{"id":5367,"date":"2024-04-08T13:37:54","date_gmt":"2024-04-08T11:37:54","guid":{"rendered":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/?p=5367"},"modified":"2024-05-08T13:40:52","modified_gmt":"2024-05-08T11:40:52","slug":"afrykanski-pomor-swin-asf-w-polsce-w-2023-r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2024\/04\/08\/afrykanski-pomor-swin-asf-w-polsce-w-2023-r\/","title":{"rendered":"Afryka\u0144ski pom\u00f3r \u015bwi\u0144 (ASF) w Polsce w 2023 r."},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Afryka\u0144ski pom\u00f3r \u015bwi\u0144 (ASF) to zaka\u017ana choroba wirusowa, kt\u00f3ra niestety wyst\u0119puje w naszym kraju ju\u017c 10 lat. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 13 lutego 2014 roku, gdy od pad\u0142ego dzika, kt\u00f3ry zosta\u0142 znaleziony w gminie Szudzia\u0142owo, ok. 900 m od granicy z Bia\u0142orusi\u0105, pobrano pr\u00f3bk\u0119. Z uwagi na sytuacj\u0119 epizootyczn\u0105 na Bia\u0142orusi, Powiatowy Lekarz Weterynarii w Sok\u00f3\u0142ce podj\u0105\u0142 stosowne dzia\u0142ania ju\u017c 15 lutego s\u0142usznie podejrzewaj\u0105c, \u017ce prawdopodobnie przyjdzie mu zmierzy\u0107 si\u0119 z pierwszym przypadkiem ASF w naszym kraju. Kolejne dni przynios\u0142y rozstrzygni\u0119cie. 17 lutego 2014 roku, gdy G\u0142\u00f3wny Lekarz Weterynarii otrzyma\u0142 oficjalne wyniki badania laboratoryjnego potwierdzaj\u0105ce znalezienie w badanej pr\u00f3bce materia\u0142u genetycznego wirusa afryka\u0144skiego pomoru \u015bwi\u0144 (ASF), wszystko sta\u0142o si\u0119 jasne\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>ASF to choroba zaka\u017ana dotykaj\u0105ca trzod\u0119 chlewn\u0105 utrzymywan\u0105 w gospodarstwach rolnych i fermach przemys\u0142owych oraz wolno\u017cyj\u0105ce dziki. Nie jest gro\u017ana dla ludzi. Jej niekorzystny wp\u0142yw na rentowno\u015b\u0107 podmiot\u00f3w zaanga\u017cowanych wynika z zak\u0142\u00f3ce\u0144, kt\u00f3re powoduje w przemieszczaniu przesy\u0142ek tych zwierz\u0105t oraz otrzymywanych z nich produkt\u00f3w (zar\u00f3wno na rynku krajowym, wewn\u0105trz Unii Europejskiej, ale tak\u017ce w wywozie do pa\u0144stw trzecich). Przy obecnym stanie wiedzy, po jak\u017ce trudnych dla hodowli \u015bwi\u0144 w naszym kraju 10 latach, choroby tej w dalszym ci\u0105gu nie wolno leczy\u0107, a jej ognisko musi zosta\u0107 niezw\u0142ocznie zlikwidowane! Wirus ASF okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 trudnym przeciwnikiem. Informacje o potencjalnej szczepionce, kt\u00f3re co kilka miesi\u0119cy obiegaj\u0105 \u015bwiat, daj\u0105 pewn\u0105 nadziej\u0119, ale nie miejmy z\u0142udze\u0144. Dzie\u0144, w kt\u00f3rym faktycznie rozpoczn\u0105 si\u0119 masowe szczepienia wolno\u017cyj\u0105cych dzik\u00f3w i \u015bwi\u0144 utrzymywanych nie jest bliski.<\/p>\n\n\n\n<p>Fataln\u0105 informacj\u0105 jest fakt, i\u017c w 2023 roku, Polska zdecydowanie wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 na tle innych kraj\u00f3w europejskich w kontek\u015bcie ognisk wirusa ASF w populacji dzik\u00f3w (Tabela 1.). Zgodnie z danymi prezentowanymi przez unijny System Informacji&nbsp; o Chorobach Zwierz\u0105t (ADIS \u2013 Animal Disease Information System) odnotowali\u015bmy ich a\u017c 2 744. Nieco mniej, bo 2 686, podaje za po\u015brednictwem swojej strony internetowej G\u0142\u00f3wny Lekarz Weterynarii. R\u00f3\u017cnica ta wynika, prawdopodobnie, z metodologii kwalifikowania ognisk z ko\u0144ca roku 2023, termin\u00f3w potwierdzenia itp. i nie jest ona znacz\u0105ca. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, i\u017c liczba ognisk nie jest to\u017csama z ilo\u015bci\u0105 sztuk dzik\u00f3w. Na jedno ognisko cz\u0119sto sk\u0142ada si\u0119 ich kilka lub nawet kilkana\u015bcie\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Tabela 1. Sytuacja epidemiologiczna w odniesieniu do ASF w UE (na podstawie https:\/\/food.ec.europa.eu\/animals\/animal-diseases\/animal-disease-information-system-adis_en#animal-disease-information; dost\u0119p 27.02.2024)<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td rowspan=\"2\">Kraj<\/td><td colspan=\"2\">od 01\/01\/2023 do 31\/12\/2023<\/td><\/tr><tr><td>\u015awinie<\/td><td>Dziki<\/td><\/tr><tr><td>Polska<\/td><td>30<\/td><td>2744<\/td><\/tr><tr><td>Bo\u015bnia i Hercegowina<\/td><td>1508<\/td><td>22<\/td><\/tr><tr><td>Bu\u0142garia<\/td><td>3<\/td><td>322<\/td><\/tr><tr><td>Chorwacja<\/td><td>1124<\/td><td>11<\/td><\/tr><tr><td>Czechy<\/td><td>&#8211;<\/td><td>56<\/td><\/tr><tr><td>Estonia<\/td><td>2<\/td><td>53<\/td><\/tr><tr><td>Niemcy<\/td><td>1<\/td><td>899<\/td><\/tr><tr><td>Grecja<\/td><td>6<\/td><td>2<\/td><\/tr><tr><td>W\u0119gry<\/td><td>&#8211;<\/td><td>407<\/td><\/tr><tr><td>W\u0142ochy<\/td><td>17<\/td><td>1047<\/td><\/tr><tr><td>Kosowo<\/td><td>9<\/td><td>4<\/td><\/tr><tr><td>\u0141otwa<\/td><td>8<\/td><td>730<\/td><\/tr><tr><td>Litwa<\/td><td>3<\/td><td>439<\/td><\/tr><tr><td>Mo\u0142dawia<\/td><td>19<\/td><td>6<\/td><\/tr><tr><td>P\u00f3\u0142nocna Macedonia<\/td><td>15<\/td><td>41<\/td><\/tr><tr><td>Rumunia<\/td><td>740<\/td><td>292<\/td><\/tr><tr><td>Serbia<\/td><td>991<\/td><td>213<\/td><\/tr><tr><td>S\u0142owacja<\/td><td>&#8211;<\/td><td>546<\/td><\/tr><tr><td>Szwecja<\/td><td>&#8211;<\/td><td>60<\/td><\/tr><tr><td>Ukraina<\/td><td>37<\/td><td>9<\/td><\/tr><tr><td>Razem<\/td><td>4513<\/td><td>7903<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>Niewiele region\u00f3w naszego kraju pozostaje wolnymi od ogranicze\u0144 zwi\u0105zanych ze zwalczaniem wirusa ASF. W dalszym ci\u0105gu (i oby jak najd\u0142u\u017cej) jednym z takich obszar\u00f3w jest niemal ca\u0142e wojew\u00f3dztwo kujawsko-pomorskie, gdzie wirus afryka\u0144skiego pomoru \u015bwi\u0144 nie wyst\u0119puje. Niestety, powiaty p\u00f3\u0142nocno-wschodnie (rypi\u0144ski, brodnicki, w\u0105brzeski i grudzi\u0105dzki) znajduj\u0105 si\u0119 w Obszarze Obj\u0119tym Ograniczeniami I (kolor niebieski na mapie znajduj\u0105cej si\u0119 na stronie internetowej G\u0142\u00f3wnego Lekarza Weterynarii), co oznacza, i\u017c dany teren jest obszarem przygranicznym dla obszaru zaj\u0119tego przez wirusa, tzw. stref\u0105 buforow\u0105. Tworzy si\u0119 je, aby uwra\u017cliwi\u0107 wszystkich zainteresowanych na blisko\u015b\u0107 realnego problemu oraz wzmocni\u0107 bioasekuracj\u0119 stad, przewo\u017anik\u00f3w oraz my\u015bliwych. Zwracam uwag\u0119, \u017ce szczeg\u00f3lnie problematyczne mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 te wymogi, kt\u00f3re dzi\u015b w danym miejscu nie obowi\u0105zuj\u0105, ale praktycznie z dnia na dzie\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zkiem dla ka\u017cdego gospodarstwa utrzymuj\u0105cego \u015bwinie w przypadku potwierdzenia ogniska na danym obszarze (np. ogrodzenie zabudowa\u0144 gospodarstwa).<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wny Lekarz Weterynarii poinformowa\u0142, za po\u015brednictwem swojej strony internetowej, o wyznaczeniu w 2023 roku trzydziestu ognisk wirusa ASF w stadach \u015bwi\u0144 utrzymywanych w sze\u015bciu wojew\u00f3dztwach (dolno\u015bl\u0105skie, wielkopolskie, lubelskie, warmi\u0144sko-mazurskie, mazowieckie i zachodniopomorskie) (Tabela 2.). Pierwsze ognisko wyznaczono ju\u017c 12 kwietnia, kolejne w czerwcu,\u00a0a ostatnie w pa\u017adzierniku. Najmniejszym wyznaczonym ogniskiem by\u0142o gospodarstwo utrzymuj\u0105ce 6 sztuk \u015bwi\u0144 (tuczniki), za\u015b najwi\u0119kszym, gospodarstwo, kt\u00f3re utrzymywa\u0142o 2 032 sztuk tucznika w cyklu otwartym. \u0141\u0105cznie, w 2023 roku, w trzydziestu ogniskach, policzono 8 422 \u015bwi\u0144, co sprawia, i\u017c \u015brednio w ognisku by\u0142o ich 280,73.<\/p>\n\n\n\n<p>Tabela 2. Ogniska ASF u \u015bwi\u0144 w 2023 r.\u00a0\u00a0(na podstawie https:\/\/www.wetgiw.gov.pl\/; dost\u0119p 27.02.2024)<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td>Nr ogniska<\/td><td>Wojew\u00f3dztwo<\/td><td>Data stwierdzenia ogniska<\/td><td>Liczba \u015bwi\u0144<\/td><td>Obszar Obj\u0119ty Ograniczeniami (O.O.O.)<\/td><\/tr><tr><td colspan=\"5\">&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>2023\/1<\/td><td>dolno\u015bl\u0105skie<\/td><td>12.04.2023<\/td><td>16 szt. 1 knur<br>5 loch<br>10 tucznik\u00f3w<\/td><td>II<\/td><\/tr><tr><td>2023\/2<\/td><td>wielkopolskie<\/td><td>14.06.2023<\/td><td>94 szt. 1 knur<br>6 loch<br>32 prosi\u0119ta<br>26 warchlak\u00f3w<br>29 tucznik\u00f3w<\/td><td>II<\/td><\/tr><tr><td>2023\/3<\/td><td>lubelskie<\/td><td>15.06.2023<\/td><td>109 szt. 11 loch<br>3 loszki<br>25 prosi\u0105t<br>30 warchlak\u00f3w<br>40 tucznik\u00f3w<\/td><td>II<\/td><\/tr><tr><td>2023\/4<\/td><td>warmi\u0144sko-mazurskie<\/td><td>15.06.2023<\/td><td>682 szt. 3 knury<br>146 loch<br>333 prosi\u0119ta<br>200 warchlak\u00f3w<\/td><td>II<\/td><\/tr><tr><td>2023\/5<\/td><td>lubelskie<\/td><td>16.06.2023<\/td><td>1216 szt. tucznik<\/td><td>II<\/td><\/tr><tr><td>2023\/6<\/td><td>lubelskie<\/td><td>25.06.2023<\/td><td>1779 szt. tucznik<\/td><td>II<\/td><\/tr><tr><td>2023\/7<\/td><td>lubelskie<\/td><td>27.06.2023<\/td><td>150 szt. 1 knur<br>12 loch<br>54 prosi\u0119ta<br>44 warchlaki<br>39 tucznik\u00f3w<\/td><td>III<\/td><\/tr><tr><td>2023\/8<\/td><td>lubelskie<\/td><td>28.06.2023<\/td><td>28 szt. 3 lochy<br>14 warchlak\u00f3w<br>11 tucznik\u00f3w<\/td><td>III<\/td><\/tr><tr><td>2023\/9<\/td><td>warmi\u0144sko-mazurskie<\/td><td>29.06.2023<\/td><td>750 szt. 2 knury<br>118 loch<br>261 prosi\u0105t<br>369 warchlak\u00f3w<\/td><td>III<\/td><\/tr><tr><td>2023\/10<\/td><td>wielkopolskie<\/td><td>29.06.2023<\/td><td>30 szt. 6 loch<br>8 prosi\u0105t<br>16 tucznik\u00f3w<\/td><td>II<\/td><\/tr><tr><td>2023\/11<\/td><td>mazowieckie<\/td><td>07.07.2023<\/td><td>38 szt. (brak danych)<\/td><td>I<\/td><\/tr><tr><td>2023\/12<\/td><td>Lubelskie<\/td><td>11.07.2023<\/td><td>8 szt. (brak danych)<\/td><td>III<\/td><\/tr><tr><td>2023\/13<\/td><td>Lubelskie<\/td><td>13.07.2023<\/td><td>166 szt. 1 knur<br>8 loch<br>67 prosi\u0105t<br>90 tucznik\u00f3w<\/td><td>III<\/td><\/tr><tr><td>2023\/14<\/td><td>Lubelskie<\/td><td>14.07.2023<\/td><td>8 szt. 1 locha<br>5 prosi\u0105t<br>2 tuczniki<\/td><td>III<\/td><\/tr><tr><td>2023\/15<\/td><td>mazowieckie<\/td><td>18.07.2023<\/td><td>2032 szt. 1382 warchlak\u00f3w<br>650 tucznik\u00f3w<\/td><td>I<\/td><\/tr><tr><td>2023\/16<\/td><td>Lubelskie<\/td><td>21.07.2023<\/td><td>222 szt. 15 loch<br>33 prosi\u0119ta<br>42 warchlaki<br>132 tuczniki<\/td><td>III<\/td><\/tr><tr><td>2023\/17<\/td><td>wielkopolskie<\/td><td>24.07.2023<\/td><td>16 szt. (brak danych, system otwarty)<\/td><td>II<\/td><\/tr><tr><td>2023\/18<\/td><td>Lubelskie<\/td><td>27.07.2023<\/td><td>69 szt. 3 lochy<br>36 prosi\u0105t<br>30 tucznik\u00f3w<\/td><td>III<\/td><\/tr><tr><td>2023\/19<\/td><td>Lubelskie<\/td><td>02.08.2023<\/td><td>13 szt. 1 locha<br>5 prosi\u0105t<br>7 tucznik\u00f3w<\/td><td>II<\/td><\/tr><tr><td>2023\/20<\/td><td>lubelskie<\/td><td>08.08.2023<\/td><td>30 szt. 1 locha<br>16 prosi\u0105t<br>13 tucznik\u00f3w<\/td><td>II<\/td><\/tr><tr><td>2023\/21<\/td><td>Lubelskie<\/td><td>18.08.2023<\/td><td>35 szt. 4 lochy<br>13 prosi\u0105t<br>7 warchlak\u00f3w<br>11 tucznik\u00f3w<\/td><td>III<\/td><\/tr><tr><td>2023\/22<\/td><td>wielkopolskie<\/td><td>07.09.2023<\/td><td>19 szt. tucznik<\/td><td>III<\/td><\/tr><tr><td>2023\/23<\/td><td>wielkopolskie<\/td><td>14.09.2023<\/td><td>441 szt. tucznik<\/td><td>III<\/td><\/tr><tr><td>2023\/24<\/td><td>wielkopolskie<\/td><td>14.09.2023<\/td><td>32 szt. 25 warchlak\u00f3w<br>7 tucznik\u00f3w<\/td><td>III<\/td><\/tr><tr><td>2023\/25<\/td><td>wielkopolskie<\/td><td>15.09.2023<\/td><td>44 szt. tucznik<\/td><td>III<\/td><\/tr><tr><td>2023\/26<\/td><td>zachodniopomorskie<\/td><td>27.09.2023<\/td><td>6 szt. tucznik<\/td><td>II<\/td><\/tr><tr><td>2023\/27<\/td><td>wielkopolskie<\/td><td>29.09.2023<\/td><td>62 szt. 1 knur<br>4 lochy<br>39 prosi\u0105t<br>13 warchlak\u00f3w<br>5 tucznik\u00f3w<\/td><td>III<\/td><\/tr><tr><td>2023\/28<\/td><td>wielkopolskie<\/td><td>05.10.2023<\/td><td>196 szt. 1 knur<br>24 lochy<br>58 prosi\u0105t<br>11 warchlak\u00f3w<br>102 tuczniki<\/td><td>III<\/td><\/tr><tr><td>2023\/29<\/td><td>zachodniopomorskie<\/td><td>06.10.2023<\/td><td>14 szt. 1 locha<br>13 prosi\u0105t<\/td><td>II<\/td><\/tr><tr><td>2023\/30<\/td><td>wielkopolskie<\/td><td>12.10.2023<\/td><td>117 szt. 8 loch<br>38 prosi\u0105t<br>55 warchlak\u00f3w<br>16 tucznik\u00f3w<\/td><td>III<\/td><\/tr><tr><td colspan=\"3\">Razem sztuk \u015bwi\u0144 w 30. ogniskach:<\/td><td colspan=\"2\">8422 szt.<br>(\u015br. ognisko 280,73 szt.)<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: G\u0142\u00f3wny Inspektorat Weterynarii<\/p>\n\n\n\n<p>Dokonuj\u0105c kategoryzacji gospodarstw na cztery grupy, w zale\u017cno\u015bci od liczby utrzymywanych zwierz\u0105t, okazuje si\u0119, i\u017c w 2023 roku najs\u0142abiej zabezpieczone przed wtargni\u0119ciem wirusa ASF by\u0142y stada ma\u0142e, o wielko\u015bci do 50 sztuk. Gospodarstwa wi\u0119ksze, utrzymuj\u0105ce powy\u017cej 1 000 sztuk \u015bwi\u0144 (Tabela 3.), dla kt\u00f3rych s\u0105 one prawdopodobnie znacz\u0105cym elementem dochodowo\u015bci, lepiej radzi\u0142y sobie z praktycznym wdra\u017caniem systemu bioasekuracji.<\/p>\n\n\n\n<p>Tabela 3. Ogniska ASF w zale\u017cno\u015bci od liczby \u015bwi\u0144 w stadzie w 2023 r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td>Lp.<\/td><td>Sztuk \u015bwi\u0144 w stadzie<\/td><td>Ilo\u015b\u0107 ognisk ASF<\/td><\/tr><tr><td>1<\/td><td>do 50<\/td><td>15<\/td><\/tr><tr><td>2<\/td><td>51 \u2013 100<\/td><td>3<\/td><\/tr><tr><td>3<\/td><td>101 \u2013 1000<\/td><td>9<\/td><\/tr><tr><td>4<\/td><td>pow. 1001<\/td><td>3<\/td><\/tr><tr><td colspan=\"2\">Razem<\/td><td>30<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: G\u0142\u00f3wny Inspektorat Weterynarii<\/p>\n\n\n\n<p>Niestety, ale \u017ar\u00f3de\u0142 transmisji wirusa ASF mo\u017ce by\u0107 bardzo wiele, a jego rozprzestrzenianie si\u0119 jest stosunkowo \u0142atwe. Okres wyst\u0119powania ognisk wirusa ASF u \u015bwi\u0144 utrzymywanych, niemal co roku, pokrywa si\u0119 z okresem wypasu byd\u0142a i innych wzmo\u017conych prac polowych, czyli od pocz\u0105tku kwietnia do ko\u0144ca wrze\u015bnia (z przesuni\u0119ciem na miesi\u0105c pa\u017adziernik). Konieczno\u015bci\u0105 chwili jest mo\u017cliwie szerokie upowszechnianie informacji na temat skutecznych metod bioasekuracji dostosowanych do konkretnego gospodarstwa, uwzgl\u0119dniaj\u0105cych jego specyfik\u0119, mo\u017cliwo\u015bci infrastrukturalne itp. Mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, i\u017c obowi\u0105zkiem dla ka\u017cdego gospodarstwa utrzymuj\u0105cego \u015bwinie staje si\u0119 posiadanie Planu Bezpiecze\u0144stwa Biologicznego (PBB). Jest to dokument zawieraj\u0105cy sformu\u0142owane na pi\u015bmie i na bie\u017c\u0105co aktualizowane informacje o bli\u017cszym i dalszym otoczeniu gospodarstwa oraz gotowe procedury. Procedura to nic innego, jak spos\u00f3b radzenia sobie z konkretnym problemem, np. procedura utrzymywania mat dezynfekcyjnych w stanie zapewniaj\u0105cym w\u0142a\u015bciwe dzia\u0142anie \u015brodka, procedura post\u0119powania w przypadku padni\u0119cia, procedura wysy\u0142ki zwierz\u0105t do rze\u017ani itp. To oczywi\u015bcie trudne zadanie, ale z punktu widzenia hodowcy, przy tej ilo\u015bci ognisk dzik\u00f3w, solidna zapora bioasekuracyjna fermy wydaje si\u0119 by\u0107 jedyn\u0105 rzecz\u0105, nad kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna mie\u0107 wzgl\u0119dn\u0105 kontrol\u0119. Bioasekuracja, kt\u00f3rej wymogi s\u0105 na bie\u017c\u0105co, od lat, kontrolowane przez powiatowych lekarzy weterynarii, daje pewien fundament do zaprojektowania takiego dokumentu. Wst\u0119pnym dzia\u0142aniem, np. przy wsparciu doradcy, powinna by\u0107 rzetelna analiza ryzyka, uwzgl\u0119dniaj\u0105ca s\u0142abe strony naszej fermy i wskazuj\u0105ca potencjalne zagro\u017cenia zwi\u0105zane cho\u0107by z jej po\u0142o\u017ceniem wzgl\u0119dem innych obiekt\u00f3w, czy to naturalnych (las, mokrad\u0142a itp.) czy to b\u0119d\u0105cych efektem dzia\u0142a\u0144 ludzi (uprawy wielkopowierzchniowe, inne fermy \u015bwi\u0144, ruch drogowy, specyficzne rodzaje dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej itp.).<\/p>\n\n\n\n<p>Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce zestawiaj\u0105c ze sob\u0105 liczb\u0119 ognisk \u015bwi\u0144 utrzymywanych i liczb\u0119 ognisk dzik\u00f3w wolno\u017cyj\u0105cych, por\u00f3wnanie to nie wypada dramatycznie. Oczywi\u015bcie mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce ci\u0105gle zmniejszaj\u0105ce si\u0119 pog\u0142owie \u015bwi\u0144 i liczba stad w naszym kraju ma tu decyduj\u0105ce znaczenie, ale na pewno praktyczne wdra\u017canie fundamentalnych zasad bioasekuracji przez rolnik\u00f3w i my\u015bliwych udaje si\u0119 coraz lepiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesny dzik, kt\u00f3ry jest g\u0142\u00f3wnym rezerwuarem wirusa ASF, niezwykle sprawnie odnajduje si\u0119\u00a0w \u015brodowisku, kt\u00f3re my, ludzie, stworzyli\u015bmy. Z uwagi na zmian\u0119 klimatu, samice dzika mog\u0105 wykazywa\u0107 ruj\u0119 w okresie od pa\u017adziernika do maja, w odst\u0119pie 21-dniowym. Do niedawna najwi\u0119cej loch dzika bra\u0142o udzia\u0142 w rui listopadowo-grudniowej, co sprawia\u0142o, \u017ce po oko\u0142o czterech miesi\u0105cach, wiosn\u0105 rodzi\u0142y si\u0119 m\u0142ode, kt\u00f3re mia\u0142y do\u015b\u0107 czasu, aby dojrze\u0107 do rozrodu. Si\u0142om natury dawa\u0142o to wystarczaj\u0105cy czas i warunki na zastosowanie narz\u0119dzia o nazwie selekcja. Ujemne temperatury, a tak\u017ce sk\u0105po\u015b\u0107 \u017ar\u00f3de\u0142 po\u017cywienia skutecznie zmniejsza\u0142y tzw. przyrost zrealizowany. Pisz\u0105c wprost \u2013 znaczna cz\u0119\u015b\u0107 m\u0142odych nie do\u017cywa\u0142a wieku rozrodczego. Dzi\u015b sytuacja jest drastycznie inna. Brak zimy, dost\u0119p do wysokoenergetycznego po\u017cywienia (uprawy rolne, pozostawione resztki po\u017cniwne oraz r\u00f3\u017cnego rodzaju sk\u0142adowiska odpad\u00f3w) sprawi\u0142y, \u017ce tzw. huczka, czyli okres godowy dzik\u00f3w, trwa tak d\u0142ugo. Ponadto, w ruj\u0119 wchodz\u0105 bardzo m\u0142ode zwierz\u0119ta, kt\u00f3re nawet pomimo teoretycznego braku fizycznej gotowo\u015bci do rozrodu, wydaj\u0105 na \u015bwiat mioty, kt\u00f3re w pewnej cz\u0119\u015bci prze\u017cywaj\u0105. Zrealizowany przyrost populacji dzika wynosi ju\u017c nie kilkadziesi\u0105t, 100 czy 200%. Twarde dane jasno wskazuj\u0105, i\u017c w np. naszym wojew\u00f3dztwie si\u0119ga prawie 500%!<\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie ze statystyk\u0105 Polskiego Zwi\u0105zku \u0141owieckiego oraz Dyrekcji Generalnej Pa\u0144stwowego Gospodarstwa Le\u015bnego Lasy Pa\u0144stwowe (Tabela 4.) szacunkowa liczebno\u015b\u0107 populacji dzik\u00f3w na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wynosi\u0142a 15.02.2022 roku ponad 61 tys. sztuk, natomiast 17.04.2023 roku oko\u0142o 50,5 tys. sztuk. W badanym okresie, czyli w \u0142owieckim roku gospodarczym 2022\/2023 (01.04.2022\u2013 \u201331.03.2023) \u0142\u0105cznie pozyskano ponad 211 tys. sztuk (liczba obejmuje dane z upadk\u00f3w, polowa\u0144 oraz odstrza\u0142u sanitarnego wykonanych przez Polski Zwi\u0105zek \u0141owiecki oraz Lasy Pa\u0144stwowe, a tak\u017ce z odstrza\u0142\u00f3w redukcyjnych wykonanych w Parkach Narodowych). Je\u015bli chodzi o nasze wojew\u00f3dztwo, to 15.02.2022 roku populacj\u0119 dzika oszacowano na ponad 2,5 tys. sztuk, natomiast 17.04.2023 roku na nieca\u0142e 2,5 tys. sztuk. Pozyskano natomiast ponad 12 tys. sztuk (przypominam, i\u017c liczba ta obejmuje dane z upadk\u00f3w, polowa\u0144 oraz odstrza\u0142u sanitarnego wykonanych przez Polski Zwi\u0105zek \u0141owiecki oraz Lasy Pa\u0144stwowe, a tak\u017ce z odstrza\u0142\u00f3w redukcyjnych wykonanych w Parkach Narodowych). Przyjmuj\u0105c stan pog\u0142owia dzika, w wojew\u00f3dztwie kujawsko-pomorskim, na pocz\u0105tku 2022 roku za 100%, okazuje si\u0119, \u017ce w ci\u0105gu roku (do 15.04.2023 r.) uda\u0142o si\u0119 je zmniejszy\u0107 o 10%, przy pozyskaniu r\u00f3wnym 459% stanu wyj\u015bciowego! Co prawda pog\u0142owie dzika zar\u00f3wno w naszym wojew\u00f3dztwie, jak i w uj\u0119ciu krajowym uda\u0142o si\u0119 ograniczy\u0107, ale obraz, kt\u00f3ry te warto\u015bci rysuj\u0105 nie sprawia, \u017ce mo\u017cemy poczu\u0107 si\u0119 komfortowo.<\/p>\n\n\n\n<p>Tabela 4. Pog\u0142owie dzik\u00f3w, dziki pozyskane i przyrost zrealizowany w roku gospodarczym 2022\/2023<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td>WOJEW\u00d3DZTWO<\/td><td>POG\u0141OWIE DZIK\u00d3W <sup>1<\/sup> 15.02.2022 Polski Zwi\u0105zek \u0141owiecki<\/td><td>DZIKI POZYSKANE <sup>2, 3<\/sup> 2022\/2023 Ministerstwo Klimatu<br>i \u015arodowiska<\/td><td>POG\u0141OWIE DZIK\u00d3W <sup>2<\/sup> 17.04.2023 Polski Zwi\u0105zek \u0141owiecki<\/td><\/tr><tr><td colspan=\"4\">&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>DOLNO\u015aL\u0104SKIE<\/td><td>9 865<\/td><td>6 991<\/td><td>7 757<\/td><\/tr><tr><td>KUJAWSKO-POMORSKIE<\/td><td>2&nbsp;646 (100%)<\/td><td>12&nbsp;144 (459%)<\/td><td>2&nbsp;391 (90%)<\/td><\/tr><tr><td>LUBELSKIE<\/td><td>1 474<\/td><td>8 157<\/td><td>1 754<\/td><\/tr><tr><td>LUBUSKIE<\/td><td>3 311<\/td><td>12 230<\/td><td>2 189<\/td><\/tr><tr><td>\u0141\u00d3DZKIE<\/td><td>2 161<\/td><td>6 612<\/td><td>2 041<\/td><\/tr><tr><td>MA\u0141OPOLSKIE<\/td><td>1 981<\/td><td>6 295<\/td><td>2 065<\/td><\/tr><tr><td>MAZOWIECKIE<\/td><td>3 556<\/td><td>24 927<\/td><td>3 118<\/td><\/tr><tr><td>OPOLSKIE<\/td><td>1 616<\/td><td>8 191<\/td><td>1 847<\/td><\/tr><tr><td>PODKARPACKIE<\/td><td>1 799<\/td><td>24 975<\/td><td>1 754<\/td><\/tr><tr><td>PODLASKIE<\/td><td>1 403<\/td><td>15 829<\/td><td>976<\/td><\/tr><tr><td>POMORSKIE<\/td><td>5 684<\/td><td>12 982<\/td><td>4 833<\/td><\/tr><tr><td>\u015aL\u0104SKIE<\/td><td>1 960<\/td><td>13 865<\/td><td>1 707<\/td><\/tr><tr><td>\u015aWI\u0118TOKRZYSKIE<\/td><td>1 751<\/td><td>11 811<\/td><td>1 762<\/td><\/tr><tr><td>WARMI\u0143SKO-MAZURSKIE<\/td><td>2 926<\/td><td>16 994<\/td><td>2 284<\/td><\/tr><tr><td>WIELKOPOLSKIE<\/td><td>7 391<\/td><td>18 867<\/td><td>5 625<\/td><\/tr><tr><td>ZACHODNIOPOMORSKIE<\/td><td>12 230<\/td><td>10 506<\/td><td>8 470<\/td><\/tr><tr><td>SUMA<\/td><td>61&nbsp;754 (100%)<\/td><td>211&nbsp;376 (342%)<\/td><td>50 573 (82%)<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><sup><br>1 <\/sup>Rozporz\u0105dzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 marca 2023 r. w sprawie wprowadzenia w 2023 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej \u201eProgramu maj\u0105cego na celu wczesne wykrycie zaka\u017ce\u0144 wirusem wywo\u0142uj\u0105cym afryka\u0144ski pom\u00f3r \u015bwi\u0144 i poszerzenie wiedzy na temat tej choroby oraz jej zwalczanie\u201d (Dz.U.2023.517)<br><sup>2 <\/sup>PROJEKT Rozporz\u0105dzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia \u2026 2024 r. w sprawie wprowadzenia w 2024 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej \u201eProgramu maj\u0105cego na celu wczesne wykrycie zaka\u017ce\u0144 wirusem wywo\u0142uj\u0105cym afryka\u0144ski pom\u00f3r \u015bwi\u0144 i poszerzenie wiedzy na temat tej choroby oraz jej zwalczanie\u201d<br><sup>3 <\/sup>Liczba obejmuje dane z upadk\u00f3w, polowa\u0144 oraz odstrza\u0142u sanitarnego wykonanych przez Polski Zwi\u0105zek \u0141owiecki oraz Lasy Pa\u0144stwowe, a tak\u017ce z odstrza\u0142\u00f3w redukcyjnych wykonanych w Parkach Narodowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Podsumowuj\u0105c, walka z wirusem afryka\u0144skiego pomoru \u015bwi\u0144 (ASF) trwa. Na pierwszej linii frontu znajduj\u0105 si\u0119 posiadacze \u015bwi\u0144 (przede wszystkim) oraz my\u015bliwi, poniewa\u017c to te grupy ponosz\u0105 faktyczne koszty finansowe i organizacyjne. Kluczow\u0105 kwesti\u0105 w dalszym ci\u0105gu jest bezkompromisowe przestrzeganie podstawowych zasad bioasekuracji. Gor\u0105co zach\u0119cam tym samym do podj\u0119cia trudu opracowania, a nast\u0119pnie rzeczywistego wdra\u017cania Planu Bezpiecze\u0144stwa Biologicznego ju\u017c dzi\u015b, tak aby w przypadku ewentualnego kryzysu by\u0107 gotowym do dalszego prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci przy zwi\u0119kszonej presji wirusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">dr in\u017c. Jakub Borkowski, KPODR&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">Opracowano na podstawie:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">\u2013 Strona internetowa G\u0142\u00f3wnego Lekarza Weterynarii:&nbsp; www.wetgiw.gov.pl,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">\u2013 ADIS: OUTBREAKS per DISEASE: https:\/\/food.ec.europa.eu\/animals\/animal-diseases\/animal-disease-information-system-adis_en#animal-disease-information; dost\u0119p 27.02.2024,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">\u2013 Rozporz\u0105dzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 marca 2023 r. w sprawie wprowadzenia w 2023 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej \u201eProgramu maj\u0105cego na celu wczesne wykrycie zaka\u017ce\u0144 wirusem wywo\u0142uj\u0105cym afryka\u0144ski pom\u00f3r \u015bwi\u0144 i poszerzenie wiedzy na temat tej choroby oraz jej zwalczanie\u201d (Dz.U.2023.517),<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">\u2013 PROJEKT Rozporz\u0105dzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia \u2026 2024 r. w sprawie wprowadzenia w 2024 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej \u201eProgramu maj\u0105cego na celu wczesne wykrycie zaka\u017ce\u0144 wirusem wywo\u0142uj\u0105cym afryka\u0144ski pom\u00f3r \u015bwi\u0144 i poszerzenie wiedzy na temat tej choroby oraz jej zwalczanie\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Afryka\u0144ski pom\u00f3r \u015bwi\u0144 (ASF) to zaka\u017ana choroba wirusowa, kt\u00f3ra niestety wyst\u0119puje w naszym kraju ju\u017c 10 lat. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4408,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"no_sidebar_full_width","colormag_page_sidebar_layout":"no_sidebar","footnotes":""},"categories":[30,34],"tags":[],"class_list":["post-5367","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-trzoda-chlewna","category-wazne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5367","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5367"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5367\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5368,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5367\/revisions\/5368"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4408"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}