{"id":5681,"date":"2025-01-09T10:39:03","date_gmt":"2025-01-09T09:39:03","guid":{"rendered":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/?p=5681"},"modified":"2025-01-23T11:05:09","modified_gmt":"2025-01-23T10:05:09","slug":"czas-pomyslec-o-nowym-sezonie-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2025\/01\/09\/czas-pomyslec-o-nowym-sezonie-2\/","title":{"rendered":"Czas pomy\u015ble\u0107 o nowym sezonie"},"content":{"rendered":"\n

W ostatnich czasach uprawa warzyw, ale tak\u017ce i innych ro\u015blin nie jest zbyt op\u0142acalna. Dlatego te\u017c nale\u017cy uzyskiwa\u0107 jak najwy\u017csze plony, o jak najlepszej jako\u015bci biologicznej, ale tak\u017ce bardzo dobrym wygl\u0105dzie. Trzeba stara\u0107 si\u0119 o to, aby plon handlowy stanowi\u0142 jak najwy\u017cszy procent plonu ca\u0142kowitego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

My\u015bl\u0105c o nast\u0119pnym sezonie trzeba jak najlepiej zaplanowa\u0107 p\u0142odozmian. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 producent\u00f3w uprawiaj\u0105cych warzywa nie ma mo\u017cliwo\u015bci produkcji szerokiego asortymentu gatunk\u00f3w ro\u015blin warzywnych. Z tego te\u017c wzgl\u0119du trudno jest u\u0142o\u017cy\u0107 prawid\u0142owy p\u0142odozmian. Poza tym uprawiaj\u0105c przez d\u0142ugi czas ro\u015bliny warzywne bez przesiewania ro\u015blinami rolniczymi \u2013 zwykle zbo\u017cowymi, gleba staje si\u0119 coraz ubo\u017csza w materi\u0119 organiczn\u0105, co powoduje jej zaskorupianie i nieprawid\u0142owe stosunki powietrzno-wodne. Prowadzi to w konsekwencji do spadku plon\u00f3w oraz pogorszenia ich jako\u015bci. Nast\u0119pny k\u0142opot to kompensacja chwast\u00f3w, kt\u00f3re coraz trudniej jest zwalcza\u0107 w uprawie warzyw z powodu braku herbicyd\u00f3w, zw\u0142aszcza tych nalistnych.<\/p>\n\n\n\n

Kolejny problem przy uprawie na glebach o niezbyt wysokiej zawarto\u015bci materii organicznej, to wzrost aktywno\u015bci patogen\u00f3w glebowych, takich jak grzyby z rodzaju fuzarium lub tych wywo\u0142uj\u0105cych r\u00f3\u017cowienie korzeni cebuli i pora. W glebach, gdzie uprawia si\u0119 cz\u0119sto te same gatunki ro\u015blin warzywnych, mog\u0105 namna\u017ca\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c patogeniczne nicienie powoduj\u0105ce du\u017ce straty w plonie ca\u0142kowitym, ale r\u00f3wnie\u017c handlowym. Warzywa korzeniowe s\u0105 wra\u017cliwe na \u017cerowanie przede wszystkim guzaka p\u00f3\u0142nocnego, a cebulowe \u2013 niszczyka zjadliwego. Niestety coraz wi\u0119cej gatunk\u00f3w warzyw jest atakowanych przez r\u00f3\u017cne gatunki nicieni glebowych, z czego nie zdajemy sobie nawet sprawy. Dlatego te\u017c nale\u017ca\u0142oby do p\u0142odozmianu warzywnego r\u00f3wnie\u017c w\u0142\u0105czy\u0107 ro\u015bliny zbo\u017cowe czy bobowate przynajmniej raz na cztery lata. Dobrze by\u0142oby te\u017c nawozi\u0107 pola obornikiem. Niestety jest to do\u015b\u0107 trudne ze wzgl\u0119du na to, \u017ce hodowla zwierz\u0105t jest skupiona w innych regionach ni\u017c uprawy warzyw. Poza tym do ochrony zb\u00f3\u017c, kt\u00f3rych s\u0142oma jest wykorzystywana do \u015bcielenia w budynkach inwentarskich u\u017cywane s\u0105 herbicydy maj\u0105ce wp\u0142yw na wzrost i rozw\u00f3j warzyw. Z tego wzgl\u0119du, je\u017celi ju\u017c zdecydujemy si\u0119 na zakup obornika nale\u017ca\u0142oby stosowa\u0107 go na jesieni i powinien by\u0107 on dobrze przefermentowany. Obornik stosujemy jesieni\u0105 pod g\u0142\u0119bok\u0105 ork\u0119. Po wywiezieniu  na pole nale\u017ca\u0142oby wymiesza\u0107 go z wierzchni\u0105 warstw\u0105 gleby i dopiero przyora\u0107. Je\u017celi gleba b\u0119dzie zawiera\u0142a du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 materii organicznej, to b\u0119dzie rozwija\u0142o si\u0119 w niej doskonale \u017cycie biologiczne. W glebie b\u0119d\u0105 wtedy dominowa\u0142y mikroorganizmy po\u017cyteczne, a nie te chorobotw\u00f3rcze.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pna sprawa, o kt\u00f3rej trzeba pomy\u015ble\u0107, to nawo\u017cenie. Powinno si\u0119 je opiera\u0107 na analizie chemiczno-rolniczej gleby. Niekt\u00f3rzy producenci, je\u017celi oczywi\u015bcie wiedz\u0105 od wielu lat jak\u0105 maj\u0105 gleb\u0119, wykonuj\u0105 je na tzw. oko. Najlepiej jednak jest wykona\u0107 analiz\u0119 gleby i wtedy b\u0119dzie wiadomo jak si\u0119 zmieniaj\u0105 w niej zawarto\u015bci poszczeg\u00f3lnych sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych. Analiza pod ro\u015bliny warzywne r\u00f3\u017cni si\u0119 od analizy wykonywanej pod ro\u015bliny rolnicze. W analizie ogrodniczej oznaczane s\u0105 zwykle takie sk\u0142adniki, jak azot, fosfor, potas, magnez, wap\u0144 oraz pH i zasolenie, cz\u0119sto te\u017c chlorki. Sk\u0142adniki pokarmowe w takiej analizie oznaczane s\u0105 w miligramach na litr, czyli decymetr sze\u015bcienny gleby. \u017beby oznaczy\u0107 sk\u0142adniki pokarmowe dla ro\u015blin rolniczych trzeba najpierw gleb\u0119 wysuszy\u0107, a nast\u0119pnie oznaczy\u0107 zawarto\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych w 100 gramach powietrznie suchej gleby. W analizie rolniczej u\u017cywa si\u0119 r\u00f3wnie\u017c mocniejszych ekstrachent\u00f3w, co powoduje, \u017ce oznaczane s\u0105 sk\u0142adniki pokarmowe nie tylko te bezpo\u015brednio dost\u0119pne dla ro\u015blin, ale r\u00f3wnie\u017c te czasowo dla nich niedost\u0119pne. Odczyn gleby w analizie rolniczej te\u017c oznacza si\u0119 w KCl, a w analizie ogrodniczej\u00a0w wodzie destylowanej. Oznaczonych zawarto\u015bci sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych niestety nie da si\u0119 przeliczy\u0107 pomi\u0119dzy obydwoma oznaczeniami. Z tego wzgl\u0119du pod okre\u015blone ro\u015bliny nale\u017cy wykonywa\u0107 odpowiednie analizy.<\/p>\n\n\n\n

Przypomn\u0119, \u017ce do analizy ogrodniczej pobieramy z danej powierzchni pola oko\u0142o 20\u201325 pr\u00f3bek, z kt\u00f3rych po dok\u0142adnym wymieszaniu w czystym naczyniu odsypujemy oko\u0142o 0,5 litra gleby i szykujemy do oddania do analizy. Taka pr\u00f3bka po pobraniu musi by\u0107 niezw\u0142ocznie zawieziona do laboratorium ze wzgl\u0119du na mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmian w zawarto\u015bci zw\u0142aszcza azotu, ale r\u00f3wnie\u017c innych sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych. Pr\u00f3bki ze wzgl\u0119du na to, \u017ce s\u0105 wilgotne opisujemy na zewn\u0119trznej stronie opakowania. Wrzucona do \u015brodka kartka papieru czy nawet kawa\u0142ek kartonu z opisem potrafi do\u015b\u0107 szybko rozmi\u0119kn\u0105\u0107 i nie mo\u017cna odczyta\u0107 oznaczenia. Pr\u00f3b\u0119 pobieramy z pola o jak najbardziej zbli\u017conej jako\u015bci. Je\u017celi w jednym kawa\u0142ku pola mamy kilka r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w gleby, na kt\u00f3rych wida\u0107 r\u00f3\u017cnice we wzro\u015bcie ro\u015blin, nale\u017ca\u0142oby z tych kawa\u0142k\u00f3w pobra\u0107 odr\u0119bne pr\u00f3by. Wtedy b\u0119dziemy mieli rzetelny obraz zawarto\u015bci sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych w glebie.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnie\u017c warto przypomnie\u0107, jakie powinny by\u0107 zawarto\u015bci sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych na polu przeznaczonym pod ro\u015bliny warzywne. Chyba najwa\u017cniejsze jest oznaczenie zawarto\u015bci wapnia w glebie. Wtedy to mo\u017cemy si\u0119 przekona\u0107, czy na danym polu urosn\u0105 nam wszystkie gatunki warzyw. Zwykle m\u00f3wi si\u0119, \u017ce wapnia powinno by\u0107 w pod\u0142o\u017cu od 1 000 do 1 500 mg w litrze. Oczywi\u015bcie zdarzaj\u0105 si\u0119 pola, gdzie jest znacznie mniej tego sk\u0142adnika, co mo\u017ce spowodowa\u0107 s\u0142aby wzrost ro\u015blin cebulowych czy te\u017c selera korzeniowego i sa\u0142aty. S\u0105 to ro\u015bliny chyba najbardziej wykazuj\u0105ce niedobory wapnia w glebie. Nast\u0119pne bardzo wa\u017cne sk\u0142adniki, kt\u00f3re mo\u017cna uzupe\u0142ni\u0107 do\u015b\u0107 szybko to fosfor, potas i magnez. Mo\u017cna je uzupe\u0142ni\u0107 stosuj\u0105c nawozy zawieraj\u0105ce te pierwiastki. Je\u017celi chodzi o fosfor, to powinno by\u0107 go w glebie od 50 do 70 mg na litr. Potasu w zale\u017cno\u015bci od gatunku warzywa od 180 do 220, a nawet 250 mg na jeden litr gleby. Je\u017celi chodzi o azot jest to bardziej skomplikowana sprawa. W glebie przy temperaturze poni\u017cej 5oC zamiera \u017cycie biologiczne, a wraz z nim i zawarto\u015b\u0107 tego pierwiastka. Z tego te\u017c wzgl\u0119du po jego oznaczeniu w czasie zimy czy wczesnej wiosny lub jesieni\u0105      i tak nawo\u017cenie nale\u017cy oprze\u0107 o w\u0142asne do\u015bwiadczenie i potrzeby ro\u015blin. Je\u017celi chodzi o zawarto\u015b\u0107 wapnia, to niestety nie mo\u017cna niedobor\u00f3w uzupe\u0142ni\u0107 w czasie jednego sezonu wegetacyjnego. Jest to sk\u0142adnik pokarmowy, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce do\u015b\u0107 szybko si\u0119 przemieszcza\u0107 w glebie. Je\u017celi gleba b\u0119dzie uboga w materi\u0119 organiczn\u0105, to pierwiastek ten nie b\u0119dzie w niej zatrzymywany. Mo\u017cemy stosowa\u0107 nawozy wapniowe zawieraj\u0105ce w sobie w\u0119glan wapnia, np. kredy nawozowe, pami\u0119taj\u0105c o tym, aby nie przekracza\u0107 dawki 1 tony na hektar. W przeciwnym wypadku mo\u017ce doj\u015b\u0107 do przenawo\u017cenia tym sk\u0142adnikiem i uwstecznienia fosforu. Oczywi\u015bcie wap\u0144 z takich nawoz\u00f3w uwalniany jest do\u015b\u0107 powoli, a do jego udost\u0119pnienia potrzebne s\u0105 du\u017ce ilo\u015bci wody. Wiedz\u0105c o tym, \u017ce mamy zbyt ma\u0142o wapnia w glebie do nawo\u017cenia warzyw mo\u017cemy u\u017cywa\u0107 saletry wapniowej, posiadaj\u0105cej w swoim sk\u0142adzie opr\u00f3cz 15,5% azotu r\u00f3wnie\u017c 19% Ca, kt\u00f3ry jest \u0142atwo rozpuszczalny w wodzie.<\/p>\n\n\n\n

Coraz cz\u0119\u015bciej r\u00f3wnie\u017c m\u00f3wi si\u0119 o wykonywaniu analiz na zawarto\u015b\u0107 siarki czy mikroelement\u00f3w, takich jak np. bor czy molibden. Oczywi\u015bcie mo\u017cna takie analizy wykona\u0107. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce zar\u00f3wno siarki, jak i mikroelement\u00f3w nasze gleby zawieraj\u0105 zbyt ma\u0142o. Na dodatek niekt\u00f3re mikrosk\u0142adniki i tak z gleby pobierane s\u0105 s\u0142abo. Cz\u0119sto jest te\u017c tak, \u017ce aby uzupe\u0142ni\u0107 zawarto\u015bci do optymalnych trzeba na 1 hektar wysypa\u0107 kilka lub kilkana\u015bcie gram\u00f3w danego pierwiastka. My\u015bl\u0119 wi\u0119c, \u017ce chyba lepiej stosowa\u0107 nawozy mikroelementowe kompleksowe dolistnie wraz z zabiegami ochrony ro\u015blin lub w odr\u0119bnych zabiegach.<\/p>\n\n\n\n

Gdy ju\u017c wiemy, jakie mamy zawarto\u015bci sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych w glebie, to mo\u017cemy poprosi\u0107 doradc\u0119 o sporz\u0105dzenie zalece\u0144 nawozowych lub korzystaj\u0105c ze wzor\u00f3w znalezionych w Intrenecie sporz\u0105dzi\u0107 je sobie samemu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Objawy \u017cerowania niszczyka zjadliwego na systemie korzeniowym cebuli<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Fuzarium na g\u0142\u00f3wkach kapusty<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Objawy \u017cerowania nicieni na korzeniach selera i wt\u00f3rne zaka\u017cenie bakteriami<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Objawy \u017cerowania guzaka p\u00f3\u0142nocnego na korzeniach marchwi<\/p>\n\n\n\n

Tekst i fot. Piotr Borczy\u0144ski, KPODR<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W ostatnich czasach uprawa warzyw, ale tak\u017ce i innych ro\u015blin nie jest zbyt op\u0142acalna. Dlatego te\u017c nale\u017cy uzyskiwa\u0107 jak najwy\u017csze<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5683,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"no_sidebar_full_width","colormag_page_sidebar_layout":"no_sidebar","footnotes":""},"categories":[18,31],"tags":[],"class_list":["post-5681","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-warzywa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5681","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5681"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5681\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5686,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5681\/revisions\/5686"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5683"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5681"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5681"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5681"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}