{"id":5394,"date":"2024-06-10T08:43:19","date_gmt":"2024-06-10T06:43:19","guid":{"rendered":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/?p=5394"},"modified":"2024-06-10T08:43:20","modified_gmt":"2024-06-10T06:43:20","slug":"na-stole-paszowym-i-w-zwaczu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2024\/06\/10\/na-stole-paszowym-i-w-zwaczu\/","title":{"rendered":"Na stole paszowym i w \u017cwaczu"},"content":{"rendered":"\n

Koszty \u017cywienia zwierz\u0105t gospodarskich stanowi\u0105 70% wydatk\u00f3w na ich utrzymanie. Du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 u byd\u0142a, a szczeg\u00f3lnie kr\u00f3w wysoko mlecznych, stanowi\u0105 koszty zakupu pasz bia\u0142kowych, g\u0142\u00f3wnie poekstrakcyjnej \u015bruty sojowej. Tymczasem mo\u017cna do dawek pokarmowych wprowadzi\u0107 syntetyczne \u017ar\u00f3d\u0142o bia\u0142ka.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nie na darmo m\u00f3wi si\u0119, \u017ce to nie byd\u0142o jest \u017cywione, a mikroflora jego \u017cwacza. Dzi\u0119ki niej prze\u017cuwacze mog\u0105 wykorzystywa\u0107 azot pochodz\u0105cy ze zwi\u0105zk\u00f3w azotowych niebia\u0142kowych (ZAN), co stwierdzono ju\u017c w XIX wieku. W tym przed\u017co\u0142\u0105dku bia\u0142ko wytwarza jego mikroflora \u2013 bakterie, pierwotniaki i dro\u017cd\u017ce. G\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 te pierwsze, korzystaj\u0105ce z amoniaku jako \u017ar\u00f3d\u0142a azotu. Bakterie wykorzystuj\u0105 obecny w nim azot, a nast\u0119pnie same s\u0105 trawione tak, jak bia\u0142ko paszy, kt\u00f3re nie uleg\u0142o rozk\u0142adowi w \u017cwaczu. Czyli prze\u017cuwacza \u017cywi si\u0119 bia\u0142kiem ro\u015blinnym i zwierz\u0119cym, bo zachodzi u niego proces animalizacji bia\u0142ka. Polega on na wykorzystaniu przez mikroby azotu z bia\u0142ka ro\u015blinnego i zwi\u0105zk\u00f3w azotowych syntetycznych do budowy w\u0142asnych kom\u00f3rek. Bakterie s\u0105 cz\u0119\u015bciowo \u201ezjadane\u201d przez pierwotniaki, ale ca\u0142a masa mikrobiologiczna wraz z tre\u015bci\u0105 pokarmow\u0105 podlega pasa\u017cowi i jest trawiona enzymatycznie w dalszych cz\u0119\u015bciach uk\u0142adu pokarmowego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Koszty utrzymania kr\u00f3w wysoko mlecznych mo\u017cemy obni\u017cy\u0107, wprowadzaj\u0105c do dawek pokarmowych bia\u0142ko syntetyczne (Fot. L. Piechocki)<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u201ePotr\u00f3jne\u201d bia\u0142ko w \u017cwaczu  a \u201epodw\u00f3jne\u201d w jelicie<\/p>\n\n\n\n

Proteoliza (rozk\u0142ad bia\u0142ka) i dezaminacja (wydzielenie grupy aminowej), to podstawowe mechanizmy,\u00a0z kt\u00f3rych korzystaj\u0105 bakterie do roz\u0142o\u017cenia amoniaku. Ze wzgl\u0119du na zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 podatno\u015b\u0107 na rozk\u0142ad w \u017cwaczu, bia\u0142ko dzieli si\u0119 na: 1) ulegaj\u0105ce natychmiastowemu rozk\u0142adowi, 2) wolno rozk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 oraz 3) nieulegaj\u0105ce rozk\u0142adowi. Na t\u0119 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 bia\u0142ka ma wp\u0142yw nawo\u017cenie azotowe, cho\u0107 zale\u017cy to te\u017c od ro\u015bliny. Jego zwi\u0119kszenie prowadzi do tworzenia frakcji bia\u0142ka o mniej warto\u015bciowym sk\u0142adzie aminokwasowym, zawieraj\u0105cej trudniejsze w rozk\u0142adzie \u017cwaczowym prolaminy. Maj\u0105 one najmniej korzystny sk\u0142ad aminokwasowy, poniewa\u017c zawieraj\u0105 ma\u0142o lizyny. Na przyk\u0142ad w owsie wzrost nawo\u017cenia azotowego powoduje zwi\u0119kszenie si\u0119 ilo\u015bci bia\u0142ka ulegaj\u0105cego natychmiast rozk\u0142adowi w \u017cwaczu, a w pszenicy lub \u017cycie jego ilo\u015b\u0107 maleje. Natomiast zawarto\u015b\u0107 bia\u0142ka ulegaj\u0105cego wolnemu rozk\u0142adowi najpierw maleje w tych zbo\u017cach, a potem zwi\u0119ksza si\u0119, a pod koniec wegetacji jego ilo\u015b\u0107 jest mniejsza ni\u017c w fazie tworzenia wiech (owies) lub w trakcie wzrostu \u0142odyg (pszenica, \u017cyto). Podczas drewnienia \u0142odyg, zwi\u0119ksza si\u0119 ilo\u015b\u0107 w\u0142\u00f3kna surowego, ale te\u017c bia\u0142ka nieulegaj\u0105cego rozk\u0142adowi w \u017cwaczu.<\/p>\n\n\n\n

Efektywny rozk\u0142ad bia\u0142ka zale\u017cy od gatunku ro\u015blin i odmiany. Bia\u0142ko ziarna podstawowych zb\u00f3\u017c (pszenicy, j\u0119czmienia, pszen\u017cyta, owsa) rozk\u0142ada si\u0119 na poziomie 75\u201386% (odpowiednio j\u0119czmie\u0144 ozimy i owies \u015brutowany), a bia\u0142ko ziarna kukurydzy tylko w 45%. Natomiast rozpuszczalno\u015b\u0107 w \u017cwaczu bia\u0142ka pasz obj\u0119to\u015bciowych, kt\u00f3re zawiera du\u017co ZAN jest wysoka, np. kiszonek w zakresie od 40 do 80%.<\/p>\n\n\n\n

Amoniak jest w \u017cwaczu rozk\u0142adany za pomoc\u0105 ureazy \u2013 enzymu bakterii proteolitycznych. Ko\u0144cowym produktem s\u0105 dwutlenek w\u0119gla i amoniak, kt\u00f3ry bakterie wykorzystuj\u0105 do syntezy bia\u0142ka w\u0142asnych kom\u00f3rek. Czyli stosuj\u0105c ZAN mo\u017cna nimi \u201enakarmi\u0107\u201d bakterie \u017cwacza, a prze\u017cuwacza bia\u0142kiem w\u0142a\u015bciwym (zwi\u0105zkami azotowymi bia\u0142kowymi) pochodz\u0105cym z: 1) mikroflory i 2) paszy.<\/p>\n\n\n\n

Problemem jest energia<\/p>\n\n\n\n

Optymalna warto\u015b\u0107 pH dla ureazy wynosi 6,4. Tymczasem dawki bogate w skrobi\u0119 obni\u017caj\u0105 je, co zmniejsza tempo uwalniania amoniaku, natomiast pasze bogate we w\u0142\u00f3kno podnosz\u0105 pH. Zwi\u0119kszenie aktywno\u015bci ureazy, to szybszy rozpad mocznika, jednak przy niedoborze energii nie b\u0119dzie on wykorzystany przez bakterie. W kwa\u015bnym \u015brodowisku \u017cwacza powsta\u0142y amoniak jest degradowany do jonu amonowego, kt\u00f3ry w rzeczywisto\u015bci pobieraj\u0105 bakterie, ale on prawie w og\u00f3le nie przenika przez \u015bcian\u0119 \u017cwacza, w przeciwie\u0144stwie do amoniaku. Mo\u017ce to zachwia\u0107 naturalny \u017cwaczowo-w\u0105trobowy obieg azotu, w kt\u00f3rym dochodzi do odtrucia organizmu, poniewa\u017c amoniak jest w w\u0105trobie przerabiany na mocznik, kt\u00f3ry pojawia si\u0119 w \u015blinie. Maksymalnie ten organ jest zdolny do detoksykacji  2 ml amoniaku\/minut\u0119\/kg w\u0105troby, a wa\u017cy ona u byd\u0142a \u015brednio ok. 5 kg (4,5\u20135,5 kg). Odtruwanie to zaledwie 1\/1 500 funkcji wykonywanych przez ten gruczo\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Niezb\u0119dna synchronizacja<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Proces animalizacji bia\u0142ka wymaga odpowiedniej ilo\u015bci energii w \u017cwaczu. Jej \u017ar\u00f3d\u0142em s\u0105 w\u0119glowodany, zw\u0142aszcza \u0142atwo strawne, kt\u00f3rych dostarcza strawna masa organiczna ulegaj\u0105ca fermentacji w \u017cwaczu (SMOF), ale te\u017c i w\u0142\u00f3kno surowe, cho\u0107 w mniejszym stopniu, poniewa\u017c z niego powstaje kwas octowy b\u0119d\u0105cy prekursorem t\u0142uszczu mleka.<\/p>\n\n\n\n

Uwzgl\u0119dniaj\u0105c r\u00f3\u017cn\u0105 podatno\u015b\u0107 bia\u0142ek i w\u0119glowodan\u00f3w rozmaitych pasz na rozk\u0142ad w \u017cwaczu, nale\u017cy mie\u0107 na wzgl\u0119dzie synchroniczn\u0105 dost\u0119pno\u015b\u0107 w nim energii i zwi\u0105zk\u00f3w azotowych. Wa\u017cne jest zachowanie okre\u015blonej ilo\u015bci sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych nieulegaj\u0105cych rozk\u0142adowi i degradacji w \u017cwaczu, a zw\u0142aszcza bia\u0142ka. Wobec tego ustalony zosta\u0142 tzw. indeks synchronizacji. Uwzgl\u0119dnia on optymaln\u0105 zawarto\u015b\u0107 azotu niezb\u0119dnego do syntezy mikrobiologicznej oraz ilo\u015b\u0107 azotu przypadaj\u0105c\u0105 na SMOF w \u017cwaczu w ci\u0105gu godziny. Stosunek zawarto\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w azotowych dost\u0119pnych w \u017cwaczu do zwi\u0105zk\u00f3w energetycznych powinien kszta\u0142towa\u0107 si\u0119 na poziomie 25 g azotu\/kg SMOF w \u017cwaczu lub 32 g azotu\/kg w\u0119glowodan\u00f3w ulegaj\u0105cych fermentacji w \u017cwaczu, co odpowiada 156 g bia\u0142ka surowego\/kg SMOF w \u017cwaczu lub 200 g bia\u0142ka surowego\/kg w\u0119glowodan\u00f3w ulegaj\u0105cych fermentacji w tym przed\u017co\u0142\u0105dku.<\/p>\n\n\n\n

Co z mocznikiem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

To \u017ar\u00f3d\u0142o azotu niebia\u0142kowego stosowane w \u017cywieniu prze\u017cuwaczy, zw\u0142aszcza kr\u00f3w mlecznych mo\u017cna podawa\u0107 jedynie zwierz\u0119tom z rozwini\u0119tym funkcjonalnie \u017cwaczem, a nie m\u0142odym sztukom, np. ciel\u0119tom przed 6 miesi\u0105cem \u017cycia. Skarmiane ilo\u015bci nie powinny przekracza\u0107 maksymalnie 30% og\u00f3lnego zapotrzebowania na azot. W 1 kg mieszanki tre\u015bciwej (w przeliczeniu na 88% suchej masy) mo\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 maksymalnie 8,8 g mocznika paszowego. Zwierz\u0119ta trzeba przyzwyczaja\u0107 do niego stopniowo przynajmniej przez tydzie\u0144 (do 10 dni). Dotyczy to te\u017c innych ZAN. Je\u017celi nie bilansuje si\u0119 ilo\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w azotowych i nie s\u0105 skarmiane pasze wysokobia\u0142kowe, mo\u017cna przyj\u0105\u0107 dawk\u0119 100 g mocznika na krow\u0119, co odpowiada 0,5 kg poekstrakcyjnej \u015bruty sojowej. Regu\u0142a m\u00f3wi, \u017ce krowie mo\u017cna poda\u0107 mocznika maksymalnie w ilo\u015bci 0,03% jej masy cia\u0142a, czyli sztuka wa\u017c\u0105ca 600 kg mo\u017ce maksymalnie otrzyma\u0107 180 g mocznika. W 1 kg mocznika znajduje si\u0119 2 900 g bia\u0142ka og\u00f3lnego (46% azotu) lub 2 500 g bia\u0142ka strawnego.                                   <\/p>\n\n\n\n

Nie nale\u017cy go podawa\u0107 w roztworze wodnym ani dolewa\u0107 takiego roztworu do dawki TMR (dawki ca\u0142kowicie wymieszanej). Sprzyja to przedawkowaniu. Lepszym sposobem jest podanie mocznika zmieszanego z melas\u0105 w stosunku 1:9 (1 kg mocznika:9 kg melasy), co pozwoli na uzyskanie oko\u0142o 10 l roztworu i zmieszaniu go z 10 litrami wody (proporcja 1:1). Tak\u0105 ciecz mo\u017cna wla\u0107 do wozu paszowego. Jednak lepiej przygotowa\u0107 przedmieszk\u0119 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z mocznika, \u015bruty zbo\u017cowej i dodatku mineralnego. Mocznik dobrze miesza si\u0119 z ziarnem zb\u00f3\u017c, szczeg\u00f3lnie z j\u0119czmieniem.<\/p>\n\n\n\n

Prostym sposobem skarmiania jest ziarno mocznikowane. Nale\u017cy przygotowa\u0107 roztw\u00f3r wodny z zachowaniem nast\u0119puj\u0105cych ilo\u015bci: 72,7% ziarna, 5,9% mocznika, 21,4% wody. Nie trzeba go w\u00f3wczas odcedza\u0107, gdy\u017c suche ziarno wch\u0142onie ca\u0142y roztw\u00f3r. Pozwala to na uzyskanie np. ziarna j\u0119czmienia o zawarto\u015bci 69% suchej masy i 250 g bia\u0142ka og\u00f3lnego oraz 135 g bia\u0142ka w\u0142a\u015bciwego rzeczywi\u015bcie trawionego w jelicie cienkim z uwzgl\u0119dnieniem poda\u017cy azotu w \u017cwaczu. Dobrym komponentem jest zielonka z kukurydzy, do kt\u00f3rej mo\u017cna doda\u0107 mocznik podczas zakiszania. W\u00f3wczas 1 kg mocznika trzeba rozpu\u015bci\u0107 w 2\u20133 l wody. Na 1 ton\u0119 zielonki potrzeba 5 kg mocznika, a ilo\u015b\u0107 bia\u0142ka w kiszonce wzro\u015bnie z 1\u20131,5 do 2\u20133%. Mo\u017cna go te\u017c zastosowa\u0107 w postaci sta\u0142ej, podaj\u0105c przez aplikator zamontowany na sieczkarni w ilo\u015bci 3\u20136 kg\/t zielonki.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Mocznik mo\u017cna podawa\u0107 jedynie zwierz\u0119tom z rozwini\u0119tym funkcjonalnie \u017cwaczem,<\/em> a nie m\u0142odym sztukom (Fot. L. Piechocki)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Kiedy stosowa\u0107 mocznik<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Skarmianie mocznika jest uzasadnione w\u00f3wczas, gdy dawki pokarmowe obfituj\u0105 w skrobi\u0119, np. w kiszonk\u0119 z kukurydzy z du\u017cym udzia\u0142em ziarna lub du\u017ce ilo\u015bci pasz tre\u015bciwych. Gdy stosowane s\u0105 pasze bogate we w\u0142\u00f3kno i bia\u0142ko \u2013 nie zaleca si\u0119 go. Dawka powinna by\u0107 ustalona w zale\u017cno\u015bci od zawarto\u015bci bia\u0142ka w\u0142a\u015bciwego trawionego rzeczywi\u015bcie w jelicie cienkim ze wzgl\u0119du na poda\u017c azotu w \u017cwaczu (BTJN \u2013 w systemie INRA) lub na podstawie bilansu azotu w \u017cwaczu (BN\u017b \u2013 w systemie DLG). Je\u017celi BN\u017b jest ujemny, a r\u00f3wnocze\u015bnie w \u017cwaczu znajduje si\u0119 du\u017co w\u0119glowodan\u00f3w (ponad 20%) mo\u017cna poda\u0107 mocznik. Tak dzieje si\u0119, gdy skarmiana dawka zawiera ponad 60% kiszonki z kukurydzy wraz ze \u015brutami zbo\u017cowymi b\u0105d\u017a wys\u0142odkami melasowanymi. Nie skarmia\u0107 go przy \u017cywieniu zielonkami, zw\u0142aszcza m\u0142odymi, poniewa\u017c BN\u017b jest dla nich dodatni \u2212 maj\u0105 du\u017co bia\u0142ka szybko ulegaj\u0105cego rozk\u0142adowi w \u017cwaczu. Nie nale\u017cy go te\u017c stosowa\u0107, je\u017celi w dawce pokarmowej znajduj\u0105 si\u0119 nietermizowane produkty sojowe, gdy\u017c zawieraj\u0105 ureaz\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Stosuj\u0105c go lub inne ZAN konieczne jest skarmianie dodatk\u00f3w mineralnych zawieraj\u0105cych siark\u0119, kt\u00f3ra jest niezb\u0119dna do tworzenia aminokwas\u00f3w j\u0105 zawieraj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n

Mocznik SPU<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W celu spowolnienia rozpadu mocznika w \u017cwaczu mo\u017cna stosowa\u0107 mocznik SPU (ang. slow release urea, pol. mocznik wolno ulegaj\u0105cy rozk\u0142adowi w \u017cwaczu). Jego skarmianie mo\u017ce obni\u017cy\u0107 koszt dawki pokarmowej o oko\u0142o 3% w przeliczeniu na 1 kg mleka lub na jedn\u0105 krow\u0119 dziennie. Kupuj\u0105c taki produkt, nale\u017cy bezwzgl\u0119dnie zapozna\u0107 si\u0119 z informacjami producenta. Na przyk\u0142ad w niekt\u00f3rych produktach handlowych mocznik SPU mo\u017ce stanowi\u0107 88% i by\u0107 osadzony na porowatej matrycy t\u0142uszczowej. W ci\u0105gu 8 godzin mo\u017ce roz\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 w 80%, co zbli\u017ca go do wielko\u015bci rozk\u0142adu bia\u0142ka poekstrakcyjnej \u015bruty sojowej, jak podaje producent. Taki produkt mo\u017ce zawiera\u0107 w 100 g tyle energii co 700 g kiszonki z kukurydzy lub 800 g poekstrakcyjnej \u015bruty sojowej. Nale\u017cy to uwzgl\u0119dni\u0107 przy bilansowaniu dawek pokarmowych.<\/p>\n\n\n\n

Inne zwi\u0105zki azotowe niebia\u0142kowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz mocznika zalecano ju\u017c  w latach 50. ub. wieku siarczan, mleczan lub cytrynian amonu do mieszania z paszami niskobia\u0142kowymi \u2013 kiszonk\u0105 z kukurydzy, s\u0142om\u0105 kukurydzian\u0105, sorgiem, \u015bwie\u017cymi wys\u0142odkami buraczanymi. Zalecano stosowa\u0107 je w ilo\u015bci 6\u20137 kg\/t kiszonki. Kwasy kiszonkowe organiczne \u2013 octowy, mas\u0142owy, propionowy, zmniejszaj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zatrucia mocznikiem, poniewa\u017c obni\u017caj\u0105 pH \u017cwacza. Spowalnia to dzia\u0142anie ureazy, a ponadto kwasy wi\u0105\u017c\u0105 i neutralizuj\u0105 amoniak tworz\u0105c sole amonowe, kt\u00f3re s\u0105 dobrze wykorzystywane przez bakterie, np. octan amonu.<\/p>\n\n\n\n

Zatrucie mocznikiem i solami amonowymi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nadmiar powstaj\u0105cego amoniaku, w tym te\u017c ze \u017ar\u00f3d\u0142a syntetycznego, prowadzi do zatrucia zwierz\u0119cia. W okresie przej\u015bciowym (3 tygodnie przed porodem do 3 tygodni po porodzie) do zr\u00f3wnowa\u017cenia bilansu kationowo-anionowego stosuje si\u0119 sole anionowe (kwa\u015bne), kt\u00f3re s\u0105 r\u00f3\u017cnie akceptowane przez zwierz\u0119ta. Jednak w tym okresie nie wolno podawa\u0107 soli amonu, np. kwa\u015bnego siarczanu lub chlorku amonu b\u0119d\u0105cymi potencjalnie truj\u0105cymi ZAN. Pierwsze objawy zatrucia \u2013 wytrzeszcz oczu, pojawiaj\u0105 si\u0119 p\u00f3\u0142 godziny po pobraniu nadmiernej ilo\u015bci tych zwi\u0105zk\u00f3w. Mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 te\u017c m.in. dr\u017cenie ga\u0142ek ocznych, zwi\u0119kszon\u0105 pobudliwo\u015b\u0107, ko\u0142owacizn\u0119, \u015blinotok, st\u0119kanie i kolk\u0119, pocenie si\u0119, pok\u0142adanie si\u0119 z wyci\u0105gni\u0119tymi przednimi ko\u0144czynami, przyspieszon\u0105 akcj\u0119 serca. Nale\u017cy wezwa\u0107 lekarza weterynarii, kt\u00f3ry poda odpowiednie \u015brodki farmakologiczne. Mo\u017cna wla\u0107 do \u017cwacza zimn\u0105 wod\u0119, kt\u00f3ra spowolni rozk\u0142ad ZAN. Nie podj\u0119cie \u017cadnych \u015brodk\u00f3w zaradczych doprowadzi do upadku zwierz\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n

Regulacje prawne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zgodnie z Rozporz\u0105dzeniem (WE) nr 1831\/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 sierpnia 2003 roku w sprawie dodatk\u00f3w stosowanych w \u017cywieniu zwierz\u0105t, mocznik i jego pochodne nale\u017c\u0105 do dodatk\u00f3w paszowych z kategorii dodatk\u00f3w dietetycznych i zosta\u0142y zaklasyfikowane do grupy funkcjonalnej \u2013 mocznik i jego pochodne.<\/p>\n\n\n\n

W 2023 roku ukaza\u0142o si\u0119 Rozporz\u0105dzenie wykonawcze 2023\/1708 dotycz\u0105ce odnowienia zezwolenia na stosowanie mocznika jako dodatku paszowego dla prze\u017cuwaczy z rozwini\u0119tym \u017cwaczem oraz uchylaj\u0105ce rozporz\u0105dzenie wykonawcze (UE) nr 839\/2012. W konkluzji, na podstawie opinii Europejskiego Urz\u0119du ds. Bezpiecze\u0144stwa \u017bywno\u015bci (EFSA), Komisja uzna\u0142a, \u017ce nale\u017cy odnowi\u0107 zezwolenie na stosowanie mocznika jako dodatku paszowego.<\/p>\n\n\n\n

***<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cliwo\u015b\u0107 przebudowy aminokwas\u00f3w w \u017cwaczu i biosyntezy bia\u0142ka mikroorganizm\u00f3w uniezale\u017cnia prze\u017cuwacze od jako\u015bciowej diety bia\u0142kowej oraz zawartych w niej aminokwas\u00f3w, przynajmniej, je\u017celi chodzi o \u201enakarmienie\u201d mikroorganizm\u00f3w \u017cwacza. Ze wzgl\u0119du na to, \u017ce nie zawsze mo\u017cna dostarczy\u0107 wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w azotowych w paszach, zastosowanie znalaz\u0142y ZAN, np. mocznik. Nale\u017cy unika\u0107 jego zbrylenia, co mog\u0142oby spowodowa\u0107 nadmierne pobranie i zwi\u0119kszenie prawdopodobie\u0144stwa zatrucia. Mocznik nawozowy nie powinien by\u0107 stosowany w \u017cywieniu zwierz\u0105t. Nie jest do tego przeznaczony ani dopuszczony. Mocznik nawozowy zawiera substancje antyzbrylaj\u0105ce, niekt\u00f3re produkty rynkowe zawieraj\u0105 te\u017c inhibitory ureazy. Mog\u0105 te\u017c zawiera\u0107 r\u00f3\u017cne zanieczyszczenia. Mocznik b\u0119d\u0105cy dodatkiem paszowym musi by\u0107 technicznie czysty.<\/p>\n\n\n\n

Rozpad mocznika i wykorzystanie amoniaku w r\u00f3\u017cnych warunkach (Burgstaller, 1985)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rozpad mocznika na amoniak jest przyspieszany przez:<\/strong><\/td>Rozpad mocznika na amoniak jest op\u00f3\u017aniany przez:<\/strong><\/td><\/tr>
wysok\u0105 aktywno\u015b\u0107 ureazy przy pH powy\u017cej 6,4 lub ureaz\u0119 zawart\u0105 w paszach<\/td>ma\u0142\u0105 aktywno\u015b\u0107 ureazy wywo\u0142an\u0105 spadkiem pH<\/td><\/tr>
dawki pokarmowe zawieraj\u0105ce du\u017co w\u0142\u00f3kna<\/td>dawki pokarmowe zawieraj\u0105ce du\u017co skrobi<\/td><\/tr>
skarmianie mocznika bez przyzwyczajenia zwierz\u0105t lub podawanie go w roztworze<\/td>przyzwyczajenie zwierz\u0105t do mocznika<\/td><\/tr>
–<\/td>sta\u0142e skarmianie mocznika<\/td><\/tr>
Wykorzystanie amoniaku do syntezy bia\u0142ka bakteryjnego jest zmniejszane przez:<\/strong><\/td>Wykorzystanie amoniaku do syntezy bia\u0142ka bakteryjnego jest zwi\u0119kszane przez:<\/strong><\/td><\/tr>
nag\u0142\u0105 zmian\u0119 dawki pokarmowej<\/td>stopniowe przyzwyczajanie zwierz\u0105t<\/td><\/tr>
niedostatek energii i brak szkieletu w\u0119glowego do syntezy aminokwas\u00f3w<\/td>sta\u0142e stosowanie mocznika<\/td><\/tr>
niedobory minera\u0142\u00f3w<\/td>wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 skrobi w paszy<\/td><\/tr>
nadmiar bia\u0142ka w paszy<\/td>pe\u0142ne zaopatrzenie w zwi\u0105zki mineralne<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Zalecenia dotycz\u0105ce stosowania mocznika w \u017cywieniu byd\u0142a (wg LfL)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kierunek u\u017cytkowania byd\u0142a<\/strong><\/td>Zalecenia<\/strong><\/td>Maksymalna dopuszczalna ilo\u015b\u0107<\/strong><\/td><\/tr><\/thead>
Krowy mleczne, byd\u0142o hodowlane od 6 m-ca \u017cycia, byd\u0142o opasowe o masie cia\u0142a od 200 kg<\/td>Do 0,5% suchej masy paszy lub
15 g\/100 kg masy cia\u0142a<\/td>		10 g\/kg suchej masy i maks. 30% azotu og\u00f3lnego (bia\u0142ka og\u00f3lnego) z mocznika w dawce<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

dr hab. Piotr Dorszewski, KPODR<\/p>\n\n\n\n

Opracowano na podstawie:<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Burgstaller G., 1985. Praktyczne \u017cywienie byd\u0142a. PWRiL, Warszawa,<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Koch Ch., Romberg F.J. Langsam verf\u00fcgbarer Harnstoff in Rationen von hochleistenden Milchk\u00fchen.<\/p>\n\n\n

[https:\/\/docplayer.org\/57213480-Langsam-verfuegbarer-harnstoff-in-rationen-von-hochleistenden-milchkuehen.html#google_vignette]<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Sandmann M., 2010. Harnstoff statt Sojaschrot? Bauernzeitung 36, 34,<\/p>\n\n\n\n

\u2013 [https:\/\/www.lfl.bayern.de\/ite\/rind\/082393\/index.php].<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Koszty \u017cywienia zwierz\u0105t gospodarskich stanowi\u0105 70% wydatk\u00f3w na ich utrzymanie. Du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 u byd\u0142a, a szczeg\u00f3lnie kr\u00f3w wysoko mlecznych, stanowi\u0105<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5395,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"no_sidebar_full_width","colormag_page_sidebar_layout":"no_sidebar","footnotes":""},"categories":[24,34],"tags":[],"class_list":["post-5394","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bydlo-mleczne","category-wazne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5394","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5394"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5394\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5397,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5394\/revisions\/5397"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5395"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5394"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5394"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}