{"id":5577,"date":"2023-09-27T13:32:00","date_gmt":"2023-09-27T11:32:00","guid":{"rendered":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/?p=5577"},"modified":"2024-10-31T10:36:24","modified_gmt":"2024-10-31T09:36:24","slug":"warzywa-we-wrzesniu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2023\/09\/27\/warzywa-we-wrzesniu\/","title":{"rendered":"Warzywa we wrze\u015bniu"},"content":{"rendered":"\n

Wszystko limituje pogoda. W sierpniu do 10. by\u0142o ch\u0142odno i wilgotno. Na Kujawach nie wsz\u0119dzie mocno pada\u0142o. W wielu miejscach opady by\u0142y symboliczne, ale nie oznacza to, \u017ce nie by\u0142o k\u0142opot\u00f3w. Na polach, gdzie uprawiane s\u0105 warzywa pojawi\u0142y si\u0119 z r\u00f3\u017cnym nat\u0119\u017ceniem choroby grzybowe, takie jak zaraza ziemniaka czy m\u0105czniak rzekomy na cebuli i og\u00f3rkach. Do\u015b\u0107 szybko, bo jeszcze w lipcu rozpocz\u0119te \u017cniwa i przerwane opadami na pocz\u0105tku sierpnia, spowodowa\u0142y znaczn\u0105 migracj\u0119 szkodnik\u00f3w z upraw zb\u00f3\u017c i rzepaku na plantacje warzyw. Nie tylko by\u0142o du\u017co wciornastk\u00f3w, ale przez kilka dni po po\u0142owie lipca pojawi\u0142y si\u0119 na plantacjach warzyw kapustnych plagi chowaczy.<\/p>\n\n\n\n

A o czym nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 we wrze\u015bniu? B\u0119d\u0105 zbierane owoce pomidor\u00f3w dla przetw\u00f3rstwa, wi\u0119c trzeba zadba\u0107 o ich zdrowotno\u015b\u0107, dorasta\u0107 b\u0119d\u0105 r\u00f3\u017ce broku\u0142a, a tak\u017ce b\u0119d\u0105 zbiory warzyw korzeniowych, zwykle wyci\u0105ganych z gleby za na\u0107.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnie\u017c zaraza ziemniaka mo\u017ce\u00a0 przypomnie\u0107 o sobie we wrze\u015bniu. Wszystko oczywi\u015bcie zale\u017ce\u0107 b\u0119dzie od przebiegu pogody. Je\u017celi b\u0119dzie ch\u0142odno, b\u0119d\u0105 wyst\u0119powa\u0107 do\u015b\u0107 obfite rosy i zapomnimy o ochronie, bo b\u0119d\u0105 zbiory, to mo\u017cemy liczy\u0107 si\u0119 ze stratami spowodowanymi przez choroby grzybowe, takie jak zaraza ziemniaka. We wrze\u015bniu na owocach pomidor\u00f3w tak\u017ce mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 antraknoza.\u00a0W tym przypadku ochron\u0119 rozpoczynamy wtedy, kiedy zaczynaj\u0105 dojrzewa\u0107 owoce. Oczywi\u015bcie, je\u017celi plantacja pozostanie ca\u0142kowicie bez ochrony, to dojrzewaj\u0105ce owoce czekaj\u0105ce na zbi\u00f3r mog\u0105 zacz\u0105\u0107 si\u0119 rozpada\u0107. Na pierwszy rzut oka nic nie wida\u0107. Jednak na owocach tworz\u0105 si\u0119 zag\u0142\u0119bione plamy podchodz\u0105ce wod\u0105, a w konsekwencji owoce ulegaj\u0105 rozpadowi. Sprzyjaj\u0105 temu ch\u0142odna i wilgotna pogoda. Oczywi\u015bcie nie musz\u0105 to by\u0107 opady, wystarcz\u0105 obfite rosy. Z tego te\u017c wzgl\u0119du nale\u017cy chroni\u0107 plantacje produktami, takimi jak Signum czy Amistar. Produkty te ograniczaj\u0105 wyst\u0119powanie chor\u00f3b, takich jak antraknoza, ale r\u00f3wnie\u017c zaraza ziemniaka, o ile nie stosujemy ich interwencyjnie. W poprzednich latach kiedy na rynku by\u0142 r\u00f3wnie\u017c dost\u0119pny Acrobat, to stosowany zapobiegawczo w tzw. bloku, czyli 2\u20133 razy po sobie, r\u00f3wnie\u017c doskonale chroni\u0142 przed tymi chorobami.<\/p>\n\n\n\n

W tym miejscu nale\u017cy przypomnie\u0107 kilka podstawowych fakt\u00f3w o dojrzewaniu. Najwi\u0119ksz\u0105 zagadk\u0105 jest oczywi\u015bcie pogoda. Pomidory nale\u017c\u0105 do ro\u015blin klimakterycznych i potrzebuj\u0105 do dojrzewania i wybarwiania owoc\u00f3w odpowiedniej temperatury. Najlepiej gdyby ta nie spada\u0142a poni\u017cej 14oC. Natomiast, je\u017celi temperatura, zw\u0142aszcza w nocy spadnie znacznie ni\u017cej, czyli poni\u017cej 8oC, to proces dojrzewania zostanie zahamowany ca\u0142kowicie. Z tego te\u017c wzgl\u0119du nale\u017cy zastosowa\u0107 produkty przy\u015bpieszaj\u0105ce dojrzewanie, zw\u0142aszcza te oparte na etefonie, w odpowiednim czasie. Wed\u0142ug mnie na Kujawach ostateczny termin stosowania tych preparat\u00f3w w przeci\u0119tnym roku to 20 sierpnia. Czasami mo\u017cna go przesun\u0105\u0107 o kilka dni, nawet do ko\u0144ca sierpnia. Oczywi\u015bcie zdarzaj\u0105 si\u0119 lata, kiedy we wrze\u015bniu jest tak ciep\u0142o, \u017ce pomidory dojrzewaj\u0105 same. Ja osobi\u015bcie pami\u0119tam w swojej karierze doradczej taki jeden rok.<\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi natomiast chodzi o cebul\u0119 czy og\u00f3rki, to nieliczne plantacje s\u0105 jeszcze zielone i rosn\u0105ce. Producenci chc\u0105cy zmaksymalizowa\u0107 plony staraj\u0105 si\u0119 jak najd\u0142u\u017cej utrzyma\u0107 ro\u015bliny w dobrej kondycji. W przypadku og\u00f3rk\u00f3w, to we wrze\u015bniu niewiele zak\u0142ad\u00f3w jest zainteresowanych skupem surowca, a i producenci nie maj\u0105 ju\u017c czasu zbiera\u0107 owoc\u00f3w, bo inne prace goni\u0105 w gospodarstwie. Je\u017celi chodzi o cebule, to producenci, zw\u0142aszcza cebul w typie hiszpa\u0144skim, przestaj\u0105 chroni\u0107 plantacje i zaczynaj\u0105 je kopa\u0107, bo kiedy\u015b trzeba je zebra\u0107 z pola. Musz\u0105 one jeszcze doschn\u0105\u0107 przy \u0142adnej i ciep\u0142ej pogodzie. Niestety w naszym kraju praktycznie chyba nie ma instalacji do dosuszania cebul w przechowalni ciep\u0142ym powietrzem.<\/p>\n\n\n\n

Ze wzgl\u0119du na to, \u017ce we wrze\u015bniu lub w pa\u017adzierniku zwykle zaczynaj\u0105 si\u0119 zbiory warzyw korzeniowych przeznaczonych na \u015bwie\u017cy rynek, to nieustannie trzeba dba\u0107 o zdrowotno\u015b\u0107 naci. Warzywa te zwykle zbierane s\u0105 za na\u0107. Wi\u0119c je\u017celi nie b\u0119dzie ona w dobrej kondycji, to cz\u0119\u015b\u0107 korzeni nie zostanie zebrana i plantacja przyniesie straty zamiast zysku. Na naci marchwi mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 m\u0105czniak prawdziwy i alternarioza, a na\u0107 pietruszki zwykle pora\u017cana jest przez m\u0105czniaka prawdziwego. Zazwyczaj\u00a0 ochron\u0119 przed tymi chorobami rozpoczynamy w lipcu. Obydwie choroby s\u0105 zwalczane podobnymi produktami. Tak wi\u0119c, zw\u0142aszcza w przypadku marchwi mo\u017cna na\u0107 zabezpiecza\u0107 tymi samymi preparatami zar\u00f3wno przed alternarioz\u0105, jak i przed m\u0105czniakiem prawdziwym. Je\u017celi zaczniemy ochron\u0119 przed pojawieniem si\u0119 pierwszych objaw\u00f3w na naci ro\u015blin\u00a0i b\u0119dziemy wykonywa\u0107 zabiegi regularnie w odst\u0119pach 7\u201310 dni, to jest szansa na to, \u017ce na\u0107 pozostanie zdrowa praktycznie do zbioru. Oczywi\u015bcie w przypadku marchwi zdrowotno\u015b\u0107 naci, to nie tylko ochrona chemiczna, ale r\u00f3wnie\u017c cechy odmianowe. S\u0105 odmiany z silniejsz\u0105 i s\u0142absz\u0105 naci\u0105. Je\u017celi chodzi o odmiany przeznaczone dla przemys\u0142u przetw\u00f3rczego, to na\u0107 ma tu tylko znaczenie dla wzrostu ro\u015blin.\u00a0 Im d\u0142u\u017cej b\u0119dzie zdrowa, tym plon potencjalnie mo\u017ce by\u0107 wy\u017cszy, a na\u0107 i tak przed zbiorem pozostaje \u015bci\u0119ta. Korzenie te\u017c zwykle nie trafiaj\u0105 do przechowalni i nie s\u0105 przetrzymywane, aby na nich nie zacz\u0119\u0142y wyst\u0119powa\u0107 objawy chor\u00f3b powodowanych przez grzyby z rodzaju alternaria.<\/p>\n\n\n\n

W przypadku selera korzeniowego niekt\u00f3rzy wyci\u0105gaj\u0105 ro\u015bliny z ziemi za na\u0107, a niekt\u00f3rzy na\u0107 usuwaj\u0105 przed kopaniem. Oczywi\u015bcie im zdrowsza na\u0107, bez objaw\u00f3w septoriozy, tym wi\u0119kszy plon i zdrowsze korzenie. Korzenie selera mog\u0105 by\u0107 atakowane przez r\u00f3\u017cne patogeny ju\u017c pod koniec wzrostu. Najmniejszym problemem jest zgnilizna twardzikowa. Je\u017celi natomiast na stanowiskach, gdzie ro\u015bnie seler korzeniowy \u017ceruj\u0105 nicienie, to w miejscach ich \u017cerowania, kiedy przyjdzie deszczowa jesie\u0144 zaczynaj\u0105 si\u0119 problemy z infekcjami bakteryjnymi i grzybowymi, w konsekwencji korzenie szybko zaczynaj\u0105 si\u0119 psu\u0107. Zwykle na pocz\u0105tku zmieniaj\u0105 barw\u0119 na br\u0105zow\u0105, a nast\u0119pnie w do\u015b\u0107 szybkim tempie zaczynaj\u0105 gni\u0107. Niestety w tym momencie nic si\u0119 ju\u017c nie da z tym problemem zrobi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

We wrze\u015bniu zwykle cz\u0119\u015b\u0107 producent\u00f3w zaczyna zbiera\u0107 r\u00f3\u017ce broku\u0142a, zw\u0142aszcza dla zaopatrzenia przemys\u0142u zamra\u017calniczego. Te na \u015bwie\u017cy rynek zbierane s\u0105 przez ca\u0142y czas. We wrze\u015bniu mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 jeszcze \u015bmietki, a zw\u0142aszcza ich trzecie pokolenie. Muchy wtedy lataj\u0105 i sk\u0142adaj\u0105 jaja\u00a0w r\u00f3\u017cach. Producenci w niewielu przypadkach prowadz\u0105 monitoring pojawu tych szkodnik\u00f3w. A szkoda, poniewa\u017c kiedy zaczyna si\u0119 r\u00f3\u017cyczkowanie, to tak\u017ce wtedy zaczynaj\u0105 si\u0119 problemy z larwami w r\u00f3\u017cach, jak r\u00f3wnie\u017c z gnij\u0105cymi uszkodzonymi g\u0142\u0105bikami. Nale\u017cy przypomnie\u0107, \u017ce produkty typu Benevia czy Movento b\u0119d\u0105 zwalcza\u0142y larwy \u015bmietki doskonale, ale wtedy kiedy one nagryz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tkanki ro\u015bliny. Je\u017celi b\u0119dzie ich niewiele, to nikt tego nie zauwa\u017cy, ale je\u017celi takich szkodnik\u00f3w na jedn\u0105 r\u00f3\u017c\u0119 b\u0119dzie przypada\u0107 kilka lub kilkana\u015bcie, to ju\u017c robi si\u0119 problem. Je\u017celi wiemy, kiedy s\u0105 loty szkodnik\u00f3w, mo\u017cemy opryskiwa\u0107 plantacje insektycydami, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 zwalcza\u0107 wyl\u0119gaj\u0105ce si\u0119 larwy kontaktowo. Jednym z takich produkt\u00f3w jest SpinTor. Oczywi\u015bcie w etykiecie nie znajdzie nikt, \u017ce produkt mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 do zwalczania tego szkodnika. Znajdziemy tam informacj\u0119, \u017ce zwalcza bielinka rzepnika i pi\u0119tn\u00f3wk\u0119 kapustnic\u0119. A\u017ceby przed\u0142u\u017cy\u0107 dzia\u0142anie substancji aktywnej na r\u00f3\u017cy trzeba do cieczy roboczej doda\u0107 odpowiedni adjuwant, kt\u00f3ry po\u0142\u0105czy si\u0119 z woskiem ro\u015blinnym i nie b\u0119dzie zmywany przez obfite rosy lub nawet niewielkie opady. My\u015bl\u0119 tutaj o produkcie Protector, kt\u00f3rego substancj\u0105 aktywn\u0105 jest pinolen, czyli wyci\u0105g z \u017cywicy sosny.<\/p>\n\n\n\n

Inny problem, jaki mo\u017ce spotka\u0107 producent\u00f3w broku\u0142a, to zbyt sucha lub zbyt mokra jesie\u0144. Nawet na plantacjach nawadnianych  podczas takiej suszy, jak w tym roku, mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 objawy alternarioz na p\u0105kach r\u00f3\u017cy broku\u0142a. Je\u017celi ro\u015bliny b\u0119d\u0105 ros\u0142y w glebie o odpowiedniej wilgotno\u015bci to mo\u017cna te objawy zminimalizowa\u0107. Je\u017celi jednak b\u0119dzie zbyt wilgotne powietrze lub b\u0119d\u0105 ci\u0105g\u0142e opady czy rosy na r\u00f3\u017cach, niezale\u017cnie od temperatur mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 bakteriozy. Z tego te\u017c wzgl\u0119du od momentu pokazania si\u0119 r\u00f3\u017c nale\u017cy do ochrony u\u017cywa\u0107 produkt\u00f3w zawieraj\u0105cych mied\u017a systemiczn\u0105, czyli np. Ion Blue lub Abies Cu. Ma\u0142e cz\u0105steczki miedzi b\u0119d\u0105 wnika\u0142y pomi\u0119dzy kom\u00f3rki i w tkankach b\u0119d\u0105 czy\u015bci\u0142y ro\u015bliny z bakterii. Je\u017celi jednak jakie\u015b pierwsze objawy pojawi\u0105 si\u0119 na r\u00f3\u017cach lub pogoda b\u0119dzie bardzo prowokacyjna, mo\u017cna u\u017cy\u0107 zar\u00f3wno zapobiegawczo, jak i interwencyjnie produktu zawieraj\u0105cego nanocz\u0105steczki srebra o nazwie Nano Mi. Kiedy jednak wyst\u0105pi\u0105 ju\u017c pierwsze objawy, to na efekty dzia\u0142ania preparatu trzeba kilka dni poczeka\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Objawy m\u0105czniaka rzekomego na szczypiorze cebuli<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Objawy zarazy ziemniaka na owocach pomidor\u00f3w we wrze\u015bniu<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Antraknoza na owocach pomidor\u00f3w<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Objawy alternariozy na p\u0105kach broku\u0142a<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

M\u0105czniak prawdziwy na naci marchwi<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Alternarioza na naci marchwi<\/em><\/p>\n\n\n\n

Tekst i fot. Piotr Borczy\u0144ski, KPODR<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wszystko limituje pogoda. W sierpniu do 10. by\u0142o ch\u0142odno i wilgotno. Na Kujawach nie wsz\u0119dzie mocno pada\u0142o. W wielu miejscach<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5580,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"no_sidebar_full_width","colormag_page_sidebar_layout":"no_sidebar","footnotes":""},"categories":[18,27,31],"tags":[],"class_list":["post-5577","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-ochrona-roslin","category-warzywa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5577","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5577"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5577\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5584,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5577\/revisions\/5584"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5580"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5577"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5577"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}