{"id":5676,"date":"2024-12-27T10:23:40","date_gmt":"2024-12-27T09:23:40","guid":{"rendered":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/?p=5676"},"modified":"2025-01-23T10:28:47","modified_gmt":"2025-01-23T09:28:47","slug":"rzepak-ozimy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2024\/12\/27\/rzepak-ozimy\/","title":{"rendered":"Rzepak ozimy"},"content":{"rendered":"\n

Ochrona rzepaku ozimego w ostatnich latach nie jest tak efektywna, jakby\u015bmy tego oczekiwali. Pomimo wszelkich stara\u0144, kt\u00f3rych my rolnicy dokonujemy podczas zabieg\u00f3w agrochemicznych w rzepaku ozimym, tj. odpowiedni dob\u00f3r preparat\u00f3w owadob\u00f3jczych, grzybob\u00f3jczych czy te\u017c chwastob\u00f3jczych zawsze co\u015b do ko\u0144ca nie zadzia\u0142a. Dlaczego tak si\u0119 dzieje?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

We\u017amy pod uwag\u0119 preparaty owadob\u00f3jcze w uprawie rzepaku \u2013 jest ich sporo, ale nie tak dawno by\u0142o ich znacznie wi\u0119cej. Ot\u00f3\u017c firmy chemiczne nie odnawiaj\u0105 rejestracji substancji aktywnych \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin, w tym przypadku insektycyd\u00f3w, z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w. Nie wprowadzaj\u0105 nowych substancji aktywnych na rynek, poniewa\u017c rejestracja musi by\u0107 poprzedzona d\u0142ugim procesem bada\u0144 i analiz nad substancj\u0105 aktywn\u0105 w danym \u015brodku ochrony ro\u015blin. <\/p>\n\n\n\n

Uprawa rzepaku ozimego zwi\u0105zana jest z ca\u0142ym cyklem zabieg\u00f3w ochrony przed szkodnikami. Ju\u017c od samych zasiew\u00f3w nasiona s\u0105 w otoczce zawieraj\u0105cej pewn\u0105 ilo\u015b\u0107 insektycydu, kt\u00f3ry chroni wczesne stadia rozwojowe rzepaku przed szkodnikami. Nast\u0119pnie w miar\u0119 wzrostu i rozwoju ro\u015blin powinni\u015bmy systematycznie lustrowa\u0107 plantacj\u0119 i dokonywa\u0107 oceny, tzw. ekonomicznego progu szkodliwo\u015bci agrofag\u00f3w, aby podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 o wyje\u017adzie opryskiwaczem w pole. Plantacj\u0119 ro\u015blin powinni\u015bmy prowadzi\u0107 zgodnie z metodyk\u0105 i zasadami opisanymi w instrukcjach integrowanej ochrony rzepaku.<\/p>\n\n\n\n

W Kujawsko-Pomorskim O\u015brodku Doradztwa Rolniczego w Minikowie pracuj\u0105 doradcy, kt\u00f3rzy w my\u015bl integrowanej ochrony ro\u015blin uprawnych dokonuj\u0105 lustracji planacji ro\u015blin uprawnych pod k\u0105tem pojawienia si\u0119 agrofag\u00f3w. Prowadzimy monitoring agrofag\u00f3w, a dane zebrane podczas lustracji p\u00f3l s\u0105 wysy\u0142ane na platform\u0119 internetow\u0105 Instytutu Ochrony Ro\u015blin \u2013 Pa\u0144stwowego Instytutu Badawczego w Poznaniu (IOR). Ot\u00f3\u017c w ramach wsp\u00f3\u0142pracy z IOR, pozyskali\u015bmy ro\u015bliny rzepaku ozimego z kilku lokalizacji do analizy. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce badany rzepak (osiem plantacji) by\u0142 pora\u017cony wirusem \u017c\u00f3\u0142taczki rzepy TuYV, natomiast jedna plantacja wskazywa\u0142a dodatkowo pora\u017cenie wirusem mozaiki rzepy TuMV. Pomimo wykonanych starannych zabieg\u00f3w insektycydami na plantacjach rzepaku, problem z wyst\u0105pieniem chor\u00f3b si\u0119 pojawi\u0142. Nasuwa si\u0119 pytanie dlaczego tak si\u0119 sta\u0142o? Przyczyn mo\u017cna szuka\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107, ale pami\u0119tajmy, \u017ce z pogod\u0105 nikt nie wygra\u0142. Jesie\u0144 w ubieg\u0142ym roku by\u0142a bardzo ciep\u0142a i sprzyja\u0142a nalotom mszycy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u00a0Bardzo ciep\u0142a jesie\u0144 w ubieg\u0142ym roku sprzyja\u0142a nalotom mszyc<\/em><\/p>\n\n\n\n

To w\u0142a\u015bnie intensywne naloty mszyc przyczyni\u0142y si\u0119 do pojawienia si\u0119 choroby. Mszyca w tym przypadku jest wektorem chor\u00f3b, czyli \u017ceruj\u0105c na rzepaku, k\u0142uj\u0105c i pobieraj\u0105c soki kom\u00f3rkowe przenosi ww. choroby. Owad ten pojawia si\u0119 w sprzyjaj\u0105cych dla niego warunkach, \u017ceruje na ro\u015blinach uprawnych w celu zdobycia pokarmu i przygotowania si\u0119 do zimy. \u017beruje na g\u00f3rnej i na dolnej stronie blaszki li\u015bciowej, co czasami mo\u017ce przysporzy\u0107 k\u0142opot\u00f3w w momencie aplikacji \u015brodka ochrony ro\u015blin (\u015b.o.r.). Warto na to zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 przy dobrze \u015brodka chemicznego. Dobrze dopasowany \u015b.o.r. musi wykazywa\u0107 dzia\u0142anie systemiczne lub uk\u0142adowe. Co to oznacza w praktyce? Dystrybucja zastosowanej cieczy roboczej odb\u0119dzie si\u0119 w ca\u0142ej ro\u015blinie. Chronione b\u0119d\u0105 nawet te cz\u0119\u015bci ro\u015blin, gdzie ciecz robocza si\u0119 nie dostanie. Dlatego wa\u017cna jest znajomo\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych \u015brodk\u00f3w, jak i rzetelne czytanie etykiety danego preparatu. W etykiecie odnajdziemy niezb\u0119dne informacje dotycz\u0105ce \u015brodka chemicznego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Efekt bytowania mszyc na rzepaku<\/em><\/p>\n\n\n\n

Rolnicy systematycznie chronili plantacje w okresie wczesnej, a nawet p\u00f3\u017aniej jesieni w celu eliminacji wspomnianego wcze\u015bniej szkodnika. Gradacja niestety by\u0142a tak silna, \u017ce nie uda\u0142o si\u0119 zwalczy\u0107 w 100% mszyc. Pora\u017cone zosta\u0142y nawet te rzepaki ozime, kt\u00f3re maj\u0105 zagwarantowan\u0105 odporno\u015b\u0107 na wirusy. Jednak\u017ce te odmiany l\u017cej znios\u0142y efekt pora\u017cenia. Natomiast w przypadku odmian, kt\u00f3re nie maj\u0105 odporno\u015bci ich warto\u015b\u0107 plonotw\u00f3rcza b\u0119dzie znacz\u0105co obni\u017cona. Ro\u015bliny nie wytworz\u0105 licznych \u0142uszczyn, a nasiona w nich b\u0119d\u0105 s\u0142abo rozwini\u0119te oraz mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 s\u0142abe zaolejenie. Takie zainfekowane ro\u015bliny staj\u0105 si\u0119 tak\u017ce bardziej wra\u017cliwe na inne czynniki, np. stres \u015brodowiskowy czy presj\u0119 patogen\u00f3w chorobotw\u00f3rczych. Zaka\u017cone ro\u015bliny wirusem \u017c\u00f3\u0142taczki rzepy mog\u0105 obni\u017cy\u0107 plon nawet do 50%. Na zdj\u0119ciu obok wida\u0107 efekt bytowania mszyc. Li\u015bcie s\u0105 zniekszta\u0142cone, przebarwione, pojawiaj\u0105 si\u0119 pomara\u0144czowe, bordowe kolory, tak jakby ro\u015bliny by\u0142y g\u0142odne, jakby zabrak\u0142o odpowiedniej dawki nawoz\u00f3w, ro\u015bliny kar\u0142owaciej\u0105. Takie objawy niestety dobrze nie wr\u00f3\u017c\u0105. Dlatego wa\u017cnym i istotnym czynnikiem jest, aby rolnik systematycznie lustrowa\u0142 swoje plantacje i w miar\u0119 szybko podejmowa\u0142 decyzj\u0119 o wykonaniu oprysku, a co najwa\u017cniejsze doborze \u015brodka ochrony ro\u015blin. B\u0119dziemy na bie\u017c\u0105co Pa\u0144stwa informowa\u0107 o stanie plantacji rzepaku ozimego w naszym regionie.<\/p>\n\n\n\n

Pod wzgl\u0119dem ilo\u015bci opad\u00f3w ubieg\u0142y rok nie nale\u017ca\u0142 do optymalnych. Ju\u017c we wcze\u015bniejszych artyku\u0142ach informowali\u015bmy Pa\u0144stwa, \u017ce by\u0142y w naszym wojew\u00f3dztwie regiony suche, inne natomiast wr\u0119cz za mokre, aby w idealnym terminie wysia\u0107 rzepak. Podobnie by\u0142o w ca\u0142ym kraju. Wed\u0142ug informacji z Krajowego Zrzeszenia Producent\u00f3w Rzepaku i Ro\u015blin Bia\u0142kowych rzepak wysiano w tym roku  na powierzchni ok. 1 mln ha. Jak informuj\u0105 Cz\u0142onkowie Zarz\u0105du Zrzeszenia area\u0142 uprawy jest nieco mniejszy ni\u017c w poprzednim sezonie. Wp\u0142yn\u0119\u0142y na to problemy z ochron\u0105 przed szkodnikami, trudno\u015bci z odpowiednim dzia\u0142aniem \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin, nisk\u0105 op\u0142acalno\u015bci\u0105, poszukiwaniem alternatywnych upraw, kt\u00f3re prawdopodobnie mog\u0105 zapewni\u0107 lepsz\u0105 op\u0142acalno\u015b\u0107. W rejonach, gdzie zaobserwowano podobn\u0105 powierzchni\u0119 uprawy stan plantacji ocenia si\u0119 jako dobry. Zauwa\u017cono, \u017ce siewom rzepaku sprzyja\u0142y wcze\u015bnie zako\u0144czone \u017cniwa.<\/p>\n\n\n\n

Tekst i fot. Adam Piszczek, KPODR<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ochrona rzepaku ozimego w ostatnich latach nie jest tak efektywna, jakby\u015bmy tego oczekiwali. Pomimo wszelkich stara\u0144, kt\u00f3rych my rolnicy dokonujemy<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5679,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"no_sidebar_full_width","colormag_page_sidebar_layout":"no_sidebar","footnotes":""},"categories":[18,8],"tags":[],"class_list":["post-5676","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-rzepak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5676","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5676"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5676\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5680,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5676\/revisions\/5680"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5679"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5676"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5676"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5676"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}