W uprawie broku\u0142a coraz wi\u0119cej problem\u00f3w jest z \u017cerowaniem \u015bmietki kapu\u015bcianej, zw\u0142aszcza tej, kt\u00f3ra wyrz\u0105dza szkody w r\u00f3\u017cach. \u015amietka kapu\u015bciana w naszym kraju ma oko\u0142o 3 pokole\u0144. Najwi\u0119ksze szkody w uprawie warzyw kapustnych zwykle wywo\u0142uje jej pierwsze i drugie pokolenie. Po kilku tygodniach od wysadzenia rozsady zwykle pod koniec kwietnia wylatuj\u0105 pierwsze muchy \u015bmietki. Po oko\u0142o tygodniu zaczynaj\u0105 sk\u0142ada\u0107 jaja w glebie tu\u017c przy szyjce korzeniowej warzyw kapustnych. Po nast\u0119pnych kilku dniach w zale\u017cno\u015bci od temperatury i wilgotno\u015bci gleby z jaj wyl\u0119gaj\u0105 si\u0119 larwy i zaczynaj\u0105 \u017cerowanie na korzeniach i szyjce korzeniowej ro\u015blin uprawnych. Ro\u015bliny nawet te posadzone na pocz\u0105tku kwietnia nie s\u0105 do\u015b\u0107 du\u017ce z bardzo silnym i dobrze wykszta\u0142conym systemem korzeniowym, aby poradzi\u0107 sobie z du\u017c\u0105 liczb\u0105 larw objadaj\u0105cych system korzeniowy. Ro\u015bliny posadzone na pocz\u0105tku kwietnia ze wzgl\u0119du na czas od posadzenia do ataku \u015bmietki oraz temperatur\u0119 gleby, nawet je\u017celi s\u0105 zabezpieczone \u015brodkami ochrony ro\u015blin w fazie rozsady, to i tak s\u0105 atakowane przez szkodniki. W takim wypadku pozostaje tylko podlewanie wod\u0105 z insektycydem przed wyl\u0119giem larw szkodnika. Z tego te\u017c wzgl\u0119du nale\u017cy do\u015b\u0107 precyzyjnie wyznaczy\u0107 ten termin za pomoc\u0105 pu\u0142apek zapachowych. Takie pu\u0142apki wystawiamy na polu oko\u0142o 20 kwietnia i obserwujemy jak lataj\u0105 szkodniki. Progiem szkodliwo\u015bci jest od\u0142owienie 2 much \u015brednio w jednej pu\u0142apce w ci\u0105gu dw\u00f3ch dni. Kiedy od\u0142owimy tak\u0105 ilo\u015b\u0107 much, kt\u00f3ra przekracza pr\u00f3g szkodliwo\u015bci wyznaczamy termin podlewania. Podlewanie wykonujemy po oko\u0142o 3\u20137 dniach od przekroczenia progu. Niekt\u00f3rzy producenci my\u015bl\u0105, \u017ce jak u\u017cyj\u0105 do podlewania opryskiwacza wykonuj\u0105c opryskiwanie du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 wody i zwi\u0119kszon\u0105 ilo\u015bci\u0105 preparatu za\u0142atwi\u0105 spraw\u0119 do\u015b\u0107 pracoch\u0142onnego r\u0119cznego podlewania ro\u015blin. Niestety takie dzia\u0142anie jest nieefektywne, brak pozytywnych skutk\u00f3w opryskiwania pola przy u\u017cyciu nawet 3\u20134 tysi\u0105cy litr\u00f3w wody na hektar. Tak wi\u0119c, przy sadzeniu bardzo wczesnym warzyw kapustnych, zw\u0142aszcza tam, gdzie uprawia si\u0119 ich znaczne ilo\u015bci, trzeba ro\u015bliny podla\u0107 wod\u0105 z dodatkiem insektycydu. Idealnie by by\u0142o gdyby podlewanie wykona\u0107 na wilgotn\u0105 gleb\u0119, jak najbli\u017cej szyjki korzeniowej. Tam bowiem z\u0142o\u017cone s\u0105 jaja \u015bmietki i tu\u017c po wyl\u0119gu stykaj\u0105c si\u0119 z substancj\u0105 aktywn\u0105 \u015brodka ochrony ro\u015blin gin\u0105. Je\u017celi larwy si\u0119 wyl\u0119gn\u0105 i zaczn\u0105 \u017cerowa\u0107 na systemie korzeniowym, to zniszczenie ich jest utrudnione.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c zaprawia\u0107 nasiona insektycydami lub zaprawia\u0107 nasiona tu\u017c po wysiewie preparatami Mundial lub Cruiser. Takie rozwiazanie przy produkcji rozsady przez 4 tygodnie i wysadzeniu rozsady w po\u0142owie kwietnia daje teoretycznie mo\u017cliwo\u015b\u0107, \u017ce te preparaty b\u0119d\u0105 niszczy\u0142y larwy \u015bmietki kapu\u015bcianej.<\/p>\n\n\n\n
Nast\u0119pny problem to larwy \u015bmietki kapu\u015bcianej, kt\u00f3re \u017ceruj\u0105 w r\u00f3\u017cy kalafiora czy broku\u0142a. Jaja, kt\u00f3re zosta\u0142y zniesione na r\u00f3\u017cach lub na li\u015bciach, tam si\u0119 wyl\u0119gaj\u0105 i larwy zaczynaj\u0105 \u017cerowanie w ich wn\u0119trzu. Je\u017celi larwy si\u0119 wyl\u0119gn\u0105 i wgryz\u0105 w r\u00f3\u017c\u0119, niestety jest bardzo ci\u0119\u017cko je zniszczy\u0107. Z tego wzgl\u0119du nale\u017cy obserwowa\u0107 pu\u0142apki zapachowe i trafnie wylicza\u0107 terminy zabieg\u00f3w, aby je wykona\u0107 tu\u017c przed wyl\u0119giem lub w jego trakcie.<\/p>\n\n\n\n
W ubieg\u0142ym roku, zw\u0142aszcza w okresie wiosny i lata du\u017co problem\u00f3w mieli producenci ze zwalczaniem g\u0105sienic motyli, a szczeg\u00f3lnie tantnisia krzy\u017cowiaczka. Ciep\u0142a i wczesna wiosna spowodowa\u0142a masowe wyloty motyli oko\u0142o po\u0142owy czerwca. Z tak du\u017c\u0105 inwazj\u0105 nikt wcze\u015bniej si\u0119 nie spotka\u0142. Producenci byli bardzo zaskoczeni, gdy ze z\u0142o\u017conych jaj zacz\u0119\u0142y wyl\u0119ga\u0107 si\u0119 g\u0105sienice.<\/p>\n\n\n\n
Kiedy zacz\u0119\u0142y wyl\u0119ga\u0107 si\u0119 g\u0105sienice, a by\u0142o ich du\u017co, to po kilku dniach li\u015bcie zamienia\u0142y si\u0119 w koronkowe arcydzie\u0142a. Najwi\u0119kszym b\u0142\u0119dem by\u0142o zaczynanie ochrony gdy zosta\u0142y zauwa\u017cone pierwsze objawy \u017cerowania. G\u0105sienice tantnisia bowiem znajduj\u0105 si\u0119 na spodniej stronie li\u015bci i dotarcie cieczy roboczej do szkodnik\u00f3w wymaga du\u017cej dok\u0142adno\u015bci i precyzji przy wykonywaniu zabieg\u00f3w ochrony ro\u015blin. Wed\u0142ug mnie przy tak du\u017cej presji szkodnik\u00f3w nale\u017ca\u0142o zacz\u0105\u0107 od zwalczania lataj\u0105cych nad plantacjami motyli. Takie zabiegi nale\u017ca\u0142o wykonywa\u0107 2\u20133 razy w tygodniu preparatami z grupy pyretroid\u00f3w. Wiosn\u0105 ubieg\u0142ego roku by\u0142o do\u015b\u0107 ciep\u0142o i sucho. Z tego wzgl\u0119du opryskiwanie nale\u017ca\u0142o wykonywa\u0107 w godzinach porannych, kiedy ro\u015bliny s\u0105 w pe\u0142nym turgorze, a owady znajduj\u0105 si\u0119 na ro\u015blinach. Motyle tantnisia zaczynaj\u0105 sk\u0142ada\u0107 jaja dopiero po oko\u0142o 7\u201310 dniach od pocz\u0105tku wylot\u00f3w. Wielu producent\u00f3w szuka\u0142o jaj szkodnika na spodniej stronie li\u015bci tu\u017c po zauwa\u017ceniu masowych lot\u00f3w i to niestety by\u0142 b\u0142\u0105d. Jaja po zniesieniu przez samice rozwijaj\u0105 si\u0119 kilka dni i wtedy wyl\u0119gaj\u0105 si\u0119 z nich m\u0142ode g\u0105sienice, kt\u00f3re do\u015b\u0107 trudno zauwa\u017cy\u0107 ze wzgl\u0119du na ma\u0142e rozmiary i barw\u0119. Je\u017celi kto\u015b je zauwa\u017cy\u0142 m\u00f3g\u0142 zastosowa\u0107 jeden z polecanych preparat\u00f3w zwalczaj\u0105cych m\u0142ode g\u0105sienice, np. Spin Tor. Taki zabieg nale\u017ca\u0142o powt\u00f3rzy\u0107 po kilku dniach oczywi\u015bcie opryskuj\u0105c doln\u0105 stron\u0119 li\u015bci wraz z dobrym zwil\u017caczem pozwalaj\u0105cym przyklei\u0107 si\u0119 cieczy roboczej, ewentualnie wyd\u0142u\u017caj\u0105c dzia\u0142anie substancji aktywnej stosuj\u0105c np. Protector. Je\u017celi producent wykonywa\u0142 cz\u0119ste lustracje plantacji i zastosowa\u0142 si\u0119 do zalece\u0144 m\u00f3g\u0142 osi\u0105gn\u0105\u0107 sukces. Larwy tantnisia po okresie \u017cerowania na li\u015bciach cz\u0119\u015bciowo przenosi\u0142y si\u0119 w g\u0142\u0105b r\u00f3\u017cy i tam ko\u0144czy\u0142y rozw\u00f3j w kokonach. Po zr\u00f3\u017cyczkowaniu zak\u0142ady przetw\u00f3rcze dostawa\u0142y towar z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 szkodnik\u00f3w. Mechaniczne ich wybranie niestety nie by\u0142o mo\u017cliwe.<\/p>\n\n\n\n
Inny narastaj\u0105cy problem zw\u0142aszcza przy ciep\u0142ej i suchej pogodzie to m\u0105czlik warzywny. Bytuje i rozwija si\u0119 na wielu ro\u015blinach kapustnych, lecz najwi\u0119cej mo\u017cna go spotka\u0107 na kapu\u015bcie w\u0142oskiej, jarmu\u017cu, nast\u0119pnie na kalafiorze, a najmniej ch\u0119tnie zasiedla kapust\u0119 g\u0142owiast\u0105 i broku\u0142. Jednak ze wzgl\u0119du na brak innych mo\u017cliwo\u015bci \u017cerowania mo\u017cna spotka\u0107 te\u017c znaczne ilo\u015bci osobnik\u00f3w doros\u0142ych i larw na niekt\u00f3rych plantacjach broku\u0142a. Walka z m\u0105czlikiem jest do\u015b\u0107 uci\u0105\u017cliwa ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 pokole\u0144 w ci\u0105gu jednego sezonu wegetacji. W zale\u017cno\u015bci od przebiegu temperatury jego rozw\u00f3j mo\u017ce trwa\u0107 od 17 do 40 dni. Larwy po wyl\u0119gni\u0119ciu wysysaj\u0105 soki z li\u015bci, jak r\u00f3wnie\u017c oblewaj\u0105 je ros\u0105 miodow\u0105, na kt\u00f3rej p\u00f3\u017aniej rozwijaj\u0105 si\u0119 grzyby. Je\u017celi rosa miodowa i grzyby b\u0119d\u0105 na r\u00f3\u017cy, ca\u0142y plon jest do wyrzucenia. Taka sytuacja mo\u017ce mie\u0107 miejsce przy bardzo du\u017cym nasileniu szkodnika. W Polsce do zwalczania m\u0105czlik\u00f3w jest zarejestrowany preparat Movento. Jest on jednak do\u015b\u0107 trudny w zastosowaniu ze wzgl\u0119du na to, \u017ce jest produktem systemicznym i dzia\u0142a na szkodniki wtedy, kiedy b\u0119dzie pobrany wraz z sokami ro\u015blinnymi. A\u017ceby go wprowadzi\u0107 do ro\u015bliny nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o dodatku adiuwanta rozpuszczaj\u0105cego woski ro\u015blinne np. Trend. Trzeba te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce produkt, aby zadzia\u0142a\u0142 musi rozej\u015b\u0107 si\u0119 po ro\u015blinie, wi\u0119c trzeba zastosowa\u0107 go na kilka dni przed mo\u017cliwym pobraniem przez owady. Inny czynnik limituj\u0105cy dystrybucj\u0119 spirotetramatu w ro\u015blinie, to warunki pogodowe. Substancja aktywna szybko rozprzestrzeni si\u0119 po ro\u015blinie, kiedy warunki s\u0105 optymalne do wzrostu i rozwoju. Podczas upa\u0142\u00f3w, suszy czy zbyt niskich temperatur niestety substancja aktywna przemieszcza si\u0119 bardzo powoli.<\/p>\n\n\n\n
Inny problemem s\u0105 ci\u0105gle nalatuj\u0105ce na chronione ro\u015bliny, z plantacji nie chronionych lub z nieu\u017cytk\u00f3w, nowe osobniki doros\u0142e, kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 jaja. W rejonach o skoncentrowanej uprawie warzyw kapustnych, moim zdaniem, ochrona powinna by\u0107 prowadzona na wszystkich plantacjach w tym samym czasie.<\/p>\n\n\n\n
Czasami te\u017c zdarzaj\u0105 si\u0119 problemy z walk\u0105 z drugim pokoleniem pi\u0119tn\u00f3wki. Larwy wyl\u0119gaj\u0105 si\u0119 we wrze\u015bniu i wgryzaj\u0105 si\u0119 do wn\u0119trza r\u00f3\u017c czy g\u0142\u00f3wek kapusty i niestety nie mo\u017cna ich zwalczy\u0107. Oczywi\u015bcie przy do\u015b\u0107 cz\u0119stych zabiegach ochrony ro\u015blin wykonywanych przy pomocy insektycyd\u00f3w mo\u017cna zwalczy\u0107 wyl\u0119gaj\u0105ce si\u0119 g\u0105sienice pi\u0119tn\u00f3wki.<\/p>\n\n\n\n
Wielu producent\u00f3w nie radz\u0105c sobie z ochron\u0105 podwy\u017cszaj\u0105 dawki preparat\u00f3w, stosuj\u0105 \u015brodki niedozwolone w konkretnej uprawie, co jest niezgodne z prawem i w razie wykrycia pozosta\u0142o\u015bci takich substancji stosowane s\u0105 sankcje finansowe.<\/p>\n\n\n\n
W ubieg\u0142ym roku wiele zak\u0142ad\u00f3w przetw\u00f3rczych zg\u0142asza\u0142o do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi problem, \u017ce na rynku jest zbyt ma\u0142o substancji do ochrony ro\u015blin, ale nie wywo\u0142a\u0142o to na razie pozytywnych skutk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Piotr Borczy\u0144ski, KPODR<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Od kilku lat zwi\u0119ksza si\u0119 uprawa broku\u0142a dla zak\u0142ad\u00f3w przetw\u00f3rczych, jak r\u00f3wnie\u017c na \u015bwie\u017cy rynek. Wzrost area\u0142u, k\u0142opoty z prawid\u0142owym<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2903,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-790","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-warzywa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/790","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=790"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/790\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2904,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/790\/revisions\/2904"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=790"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=790"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=790"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}