Wiele zalet hodowli danieli spowodowa\u0142o, \u017ce interesuje si\u0119 ni\u0105 coraz wi\u0119cej os\u00f3b. Jest ma\u0142o pracoch\u0142onna, nie wymaga wysokich nak\u0142ad\u00f3w finansowych, mo\u017ce by\u0107 op\u0142acalna, a rosn\u0105ce zainteresowanie dziczyzn\u0105 zapewnia zbyt \u017cywca. Z danieli pozyskuje si\u0119 nie tylko mi\u0119so, ale r\u00f3wnie\u017c poro\u017ce i sk\u00f3ry, na kt\u00f3re tak\u017ce jest popyt. Taka hodowla jest te\u017c atrakcyjna, sprzyja rozwojowi agroturystyki i turystyki wiejskiej.<\/p>\n\n\n\n
Pa\u0144stwo Janina i Jan Smulscy zajmuj\u0105 si\u0119 hodowl\u0105 danieli od 4 lat. Ch\u0119tnie dziel\u0105 si\u0119 do\u015bwiadczeniami w tym zakresie.<\/p>\n\n\n\n
– Co zdecydowa\u0142o, \u017ce zainteresowali si\u0119 pa\u0144stwo tym kierunkiem produkcji?<\/p>\n\n\n\n
– Wcze\u015bniej prowadzili\u015bmy ch\u00f3w byd\u0142a mi\u0119snego na export. Do hodowania danieli przekona\u0142a nas niska pracoch\u0142onno\u015b\u0107 – m\u00f3wi pani Janina – jedna osoba mo\u017ce obs\u0142u\u017cy\u0107 ponad 1000 sztuk. Zwierz\u0119ta ca\u0142y rok przebywaj\u0105 na pastwiskach. Dostaj\u0105 lizawki z makro- i mikroelementami, na naszych pastwiskach maj\u0105 naturalny wodop\u00f3j, bo przez tereny, na kt\u00f3rych przebywaj\u0105 przep\u0142ywaj\u0105 strumyki. Gdyby jednak brakowa\u0142o wody nale\u017cy udost\u0119pni\u0107 im poid\u0142a. Zim\u0105 dokarmiamy je zbo\u017cem, sianem i sianokiszonk\u0105. Teren, jaki przeznaczyli\u015bmy na hodowl\u0119 jest naturalnie dostosowany do potrzeb danieli, las, zadrzewienia i zakrzaczenia latem stanowi\u0105 os\u0142on\u0119 przed s\u0142o\u0144cem i deszczem, a zim\u0105 chroni\u0105 przed wiatrem i \u015bniegiem. Gdy zaczynali\u015bmy hodowl\u0119 nie by\u0142a ona jeszcze popularna, ale lubimy wyzwania i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce mieli\u015bmy dobre wyczucie rynku.<\/p>\n\n\n\n
– M\u00f3wi pani o niewielkich nak\u0142adach pracy, a koszty zwi\u0105zane z hodowl\u0105?<\/p>\n\n\n\n
– Koszty to zakup zwierz\u0105t i ogrodzenie kwater. Zwierz\u0119ta nie s\u0105 podatne na choroby ani paso\u017cyty, wi\u0119c nie ponosimy wydatk\u00f3w zwi\u0105zanych z leczeniem. \u017bywi\u0105 si\u0119 na pastwisku od kwietnia do pa\u017adziernika, a je\u015bli zimy s\u0105 \u0142agodne to przez ca\u0142y rok. O zimowym dokarmianiu ju\u017c m\u00f3wi\u0142am, to koszt ok. 90 z\u0142\/szt. Grodz\u0105c pastwiska nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na wielko\u015b\u0107 oczek w siatce, ogrodzenie nisko przy gruncie musi by\u0107 na tyle g\u0119ste i solidne, by zabezpieczy\u0107 przed wa\u0142\u0119saj\u0105cymi si\u0119 psami. Powinno by\u0107 te\u017c wysokie na ok. 2 metry. Przyda si\u0119 jeszcze budynek, kt\u00f3ry pos\u0142u\u017cy, jako od\u0142ownia. W niej odrobaczamy zwierz\u0119ta, kolczykujemy. Mo\u017ce to by\u0107 stary budynek, kt\u00f3ry stoi w pobli\u017cu pastwisk. My wykorzystali\u015bmy star\u0105 obor\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Pan Smulski oblicza aktualny koszt zakupu zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n
– Zacielona \u0142ania i byk szpicak b\u0119d\u0105 kosztowa\u0142y 2200 z\u0142, zacielona \u0142ania i byk \u0142y\u017ckarz b\u0119d\u0105 dro\u017csze o 300 z\u0142,
a wi\u0119c 2500 z\u0142. Im byk starszy tym dro\u017cszy, ka\u017cdy rok to 300 z\u0142 wi\u0119cej. Ma\u0142e byki kosztuj\u0105 ok. 1000 z\u0142, natomiast doros\u0142e ok. 5000 z\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Nasze stado jest pod opiek\u0105 weterynaryjn\u0105 – dodaje pani Janina – a dwa razy w roku odrobaczamy zwierz\u0119ta. Syn i synowa s\u0105 lekarzami weterynarii, wi\u0119c wspieraj\u0105 nas naj\u015bwie\u017cszymi informacjami z zakresu hodowli.<\/p>\n\n\n\n
Jaka jest optymalna obsada zwierz\u0105t? Od jakiej ilo\u015bci nale\u017cy rozpocz\u0105\u0107 hodowl\u0119?<\/p>\n\n\n\n
To zale\u017cy od powierzchni pastwisk. Optymalna obsada to 15 zwierz\u0105t na hektar, reguluj\u0105 to odpowiednie akty prawne. Polski Zwi\u0105zek Hodowc\u00f3w Jeleniowatych, do kt\u00f3rego nale\u017cymy nie zezwala na hodowanie zwierz\u0105t w nadmiernym zag\u0119szczeniu. Na 15 do 30 \u0142a\u0144 powinien przypada\u0107 jeden byk. My zaczynali\u015bmy od 18 \u0142a\u0144 i 2 byk\u00f3w. \u0141ania rodzi najcz\u0119\u015bciej jednego cielaka. Ruja przypada na koniec pa\u017adziernika, pocz\u0105tek listopada, a ci\u0105\u017ca trwa 236 dni. W nast\u0119pnym roku, na pocz\u0105tku lata nasze stado powi\u0119kszy\u0142o si\u0119 o 10 ciel\u0105t.<\/p>\n\n\n\n
– Jak \u017cyj\u0105 daniele?<\/p>\n\n\n\n
– To bardzo \u0142agodne, ale p\u0142ochliwe zwierz\u0119ta, przywi\u0105zuj\u0105 si\u0119 do miejsca, do swojej ostoi – opowiada pani Janina – s\u0105 bardzo towarzyskie, dlatego \u017cyj\u0105 w licznych grupach, tzw. chmarach. Chmara sk\u0142ada si\u0119 z \u0142a\u0144, ciel\u0105t i rocznej m\u0142odzie\u017cy. Starsze byki, \u0142opatacze chodz\u0105 oddzielnie, m\u0142odsze w ma\u0142ych chmarach m\u0119skich. W czasie rui, kt\u00f3ra u danieli nazywa si\u0119 bekowiskiem i kr\u00f3tko przed ni\u0105 \u0142opatacze kopi\u0105 do\u0142y nazywane ko\u0142yskami, do kt\u00f3rych kilkakrotnie oddaj\u0105 mocz. Le\u017c\u0105 w nich, becz\u0105 i obserwuj\u0105 \u0142anie, a nast\u0119pnie „zapraszaj\u0105” \u0142anie, aby je pokry\u0107.<\/p>\n\n\n\n
\u0141anie osi\u0105gaj\u0105 dojrza\u0142o\u015b\u0107 p\u0142ciow\u0105 w wieku 16 miesi\u0119cy – dodaje pan Jan – s\u0105 bardzo troskliwymi mamami, pilnuj\u0105 m\u0142odych i przywo\u0142uj\u0105 do siebie w razie, gdy oddal\u0105 si\u0119 zbytnio, albo, gdy za bardzo „brykaj\u0105”. Wycielenia przypadaj\u0105 na koniec czerwca, pocz\u0105tek lipca, ciel\u0119 wa\u017cy od 3 do 6 kg i matka karmi je mlekiem do pocz\u0105tku zimy. Ciel\u0119 zaczyna chodzi\u0107 za matk\u0105 ju\u017c po 7 do 10 dniach. Daniele \u017cyj\u0105 nawet do 18 lat, w tym czasie \u0142ania mo\u017ce urodzi\u0107 ok. 15 ciel\u0105t.<\/p>\n\n\n\n
– Nazywaj\u0105 pa\u0144stwo byki „\u0142opataczami”, a wcze\u015bniej „szpicakami”, „\u0142y\u017ckarzami”. Te okre\u015blenia zale\u017c\u0105 od wieku?<\/p>\n\n\n\n
– Szpicak (pierwsza g\u0142owa) to jednoroczny byczek, \u0142y\u017ckarz (druga g\u0142owa) do byk dwuletni, a \u0142opatacz (trzecia g\u0142owa) trzyletni.<\/p>\n\n\n\n
Poro\u017ce wyrasta na wiosn\u0119, byki wycieraj\u0105 poro\u017ce we wrze\u015bniu i zrzucaj\u0105 je wiosn\u0105. Wycieranie polega na zrzucaniu scypu\u0142u, delikatnej warstwy sk\u00f3ry porastaj\u0105cej poro\u017ce. Poro\u017ce ka\u017cdego kolejnego roku odrasta coraz okazalsze, najefektowniejsze \u0142opaty byk nasadza oko\u0142o dziesi\u0105tego roku \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n
– Sprzedaj\u0105 pa\u0144stwo zwierz\u0119ta g\u0142\u00f3wnie do dalszej hodowli.<\/p>\n\n\n\n
– Tak, ale nie tylko. Wiele os\u00f3b odwiedzaj\u0105cych nasz\u0105 hodowl\u0119, zachwyconych pi\u0119knem i \u0142agodno\u015bci\u0105 danieli decyduje si\u0119 na zakup w celu urozmaicenia „domowego zoo”. S\u0105 to najcz\u0119\u015bciej w\u0142a\u015bciciele gospodarstw agroturystycznych, bo daniele stanowi\u0105 nie lada atrakcj\u0119 dla turyst\u00f3w. My r\u00f3wnie\u017c zajmujemy si\u0119 agroturystyk\u0105 i nasi go\u015bcie bardzo lubi\u0105 przygl\u0105da\u0107 si\u0119 zwierz\u0119tom, karmi\u0107 je – m\u00f3wi pani Janina. – Ponadto daniele mog\u0105 stanowi\u0107 ozdob\u0119 teren\u00f3w parkowych.<\/p>\n\n\n\n
Pan Jan dodaje, \u017ce coraz wi\u0119cej zak\u0142ad\u00f3w mi\u0119snych i masarni kupuje daniele na rze\u017a – cena kg \u017cywca wynosi 30 z\u0142, ale z danieli pozyskujemy r\u00f3wnie\u017c poro\u017ce, na kt\u00f3re jest coraz wi\u0119cej ch\u0119tnych. Cena poro\u017ca zale\u017cy od wielko\u015bci i waha si\u0119 od 500 do 800 z\u0142. Coraz wi\u0119cej os\u00f3b chcia\u0142oby kupi\u0107 u nas poro\u017ce danieli, z kt\u00f3rego wyrabiaj\u0105 przedmioty codziennego u\u017cytku. Doch\u00f3d stanowi\u0105 te\u017c sk\u00f3ry danieli.<\/p>\n\n\n\n
Mamy sprawdzone przepisy na przyrz\u0105dzanie potraw z mi\u0119sa danieli, kt\u00f3re jest delikatne i kruche, o ma\u0142ej zawarto\u015bci t\u0142uszczu i cholesterolu.<\/p>\n\n\n\n
Pa\u0144stwo Smulscy m\u00f3wi\u0105, \u017ce hodowla tych pi\u0119knych, spokojnych zwierz\u0105t sprawia im du\u017c\u0105 przyjemno\u015b\u0107. W ciszy malowniczej okolicy, chmary danieli na pastwiskach wygl\u0105daj\u0105 urokliwie, jak w bajce.<\/p>\n\n\n\n
Z pa\u0144stwem Janin\u0105 i Janem Smulskimi z Dylewa rozmawia\u0142a<\/em> Wiele zalet hodowli danieli spowodowa\u0142o, \u017ce interesuje si\u0119 ni\u0105 coraz wi\u0119cej os\u00f3b. Jest ma\u0142o pracoch\u0142onna, nie wymaga wysokich nak\u0142ad\u00f3w finansowych,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":635,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-637","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-inne-zwierzeta"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/637","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=637"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/637\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":638,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/637\/revisions\/638"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/635"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=637"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=637"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=637"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Laura Maciejewska, KPODR Minikowo,
Oddzia\u0142 Zarzeczewo
Zdj\u0119cia Marta Borkowska<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"