![\"\"](\"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/zbio.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nNaturalny zbiornik wodny<\/p>\n\n\n\n
9 sierpnia 2024 r. w bazie akt\u00f3w prawnych Unii Europejskiej (EUR-Lex) opublikowano Opini\u0119 Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Spo\u0142ecznego pt. \u201ePodej\u015bcia oraz najlepsze praktyki przemys\u0142owe i technologiczne na rzecz spo\u0142ecze\u0144stwa odpornego na deficyt wody\u201d (opinia rozpoznawcza na wniosek Komisji Europejskiej; C\/2024\/4659; Dz.U. C z 9.8.2024; ELI: http:\/\/data.europa.eu\/eli\/C\/2024\/4659\/oj). Wybra\u0142em i upro\u015bci\u0142em dla Pa\u0144stwa kilkana\u015bcie, moim zdaniem najciekawszych, wniosk\u00f3w i zalece\u0144 zawartych w ww. dokumencie, kt\u00f3re (oce\u0144cie Pa\u0144stwo sami) maj\u0105 by\u0107 recept\u0105 na bezpieczn\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107:<\/p>\n\n\n\n
1. Aby zapewni\u0107 odporno\u015b\u0107 na deficyt wody, a tak\u017ce bezpiecze\u0144stwo wodne i zr\u00f3wnowa\u017con\u0105 gospodark\u0119 wodn\u0105, potrzebna jest odr\u0119bna strategia i plan dzia\u0142ania w sprawie wody. Wymaga to w przysz\u0142o\u015bci prawid\u0142owego wdro\u017cenia Niebieskiego \u0141adu UE, kt\u00f3ry b\u0119dzie uzupe\u0142nieniem Europejskiego Zielonego \u0141adu.<\/p>\n\n\n\n
2. Podej\u015bcia oraz najlepsze praktyki przemys\u0142owe i technologiczne na rzecz spo\u0142ecze\u0144stwa m\u0105drze korzystaj\u0105cego z wody nale\u017cy \u015bci\u015ble powi\u0105za\u0107 z kompleksow\u0105 polityk\u0105 zr\u00f3wnowa\u017conego gospodarowania wod\u0105 w przemy\u015ble opart\u0105 na ograniczaniu zu\u017cycia wody, ponownym wykorzystywaniu i recyklingu wody, zwi\u0119kszaniu magazynowania i zmniejszaniu zanieczyszczenia wody oraz stopniowym wprowadzaniu i wykorzystywaniu wodooszcz\u0119dnych technologii, zapewniaj\u0105c jednocze\u015bnie sprawiedliw\u0105 transformacj\u0119 chroni\u0105c\u0105 konkurencyjno\u015b\u0107 przemys\u0142u.<\/p>\n\n\n\n
3. Aby w\u0142\u0105czy\u0107 wod\u0119 do zmienionej polityki przemys\u0142owej i \u015bcie\u017cek transformacji, nale\u017cy w sytuacjach niedoboru wody nada\u0107 priorytet suwerenno\u015bci \u017cywno\u015bciowej i bezpiecze\u0144stwu \u017cywno\u015bciowemu oraz chroni\u0107 miejsca pracy i warunki pracy.<\/p>\n\n\n\n
4. Aby dany sektor sta\u0142 si\u0119 wodooszcz\u0119dny, zmniejszaj\u0105c zu\u017cycie wody oraz uzdatniaj\u0105c wod\u0119 i poddaj\u0105c j\u0105 recyklingowi, nale\u017cy mierzy\u0107 zu\u017cycie wody we wszystkich procesach produkcyjnych oraz minimalizowa\u0107 zu\u017cycie wody pitnej do cel\u00f3w przemys\u0142owych.<\/p>\n\n\n\n
5. Odporno\u015b\u0107 na deficyt wody mo\u017cna zdefiniowa\u0107 jako zdolno\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa do przystosowania si\u0119 i reagowania na zmiany w dost\u0119pno\u015bci zasob\u00f3w wodnych wymuszone czynnikami spo\u0142eczno-ekologicznymi. Odporno\u015b\u0107 na deficyt wody powinna by\u0107 jednym z cel\u00f3w zmienionej strategii przemys\u0142owej i Niebieskiego \u0141adu UE.<\/p>\n\n\n\n
6. Europejski Komitet Ekonomiczno-Spo\u0142eczny (EKES) proponuje, by zidentyfikowa\u0107 sektory o du\u017cym zapotrzebowaniu na wod\u0119 w bran\u017cach zasoboch\u0142onnych i energoch\u0142onnych, w tym w przemy\u015ble tekstylnym, stalowym, hotelarskim, gastronomicznym, turystycznym, odzie\u017cowym, rolnym, w sektorze produkcji \u017cywno\u015bci, chemicznym, papierniczym, energetycznym, budowlanym, g\u00f3rniczym, w bran\u017cy centr\u00f3w danych i motoryzacyjnej. Bior\u0105c pod uwag\u0119 szczeg\u00f3lne wyzwania, jakim b\u0119d\u0105 musia\u0142y stawi\u0107 czo\u0142a w zwi\u0105zku z rosn\u0105cym niedoborem wody, sektory przemys\u0142u o du\u017cym zapotrzebowaniu na wod\u0119 powinny korzysta\u0107 z odpowiednio dostosowanych sektorowych plan\u00f3w dzia\u0142ania po\u0142\u0105czonych ze wsparciem finansowym. Dzi\u0119ki temu b\u0119d\u0105 one coraz bardziej zr\u00f3wnowa\u017cone pod wzgl\u0119dem gospodarowania wod\u0105 poprzez wprowadzenie odpowiednich praktyk i technologii, pod warunkiem, \u017ce b\u0119d\u0105 r\u00f3wnie\u017c dysponowa\u0107 niezb\u0119dnymi zasobami ludzkimi. Dotychczasowe do\u015bwiadczenia pokaza\u0142y, \u017ce po wdro\u017ceniu odpowiedniej strategii nawet sektory o du\u017cym zapotrzebowaniu na wod\u0119 mog\u0105 poprawi\u0107 efektywno\u015b\u0107 pod wzgl\u0119dem gospodarowania wod\u0105. Na przyk\u0142ad w jednym z o\u015brodk\u00f3w turystycznych na Morzu Egejskim w Grecji woda deszczowa jest wychwytywana wraz z par\u0105 w jednostkach skraplaj\u0105cych, a nast\u0119pnie wykorzystywana do picia. \u015acieki wytwarzane przez turyst\u00f3w s\u0105 oczyszczane na sztucznie skonstruowanych terenach podmok\u0142ych. Odzyskana woda jest nast\u0119pnie wykorzystywana do nawadniania organicznego ogrodu permakulturowego zapewniaj\u0105cego \u017cywno\u015b\u0107 dla go\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
7. Plany gospodarowania wod\u0105 obejmuj\u0105ce scenariusze klimatyczne, wzrost populacji i ryzyko (takie jak zanieczyszczenie wody lub nadmierny pob\u00f3r wody) nale\u017cy opracowa\u0107 dla wszystkich dorzeczy. Nale\u017cy okre\u015bli\u0107 krytyczne zasoby wodne i systemy alokacji wody, aby skutecznie chroni\u0107 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 biologiczn\u0105, a jednocze\u015bnie umo\u017cliwia\u0107 rozw\u00f3j dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Je\u015bli konieczne jest ustanowienie ogranicze\u0144 w dostawie wody w niekt\u00f3rych regionach, nale\u017cy tego dokona\u0107 w spos\u00f3b sprawiedliwy i zr\u00f3wnowa\u017cony. Nale\u017cy podj\u0105\u0107 decyzje dotycz\u0105ce sposobu podzia\u0142u wody mi\u0119dzy r\u00f3\u017cne zastosowania i r\u00f3\u017cnych u\u017cytkownik\u00f3w, np. konsument\u00f3w, rolnik\u00f3w, producent\u00f3w \u017cywno\u015bci i przemys\u0142. Konieczne b\u0119dzie ustanowienie praw do wody. Zezwolenia i licencje powinny uwzgl\u0119dnia\u0107 szczeg\u00f3\u0142owy cel w zakresie wydobycia wody s\u0142odkiej netto ustanowiony w zale\u017cno\u015bci od dost\u0119pno\u015bci wody. Jest wa\u017cne, aby podczas udzielania licencji dotycz\u0105cych infrastruktury s\u0142u\u017c\u0105cej do korzystania z wody stosowa\u0107 to samo podej\u015bcie w zakresie zg\u00f3d i pozwole\u0144. EKES sugeruje, by zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na wyzwania zwi\u0105zane z wod\u0105 s\u0142odk\u0105. Nale\u017cy wprowadzi\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 metodyk\u0119 opart\u0105 na zasadach og\u00f3lnych i stosowan\u0105 na poziomie UE. W planowaniu przestrzennym i przemys\u0142owym nale\u017cy przekrojowo uwzgl\u0119dnia\u0107 czynniki terytorialne i przemys\u0142owe. Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na obszary wiejskie ze wzgl\u0119du na rosn\u0105ce nier\u00f3wno\u015bci mi\u0119dzy obszarami miejskimi a wiejskimi.<\/p>\n\n\n\n
8. Systematyczne ulepszanie infrastruktury wodnej ma kluczowe znaczenie dla bardziej oszcz\u0119dnego gospodarowania wod\u0105 (w przemy\u015ble). W Irlandii pa\u0144stwowy zak\u0142ad wdro\u017cy\u0142 program naprawy wyciek\u00f3w i wymiany rur, kt\u00f3rego celem jest zmniejszenie krajowego wska\u017anika wyciek\u00f3w do 25% do ko\u0144ca 2030 r., co pozwoli zaoszcz\u0119dzi\u0107 200 000 m3 wody dziennie. Od 2018 r. osi\u0105gni\u0119to ju\u017c znaczne post\u0119py, gdy\u017c wska\u017anik wyciek\u00f3w zmniejszy\u0142 si\u0119 z 46% do 37%. Nale\u017cy wyra\u017anie okre\u015bli\u0107 aktualny stan infrastruktury (w tym rozmieszczenie rur), aby unikn\u0105\u0107 wyciek\u00f3w, a modernizacja powinna umo\u017cliwia\u0107 dystrybucj\u0119 wody r\u00f3\u017cnej jako\u015bci. Stacje uzdatniania wody powinny by\u0107 w stanie dostarcza\u0107 wod\u0119 odpowiedniej jako\u015bci r\u00f3\u017cnym u\u017cytkownikom i do r\u00f3\u017cnych zastosowa\u0144 (rolnictwo, przemys\u0142, gospodarstwa domowe i organy publiczne). Nale\u017cy ograniczy\u0107 do minimum dostarczanie wody wysokiej jako\u015bci lub pitnej do cel\u00f3w przemys\u0142owych, z wyj\u0105tkiem bran\u017c, w kt\u00f3rych woda jest surowcem lub jest potrzebna ze wzgl\u0119du na kryteria zdrowia i bezpiecze\u0144stwa produktu, np. w przemy\u015ble spo\u017cywczym, turystyce i akwakulturze.<\/p>\n\n\n\n Sztuczny zbiornik wodny<\/p>\n\n\n\n 9. Ponowne wykorzystanie i recykling wody oraz zu\u017cycie mniejszej ilo\u015bci czystej wody powinno sta\u0107 si\u0119 norm\u0105 w przemy\u015ble. Istniej\u0105 dobre praktyki, kt\u00f3re ju\u017c przynosz\u0105 pozytywne rezultaty. W Murcji, jednym z najsuchszych region\u00f3w Hiszpanii, kt\u00f3ry generuje 20% krajowej produkcji rolnej, organ ds. uzdatniania wody ponownie wykorzystuje wszystkie \u015bcieki do nawadniania, dzi\u0119ki czemu w samym 2023 r. zapewni\u0142 rolnikom i sektorowi rolnemu 121 hm3 odzyskanej wody.<\/p>\n\n\n\n 10. Innego przyk\u0142adu dostarcza du\u017ca irlandzka sp\u00f3\u0142dzielnia mleczarska, kt\u00f3ra przetwarza 11 mld m3 mleka rocznie i wydobywa oko\u0142o 11 000 m3 wody dziennie z miejscowej rzeki i odwiert\u00f3w w swoim g\u0142\u00f3wnym zak\u0142adzie przetw\u00f3rczym. Dzi\u0119ki technologiom uzdatniania wody zak\u0142ad faktycznie zwraca oko\u0142o 14 500 m3 czystej wody do lokalnej rzeki. Oznacza to, \u017ce zak\u0142ad produkcji nabia\u0142u regeneruje dodatkowo 30% czystej, wysokiej jako\u015bci wody, kt\u00f3r\u0105 wypuszcza do tej rzeki.<\/p>\n\n\n\n 11. Wszystkie te przyk\u0142ady obrazuj\u0105 ogromny potencja\u0142 istniej\u0105cych technologii oraz mo\u017cliwo\u015bci, jakie przemys\u0142 europejski mo\u017ce zaoferowa\u0107, je\u017celi zdecyduje si\u0119 na znaczne inwestycje w badania i rozw\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n W naszym kraju zagadnienia zwi\u0105zane z wod\u0105 w du\u017cej mierze reguluje USTAWA z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2024.1087 t.j.). Opisuje ona zasady gospodarowania wodami, kt\u00f3re to \u201eprowadzi si\u0119 z zachowaniem zasady racjonalnego i ca\u0142o\u015bciowego traktowania zasob\u00f3w w\u00f3d powierzchniowych i podziemnych, z uwzgl\u0119dnieniem ich ilo\u015bci i jako\u015bci\u201d, a tak\u017ce \u201ew zgodzie z interesem publicznym, nie dopuszczaj\u0105c do wyst\u0105pienia mo\u017cliwego do unikni\u0119cia pogorszenia ekologicznych funkcji w\u00f3d oraz pogorszenia stanu ekosystem\u00f3w l\u0105dowych zale\u017cnych od w\u00f3d\u201d. W dalszej cz\u0119\u015bci ustawy dowiadujemy si\u0119 i\u017c, \u201ezarz\u0105dzanie zasobami wodnymi s\u0142u\u017cy zaspokajaniu potrzeb ludno\u015bci i gospodarki oraz ochronie w\u00f3d i \u015brodowiska zwi\u0105zanego z tymi zasobami, w szczeg\u00f3lno\u015bci w zakresie:<\/p>\n\n\n\n 1) zapewnienia odpowiedniej ilo\u015bci i jako\u015bci wody dla ludno\u015bci;<\/p>\n\n\n\n 2) ochrony przed powodzi\u0105 oraz susz\u0105;<\/p>\n\n\n\n 3) ochrony zasob\u00f3w wodnych przed zanieczyszczeniem oraz niew\u0142a\u015bciw\u0105 lub nadmiern\u0105 eksploatacj\u0105;<\/p>\n\n\n\n 4) utrzymywania lub poprawy stanu ekosystem\u00f3w wodnych i zale\u017cnych od w\u00f3d;<\/p>\n\n\n\n 5) zapewnienia wody na potrzeby rolnictwa oraz przemys\u0142u;<\/p>\n\n\n\n 6) tworzenia warunk\u00f3w dla energetycznego, transportowego oraz rybackiego wykorzystania w\u00f3d;<\/p>\n\n\n\n 7) zaspokojenia potrzeb zwi\u0105zanych z turystyk\u0105, sportem oraz rekreacj\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n W kontek\u015bcie produkcji zwierz\u0119cej, szczeg\u00f3lnie tej intensywnej, niezwykle istotna jest ochrona w\u00f3d przed zanieczyszczeniem azotanami. Warunki, w kt\u00f3rych mo\u017cemy przechowywa\u0107 nawozy naturalne oraz spos\u00f3b post\u0119powania z odciekami s\u0105 opisane w tzw. \u201eprogramie azotanowym\u201d, b\u0119d\u0105cym za\u0142\u0105cznikiem do Rozporz\u0105dzenia Rady Ministr\u00f3w z dnia 31 stycznia 2023 r. w sprawie \u201eProgramu dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu zmniejszenie zanieczyszczenia w\u00f3d azotanami pochodz\u0105cymi ze \u017ar\u00f3de\u0142 rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu\u201d (Dz.U.2024.244). Wybra\u0142em zaledwie kilka, kt\u00f3re przytaczam dla Pa\u0144stwa, poniewa\u017c zawieraj\u0105 one mi\u0119dzy innymi swego rodzaju nakaz, kt\u00f3ry wkr\u00f3tce zacznie obowi\u0105zywa\u0107 (o ile nie uwzgl\u0119dniona zostanie propozycja wyd\u0142u\u017cenia tego terminu do 31 grudnia 2027 r.):<\/p>\n\n\n\n Na zako\u0144czenie chcia\u0142bym Pa\u0144stwu przytoczy\u0107 fragment Raportu przygotowanego przez organy Inspekcji Ochrony \u015arodowiska, pn. \u201eKontrole podmiot\u00f3w prowadz\u0105cych produkcj\u0119 roln\u0105, a w szczeg\u00f3lno\u015bci podmiot\u00f3w, kt\u00f3re w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie w\u00f3d powierzchniowych przechowuj\u0105 lub stosuj\u0105 nawozy naturalne, pod k\u0105tem oceny, w tym na podstawie wynik\u00f3w pomiar\u00f3w jako\u015bci w\u00f3d powierzchniowych zlecanych w trakcie kontroli do Centralnego Laboratorium Badawczego G\u0142\u00f3wnego Inspektoratu Ochrony \u015arodowiska, czy prowadzona dzia\u0142alno\u015b\u0107 rolnicza powoduje zanieczyszczanie w\u00f3d azotanami\u201d. Opracowano go w Departamencie Inspekcji G\u0142\u00f3wnego Inspektoratu Ochrony \u015arodowiska w lipcu 2024 roku na podstawie danych pozyskanych w 2023 r. Kontroli poddano \u0142\u0105cznie 1 369 podmiot\u00f3w prowadz\u0105cych produkcj\u0119 roln\u0105, w tym dzia\u0142y specjalne produkcji rolnej oraz dzia\u0142alno\u015bci, w ramach kt\u00f3rych s\u0105 przechowywane nawozy naturalne lub stosowane nawozy.<\/p>\n\n\n\n Ustalono, \u017ce spo\u015br\u00f3d skontrolowanych 1 369 podmiot\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n – 897 z 1 369 podmiot\u00f3w (65,52%) przechowywa\u0142o nawozy naturalne w gospodarstwie;<\/p>\n\n\n\n – 121 z 1 369 podmiot\u00f3w (8,84%) przechowywa\u0142o nawozy naturalne w pobli\u017cu w\u00f3d powierzchniowych;<\/p>\n\n\n\n – 351 z 1 369 podmiot\u00f3w (25,64%) w og\u00f3le nie przechowywa\u0142o nawoz\u00f3w naturalnych na terenie gospodarstwa;<\/p>\n\n\n\n – 90 z 897 podmiot\u00f3w (10,03%) nieprawid\u0142owo przechowywa\u0142o nawozy naturalne w gospodarstwie;<\/p>\n\n\n\n – 12 z 121 podmiot\u00f3w (9,92%) nieprawid\u0142owo przechowywa\u0142o nawozy naturalne w pobli\u017cu w\u00f3d powierzchniowych;<\/p>\n\n\n\n – 367 z 1 369 podmiot\u00f3w (26,81%) stosowa\u0142o nawozy naturalne na gruntach w pobli\u017cu w\u00f3d powierzchniowych;<\/p>\n\n\n\n – 27 z 367 podmiot\u00f3w (7,36%) nieprawid\u0142owo stosowa\u0142o nawozy naturalne w pobli\u017cu w\u00f3d powierzchniowych;<\/p>\n\n\n\n – u 30 z 1 369 (2,19%) podmiot\u00f3w stwierdzono inne nieprawid\u0142owo\u015bci dotycz\u0105ce stosowania nawoz\u00f3w ni\u017c ich nieprawid\u0142owe stosowanie w pobli\u017cu w\u00f3d powierzchniowych;<\/p>\n\n\n\n – w 366 z 1 369 (26,73%) kontroli zlecono pob\u00f3r pr\u00f3bek w\u00f3d powierzchniowych do bada\u0144 (powy\u017cej i poni\u017cej miejsc przechowywania\/stosowania nawoz\u00f3w). W 6 z 366 (1,64%) przypadk\u00f3w wykazano negatywny wp\u0142yw przechowywania nawoz\u00f3w naturalnych na wody powierzchniowe oraz w 2 z 366 (0,55%) przypadk\u00f3w wykazano negatywny wp\u0142yw stosowania nawoz\u00f3w naturalnych na wody powierzchniowe.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c, zr\u00f3wnowa\u017cone gospodarowanie zasobami naturalnymi, takimi jak np. woda, mo\u017ce znacz\u0105co przyczyni\u0107 si\u0119 do ochrony \u015brodowiska i klimatu. Planeta Ziemia jest jedna. Innej, do dzi\u015b dnia, nie mamy. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce \u201ewody, jako integralna cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodowiska oraz siedlisko dla organizm\u00f3w, podlegaj\u0105 ochronie, niezale\u017cnie od tego, czyj\u0105 stanowi\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n dr in\u017c. Jakub Borkowski, KPODR Woda bywa cz\u0119sto niedoceniana, traktowana jako co\u015b oczywistego. Jest niepozorna, bezbarwna i bezwonna, wi\u0119c \u0142atwo j\u0105 przegapi\u0107. Wyst\u0119puje na ca\u0142ej<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5643,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":["post-5641","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wazne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5641","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5641"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5641\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5645,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5641\/revisions\/5645"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5643"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5641"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5641"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5641"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/zbiorrr.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nNawozy naturalne p\u0142ynne i nawozy naturalne sta\u0142e przechowuje si\u0119 w bezpieczny dla \u015brodowiska spos\u00f3b, zapobiegaj\u0105cy przedostawaniu si\u0119 odciek\u00f3w do w\u00f3d i gruntu. Wymaga to zapewnienia nieprzepuszczalnych powierzchni miejsc do przechowywania nawoz\u00f3w naturalnych sta\u0142ych oraz pojemno\u015bci przykrytych, w szczeg\u00f3lno\u015bci os\u0142on\u0105 elastyczn\u0105 lub os\u0142on\u0105 p\u0142ywaj\u0105c\u0105, zbiornik\u00f3w na nawozy naturalne p\u0142ynne, kt\u00f3re powinny posiadaj\u0105 szczelne dno i \u015bciany.<\/td><\/tr> W przypadku utrzymywania zwierz\u0105t gospodarskich na g\u0142\u0119bokiej \u015bci\u00f3\u0142ce obornik mo\u017ce by\u0107 przechowywany w budynku inwentarskim o nieprzepuszczalnym pod\u0142o\u017cu.<\/td><\/tr> Pojemno\u015b\u0107 zbiornik\u00f3w na nawozy naturalne p\u0142ynne powinna umo\u017cliwia\u0107 ich przechowanie przez okres minimum 6 miesi\u0119cy.<\/td><\/tr> Powierzchnia miejsc do przechowywania nawoz\u00f3w naturalnych sta\u0142ych powinna umo\u017cliwia\u0107 ich przechowanie przez okres minimum 5 miesi\u0119cy.<\/td><\/tr> Mo\u017cliwe jest czasowe, jednak nie d\u0142u\u017cej ni\u017c przez okres 6 miesi\u0119cy od dnia utworzenia ka\u017cdej z pryzm, przechowywanie obornika bezpo\u015brednio na gruntach rolnych, przy czym obornik na pryzmie ponownie przechowuje si\u0119 w tym samym miejscu po up\u0142ywie 3 lat od dnia zako\u0144czenia uprzedniego przechowywania obornika.<\/td><\/tr> Pomiotu ptasiego nie przechowuje si\u0119 bezpo\u015brednio na gruncie.<\/td><\/tr> Kiszonek nie przechowuje si\u0119 bezpo\u015brednio na gruncie. Kiszonki przechowuje si\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci w silosach, r\u0119kawach foliowych, na p\u0142ytach lub na podk\u0142adzie z folii, sieczki, s\u0142omy lub innego materia\u0142u, kt\u00f3ry poch\u0142ania odcieki, oraz pod przykryciem foliowym.<\/td><\/tr> Podmioty prowadz\u0105ce ch\u00f3w lub hodowl\u0119 zwierz\u0105t gospodarskich w liczbie mniejszej lub r\u00f3wnej 210 DJP, dostosuj\u0105 powierzchni\u0119 lub pojemno\u015b\u0107 posiadanych miejsc do przechowywania nawoz\u00f3w naturalnych do wymog\u00f3w okre\u015blonych w Programie w terminie do dnia 31 grudnia 2024 r. (przed up\u0142ywem powy\u017cszego terminu podmioty zapewniaj\u0105 przechowywanie nawoz\u00f3w naturalnych p\u0142ynnych w szczelnych zbiornikach o pojemno\u015bci umo\u017cliwiaj\u0105cej gromadzenie co najmniej 4-miesi\u0119cznej produkcji tego nawozu).<\/strong><\/td><\/tr> Ca\u0142oroczne pastwiskowanie prze\u017cuwaczy nie jest systemem otwartym i nie wymaga posiadania p\u0142yt oraz zbiornik\u00f3w. W przypadku korzystania z pastwiska jako cz\u0119\u015bciowego pokrycia zapotrzebowania pokarmowego dawki \u017cywieniowej, przez cz\u0119\u015b\u0107 roku obowi\u0105zuj\u0105 wymagania okre\u015blone w Programie dla miejsc przechowywana nawoz\u00f3w naturalnych.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n DEFINICJE<\/td><\/tr> KOSZTY \u015aRODOWISKOWE<\/td><\/tr> Warto\u015b\u0107 materialna strat w \u015brodowisku powodowanych przez korzystanie z w\u00f3d.<\/td><\/tr> KOSZTY ZASOBOWE<\/td><\/tr> Warto\u015b\u0107 utraconych korzy\u015bci, kt\u00f3re mog\u0142yby by\u0107 osi\u0105gni\u0119te, gdyby zasoby wodne i ich zdolno\u015b\u0107 do samoodtwarzania nie by\u0142y zmniejszane przez podmioty aktualnie je u\u017cytkuj\u0105ce.<\/td><\/tr> NAWOZY<\/td><\/tr> Ka\u017cda substancja zawieraj\u0105ca zwi\u0105zek azotu lub zwi\u0105zki azotu rolniczo wykorzystywane w celu zwi\u0119kszenia wzrostu ro\u015blinno\u015bci, a tak\u017ce odchody zwierz\u0119ce, pozosta\u0142o\u015bci z gospodarstw rybackich oraz osady \u015bciekowe.<\/td><\/tr> NAWOZY NATURALNE<\/td><\/tr> Nawozy pochodz\u0105ce od zwierz\u0105t gospodarskich \u2013 obornik, gnoj\u00f3wka, gnojowica, pomiot ptasi, przeznaczone do rolniczego wykorzystania, w tym r\u00f3wnie\u017c w formie przetworzonej: a) naw\u00f3z naturalny p\u0142ynny: \u2013 gnojowica, czyli mieszanina ka\u0142u i moczu zwierz\u0105t z domieszk\u0105 wody, \u2013 gnoj\u00f3wka, czyli odciek z obornika (przefermentowany mocz zwierz\u0105t), b) naw\u00f3z naturalny sta\u0142y: \u2013 obornik, czyli mieszanina ka\u0142u i moczu zwierz\u0105t wraz ze \u015bci\u00f3\u0142k\u0105, w szczeg\u00f3lno\u015bci s\u0142om\u0105, trocinami lub kor\u0105, \u2013 pomiot ptasi, czyli odchody drobiu z bez\u015bcio\u0142owego systemu utrzymywania zwierz\u0105t gospodarskich.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142a dost\u0119pne u autora
Fot. M. Borkowska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"