Uprawa rzepaku jarego nie jest norm\u0105 w naszych warunkach klimatycznych, lecz niekiedy staje si\u0119 konieczno\u015bci\u0105. Dzieje si\u0119 tak w przypadku wymarzni\u0119cia rzepaku ozimego, w kt\u00f3rym zastosowano jesienny zabieg chwastob\u00f3jczy wykluczaj\u0105cy wprowadzenie do uprawy zb\u00f3\u017c jarych.<\/p>\n\n\n\n
Rzepak jary plonuje znacznie gorzej ni\u017c ozimy ze wzgl\u0119du na kr\u00f3tszy okres wegetacji i du\u017c\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 na susz\u0119, szczeg\u00f3lnie w okresie kwitnienia. Uzyskany plon jest przewa\u017cnie ni\u017cszy o 35\u201340% od formy ozimej. Najlepiej udaje si\u0119 na glebach pr\u00f3chnicznych dobrze magazynuj\u0105cych wod\u0119. Do najwa\u017cniejszych wad uprawy rzepaku jarego nale\u017cy zaliczy\u0107 tak\u017ce uci\u0105\u017cliwe zwalczanie chwast\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Ma te\u017c zalety, pozostawia bardzo dobre stanowisko dla ro\u015blin zbo\u017cowych, ma ni\u017csze potrzeby pokarmowe i mniejsz\u0105 podatno\u015b\u0107 na choroby ni\u017c odmiany ozime, co powoduje mniejsze zazwyczaj nak\u0142ady.<\/p>\n\n\n\n
W przypadku likwidacji rzepaku ozimego nie nale\u017cy wykonywa\u0107 orki wiosennej, kt\u00f3ra przesusza gleb\u0119. Najlepiej przy u\u017cyciu agregatu dok\u0142adnie zniszczy\u0107 przemarzni\u0119te ro\u015bliny i przygotowa\u0107 stanowisko pod siew rzepaku jarego. Nie wolno wsiewa\u0107 rzepaku jarego w przerzedzony rzepak ozimy z powodu r\u00f3\u017cnicy w dojrzewaniu, kt\u00f3ra czasami dochodzi do p\u00f3\u0142tora miesi\u0105ca. Poza tym sprzyja to rozwojowi chor\u00f3b i szkodnik\u00f3w. Im wcze\u015bniej wysieje si\u0119 rzepak jary, tym mniej b\u0119dzie nara\u017cony na skutki suszy.<\/p>\n\n\n\n
Termin siewu rzepaku jarego pokrywa si\u0119 z okresem siewu j\u0119czmienia jarego (koniec marca \u2013 pocz\u0105tek kwietnia). Wska\u017anikiem fenologicznym siewu jest pojawianie si\u0119 listk\u00f3w na agre\u015bcie. Zbyt wczesny siew op\u00f3\u017ania wschody i powoduje ich nier\u00f3wnomierno\u015b\u0107. Op\u00f3\u017anienie siewu zmniejsza wykorzystanie zasob\u00f3w wody pozimowej oraz nara\u017ca plantacje na straty spowodowane przez szkodniki.<\/p>\n\n\n\n
Rzepak jary wysiewa si\u0119 w ilo\u015bci oko\u0142o 4\u20137 kg nasion na 1 ha. Norm\u0119 wysiewu dobiera si\u0119 tak, aby po wschodach uzyska\u0107 100\u2013150 ro\u015blin na 1 m2. Mniej nasion mo\u017cna wysia\u0107 na glebach \u017cy\u017aniejszych, natomiast wy\u017csze normy wysiewu nale\u017cy zastosowa\u0107 na s\u0142abszych glebach, przy op\u00f3\u017anionym terminie siewu i w bardziej suchych rejonach.<\/p>\n\n\n\n
Nasiona rzepaku jarego sieje si\u0119 p\u0142ytko ok. 1,5\u20132 cm. G\u0142\u0119bszy siew na ok. 3 cm wykonujemy, gdy gleba jest przesuszona. Zbyt g\u0142\u0119boki i g\u0119sty siew powoduje op\u00f3\u017anione i nier\u00f3wne wschody oraz sprzyja rozwojowi chor\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n
Nawo\u017cenie przesiewanego rzepaku jarego ogranicza si\u0119 do zastosowania azotu w dawce 80 kg N\/ha przedsiewnie. Przy 100\u2013130 kg N\/ha stosuje si\u0119 dawki dzielone. Dawka przedsiewna stanowi wtedy 1\/3 ca\u0142ej dawki. Na prawid\u0142owy rozw\u00f3j ro\u015blin i wielko\u015b\u0107 plonu znacz\u0105cy wp\u0142yw ma siarka. Dawka jej powinna stanowi\u0107 15\u201320% ca\u0142kowitej dawki azotu. Mo\u017cna zastosowa\u0107 siarczan amonu w dawce 80\u2013100 kg\/ha (19\u201324 kg S\/ha).<\/p>\n\n\n\n
Niedobory mikro- i makroelement\u00f3w mog\u0105 by\u0107 eliminowane przez dolistne nawo\u017cenie i dokarmianie plantacji odpowiednimi nawozami w fazie 6\u20138 li\u015bcia w\u0142a\u015bciwego, fazie zwartego p\u0105ka i fazie zielonej \u0142uszczyny. Dolistne nawo\u017cenie i dokarmianie ro\u015blin mo\u017cna po\u0142\u0105czy\u0107 z zabiegiem insektycydowym.<\/p>\n\n\n\n
Rzepak jary jest mniej nara\u017cony na choroby grzybowe ni\u017c ozimy. Ze wzgl\u0119d\u00f3w ekonomicznych zalecany jest jeden zabieg fungicydowy Horizonem 250 EW w okresie intensywnego wzrostu, gdy rzepak jary osi\u0105gnie wysoko\u015b\u0107 30\u201350 cm, w dawce 1 l\/ha. Preparat ten skutecznie zwalcza choroby grzybowe i korzystnie wp\u0142ywa na pokr\u00f3j ro\u015bliny i plon.<\/p>\n\n\n\n
Plantacja rzepaku jarego, tak jak ozimego, nara\u017cona jest na szkody wyrz\u0105dzane przez szkodniki. Ju\u017c w okresie wschod\u00f3w ro\u015blinom zagra\u017caj\u0105 pche\u0142ki. Kolejnymi, gro\u017anymi szkodnikami s\u0105 s\u0142odyszek i mszyca kapu\u015bciana. Inwazja mszyc nast\u0119puje zazwyczaj po \u0142agodnych zimach oraz suchej i ciep\u0142ej wio\u015bnie. Nieraz tworz\u0105 liczne kolonie na spodniej stronie li\u015bci i wymaga to wykonania nawet kilku zabieg\u00f3w insektycydowych.<\/p>\n\n\n\n
Wi\u0119ksze straty w rzepaku jarym ni\u017c ozimym mo\u017ce spowodowa\u0107 s\u0142odyszek rzepakowy, kt\u00f3ry w wyniku kilku masowych nalot\u00f3w mo\u017ce znacznie uszkodzi\u0107 plantacj\u0119 i obni\u017cy\u0107 plon.<\/p>\n\n\n\n
W takim przypadku zabiegi insektycydowe staj\u0105 si\u0119 konieczne.<\/p>\n\n\n\n
Gro\u017ane s\u0105 tak\u017ce szkodniki \u0142uszczynowe: chowacz podobnik i pryszczarek kapustnik. Bardzo gro\u017ane dla rzepaku jarego s\u0105 larwy gnatarza, kt\u00f3re mog\u0105 ca\u0142kowicie zniszczy\u0107 plantacj\u0119. Aby temu zapobiec konieczna jest obserwacja plantacji i w przypadku stwierdzenia przekroczenia progu szkodliwo\u015bci przez kt\u00f3ry\u015b z agrofag\u00f3w wykonanie zabiegu ochronnego insektycydem zalecanym przez Instytut Ochrony Ro\u015blin. Wykonuj\u0105c zabieg nale\u017cy przestrzega\u0107 przepis\u00f3w bhp oraz okresu karencji i prewencji dla danego preparatu.<\/p>\n\n\n\n
\u00a0Zbigniew Skruszewicz
KPODR Minikowo, Oddzia\u0142 w Zarzeczewie, PZDR w Kowalu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Uprawa rzepaku jarego nie jest norm\u0105 w naszych warunkach klimatycznych, lecz niekiedy staje si\u0119 konieczno\u015bci\u0105. Dzieje si\u0119 tak w przypadku<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":158,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-894","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rzepak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/894","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=894"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/894\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":895,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/894\/revisions\/895"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=894"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=894"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=894"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}