{"id":738,"date":"2020-04-20T14:19:32","date_gmt":"2020-04-20T12:19:32","guid":{"rendered":"http:\/\/test2.kpodr.pl\/?p=738"},"modified":"2020-05-05T14:57:52","modified_gmt":"2020-05-05T12:57:52","slug":"o-dziku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2020\/04\/20\/o-dziku\/","title":{"rendered":"O dziku&#8230;"},"content":{"rendered":"\n<p>W ostatnich latach dziki s\u0105 obiektem szczeg\u00f3lnego zainteresowania, w zwi\u0105zku ze znacznym zwi\u0119kszeniem ich liczebno\u015bci oraz rozprzestrzenianiem si\u0119 ASF. Wed\u0142ug stereotypu \u201edzik jest dziki, dzik jest z\u0142y, dzik ma bardzo ostre k\u0142y\u201d. Jednak tak naprawd\u0119 dzik nie jest bardziej \u201edziki\u201d ni\u017c inne zwierz\u0119ta le\u015bne.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzik euroazjatycki jest jedynym przedstawicielem dziko \u017cyj\u0105cych \u015bwiniowatych w Europie. Nie jest tajemnic\u0105, \u017ce jest przodkiem \u015bwini domowej, kt\u00f3rej udomowienie nast\u0105pi\u0142o oko\u0142o 11 tys. lat temu. Dzik zamieszkuje ca\u0142\u0105 Europ\u0119, z wyj\u0105tkiem P\u00f3\u0142wyspu Skandynawskiego, Finlandii i p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci Rosji. W Polsce jest pospolity w ca\u0142ym kraju.<\/p>\n\n\n\n<p>Dziki \u017cyj\u0105 w niewielkich stadach (watahach). W sk\u0142ad watahy wchodzi od kilku do dwudziestu osobnik\u00f3w obu p\u0142ci: stara locha \u2013 przewodniczka oraz lochy z warchlakami. Zdarzaj\u0105 si\u0119 stada licz\u0105ce nawet 100 osobnik\u00f3w. Ci\u0105\u017ca trwa 16\u201320 tygodni, a w miocie rodzi si\u0119 do 12 prosi\u0105t.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzik ma tu\u0142\u00f3w kr\u0119py, z bok\u00f3w \u015bcie\u015bniony, szczeg\u00f3lnie u samc\u00f3w, o silnie rozwini\u0119tej cz\u0119\u015bci przedniej, pokryty brunatn\u0105 o\u015bcist\u0105 szczecin\u0105. Samiec (odyniec) jest du\u017co wi\u0119kszy od samicy (lochy, samury). Dziki maj\u0105 du\u017ce k\u0142y: g\u00f3rne zwane fajkami, dolne \u2013 szablami. D\u0142ugo\u015b\u0107 cia\u0142a mie\u015bci si\u0119 w rozpi\u0119to\u015bci od 90 do 200 cm, wysoko\u015b\u0107 si\u0119ga 110 cm. Masa zwierz\u0119cia dochodzi nawet do 300 kg (najwi\u0119kszego dzika zastrzelono w Rosji na Uralu, wa\u017cy\u0142 320 kg). W naturze dzik \u017cyje 10 lat, w niewoli dwa razy d\u0142u\u017cej; zdarza\u0142y si\u0119 osobniki do\u017cywaj\u0105ce 40 lat. Potrafi biec z pr\u0119dko\u015bci\u0105 do 50 km\/h.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzik ma bardzo dobrze rozwini\u0119te zmys\u0142y s\u0142uchu i w\u0119chu, gorzej jest ze wzrokiem. Dobry w\u0119ch pozwala mu znajdowa\u0107 po\u017cywienie pod ziemi\u0105 (wykorzystywane jest to m.in. przy zbiorze trufli).<\/p>\n\n\n\n<p>Zasadniczym \u015brodowiskiem bytowania dzika jest las. Zasiedla on wszystkie typy las\u00f3w, najcz\u0119\u015bciej jednak lasy mieszane. Szczeg\u00f3lnie odpowiadaj\u0105 mu tereny obfituj\u0105ce w mokrad\u0142a i bagna. Woli wi\u0119ksze kompleksy le\u015bne. W wielu okolicach dziki przez znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 roku wykorzystuj\u0105 pola uprawne w pobli\u017cu lasu jako baz\u0119 pokarmow\u0105. W nocy penetruj\u0105 pola w poszukiwaniu po\u017cywienia, a w dzie\u0144 zalegaj\u0105 w ostojach le\u015bnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Coraz cz\u0119\u015bciej ca\u0142e watahy pojawiaj\u0105 si\u0119 w miastach. Od lat dziki widuje si\u0119 w Tr\u00f3jmie\u015bcie, Wroc\u0142awiu, Katowicach, Krakowie, Grudzi\u0105dzu, nawet w stolicy. Spaceruj\u0105 po parkach, mi\u0119dzy blokami, a nawet zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do centrum miast. Zwierz\u0119ta te s\u0105 niezwykle inteligentne. Zauwa\u017cy\u0142y, \u017ce&nbsp; w miastach \u017cyje si\u0119 bezpieczniej. Nie ma my\u015bliwych, nikt do dzik\u00f3w nie strzela, mo\u017cna znale\u017a\u0107 du\u017co po\u017cywienia, bo ludzie cz\u0119sto dokarmiaj\u0105 te zwierz\u0119ta. Dzi\u0119ki temu dzikom \u017cyje si\u0119 tu \u0142atwiej i coraz lepiej aklimatyzuj\u0105 si\u0119 w nowych warunkach bytowych. Zasadniczo nie stanowi\u0105 du\u017cego zagro\u017cenia, ale potrafi\u0105 by\u0107 niebezpieczne. Zdarza\u0142y si\u0119 przypadki wtargni\u0119cia dzik\u00f3w do sklep\u00f3w, ko\u015bcio\u0142\u00f3w czy na pla\u017ce pe\u0142ne wczasowicz\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzik jest wszystko\u017cerc\u0105. \u017bywi si\u0119 m.in. \u017co\u0142\u0119dziami, orzeszkami buczynowymi. W runie le\u015bnym wyszukuje d\u017cd\u017cownice, owady, gryzonie, kt\u00f3rych nory odnajduje w\u0119chem. Zjada te\u017c k\u0142\u0105cza ro\u015blin i grzyby, a nawet padlin\u0119. Niszczy r\u00f3wnie\u017c plony rolnikom.<\/p>\n\n\n\n<p>Aby odstraszy\u0107 dziki i zapobiec powodowanym przez nie szkodom na polach, stosuje si\u0119 r\u00f3\u017cne metody ochrony upraw: ogrodzenia zwyk\u0142e i elektryczne, wst\u0105\u017cki odblaskowe, odstraszacze akustyczne, repelenty zapachowe.<\/p>\n\n\n\n<p>Dziki odgrywaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c po\u017cyteczn\u0105 rol\u0119 w ekosystemie. Spulchniaj\u0105 gleb\u0119, czyszcz\u0105 lasy z padliny. \u017bywi\u0105 si\u0119 szkodnikami, a tak\u017ce zjadaj\u0105 chore ssaki i ptaki, co zapobiega rozprzestrzenianiu si\u0119 chor\u00f3b. Jednak w ostatnich latach same sta\u0142y si\u0119 nosicielami niebezpiecznej choroby \u2013 afryka\u0144skiego pomoru \u015bwi\u0144 (ASF). W zwi\u0105zku z tym prowadzony jest intensywny odstrza\u0142 dzik\u00f3w, maj\u0105cy zapobiec dalszemu rozprzestrzenianiu si\u0119 ASF.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">Janusz Fiuk, Kujawsko-Pomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W ostatnich latach dziki s\u0105 obiektem szczeg\u00f3lnego zainteresowania, w zwi\u0105zku ze znacznym zwi\u0119kszeniem ich liczebno\u015bci oraz rozprzestrzenianiem si\u0119 ASF. Wed\u0142ug<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":662,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-738","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-inne-zwierzeta"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/738","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=738"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/738\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":803,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/738\/revisions\/803"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/662"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=738"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=738"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=738"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}