{"id":824,"date":"2010-10-08T13:47:00","date_gmt":"2010-10-08T11:47:00","guid":{"rendered":"http:\/\/test2.kpodr.pl\/?p=824"},"modified":"2020-05-13T11:46:37","modified_gmt":"2020-05-13T09:46:37","slug":"co-o-siewie-zboz-wiedziec-nalezy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2010\/10\/08\/co-o-siewie-zboz-wiedziec-nalezy\/","title":{"rendered":"Co o siewie zb\u00f3\u017c wiedzie\u0107 nale\u017cy"},"content":{"rendered":"\n<p>Utworzono: pi\u0105tek, 08, pa\u017adziernik 2010 11:00<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Materia\u0142 siewny<\/strong><br>Zawsze nale\u017cy wysiewa\u0107 nasiona sprawdzone, o znanej sile i energii kie\u0142kowania, zdrowe, dobrze wykszta\u0142cone. Spe\u0142nienie tego wymogu jest jednym z podstawowych warunk\u00f3w uzyskania dobrych, wyr\u00f3wnanych wschod\u00f3w. Zasada ta dotyczy wszystkich gatunk\u00f3w zb\u00f3\u017c.<\/p>\n\n\n\n<p>Najlepiej wysiewa\u0107 ka\u017cdego roku nasiona kwalifikowane, zakupione w specjalistycznych firmach hodowlano-nasiennych. Je\u015bli jeste\u015bmy sami w stanie wyprodukowa\u0107 ziarno nadaj\u0105ce si\u0119 do siewu, a jednocze\u015bnie mamy mo\u017cliwo\u015b\u0107 odpowiednio je doczy\u015bci\u0107 oraz sprawdzi\u0107 si\u0142\u0119 i energi\u0119 kie\u0142kowania, mo\u017cna wymienia\u0107 ziarno co drugi rok, a niekiedy nawet co trzeci. D\u0142u\u017cszego wykorzystywania w\u0142asnych nasion jednak nie polecamy.<\/p>\n\n\n\n<p>Uwaga: Odmiany miesza\u0144cowe (np. kukurydza) zawsze musz\u0105 by\u0107 zakupione w stopniu F1 &#8211; to znaczy ziarno z plantacji towarowych takich odmian absolutnie nie nadaje si\u0119 do siewu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ilo\u015b\u0107 wysiewu<\/strong><br>Ustalenie tego niezmierne wa\u017cnego parametru wcale nie jest proste, na ilo\u015b\u0107 wysiewu wp\u0142ywa bowiem wiele czynnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Przy wczesnym siewie siejemy rzadziej, a przy op\u00f3\u017anionym nieco g\u0119\u015bciej (zmiany g\u0119sto\u015bci oscylowa\u0107 powinny w zakresie 5-15% wok\u00f3\u0142 optimum).<\/p>\n\n\n\n<p>Ka\u017cdy gatunek zbo\u017ca, a tak\u017ce ka\u017cda odmiana ma w\u0142asn\u0105 zdolno\u015b\u0107 do krzewienia &#8211; dlatego j\u0119czmie\u0144 siejemy znacznie rzadziej i w mniejszej masie ni\u017c pszenic\u0119 czy pszen\u017cyto, a kukurydza wymaga siewu praktycznie punktowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Zawsze nale\u017cy uwzgl\u0119dnia\u0107 si\u0142\u0119 kie\u0142kowania nasion.<\/p>\n\n\n\n<p>Liczba nasion wysiewanych w optymalnym terminie dla uzyskania optymalnej obsady ro\u015blin wed\u0142ug danych IUNG powinna oscylowa\u0107 wok\u00f3\u0142 nast\u0119puj\u0105cych ilo\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>pszenica jara 360 ziaren\/m2<\/li><li>pszen\u017cyto jare 450 ziaren\/m2<\/li><li>j\u0119czmie\u0144 jary 280 ziaren\/m2<\/li><li>owies 400 ziaren\/m2<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Aby obliczy\u0107 faktyczn\u0105 ilo\u015b\u0107 wysiewu danej odmiany i gatunku w kg\/ha, nale\u017cy optymaln\u0105 liczb\u0119 nasion przypadaj\u0105c\u0105 na 1 m2 pomno\u017cy\u0107 przez mas\u0119 1000 nasion wyra\u017con\u0105 w gramach i podzieli\u0107 przez 100. Uzyskan\u0105 wielko\u015b\u0107 trzeba nast\u0119pnie skorygowa\u0107 dziel\u0105c j\u0105 przez u\u0142amek dziesi\u0119tny warto\u015bci si\u0142y kie\u0142kowania (np. 0,95), a na koniec zmniejszy\u0107 (wczesny siew) lub zwi\u0119kszy\u0107 (op\u00f3\u017aniony siew) o 5-15%, w zale\u017cno\u015bci od terminu siewu.<\/p>\n\n\n\n<p>Przyk\u0142ad 1<br>Rolnik sieje pszenic\u0119 jar\u0105 o przeci\u0119tnej krzewisto\u015bci, sile kie\u0142kowania 97% i masie 1000 ziaren 52 g, w terminie op\u00f3\u017anionym o 2 tygodnie (+10%).<br>wyj\u015bciowa ilo\u015b\u0107 wysiewu:<br>(360 szt.\/m2 x 52 g) : 100 = 187,2 kg\/ha<br>uwzgl\u0119dniona si\u0142a kie\u0142kowania:<br>187,2 : 0,97 = 193 kg<br>uwzgl\u0119dniony p\u00f3\u017any termin siewu:<br>(193 x 110) : 100 = 212 kg\/ha<\/p>\n\n\n\n<p>Przyk\u0142ad 2<br>Rolnik sieje j\u0119czmie\u0144 jary o przeci\u0119tnej krzewisto\u015bci, sile kie\u0142kowania 91% i masie 1000 ziaren 48 g, w terminie optymalnym.<br>wyj\u015bciowa ilo\u015b\u0107 wysiewu:<br>(280 szt.\/m2 x 48 g) : 100 = 134,4 kg\/ha<br>uwzgl\u0119dniona si\u0142a kie\u0142kowania:<br>134,4 : 0,91 = 147,7 kg<br>uwzgl\u0119dniony dobry termin siewu;<br>(147,7 x 100) : 100 = 148 kg\/ha<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Warunki uzyskania dobrych wschod\u00f3w<\/strong><br>Prawid\u0142owe przygotowanie pola: agregat uprawowy b\u0105d\u017a uprawowo-siewny powinien zapewni\u0107 po\u0142o\u017cenie nasion na odpowiednio zag\u0119szczone pod\u0142o\u017ce, na prawid\u0142ow\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 i pe\u0142ne przykrycie ziaren.<\/p>\n\n\n\n<p>Prawid\u0142owa g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 wysiewu powinna wynosi\u0107 2 do 4 cm. Zbyt p\u0142ytko wysiane nasiona s\u0105 nara\u017cone na negatywne czynniki zewn\u0119trzne (ptaki, brak wilgoci), za\u015b zbyt g\u0142\u0119boki wysiew op\u00f3\u017ania wschody i tworzy mniej korzystn\u0105 struktur\u0119 siewki, co w efekcie daje ma\u0142o li\u015bci i s\u0142absze krzewienie.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0142\u0119boko\u015b\u0107 siewu zb\u00f3\u017c: A &#8211; prawid\u0142owa, B &#8211; zbyt g\u0142\u0119boka.<\/p>\n\n\n\n<p>Przy braku mo\u017cliwo\u015bci zapewnienia prawid\u0142owej g\u0142\u0119boko\u015bci siewu i przy s\u0142abej, \u017ale przygotowanej glebie mo\u017cna dodatkowo zwi\u0119kszy\u0107 ilo\u015b\u0107 wysiewu o 10%.<\/p>\n\n\n\n<p>Zbyt g\u0119sty siew prowadzi do zwi\u0119kszenia wysoko\u015bci \u0142anu i jego zag\u0119szczenia, a zatem do mniejszego na\u015bwietlenia wewn\u0105trz i gorszego przewietrzania, co sprzyja rozwojowi chor\u00f3b (regu\u0142\u0105 jest szybkie pojawienie si\u0119 m\u0105czniaka). Ro\u015bnie r\u00f3wnie\u017c w\u00f3wczas podatno\u015b\u0107 ro\u015blin na wyleganie, cz\u0119sto ziarno ma mniejsz\u0105 mas\u0119 1000 nasion, zwi\u0119ksza si\u0119 udzia\u0142 ziarna po\u015bledniego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Termin siewu<\/strong><br>Termin siewu zb\u00f3\u017c jarych jest uzale\u017cniony od mo\u017cliwo\u015bci wej\u015bcia w pole po zimie, gdy\u017c gleba musi obeschn\u0105\u0107 po zej\u015bciu \u015bniegu i ogrza\u0107 si\u0119. W naszym wojew\u00f3dztwie najkorzystniej jest, je\u015bli takie warunki wyst\u0105pi\u0105 w okresie od trzeciej dekady marca do pierwszej dekady kwietnia. Jest to najlepszy okres dla siewu zb\u00f3\u017c jarych, przy czym najpierw nale\u017cy wysia\u0107 pszen\u017cyto, potem pszenic\u0119 i owies, a na ko\u0144cu mieszanki zbo\u017cowe i j\u0119czmie\u0144 jary. Jedynie kukurydza wymaga znacznie wy\u017cszych temperatur, dlatego siewy rozpoczynamy w trzeciej dekadzie kwietnia i prowadzimy do po\u0142owy maja.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Odmiany<\/strong><br>Przed zasiewami zb\u00f3\u017c jarych aktualne staje si\u0119 pytanie, jak\u0105 wybra\u0107 odmian\u0119. W\u0142a\u015bciwy dob\u00f3r gatunk\u00f3w i odmian zb\u00f3\u017c ma du\u017ce znaczenie dla gospodarstwa rolnego, ze wzgl\u0119du na nast\u0119puj\u0105ce czynniki:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Dostosowanie do istniej\u0105cych warunk\u00f3w glebowo-klimatycznych, prowadz\u0105ce do zwi\u0119kszenia plonowania. W danych warunkach gatunki i odmiany r\u00f3\u017cnie reaguj\u0105 na miejsce wysiewu (gleb\u0119, uwilgotnienie, klimat) oraz na stosowan\u0105 technologi\u0119 uprawy.<\/li><li>Ograniczenie koszt\u00f3w ochrony (odmiany cechuje zr\u00f3\u017cnicowana odporno\u015b\u0107 na poszczeg\u00f3lne choroby oraz niejednakowa wra\u017cliwo\u015b\u0107 na szkodniki).<\/li><li>Zapewnienie cech technologicznych odpowiednich dla konkretnego przeznaczenia towarowego (dalszego przetwarzania ziarna na m\u0105k\u0119, kasze czy s\u0142\u00f3d) lub dla wykorzystania paszowego.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>W ocenie odmian pszenicy wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 pi\u0119\u0107 grup technologicznych:<\/p>\n\n\n\n<p>E elitarne &#8211; odmiany o wybitnych cechach jako\u015bciowych,<br>A jako\u015bciowe &#8211; odmiany o bardzo dobrych cechach jako\u015bciowych (wypiekowych),<br>B chlebowe &#8211; odmiany o przeci\u0119tnych cechach jako\u015bciowych,<br>K ciastkowe &#8211; odmiany nadaj\u0105ce si\u0119 na cele ciastkarskie,<br>C odmiany o z\u0142ych cechach wypiekowych, przeznaczone na pasz\u0119 i inne cele.<\/p>\n\n\n\n<p>Podstaw\u0105 oceny technologicznej z przeznaczeniem na chleb jest osiem wska\u017anik\u00f3w: liczba opadania, zawarto\u015b\u0107 bia\u0142ka, wska\u017anik sedymentacji SDS, og\u00f3lna wydajno\u015b\u0107 m\u0105ki, wodoch\u0142onno\u015b\u0107 m\u0105ki, rozmi\u0119kczenie ciasta, energia ciasta i obj\u0119to\u015b\u0107 chleba (w praktyce w skupie badane s\u0105 przewa\u017cnie trzy pierwsze wska\u017aniki). Przy ocenie odmian ciastkowych dodatkowo uwzgl\u0119dnia si\u0119 oporno\u015b\u0107 ciasta na rozci\u0105ganie, rozci\u0105gliwo\u015b\u0107 ciasta i barw\u0119 m\u0105ki. Warunkiem zaliczenia odmiany do danej grupy jest spe\u0142nienie minimalnych wymaga\u0144 wobec ka\u017cdego z wymienionych wska\u017anik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku j\u0119czmienia browarnego syntetyczn\u0105 ocen\u0119 warto\u015bci technologicznej stanowi\u0105 warto\u015bci wska\u017anikowe s\u0142odu i brzeczki.<\/p>\n\n\n\n<p>Przy wyborze odmiany warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na kilka zasad:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Tylko w\u0142a\u015bciwy dob\u00f3r gatunku i odmiany gwarantuje uzyskanie wysokiej jako\u015bci produktu uwarunkowanego genetycznie. Je\u015bli chcemy osi\u0105gn\u0105\u0107 np. wysok\u0105 jako\u015b\u0107 wypiekow\u0105 ziarna pszenicy &#8211; lepiej uprawia\u0107 jar\u0105 ni\u017c ozim\u0105, a gdy wybieramy odmiany &#8211; najlepiej zdecydowa\u0107 si\u0119 na odmian\u0119 przydatn\u0105 na cele piekarnicze, nale\u017c\u0105c\u0105 do grupy E lub A. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce na jako\u015b\u0107 ziarna pszenicy wp\u0142ywaj\u0105 tak\u017ce inne czynniki: warunki klimatyczne i glebowe, nawo\u017cenie. Nie ma wi\u0119c pe\u0142nej gwarancji osi\u0105gni\u0119cia wymaganych parametr\u00f3w jako\u015bciowych, natomiast prawdopodobie\u0144stwo ich uzyskania ro\u015bnie wraz z potencja\u0142em genetycznym odmiany. Dlatego wysiew pszenicy z grupy A daje bez por\u00f3wnania wi\u0119ksze szanse uzyskania dobrej jako\u015bci ziarna ni\u017c gdy zasiejemy odmiany z grupy B lub C, a je\u015bli jest to pszenica jara z grupy E lub A, to dobr\u0105 jako\u015b\u0107 mamy prawie pewn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Je\u017celi gospodarstwo ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 zar\u00f3wno wykorzystania ziarna na cele paszowe, jak i sprzedania go na cele piekarnicze &#8211; wybiera\u0107 nale\u017cy odmiany z grupy A, ewentualnie B, ale kierowa\u0107 si\u0119 takimi czynnikami, jak wysokie plonowanie, dobra odporno\u015b\u0107 na choroby, niska podatno\u015b\u0107 na wyleganie itp. W przypadku uzyskania bardzo dobrych parametr\u00f3w jako\u015bciowych i przy korzystnych relacjach cenowych pszenic\u0119 mo\u017cna wtedy sprzeda\u0107, a je\u015bli nie uzyskamy ceny lub jako\u015bci wypiekowej &#8211; mo\u017cna przeznaczy\u0107 j\u0105 na pasz\u0119 lub na inne cele.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Na bardzo dobrych i dobrych glebach preferowa\u0107 nale\u017cy upraw\u0119 pszenicy i j\u0119czmienia, a na s\u0142abych wysiewa\u0107 owies i ich mieszanki.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Po\u015brednie miejsce pod wzgl\u0119dem wymaga\u0144 glebowych zajmuj\u0105 pszen\u017cyto (forma ozima) i kukurydza na ziarno. W praktyce zbo\u017ca te uzyskuj\u0105 bardzo dobre wyniki &#8211; najcz\u0119\u015bciej lepsze od pozosta\u0142ych gatunk\u00f3w na glebach przeci\u0119tnych. W tym przypadku du\u017ce znaczenie dla wyboru gatunku maj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci sprzeda\u017cy oraz koszty uprawy, a tak\u017ce do\u015bwiadczenie w uprawie. Pszen\u017cyto jare wypada tu nieco gorzej, g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na dwie cechy &#8211; d\u0142u\u017cszy okres wegetacji ni\u017c pozosta\u0142e gatunki zb\u00f3\u017c jarych oraz wi\u0119ksza wra\u017cliwo\u015b\u0107 na niedob\u00f3r wilgoci.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Kolejn\u0105, bardzo dzi\u015b wa\u017cn\u0105 wskaz\u00f3wk\u0105 w wyborze odmiany s\u0105 wymagania odbiorc\u00f3w i warto \u015bledzi\u0107 je na bie\u017c\u0105co. Spotykamy si\u0119 tutaj z poj\u0119ciem &#8222;standard&#8221; jako okre\u015bleniem najbardziej po\u017c\u0105danych cech produktu. Jako przyk\u0142ad niech pos\u0142u\u017c\u0105 browarnicy; odbiorcy j\u0119czmienia browarnego cz\u0119sto okre\u015blaj\u0105, jak\u0105 konkretnie odmian\u0119 b\u0119d\u0105 kontraktowa\u0107 czy skupowa\u0107 ze wzgl\u0119du na jej specyficzne w\u0142a\u015bciwo\u015bci niezb\u0119dne do uzyskania okre\u015blonej jako\u015bci s\u0142odu. M\u0142yny czasami podaj\u0105 nazwy kilku odmian, wskazuj\u0105c je jako najbardziej po\u017c\u0105dane dla utrzymania standardu m\u0105ki.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Po ustaleniu potrzeb rynku oraz w\u0142a\u015bciwej ocenie swoich mo\u017cliwo\u015bci produkcyjnych i organizacyjnych, kolejnym krokiem powinno by\u0107 ustalenie faktycznie najlepszej dla danego gospodarstwa odmiany. Pomocne tu mog\u0105 by\u0107 wyniki systematycznych bada\u0144 prowadzonych przez Centralny O\u015brodek Badania Odmian Ro\u015blin Uprawnych (COBORU) oraz wyniki uzyskane w ramach Porejestrowego Do\u015bwiadczalnictwa Odmianowego. Cz\u0119sto dobrym \u017ar\u00f3d\u0142em informacji o zachowaniu si\u0119 odmian w konkretnych warunkach s\u0105 s\u0105siednie gospodarstwa, zw\u0142aszcza takie, kt\u00f3re dbaj\u0105 o systematyczn\u0105 wymian\u0119 kwalifikowanego materia\u0142u siewnego. O ile COBORU opr\u00f3cz prowadzenia bada\u0144 polowych, niekt\u00f3re parametry odmian sprawdza metodami laboratoryjnymi, to wyniki PDO stanowi\u0105 wy\u0142\u0105cznie por\u00f3wnanie wybranych odmian w naturalnych warunkach.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015awiadomy wyb\u00f3r odmiany pozwoli w trakcie wegetacji reagowa\u0107 na zaistnia\u0142\u0105 faktycznie sytuacj\u0119 i stosowa\u0107 w\u0142a\u015bciwe nawo\u017cenie, \u015brodki ochrony ro\u015blin czy preparaty przeciwko wyleganiu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">Marek Radzimierski<br>KPODR Minikowo<br>Oddzia\u0142 Przysiek<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Utworzono: pi\u0105tek, 08, pa\u017adziernik 2010 11:00 Materia\u0142 siewnyZawsze nale\u017cy wysiewa\u0107 nasiona sprawdzone, o znanej sile i energii kie\u0142kowania, zdrowe, dobrze<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1283,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-824","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zboza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/824","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=824"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/824\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":825,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/824\/revisions\/825"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1283"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=824"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=824"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=824"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}