty kolor zbli\u017cony do barwy kwiatostanu rzepaku, jest atrakcyjny i wabi\u0105cy owady.<\/p>\n\n\n\n<p>Wa\u017cny jest wyb\u00f3r miejsca umieszczenia naczy\u0144 chwytnych. Najlepiej ustawi\u0107 naczynia od strony spodziewanego nalotu z le\u017c zimowych, czyli las\u00f3w, zadrzewie\u0144, sad\u00f3w, plantacji ro\u015blin krzy\u017cowych, nieu\u017cytk\u00f3w, plantacji nasiennych, nieu\u017cytk\u00f3w. Zaleca si\u0119 umie\u015bci\u0107 g\u00f3rn\u0105 kraw\u0119d\u017a naczynia na wysoko\u015bci ro\u015blin i w miar\u0119 wzrostu rzepaku podnosi\u0107 naczynie.<\/p>\n\n\n\n<p>Na plantacji o powierzchni do 10 ha wystarczy jedno naczynie chwytne postawione w odleg\u0142o\u015bci 10-20 m od brzegu pola. Na polach o powierzchni powy\u017cej 10 ha trzeba ustawi\u0107 minimum dwa naczynia chwytne, najlepiej jedno w odleg\u0142o\u015bci 10-20 m od skraju pola, a drugie 30-40 m dalej licz\u0105c od obrze\u017ca plantacji. Wiosn\u0105 wystawia si\u0119 naczynia po stopieniu si\u0119 \u015bniegu, czasem jest to po\u0142owa lutego. Tak wczesny termin pozwala na monitoring chowacza granatka i chowacza brukwiaczka.<\/p>\n\n\n\n<p>Po ustawieniu naczy\u0144 wlewamy do po\u0142owy wysoko\u015bci wod\u0119 lub p\u0142yn niezamarzaj\u0105cy. Wywiercenie w naczyniu ma\u0142ych otwor\u00f3w 5 cm od g\u00f3rnej kraw\u0119dzi zapobiega przelewaniu si\u0119 cieczy w przypadku opad\u00f3w. Nakrycie naczynia siatk\u0105 zapobiega chwytaniu si\u0119 owad\u00f3w po\u017cytecznych. Rozstawione naczynia zaleca si\u0119 kontrolowa\u0107 1 raz w tygodniu, a po od\u0142owieniu pierwszych szkodnik\u00f3w i przy ciep\u0142ej pogodzie codziennie o tej samej porze dnia. W s\u0142oneczne dni wzrasta aktywno\u015b\u0107 owad\u00f3w i st\u0105d cz\u0119ste kontrole i analiza zawarto\u015bci naczy\u0144 chwytnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Plantacje rzepaku, na kt\u00f3rych rosn\u0105 odmiany miesza\u0144cowe z\u0142o\u017cone wymagaj\u0105 zapylenia przez owady &#8211; pszczo\u0142\u0119 miodn\u0105, smukliki, murarki, bzygi i inne. W czasie kwitnienia takich odmian nie zaleca si\u0119 stosowa\u0107 pyretroid\u00f3w, preparat\u00f3w wykazuj\u0105cych repelentne &#8211; odstraszaj\u0105ce dzia\u0142anie na owady. Kwiatostany rzepaku po opryskaniu pyretroidem nie s\u0105 odwiedzane przez owady i nie s\u0105 zapylane, co wp\u0142ywa na zmniejszenie plonu nasion.<\/p>\n\n\n\n<p>Przed wyborem preparatu warto przeanalizowa\u0107 jego wp\u0142yw na owady po\u017cyteczne, pozna\u0107 klas\u0119 toksyczno\u015bci, okres prewencji dla pszcz\u00f3\u0142, mo\u017cliwo\u015b\u0107 stosowania na ro\u015blinach pokrytych spadzi\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Wa\u017cne, aby w chwili zakupu nie kierowa\u0107 si\u0119 tylko cen\u0105 opakowania jednostkowego czy opini\u0105 znajomych, ale dokona\u0107 przemy\u015blanego wyboru, tak aby kolejne zabiegi ochrony wykonywa\u0107 preparatami z zawarto\u015bci\u0105 r\u00f3\u017cnych substancji aktywnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Podczas tegorocznej pocz\u0105tkowo bez\u015bnie\u017cnej i bezmro\u017anej zimy obserwowano uszkodzenia ro\u015blin przez dzikie g\u0119si, \u0142ab\u0119dzie, gryzonie i sarny. W takich przypadkach skuteczne s\u0105 metody mechaniczne. W okresie pe\u0142nej dojrza\u0142o\u015bci rzepaku straty w plonie mog\u0105 powodowa\u0107 wr\u00f3blowate. Wr\u00f3bel domowy i wr\u00f3bel mazurek ca\u0142ymi stadami nalatuje na plantacje i wyjada nasiona z \u0142uszczyn pora\u017conych przez g\u0105sienice pryszczarka kapustnika.<\/p>\n\n\n\n<p>Warunkiem bezpiecznego dla ludzi, zwierz\u0105t i \u015brodowiska zwalczania agrofag\u00f3w na plantacji rzepaku jest stosowanie tylko dopuszczonych do obrotu i stosowania pestycyd\u00f3w sprawnym, z aktualnym atestem opryskiwaczem oraz zachowaniem zalece\u0144 podanych w etykiecie &#8211; instrukcji stosowania preparatu do\u0142\u0105czonej do ka\u017cdego oryginalnego opakowania \u015brodka ochrony ro\u015blin.<\/p>\n\n\n\n<p>Progi ekonomicznego zagro\u017cenia dla szkodnik\u00f3w rzepaku<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td><strong>Organizmy szkodliwe<\/strong><\/td><td><strong>Termin obserwacji<\/strong><\/td><td><strong>Pr\u00f3g szkodliwo\u015bci<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Rolnice<\/td><td>wschody &#8211; sierpie\u0144, wrzesie\u0144<\/td><td>6-8 g\u0105sienic na1m2<\/td><\/tr><tr><td>Pche\u0142ki ziemne &#8211; czarna, smu\u017ckowana, falistosmuga<\/td><td>po wschodach<\/td><td>1 chrz\u0105szcz na 1 mb rz\u0119du<\/td><\/tr><tr><td>Pche\u0142ka rzepakowa<\/td><td>po wschodach<\/td><td>5 &#8211; 10 chrz\u0105szczy w ci\u0105gu 3 dni w \u017c\u00f3\u0142tym naczyniu<\/td><\/tr><tr><td>&nbsp;<\/td><td>6 i wi\u0119cej li\u015bci<\/td><td>3 chrz\u0105szcze na 1 mb rz\u0119du<\/td><\/tr><tr><td>\u015alimaki &#8211; pomrowik plamisty, pomrowik polny<\/td><td>wschody ro\u015blin<\/td><td>&#8211; 2 \u015blimaki w 1 pu\u0142apce &#8211; 5% zniszczonych ro\u015blin<\/td><\/tr><tr><td>\u015alimaki &#8211; pomrowik plamisty, pomrowik polny<\/td><td>Faza 1-4 li\u015bci i p\u00f3\u013dniejsze fazy rozwojowe<\/td><td>&#8211; 5 \u015blimak\u00f3w w 1 pu\u0142apce &#8211; 10% zniszczonych ro\u015blin &#8211; 5 \u015blimak\u00f3w na1m2<\/td><\/tr><tr><td>Tantni\u015b krzy\u017cowiaczek<\/td><td>wrzesie\u0144<\/td><td>1 g\u0105sienica na 1 ro\u015blinie<\/td><\/tr><tr><td>Gnatarz rzepakowiec<\/td><td>wrzesie\u0144 i pa\u013ddziernik<\/td><td>1 g\u0105sienica na 1 ro\u015blinie<\/td><\/tr><tr><td>\u015amietka kapu\u015bciana<\/td><td>wrzesie\u0144 i pa\u013ddziernik<\/td><td>1 \u015bmietka w ci\u0105gu 3 dni w \u017c\u00f3\u0142tym naczyniu<\/td><\/tr><tr><td>Chowacz galas\u00f3wek<\/td><td>wrzesie\u0144 i pa\u017adziernik<\/td><td>2-3 chrz\u0105szcze w ci\u0105gu 3 dni w \u017c\u00f3\u0142tym naczyniu<\/td><\/tr><tr><td>Chowacz brukwiaczek<\/td><td>pocz\u0105tek marca<\/td><td>w sumie 10 chrz\u0105szczy w \u017c\u00f3\u0142tym naczyniu w ci\u0105gu kolejnych 3 dni<\/td><\/tr><tr><td>&nbsp;<\/td><td>koniec marca<\/td><td>2-4 chrz\u0105szcze na 25 ro\u015blinach<\/td><\/tr><tr><td>Chowacz czteroz\u0119bny<\/td><td>prze\u0142om marca i kwietnia<\/td><td>20 chrz\u0105szczy w \u017c\u00f3\u0142tym naczyniu w ci\u0105gu 3 dni lub 6 chrz\u0105szczy na 25 ro\u015blinach<\/td><\/tr><tr><td>S\u0142odyszek rzepakowy<\/td><td>zwarty kwiatostan &#8211; kwiecie\u0144<\/td><td>1 chrz\u0105szcz na ro\u015blinie<\/td><\/tr><tr><td>&nbsp;<\/td><td>lu\u017any kwiatostan &#8211; kwiecie\u0144<\/td><td>3-5 chrz\u0105szczy na ro\u015blinie<\/td><\/tr><tr><td>Chowacz podobnik<\/td><td>kwitnienie &#8211; prze\u0142om kwietnia i maja<\/td><td>1 chrz\u0105szcz na ro\u015blinie<\/td><\/tr><tr><td>Pryszczarek kapustnik<\/td><td>maj &#8211; od pocz\u0105tku opadania p\u0142atk\u00f3w kwiatowych<\/td><td>1 owad doros\u0142y na 4 ro\u015bliny<\/td><\/tr><tr><td>Mszyca kapu\u015bciana<\/td><td>maj i czerwiec &#8211; od pocz\u0105tku rozwoju \u0142uszczyn<\/td><td>2 kolonie na 1m2 na brzegu plantacji rzepaku<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><em>Jan Jaroszewski<\/em><em><br>KPODR w Minikowie,<br>Oddzia\u0142 w Zarzeczewie<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rzepak to ro\u015blina wymagaj\u0105ca intensywnej i pe\u0142nej ochrony przed patogenami. Ka\u017cdy zabieg nale\u017cy dok\u0142adnie przeanalizowa\u0107 i wykona\u0107 tylko wtedy, gdy<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2866,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-900","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rzepak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/900","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=900"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/900\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":901,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/900\/revisions\/901"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=900"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=900"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=900"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}