<\/p>\n\n\n\n
Kom\u00f3rki somatyczne \u2013 obecne w mleku fragmenty i martwe kom\u00f3rki gruczo\u0142u mlekowego i bia\u0142e cia\u0142ka krwi, kt\u00f3re mog\u0105 niekiedy przyprawia\u0107 hodowc\u00f3w o b\u00f3l g\u0142owy. Po przekroczeniu pu\u0142apu 400 tys. na ml mleka, surowiec uznawany jest za produkt pozaklasowy. W cieplejszym okresie roku wzrasta ryzyko wzrostu ich poziomu u kr\u00f3w mlecznych, co mo\u017ce by\u0107 w niekt\u00f3rych przypadkach zauwa\u017calnym problemem dla hodowc\u00f3w, generuj\u0105c straty w postaci wydatk\u00f3w na popraw\u0119 zdrowia kr\u00f3w oraz potr\u0105ce\u0144 z mleczarni. Przyjrzyjmy si\u0119 \u2013\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 jak mo\u017cna zapobiec temu problemowi, jak niwelowa\u0107 jego skutki oraz sk\u0105d si\u0119 on bierze?<\/p>\n\n\n\n
Pierwsz\u0105 potencjaln\u0105 przyczyn\u0105 wzrostu liczby kom\u00f3rek somatycznych (LKS) mo\u017ce by\u0107 nieodpowiednia strategia \u017cywieniowa oraz \u017cywienie stada paszami niskiej jako\u015bci. Nadmiernie wilgotne, sple\u015bnia\u0142e i pora\u017cone grzybami kiszonki s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em mykotoksyn, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 reakcje zapalne, negatywnie wp\u0142ywaj\u0105ce na zdrowie kr\u00f3w mlecznych, a co za tym idzie \u2013 r\u00f3wnie\u017c jako\u015b\u0107 mleka. Poziom kom\u00f3rek somatycznych mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 r\u00f3wnie\u017c na skutek zbyt gwa\u0142townej zmiany paszy. Istnieje zauwa\u017calne ryzyko podwy\u017cszenia LKS przy znacznym zwi\u0119kszeniu ilo\u015bci paszy bia\u0142kowej, bez okresu przej\u015bciowego, co powoduje zbyt gwa\u0142towne przyspieszenie wydzielania mleka, przez co pojawia si\u0119 stan zapalny wymienia. Kolejnym powodem wynikaj\u0105cym z \u017cywienia zwierz\u0105t, przez kt\u00f3ry liczba kom\u00f3rek somatycznych mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107, jest niedostateczna ilo\u015b\u0107 odpowiednich witamin i minera\u0142\u00f3w w paszy. Jest to szczeg\u00f3lnie wa\u017cne u kr\u00f3w wysokowydajnych. Je\u015bli chcemy utrzyma\u0107 dobry stan zdrowia i wysok\u0105 wydajno\u015b\u0107 zwierz\u0105t, trzeba stosowa\u0107 niezb\u0119dne dodatki paszowe, bogate w witaminy i minera\u0142y. Godne polecenia s\u0105 ich organiczne formy, jak np. chelaty, kt\u00f3re s\u0105 w wi\u0119kszym stopniu wykorzystywane przez zwierz\u0119ta i \u0142atwiej przyswajalne. Warto rozwa\u017cy\u0107 te\u017c zastosowanie dodatk\u00f3w t\u0142uszczowych zmniejszaj\u0105cych produkcj\u0119 ciep\u0142a w organizmie. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107 o ich stosowaniu wed\u0142ug zalece\u0144 producenta, lekarza weterynarii i rzeczywistych potrzeb zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n
Kolejnymi potencjalnymi przyczynami wzrostu poziomu kom\u00f3rek somatycznych u kr\u00f3w mlecznych s\u0105 czynniki \u015brodowiskowe, osobnicze i choroby. Wzrost LKS jest dla hodowcy swoistym alarmem, \u017ce co\u015b niedobrego dzieje si\u0119 w stadzie. Mog\u0105 sk\u0142ada\u0107 si\u0119 na to problemy z ketoz\u0105, racicami czy kwasic\u0105, w skrajnych i destrukcyjnych w skutkach sytuacjach, mo\u017ce to by\u0107 r\u00f3wnie\u017c zaka\u017cenie gronkowcem z\u0142ocistym, kt\u00f3ry jest niemo\u017cliwy do wyleczenia. W celu ratowania stada niezb\u0119dna jest izolacja i ub\u00f3j zaka\u017conego zwierz\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n
W przypadku pozosta\u0142ych czynnik\u00f3w, profilaktyka polega na jak najszybszej interwencji lekarza weterynarii, zaraz po zauwa\u017ceniu pierwszych symptom\u00f3w chor\u00f3b. Kluczowym aspektem jest dbanie o dobrostan zwierz\u0105t, polegaj\u0105ce na utrzymywanie warunk\u00f3w bytowych na jak najwy\u017cszym poziomie. Dzia\u0142ania do tego zmierzaj\u0105ce obejmuj\u0105: stosowanie przeddoju, utrzymywanie higieny doju na wysokim poziomie, utrzymywanie aparatury udojowej w pe\u0142nej sprawno\u015bci, zaprzestawanie doju po opr\u00f3\u017cnieniu wymion, czysto\u015b\u0107 miejsca odpoczynku kr\u00f3w, stosowanie preparat\u00f3w higienicznych przed i poudojowych, niweluj\u0105cych kontakt wymienia z bakteriami mieszcz\u0105cymi si\u0119 na pod\u0142o\u017cu. Dobrze jest zadba\u0107 o pozycj\u0119 stoj\u0105c\u0105 kr\u00f3w po udoju, gdy kana\u0142y strzykowe nie s\u0105 jeszcze do ko\u0144ca zamkni\u0119te. Pomocna mo\u017ce by\u0107 praktyka skarmiania zwierz\u0105t po odbytym doju, w celu jak najd\u0142u\u017cszego ich pozostania w pozycji stoj\u0105cej i dba\u0107 o czysto\u015b\u0107 \u015bci\u00f3\u0142ki. Pami\u0119tajmy, \u017ce s\u0105 sytuacje, gdy do ka\u017cdej krowy nale\u017cy mie\u0107 podej\u015bcie indywidualne. Rozs\u0105dnym jest r\u00f3wnie\u017c zadbanie o redukcj\u0119 stresu w stadzie, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw na LKS. W okresie letnim ka\u017cdy hodowca powinien przyj\u0105\u0107 za priorytet redukcj\u0119 skutk\u00f3w stresu cieplnego, kt\u00f3ry nawet dwukrotnie jest w stanie podnie\u015b\u0107 poziom og\u00f3lnej somatyki. Pomagaj\u0105 w tym wy\u017cej wspomniane odpowiednie dodatki paszowe, dost\u0119p zwierz\u0105t do \u015bwie\u017cego powietrza, odpowiednia wentylacja,<\/p>\n\n\n\n
a je\u015bli warunki pozwalaj\u0105 \u2013 wypas kr\u00f3w na pastwisku z dost\u0119pem do wody oraz cienia. Zaakceptujmy fakt, \u017ce liczba kom\u00f3rek somatycznych zale\u017cy r\u00f3wnie\u017c od genotypu i wieku krowy. Im starsza krowa, tym LKS b\u0119dzie wy\u017csza, co laktacj\u0119 zwi\u0119ksza si\u0119 o ok. 10\u201315%. Istotn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 tu predyspozycje genetyczne, po\u0142o\u017cenie wymienia, og\u00f3lna zdrowotno\u015b\u0107. W celu d\u0142ugoletniej strategii rozrodowej warto d\u0105\u017cy\u0107 do genetycznego doskonalenia zwierz\u0105t, co prze\u0142o\u017cy si\u0119 na wy\u017csz\u0105 zdrowotno\u015b\u0107 i odporno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, w okresie letnim profilaktyka w dziedzinie ochrony zdrowia stada jest niezb\u0119dna. Jest to newralgiczny dla zdrowia okres, wymagaj\u0105cy zwi\u0119kszonej czujno\u015bci hodowcy. Zdrowe zwierz\u0119ta nie b\u0119d\u0105 powodem strat dla gospodarza i pozwol\u0105 utrzyma\u0107 hodowl\u0119 na wysokim poziomie, co prze\u0142o\u017cy si\u0119 na d\u0142ugofalowe korzy\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Mi\u0142osz Stancelewski, KPODR<\/p>\n\n\n\n
Opracowano na podstawie:
\u2013 www.tygodnik-rolniczy.pl,
\u2013 www.agrolok.pl\/artykuly\/komorki-somatyczne–jak-zachowac-ich-niski-poziom.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kom\u00f3rki somatyczne \u2013 obecne w mleku fragmenty i martwe kom\u00f3rki gruczo\u0142u mlekowego i bia\u0142e cia\u0142ka krwi, kt\u00f3re mog\u0105 niekiedy przyprawia\u0107<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5693,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[18,24],"tags":[],"class_list":["post-6064","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-bydlo-mleczne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6064","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6064"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6064\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6068,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6064\/revisions\/6068"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5693"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6064"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6064"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6064"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}