{"id":884,"date":"2012-04-06T11:26:00","date_gmt":"2012-04-06T09:26:00","guid":{"rendered":"http:\/\/test2.kpodr.pl\/?p=884"},"modified":"2020-04-24T11:28:12","modified_gmt":"2020-04-24T09:28:12","slug":"miododajne-rosliny-rolnicze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2012\/04\/06\/miododajne-rosliny-rolnicze\/","title":{"rendered":"Miododajne ro\u015bliny rolnicze"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Ro\u015bliny oleiste<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&nbsp;Ro\u015bliny miododajne, inaczej zwane pszczelarskimi lub po\u017cytkowymi, maj\u0105 barwne i wonne kwiaty, kt\u00f3re d\u0142ugo i obficie kwitn\u0105, dostarczaj\u0105c pszczo\u0142om nektaru i py\u0142ku. Po\u015brednim po\u017cytkiem pszczelim pozyskiwanym z ro\u015blin jest tak\u017ce spad\u017a, czyli s\u0142odkie odchody mszyc znajduj\u0105ce si\u0119 na niekt\u00f3rych gatunkach drzew.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3lnie ch\u0119tnie odwiedzane przez owady zapylaj\u0105ce s\u0105 ro\u015bliny wydzielaj\u0105ce w swoich kwiatach s\u0142odki nektar. Pszczo\u0142y przetwarzaj\u0105 go na mi\u00f3d, kt\u00f3ry magazynuj\u0105 w woskowych plastrach jako pokarm zapasowy na okres braku po\u017cytk\u00f3w lub na zim\u0119. Drugim, r\u00f3wnie wa\u017cnym po\u017cytkiem pszczelim jest py\u0142ek kwiatowy. Dostarcza on tym owadom bia\u0142ka, niezb\u0119dnego do wzrostu i rozwoju larw.<\/p>\n\n\n\n<p>Ro\u015bliny miododajne wytwarzaj\u0105 r\u00f3\u017cne ilo\u015bci nektaru i py\u0142ku. Warto\u015b\u0107 nektarodajn\u0105 ro\u015blin okre\u015bla si\u0119 jako wydajno\u015b\u0107 miodow\u0105. Jest to potencjalna ilo\u015b\u0107 miodu (w kilogramach), kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 wyprodukowana z hektara zwartego \u0142anu danego gatunku przez ca\u0142y okres kwitnienia. Analogicznie, wydajno\u015b\u0107 py\u0142kowa ro\u015blin to liczba kilogram\u00f3w py\u0142ku, jaki mo\u017ce by\u0107 potencjalnie zebrany przez pszczo\u0142y z hektara zwartego \u0142anu przez ca\u0142y okres kwitnienia danej ro\u015bliny uprawnej. Wydajno\u015b\u0107 miodowa i py\u0142kowa waha si\u0119 od kilku do kilkuset kilogram\u00f3w na hektar, w zale\u017cno\u015bci od gatunku ro\u015bliny, d\u0142ugo\u015bci kwitnienia, wielko\u015bci i zwarto\u015bci \u0142anu, dost\u0119pno\u015bci nektaru, konkurencyjno\u015bci z innymi owadami. Znaczny wp\u0142yw na ilo\u015b\u0107 zgromadzonego miodu lub py\u0142ku ma przebieg pogody.<\/p>\n\n\n\n<p>Do ro\u015blin miododajnych nale\u017c\u0105 gatunki dziko rosn\u0105ce, niekt\u00f3re ro\u015bliny uprawne oraz gatunki specjalne, o bardzo wysokiej wydajno\u015bci po\u017cytkowej, uprawiane w tzw. ogr\u00f3dkach pszczelarskich. W cyklu kilku artyku\u0142\u00f3w zajmiemy si\u0119 ro\u015blinami uprawnymi, kt\u00f3re s\u0105 szczeg\u00f3lnie cenne dla pszcz\u00f3\u0142. Nale\u017c\u0105 do nich ro\u015bliny oleiste.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>RZEPAK<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Najwa\u017cniejsz\u0105 ro\u015blin\u0105 oleist\u0105 i miododajn\u0105 uprawian\u0105 w naszym kraju jest rzepak (ponad 800 tys.&nbsp;ha w 2011 roku). Z jego nasion otrzymuje si\u0119 olej, kt\u00f3ry jest g\u0142\u00f3wnym t\u0142uszczem ro\u015blinnym spo\u017cywanym przez ludzi. Z oleju produkuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na coraz wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 biopaliwa. Ponadto z nasion rzepaku uzyskuje si\u0119 \u015brut\u0119 poekstrakcyjn\u0105, kt\u00f3ra jest pasz\u0105 wysokobia\u0142kow\u0105. Rzepak jest obecnie tak\u017ce najcenniejsz\u0105 ro\u015blin\u0105 p\u0142odozmianow\u0105, o dobroczynnym wp\u0142ywie na \u015brodowisko glebowe.<\/p>\n\n\n\n<p>W uprawie rzepaku wa\u017cnym pomocnikiem rolnika s\u0105 pszczo\u0142y. Po\u017cyteczne owady zapylaj\u0105c kwiaty skracaj\u0105 kwitnienie \u0142anu, zwi\u0119kszaj\u0105 liczb\u0119 zawi\u0105zywanych nasion w \u0142uszczynie oraz przyspieszaj\u0105 formowanie si\u0119 i dojrzewanie \u0142uszczyn. W wyniku udzia\u0142u pszcz\u00f3\u0142 w zapylaniu rzepaku nast\u0119puje wzrost plonu nasion o 10-30%, w zale\u017cno\u015bci od odmiany i warunk\u00f3w pogodowych w okresie kwitnienia.<\/p>\n\n\n\n<p>Ze wzgl\u0119du na warunki klimatyczne i uzyskiwan\u0105 wielko\u015b\u0107 plonu, w Polsce uprawiana jest g\u0142\u00f3wnie forma ozima rzepaku i w\u0142a\u015bnie jej agrotechnik\u0119 om\u00f3wimy poni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n<p>Pod rzepak nadaj\u0105 si\u0119 gleby \u017cyzne, niezakwaszone, bogate w pr\u00f3chnic\u0119, o g\u0142\u0119bokiej warstwie ornej i odczynie zbli\u017conym do oboj\u0119tnego. Rzepak dobrze plonuje r\u00f3wnie\u017c na glebach l\u017cejszych, pod warunkiem, \u017ce s\u0105 one zasobne i w wysokiej kulturze. Pod upraw\u0119 nie nadaj\u0105 si\u0119 gleby podmok\u0142e i zakwaszone, suche piaski oraz torfy i mursze, na kt\u00f3rych rzepak wymarza.<\/p>\n\n\n\n<p>Przedplon powinien wcze\u015bnie schodzi\u0107 z pola i pozostawia\u0107 gleb\u0119 sprawn\u0105 oraz zasobn\u0105 w sk\u0142adniki pokarmowe. Najlepszymi przedplonami s\u0105 ro\u015bliny str\u0105czkowe, mieszanki zb\u00f3\u017c i motylkowatych na zielonk\u0119, mieszanki traw z motylkowatymi po pierwszym pokosie, wczesne ziemniaki, natomiast s\u0142abszymi \u2013 j\u0119czmie\u0144 ozimy i jary oraz pszenica jara. Nie nale\u017cy uprawia\u0107 rzepaku po sobie, gdy\u017c zwi\u0119ksza to zagro\u017cenie ze strony chor\u00f3b i szkodnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Podstaw\u0105 nawo\u017cenia powinny by\u0107 wyniki analizy zasobno\u015bci gleby i ustalenie dawek pod spodziewany plon nasion. Rzepak ma wysokie potrzeby \u017cywieniowe. Obok azotu, fosforu, potasu, wapnia, magnezu pobiera te\u017c du\u017ce ilo\u015bci siarki. Potrzebuje r\u00f3wnie\u017c mikroelement\u00f3w: boru, manganu, cynku, molibdenu i miedzi. Sk\u0142adniki pokarmowe pobierane s\u0105 przede wszystkim z gleby, za pomoc\u0105 korzeni. Azot i mikroelementy mog\u0105 by\u0107 uzupe\u0142niane w formie oprysk\u00f3w nalistnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Nawozy azotowe najcz\u0119\u015bciej podawane s\u0105 w trzech dawkach. Przed siewem w zale\u017cno\u015bci od przedplonu stosuje si\u0119 30-50&nbsp;kg N\/ha, na wiosn\u0119 przed ruszeniem wegetacji oko\u0142o 80-100&nbsp;kg i 2-3 tygodnie p\u00f3\u017aniej 70-90&nbsp;kg. W rzepaku uprawianym po motylkowatych lub ziemniakach po oborniku jesienne nawo\u017cenie azotem jest niewskazane.<\/p>\n\n\n\n<p>Nawozy fosforowo-potasowe zwykle stosowane s\u0105 w ca\u0142o\u015bci jesieni\u0105. Przy przewidywanych \u015brednich i wysokich plonach rzepak wymaga oko\u0142o 70-120&nbsp;kg P<sub>2<\/sub>O<sub>5<\/sub>\/ha i 160-200&nbsp;kg K<sub>2<\/sub>O\/ha.<\/p>\n\n\n\n<p>Aby dostarczone z nawozami sk\u0142adniki mog\u0142y by\u0107 przez ro\u015bliny efektywnie wykorzystane, na glebach zakwaszonych nale\u017cy najpierw (najlepiej pod przedplonem) uregulowa\u0107 odczyn gleby do pH 6-7.<\/p>\n\n\n\n<p>Plonowanie rzepaku zale\u017cy od jesiennego rozwoju ro\u015blin, kt\u00f3re powinny przed zim\u0105 wytworzy\u0107 silny korze\u0144 palowy. Konieczne jest dobre przygotowanie roli do siewu; s\u0142abe rozdrobnienie i niedok\u0142adne przyoranie resztek po\u017cniwnych lub gleba zbyt rozpylona mog\u0105 znacznie utrudni\u0107 rozw\u00f3j m\u0142odych ro\u015blin. S\u0142oma pozostaj\u0105ca na polu powinna by\u0107 dok\u0142adnie rozdrobniona i r\u00f3wnomiernie rozrzucona. Korzystnym zabiegiem w zespole upraw po\u017cniwnych jest orka siewna, bowiem s\u0142abo rozga\u0142\u0119ziony korze\u0144 palowy rzepaku wymaga rozlu\u017anionej warstwy ornej. Przy glebie utrzymanej w dobrej kulturze i ma\u0142ej ilo\u015bci cz\u0119\u015bci organicznych dopuszczalne jest zrezygnowanie z orki i wykonanie siewu bezpo\u015bredniego za pomoc\u0105 odpowiednich narz\u0119dzi. Na glebach lekkich zrezygnowanie z p\u0142uga mo\u017ce poprawi\u0107 gospodark\u0119 wodn\u0105 i struktur\u0119 gleby. W tym przypadku koszty uprawy s\u0105 obni\u017cone, trzeba jednak liczy\u0107 si\u0119 ze zwi\u0119kszonymi wydatkami na chemiczn\u0105 ochron\u0119 plantacji przed chwastami i chorobami.<\/p>\n\n\n\n<p>Aby rzepak zd\u0105\u017cy\u0142 przygotowa\u0107 si\u0119 do zimowego spoczynku, w naszym regionie powinien by\u0107 wysiany&nbsp;<strong>w terminie 15-25 sierpnia<\/strong>. W\u00f3wczas ro\u015bliny wejd\u0105 w okres zimy odpowiednio wykszta\u0142cone (rozwini\u0119ty korze\u0144 palowy, nisko osadzona rozeta 8-10 li\u015bci, sto\u017cek wzrostu dobrze os\u0142oni\u0119ty na pograniczu p\u0119du nadziemnego i podziemnego). Odpowiednio d\u0142ugi okres rozwoju jesiennego jest wa\u017cny r\u00f3wnie\u017c z tego wzgl\u0119du, \u017ce ju\u017c wtedy kszta\u0142tuje si\u0119 potencja\u0142 plonotw\u00f3rczy rzepaku \u2013 tworz\u0105 si\u0119 zawi\u0105zki p\u0119d\u00f3w bocznych i kwiatostan\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Obsada ro\u015blin zale\u017cy g\u0142\u00f3wnie od terminu siewu, a tak\u017ce warunk\u00f3w glebowo-klimatycznych i odmiany. Im p\u00f3\u017aniej nast\u0119puje siew, tym zag\u0119szczenie ro\u015blin powinno by\u0107 wi\u0119ksze. \u015arednio obsada powinna wynosi\u0107 jesieni\u0105 60-80 ro\u015blin, a przy p\u00f3\u017anym siewie 100 ro\u015blin na 1&nbsp;m<sup>2<\/sup>. Zbyt g\u0119sty siew powoduje wybujanie ro\u015blin, wyd\u0142u\u017cenie szyjki korzeniowej, os\u0142abienie systemu korzeniowego i znaczne pogorszenie zimotrwa\u0142o\u015bci. Obliczaj\u0105c norm\u0119 wysiewu nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o masie tysi\u0105ca nasion oraz terminie siewu. Ilo\u015b\u0107 wysiewanych nasion mo\u017ce waha\u0107 si\u0119 od 2,8&nbsp;kg do oko\u0142o 4,5&nbsp;kg\/ha przy siewie op\u00f3\u017anionym.<\/p>\n\n\n\n<p>Drobne nasiona rzepaku wymagaj\u0105 idealnie doprawionej roli oraz precyzyjnego w niej umieszczenia na g\u0142\u0119boko\u015bci 2-3&nbsp;cm (g\u0142\u0119bszy siew na glebie l\u017cejszej lub bardziej przesuszonej). Rzepak powinien by\u0107 odchwaszczony ju\u017c jesieni\u0105, gdy\u017c ze wzgl\u0119du na ukorzenienie si\u0119 chwast\u00f3w i zakrycie mi\u0119dzyrz\u0119dzi przez rzepak zabiegi wiosenne nie s\u0105 skuteczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Wiosn\u0105 rzepak intensywnie ro\u015bnie. Potrzebuje w\u00f3wczas nie tylko sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych, ale r\u00f3wnie\u017c ochrony chemicznej. Od kwietnia do ko\u0144ca maja aktywno\u015b\u0107 owad\u00f3w wabionych \u017c\u00f3\u0142tym kolorem kwiat\u00f3w rzepaku r\u00f3wnie\u017c jest bardzo du\u017ca. Dlatego specjalnych \u015brodk\u00f3w ostro\u017cno\u015bci wymagaj\u0105 opryski wykonywane w okresie nalot\u00f3w pszcz\u00f3\u0142 i innych owad\u00f3w po\u017cytecznych. W odniesieniu do pszcz\u00f3\u0142 ich ochrona w trakcie zabieg\u00f3w jest obowi\u0105zkiem ustawowym.<\/p>\n\n\n\n<p>Rzepak jest ro\u015blin\u0105 fakultatywnie obcopyln\u0105. Odmiany populacyjne i miesza\u0144cowe zrestorowane s\u0105 obcopylne w 30%, a w 70% samopylne. Natomiast u odmian miesza\u0144cowych typu z\u0142o\u017conego, ze wzgl\u0119du na cech\u0119 m\u0119skosterylno\u015bci (brak produkcji py\u0142ku), kwiaty s\u0105 obcopylne a\u017c w 70%. Poniewa\u017c py\u0142ek rzepaku jest ci\u0119\u017cki i lepki, w obcozapylaniu najwi\u0119ksze znaczenie maj\u0105 owady, a udzia\u0142 wiatru jest niewielki.<\/p>\n\n\n\n<p>Rzepak jest odwiedzany przez wiele gatunk\u00f3w zapylaj\u0105cych, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych dominuj\u0105 pszczo\u0142y dziko \u017cyj\u0105ce. Ponad 50% stanowi\u0105 pszczo\u0142y z rodziny pszczelinkowatych (<em>Andrenidae<\/em>), oko\u0142o 20% pszczo\u0142a miodna (<em>Apis mellifera<\/em>), a udzia\u0142 trzmieli (<em>Bombus<\/em>) i owad\u00f3w z rodziny smuklikowatych (<em>Halictidae<\/em>) w zapylaniu rzepaku wynosi 5-15%.<\/p>\n\n\n\n<p>Pszczo\u0142a miodna jest jedynym gatunkiem, kt\u00f3rego liczebno\u015b\u0107 na plantacji mo\u017cna regulowa\u0107 w spos\u00f3b racjonalny. Przyjmuj\u0105c, \u017ce liczba pszcz\u00f3\u0142 w rodzinie wynosi 15-20&nbsp;tys. wczesn\u0105 wiosn\u0105, a potem wzrasta do 50-70&nbsp;tys. w pe\u0142ni lata oraz \u017ce w okresie s\u0142onecznej pogody i w temperaturze 20\u00b0C na 1&nbsp;m<sup>2<\/sup>&nbsp;plantacji rzepaku powinno pracowa\u0107 4-6 pszcz\u00f3\u0142, to dla prawid\u0142owego zapylania 1&nbsp;ha uprawy potrzeba 2-5 rodzin pszczelich. Pszczo\u0142y najintensywniej oblatuj\u0105 plantacje rzepaku mi\u0119dzy godzinami 9-12 oraz 15-16. Z tego wzgl\u0119du zabiegi pestycydowe nale\u017cy wykona\u0107 poza godzinami oblot\u00f3w, najlepiej o zmierzchu lub wieczorem. \u015arodki ochrony ro\u015blin trzeba stosowa\u0107 zgodnie z etykiet\u0105 \u2013 instrukcj\u0105 stosowania z uwzgl\u0119dnieniem okresu prewencji, czyli czasu, jaki musi up\u0142yn\u0105\u0107 od momentu wykonania zabiegu do kontaktu pszczo\u0142y z opryskan\u0105 ro\u015blin\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Pszczo\u0142a miodna zapylaj\u0105c rzepak jednocze\u015bnie zbiera nektar do ula. Wydajno\u015b\u0107 miodowa jest zr\u00f3\u017cnicowana i w zale\u017cno\u015bci od typu odmiany oraz warunk\u00f3w pogodowych wynosi 80-140&nbsp;kg\/ha w przypadku rzepaku ozimego oraz 60-80&nbsp;kg u rzepaku jarego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>GORCZYCA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Gorczyca jest jednoroczn\u0105 ro\u015blin\u0105 z rodziny kapustowatych. W Azji znana by\u0142a ju\u017c oko\u0142o 3&nbsp;tys. lat p.n.e. W Polsce od XVI wieku uprawiano j\u0105 jako ro\u015blin\u0119 lecznicz\u0105, przyprawow\u0105, oleist\u0105, pastewn\u0105 i miododajn\u0105. Zawiera olejki lotne, glikozydy, t\u0142uszcze, bia\u0142ka i sole mineralne. Jako lek jest antyseptyczna i powlekaj\u0105ca. Wyci\u0105gi z gorczycy pobudzaj\u0105 apetyt i wzmacniaj\u0105 dzia\u0142anie sok\u00f3w trawiennych. Stosuje si\u0119 j\u0105 w nie\u017cytach \u017co\u0142\u0105dka i jelit, przy wzd\u0119ciach, niedokwa\u015bno\u015bci. Dzi\u0119ki w\u0142a\u015bciwo\u015bciom bakteriob\u00f3jczym i przyprawowym jej nasion u\u017cywa si\u0119 w produkcji marynat, w\u0119dlin, mase\u0142 zio\u0142owych, majonez\u00f3w i sur\u00f3wek. Nasiona gorczycy zawieraj\u0105 28-35% t\u0142uszczu. W zale\u017cno\u015bci od techniki przerobu uzyskuje si\u0119 olej, kt\u00f3ry ma zastosowanie w przemy\u015ble spo\u017cywczym, kosmetycznym, farmaceutycznym lub do cel\u00f3w technicznych. Makuchy nie nadaj\u0105 si\u0119 na pasz\u0119 ze wzgl\u0119du na olejki gorczyczne, s\u0105 jednak zasadniczym surowcem do produkcji musztardy.<\/p>\n\n\n\n<p>Znane s\u0105 trzy gatunki gorczycy uprawnej: gorczyca bia\u0142a (<em>Sinapsis alba<\/em>), gorczyca czarna (<em>Brassica nigra<\/em>) oraz gorczyca sarepska (<em>Brassica juncea<\/em>). Najwi\u0119ksze znaczenie gospodarcze ma gorczyca bia\u0142a. Wszystkie gatunki gorczycy to ro\u015bliny roczne, obcopylne, wysoko\u015bci 30-80&nbsp;cm, o niewielkich \u017c\u00f3\u0142tych kwiatach. W plonie g\u0142\u00f3wnym gorczyca uprawiana jest na nasiona. Takie plantacje zakwitaj\u0105, wi\u0119c s\u0105 dobrym po\u017cytkiem dla pszcz\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>Gorczyc\u0119 najlepiej uprawia\u0107 na wapiennych glebach piaszczysto-gliniastych i gliniasto-piaszczystych. Nie mog\u0105 to by\u0107 gleby piaszczyste i suche, ani podmok\u0142e. Gorczyca sarepska i czarna maj\u0105 wi\u0119ksze wymagania glebowe ni\u017c gorczyca bia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p>Najlepszymi przedplonami dla gorczycy s\u0105 ro\u015bliny okopowe i bobowate (motylkowate), najcz\u0119\u015bciej jednak uprawiane s\u0105 po zbo\u017cach. Nie wolno ich uprawia\u0107 po ro\u015blinach z rodziny kapustowatych.<\/p>\n\n\n\n<p>Pole przeznaczone pod upraw\u0119 gorczycy nale\u017cy zaora\u0107 przed zim\u0105. Uprawa wiosenna powinna by\u0107 bardzo kr\u00f3tka i nie wolno dopu\u015bci\u0107 do przesuszenia gleby. Natychmiast po obeschni\u0119ciu gleby nale\u017cy pole zabronowa\u0107, a tu\u017c przed siewem doprawi\u0107 agregatem uprawowym.<\/p>\n\n\n\n<p>Warunkiem uzyskania wysokiego plonu (a wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c obfitego kwitnienia) gorczycy jest zr\u00f3wnowa\u017cone nawo\u017cenie uwzgl\u0119dniaj\u0105ce zasobno\u015b\u0107 gleby. Podstaw\u0105 efektywnego dzia\u0142ania nawoz\u00f3w jest odpowiedni odczyn gleby (pH 6-7). W zale\u017cno\u015bci od rodzaju gleby i przedplonu, dawki azotu wynosz\u0105 60-120&nbsp;kg N\/ha. Nawo\u017cenie wy\u017csze (100-120&nbsp;kg\/ha) nale\u017cy stosowa\u0107 w dw\u00f3ch dawkach: oko\u0142o 65% przed siewem oraz pozosta\u0142e 35% dwa tygodnie po wschodach, jednak przed ukazaniem si\u0119 p\u0119du kwiatowego. Przenawo\u017cenie azotem powoduje bujny wzrost, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do mniejszego kwitnienia i obni\u017cenia odporno\u015bci na choroby i szkodniki. Nawo\u017cenie fosforowe (30-60&nbsp;P<sub>2<\/sub>O<sub>5<\/sub>&nbsp;kg\/ha) i potasowe (60-120&nbsp;K<sub>2<\/sub>O) na glebach ci\u0119\u017cszych najlepiej wykona\u0107 jesieni\u0105 pod ork\u0119 zimow\u0105. Natomiast na glebach l\u017cejszych potas mo\u017cna podzieli\u0107 na dwie dawki: pierwsz\u0105 zastosowa\u0107 jesieni\u0105, a drug\u0105 przed siewem. Jak wszystkie kapustowate, gorczyca ma du\u017ce zapotrzebowanie na magnez, siark\u0119 i bor.<\/p>\n\n\n\n<p>W uprawie na nasiona gorczyca bia\u0142a najlepiej plonuje przy wczesnym siewie (pocz\u0105tek siewu zb\u00f3\u017c jarych). Siew gorczyc sarepskiej i czarnej mo\u017cna nieco op\u00f3\u017ani\u0107, je\u017celi gleba nie jest dostatecznie ogrzana (do 10 dni). Gorczyca dobrze znosi podczas wschod\u00f3w przymrozki (nawet do -6\u00b0C), a w okresie kwitnienia do -2\u00b0C.<\/p>\n\n\n\n<p>Orientacyjne ilo\u015bci wysiewu dobrej jako\u015bci nasion przy rozstawie rz\u0119d\u00f3w 25-30&nbsp;cm wynosz\u0105: dla gorczycy bia\u0142ej 5-9&nbsp;kg\/ha, gorczycy sarepskiej 4-6&nbsp;kg\/ha i gorczycy czarnej 3-5&nbsp;kg\/ha. Jednak w\u00f3wczas trzeba stosowa\u0107 mechaniczn\u0105 walk\u0119 z chwastami. Na glebach niezachwaszczonych przy w\u0105skich rz\u0119dach (12-15&nbsp;cm) ilo\u015b\u0107 wysiewu zwi\u0119ksza si\u0119 o 15-20%. G\u0142\u0119boko\u015b\u0107 siewu wynosi 2-3&nbsp;cm.<\/p>\n\n\n\n<p>Jako ro\u015blina obcopylna, gorczyca do wydania dobrego plonu potrzebuje zapylaczy. Ro\u015bliny zakwitaj\u0105 po 40 dniach od wschod\u00f3w i kwitn\u0105 przez oko\u0142o cztery tygodnie. Kwiaty rozwijaj\u0105 si\u0119 w pierwszej po\u0142owie dnia i zaraz po tym mioduj\u0105. Najbardziej miododajna jest gorczyca bia\u0142a, mniej czarna. Wydajno\u015b\u0107 miodowa gorczycy bia\u0142ej wynosi od 40 do 90&nbsp;kg z hektara plantacji, jednak ilo\u015b\u0107 miodu wytworzonego przez pszczo\u0142y jest najcz\u0119\u015bciej mniejsza. Przyjmuje si\u0119, \u017ce pszczo\u0142y wykorzystuj\u0105 jedynie oko\u0142o 65% zasob\u00f3w nektaru wszystkich ro\u015blin. Uwarunkowane jest to wieloma czynnikami. Cz\u0119\u015b\u0107 nektaru z kwitn\u0105cych ro\u015blin pobieraj\u0105 te\u017c inne owady, cz\u0119\u015b\u0107 wyp\u0142ukiwana jest przez deszcze lub wysycha, a cz\u0119\u015b\u0107 nektaru pszczo\u0142y wykorzystuj\u0105 na w\u0142asne potrzeby \u017cyciowe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">Maria Sikora<br>KPODR Minikowo, Oddzia\u0142 w Przysieku<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ro\u015bliny oleiste &nbsp;Ro\u015bliny miododajne, inaczej zwane pszczelarskimi lub po\u017cytkowymi, maj\u0105 barwne i wonne kwiaty, kt\u00f3re d\u0142ugo i obficie kwitn\u0105, dostarczaj\u0105c<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":158,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-884","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pszczoly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/884","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=884"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/884\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":886,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/884\/revisions\/886"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=884"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=884"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=884"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}