{"id":721,"date":"2010-10-28T13:41:00","date_gmt":"2010-10-28T11:41:00","guid":{"rendered":"http:\/\/test2.kpodr.pl\/?p=721"},"modified":"2020-05-13T12:47:44","modified_gmt":"2020-05-13T10:47:44","slug":"optymalna-dawka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2010\/10\/28\/optymalna-dawka\/","title":{"rendered":"Optymalna dawka"},"content":{"rendered":"\n

Intensywna praca hodowlana oraz krzy\u017cowanie towarowe naszego pog\u0142owia z rasami wybitnie mi\u0119snymi spowodowa\u0142y zwi\u0119kszenie potencja\u0142u genetycznego w cechach u\u017cytkowych \u015bwi\u0144. Zmiany te poci\u0105gn\u0119\u0142y za sob\u0105 wzrost wymaga\u0144 w zakresie warunk\u00f3w \u015brodowiskowych, a przede wszystkim przyczyni\u0142y si\u0119 do wzrostu zapotrzebowania na energi\u0119, bia\u0142ko, sk\u0142adniki mineralne i witaminy. Z tego te\u017c powodu bilansowanie dawek pokarmowych dla \u015bwi\u0144 wymaga du\u017cej staranno\u015bci.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Uk\u0142adania i bilansowania dawek pokarmowych dokonujemy w oparciu o Normy \u017bywienia \u015awi\u0144 przygotowane przez Instytut Fizjologii i \u017bywienia Zwierz\u0105t PAN w Jab\u0142onnie. Aby jednak w pe\u0142ni wykorzysta\u0107 potencja\u0142 genetyczny naszych zwierz\u0105t i odpowiednio zbilansowa\u0107 dawk\u0119 musimy wcze\u015bniej  wykona\u0107 analizy chemiczne stosowanych pasz. Dok\u0142adna znajomo\u015b\u0107 zawarto\u015bci sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych posiadanych komponent\u00f3w umo\u017cliwi lepsze ich wykorzystanie i precyzyjne pokrycie zapotrzebowania utrzymywanych \u015bwi\u0144 na poszczeg\u00f3lne sk\u0142adniki pokarmowe.<\/p>\n\n\n\n

Warto\u015b\u0107 pokarmowa pasz<\/strong>
Okre\u015bla ona zawarto\u015b\u0107 w paszy energii, aminokwas\u00f3w oraz sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych i biologicznie czynnych. Energia metaboliczna wykorzystywana jest do por\u00f3wnywania  warto\u015bci r\u00f3\u017cnych pasz stosowanych w \u017cywieniu zwierz\u0105t. Energia metaboliczna wyst\u0119puje w w\u0119glowodanach, t\u0142uszczu i bia\u0142ku wszystkich pasz, stanowi t\u0119 jej cz\u0119\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 zwierz\u0119ta wykorzysta\u0107 mog\u0105 do funkcji \u017cyciowych, po odliczeniu ilo\u015bci, kt\u00f3ra nie zosta\u0142a strawiona z paszy i wydalona wraz z moczem i gazami.<\/p>\n\n\n\n

Zwierz\u0119ta w pierwszej kolejno\u015bci wykorzystuj\u0105 pobran\u0105 energi\u0119 na potrzeby bytowe, a dopiero po ich pokryciu pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 wydatkowana jest na produkcj\u0119 (efektywny przyrost). St\u0105d te\u017c niezmiernie wa\u017cnym zagadnieniem jest pe\u0142ne pokrycie potrzeb, gdy\u017c ich niedob\u00f3r, zw\u0142aszcza w niekorzystnych warunkach \u015brodowiskowych nie pozwoli na pe\u0142ne wykorzystanie potencja\u0142u genetycznego posiadanych \u015bwi\u0144 do wzrostu, jak i do odk\u0142adania bia\u0142ka, a w przypadku loch do uzyskania liczebnych miot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Potrzeby bytowe zwierz\u0105t uzale\u017cnione s\u0105 od temperatury otoczenia, wilgotno\u015bci, obsady w kojcu, stresu, nadmiernej ruchliwo\u015bci, a tak\u017ce choroby. Podstawowe zapotrzebowanie na energi\u0119, bia\u0142ko, aminokwasy egzogenne, oraz sk\u0142adniki mineralne przedstawiono w tabeli poni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n

\u015arednie dzienne zapotrzebowanie \u015bwi\u0144 na energi\u0119 i sk\u0142adniki pokarmowe (N\u017b\u015a)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Grupa<\/strong>
produkcyjna<\/strong><\/td>		EM<\/strong>
MJ<\/strong><\/td>		Bia\u0142ko<\/strong>
Strawne<\/strong>
w g<\/strong><\/td>		Lizyna<\/strong>
wg<\/strong><\/td>		Metionina<\/strong>
+cystyna<\/strong>
w g<\/strong><\/td>		Wap\u0144<\/strong>
w g<\/strong><\/td>		Fosfor<\/strong>
w g<\/strong><\/td>		Fosfor<\/strong>
Strawny<\/strong>
w g<\/strong><\/td>		S\u00f3d<\/strong>
wg<\/strong><\/td><\/tr>
Warchlaki<\/strong>
10-30 kg<\/strong><\/td>		15<\/strong><\/td>175<\/strong><\/td>12<\/strong><\/td>7,2<\/strong><\/td>10<\/strong><\/td>7<\/strong><\/td>3,5<\/strong><\/td>1,5<\/strong><\/td><\/tr>
Tuczniki<\/strong>
30-70kg<\/strong>
70-110 kg<\/strong>
30-110 kg<\/strong><\/td>
27<\/strong>
35<\/strong>
29<\/strong><\/td>
290<\/strong>
335<\/strong>
310<\/strong><\/td>
19,5<\/strong>
21<\/strong>
20,2<\/strong><\/td>
11,7<\/strong>
12,6<\/strong>
12,1<\/strong><\/td>
15<\/strong>
16<\/strong>
15<\/strong><\/td>
10<\/strong>
11,5<\/strong>
11<\/strong><\/td>
4,8<\/strong>
5,2<\/strong>
5,0<\/strong><\/td>
2,0<\/strong>
3,0<\/strong>
30<\/strong><\/td><\/tr>
Loszki<\/strong>
30-110 kg<\/strong><\/td>
29<\/strong><\/td>
290<\/strong><\/td>
18<\/strong><\/td>
11<\/strong><\/td>
18<\/strong><\/td>
13<\/strong><\/td>
5,8<\/strong><\/td>
3,0<\/strong><\/td><\/tr>
Lochy ci\u0105\u017ca do 90 dni<\/strong><\/td>26<\/strong><\/td>225<\/strong><\/td>12<\/strong><\/td>8,5<\/strong><\/td>15,5<\/strong><\/td>10,5<\/strong><\/td>4,5<\/strong><\/td>4,0<\/strong><\/td><\/tr>
Lochy ci\u0105\u017ca<\/strong>
Ponad 90 dni<\/strong><\/td>
38<\/strong><\/td>
380<\/strong><\/td>
24<\/strong><\/td>
15,5<\/strong><\/td>
24<\/strong><\/td>
18<\/strong><\/td>
7,0<\/strong><\/td>
5,0<\/strong><\/td><\/tr>
Lochy laktacja 6tyg. 10 prosi\u0105t<\/strong><\/td>68<\/strong><\/td>700<\/strong><\/td>44<\/strong><\/td>28,5<\/strong><\/td>45<\/strong><\/td>32<\/strong><\/td>12<\/strong><\/td>10,5<\/strong><\/td><\/tr>
Knury 175 kg<\/strong><\/td>30<\/strong><\/td>360<\/strong><\/td>24<\/strong><\/td>16<\/strong><\/td>18<\/strong><\/td>13<\/strong><\/td>6,0<\/strong><\/td>3,5<\/strong><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Bia\u0142ko og\u00f3lne<\/strong>
Sk\u0142ad aminokwasowy pasz r\u00f3\u017cni si\u0119 znacznie od sk\u0142adu bia\u0142ka cia\u0142a tucznik\u00f3w i sk\u0142adu mleka lochy. Z tego te\u017c  powodu ju\u017c oko\u0142o 40 lat temu przyj\u0119to termin bia\u0142ka idealnego, pozwalaj\u0105cy \u017cywi\u0107 \u015bwinie tak, aby dostarczone w paszach bia\u0142ko pokry\u0142o zapotrzebowanie na aminokwasy w proporcjach zbli\u017conych do ich sk\u0142adu cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Strawno\u015b\u0107 jelitowa aminokwas\u00f3w jest uznawana obecnie za najlepsze kryterium jego dost\u0119pno\u015bci dla organizmu. W \u017cywieniu \u015bwi\u0144 aminokwasem ograniczaj\u0105cym warto\u015b\u0107 biologiczn\u0105 bia\u0142ka jest lizyna, kt\u00f3r\u0105 przyj\u0119to jako odniesienie. Dotyczy to przede wszystkim metioniny z cystyn\u0105, treoniny i tryptofanu, gdy\u017c w praktyce tylko te aminokwasy bilansuje si\u0119 przy uk\u0142adaniu dawek pokarmowych w mieszankach paszowych. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, zapotrzebowanie na bia\u0142ko to zapotrzebowanie na poszczeg\u00f3lne aminokwasy w okre\u015blonych proporcjach.<\/p>\n\n\n\n

Proporcje te przedstawiaj\u0105 si\u0119 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n

  • prosi\u0119ta odsadzone – 100 : 60 : 65 : 18<\/li>
  • tuczniki w pierwszym okresie tuczu – 100 : 65 : 67 :19<\/li>
  • tuczniki w drugim okresie tuczu – 100 : 70 : 70 : 20.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

    Relacje te umo\u017cliwiaj\u0105 optymalne wykorzystanie bia\u0142ka paszy i uzyskanie korzystnych wska\u017anik\u00f3w tuczu przy najmniejszym wydalaniu azotu do \u015brodowiska.<\/p>\n\n\n\n

    Sk\u0142adniki mineralne<\/strong>
    Niedob\u00f3r sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych powoduje obni\u017cenie produkcyjno\u015bci \u015bwi\u0144, i mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c przyczyn\u0105 wyst\u0119powania chor\u00f3b. Sk\u0142adniki te w paszach wyst\u0119puj\u0105 w niedostatecznych ilo\u015bciach. Dodatkowym utrudnieniem ich wykorzystania przez \u015bwinie jest to, \u017ce wyst\u0119puj\u0105 one w ro\u015blinach w trudno dost\u0119pnej formie.<\/p>\n\n\n\n

    Makroelementy
    Zwierz\u0119ta m\u0142ode maj\u0105 wi\u0119ksze potrzeby ni\u017c starsze, poniewa\u017c ilo\u015b\u0107 wapnia i fosforu potrzebna do mineralizacji ko\u015b\u0107ca jest wy\u017csza ni\u017c do uzyskania wysokich przyrost\u00f3w masy cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

    Stosowane dla \u015bwi\u0144 dawki pokarmowe oraz mieszanki paszowe powinny by\u0107 dok\u0142adnie zbilansowane pod wzgl\u0119dem zawarto\u015bci wapnia, fosforu i sodu. Wa\u017cne jest zachowanie odpowiedniej proporcji wapnia Ca : fosforu P (powinna by\u0107 2,5 do 3 razy wi\u0119ksza od fosforu strawnego lub 1,1 do 1,6 wi\u0119ksza ni\u017c fosforu og\u00f3lnego).<\/p>\n\n\n\n

    Wap\u0144 – najlepszym \u017ar\u00f3d\u0142em wapnia jest kreda pastewna, a tak\u017ce pasze pochodzenia zwierz\u0119cego. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce nadmiar wapnia obni\u017ca strawno\u015b\u0107 substancji organicznej, zwi\u0119ksza zu\u017cycie paszy i powoduje wi\u0119ksze zapotrzebowanie na cynk i witamin\u0119 K.<\/p>\n\n\n\n

    Fosfor – zawarty w paszach ro\u015blinnych jest przez \u015bwinie s\u0142abo przyswajalny, a wydalony w kale zanieczyszcza \u015brodowisko. W zbo\u017cach do 80% jego ilo\u015bci wyst\u0119puje w formie nieprzyswajalnej, tj. w postaci fitynian\u00f3w. Chc\u0105c zwi\u0119kszy\u0107 wykorzystanie fosforu ze zb\u00f3\u017c stosowany jest dodatek enzymu fitazy (szczeg\u00f3lnie w paszach dla prosi\u0105t). Niedob\u00f3r fosforu powoduje utrat\u0119 apetytu, mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 anemii, os\u0142abienia mi\u0119\u015bni oraz osteomalacji. Najlepszym \u017ar\u00f3d\u0142em fosforu stosowanym w \u017cywieniu \u015bwi\u0144 s\u0105 fosforany paszowe jedno-, dwu- i tr\u00f3jwapniowe.<\/p>\n\n\n\n

    S\u00f3d – odgrywa du\u017c\u0105 rol\u0119 w przekazywaniu impuls\u00f3w nerwowych i absorpcji sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych. Niedob\u00f3r sodu wp\u0142ywa na zmniejszenie wykorzystania bia\u0142ka i energii z paszy, a tym samym obni\u017ca tempo wzrostu zwierz\u0105t. Niski poziom sodu mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 nadmiernej agresywno\u015bci \u015bwi\u0144, prowadz\u0105cej do kanibalizmu. Niedob\u00f3r sodu uzupe\u0142nia si\u0119 poprzez dodatek soli kuchennej (0,3 do 0,5% suchej masy dawki).<\/p>\n\n\n\n

    Mikroelementy – takie jak: \u017celazo (Fe), cynk (Zn), mangan (Mn), mied\u017a (Cu) jod (J), selen (Se), kobalt (Co), wprowadza si\u0119 do paszy w postaci prefiks\u00f3w razem z witaminami i innymi dodatkami paszowymi.<\/p>\n\n\n\n

    \u017belazo – niedob\u00f3r tego pierwiastka wyst\u0119puje najcz\u0119\u015bciej u nowo narodzonych prosi\u0105t powoduj\u0105c anemi\u0119.<\/p>\n\n\n\n

    U starszych zwierz\u0105t niewystarczaj\u0105ce zaopatrzenie w \u017celazo mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 tylko wtedy, gdy skarmia si\u0119 du\u017ce ilo\u015bci mleka odt\u0142uszczonego lub serwatki. Dlatego te\u017c tak wa\u017cne jest podanie prosi\u0119tom preparat\u00f3w zawieraj\u0105cych \u017celazo w pierwszych tygodniach \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

    Selen – niedob\u00f3r selenu u \u015bwi\u0144 powoduje dystrofi\u0119 mi\u0119\u015bni szkieletowych (tzw. syndrom PSE), jak te\u017c zwyrodnienie mi\u0119\u015bnia sercowego, u loch wp\u0142ywa na obni\u017cenie zap\u0142odnie\u0144 i mo\u017ce by\u0107 powodem wyst\u0119powania stan\u00f3w zapalnych dr\u00f3g rodnych, a tak\u017ce syndromu MMA (zapalenie gruczo\u0142u mlekowego). Dodatek selenu w paszy dla loch poprawia u\u017cytkowo\u015b\u0107 rozp\u0142odow\u0105. U prosi\u0105t powoduje  zwi\u0119kszenie odporno\u015bci na schorzenia uk\u0142adu pokarmowego i zmniejsza \u015bmiertelno\u015b\u0107, wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c na popraw\u0119 jako\u015bci mi\u0119sa. Najwi\u0119cej tego mikroelementu zawieraj\u0105 dro\u017cd\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

    Bilansowanie dawek pokarmowych nie tylko zapewnia odpowiednie wykorzystanie potencja\u0142u produkcyjnego hodowanych zwierz\u0105t, ale pozwala r\u00f3wnie\u017c na prawid\u0142owe i oszcz\u0119dne gospodarowanie posiadanymi surowcami paszowymi.<\/p>\n\n\n\n

    Stanis\u0142aw Pi\u0105tkowski<\/em>
    KPODR w Minikowie,
    Oddzia\u0142 w Zarzeczewie<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Intensywna praca hodowlana oraz krzy\u017cowanie towarowe naszego pog\u0142owia z rasami wybitnie mi\u0119snymi spowodowa\u0142y zwi\u0119kszenie potencja\u0142u genetycznego w cechach u\u017cytkowych \u015bwi\u0144.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2938,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[30,29],"tags":[],"class_list":["post-721","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-trzoda-chlewna","category-zywienie-zwierzat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/721","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=721"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/721\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2988,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/721\/revisions\/2988"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2938"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=721"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=721"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=721"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}