<\/p>\n\n\n\n
Zbo\u017ca podstawowe s\u0105 ro\u015blinami o wzgl\u0119dnie du\u017cej zdolno\u015bci konkurencyjnej wobec chwast\u00f3w. Najbardziej konkurencyjne jest \u017cyto (ro\u015bliny wysokie, silnie krzewi\u0105ce si\u0119, agresywne), a najmniej kr\u00f3tkos\u0142ome odmiany pszenicy. Mimo to wszelkie zaniedbania w profilaktyce i zwalczaniu chwast\u00f3w w tych ro\u015blinach prowadz\u0105 do znacznych strat plonu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n W zbo\u017cach ozimych najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 chwasty roczne ozime i zimuj\u0105ce oraz fakultatywne, a na polach o niskiej kulturze tak\u017ce chwasty wieloletnie. Na og\u00f3\u0142 licznie pojawiaj\u0105 si\u0119 gatunki jednoli\u015bcienne, g\u0142\u00f3wnie miot\u0142a zbo\u017cowa oraz: wiechliny, \u017cycice, wyczyniec polny i samosiewy zb\u00f3\u017c, a z dwuli\u015bciennych: gwiazdnica pospolita, chwasty rumianowate, przytulia czepna, fio\u0142ek polny, przetaczniki, jasnoty, chaber b\u0142awatek, mak polny, tobo\u0142ki polne, tasznik pospolity. Ponadto jesieni\u0105 pojawiaj\u0105 si\u0119 wschody chwast\u00f3w jarych. Chwasty te wschodz\u0105 tak\u017ce wiosn\u0105, zw\u0142aszcza na plantacjach p\u00f3\u017ano zasiewanych oraz przerzedzonych.<\/p>\n\n\n\n W zbo\u017cach ozimych mo\u017cliwe jest wykonywanie mechanicznej piel\u0119gnacji, polegaj\u0105cej na bronowaniu bron\u0105 chwastownik lub z\u0119bow\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna zastosowa\u0107 jeden raz w okresie jesiennym i nawet dwukrotnie wiosn\u0105 w fazie krzewienia. Jesienne bronowanie mo\u017ce jednak wp\u0142ywa\u0107 niekorzystnie na architektur\u0119 \u0142anu i zmniejszy\u0107 zimotrwa\u0142o\u015b\u0107 zb\u00f3\u017c. Wiosenne natomiast opr\u00f3cz zmniejszenia zachwaszczenia pobudza ro\u015bliny do krzewienia i poprawia ich zdrowotno\u015b\u0107 na plantacjach pora\u017conych ple\u015bni\u0105 \u015bniegow\u0105. Mechaniczne zwalczanie chwast\u00f3w, mimo opracowanych zasad, stosowane jest w praktyce rolniczej niezmiernie rzadko.<\/p>\n\n\n\n Chemiczne ograniczenie zachwaszczenia mo\u017cliwe jest w wielu terminach w trakcie jesiennej i wiosennej wegetacji, a nawet w okresie zimowego spoczynku, np:<\/p>\n\n\n\n – bezpo\u015brednio po siewie (2\u20135 dni),<\/p>\n\n\n\n – od siewu do ko\u0144ca wegetacji jesiennej,<\/p>\n\n\n\n – po wschodach jesieni\u0105 (od fazy 1\u20133 li\u015bci),<\/p>\n\n\n\n – jesieni\u0105 w fazie krzewienia,<\/p>\n\n\n\n – zim\u0105 i na przedwio\u015bniu<\/p>\n\n\n\n – wiosn\u0105 po wznowieniu wegetacji, do fazy: pe\u0142ni krzewienia, pocz\u0105tku strzelania w \u017ad\u017ab\u0142o, 2. kolanka, pocz\u0105tku ukazywania si\u0119 li\u015bcia flagowego.<\/p>\n\n\n\n Stosowanie herbicyd\u00f3w musi by\u0107 skuteczne, bezpieczne dla zb\u00f3\u017c i \u015brodowiska. Wyb\u00f3r optymalnego terminu ich aplikacji zale\u017cy od wielu czynnik\u00f3w, szczeg\u00f3lnie istotne s\u0105: znajomo\u015b\u0107 potencjalnego zachwaszczenia pola lub struktury zachwaszczenia \u0142anu, wra\u017cliwo\u015b\u0107 chwast\u00f3w i zb\u00f3\u017c na substancj\u0119 czynn\u0105, spos\u00f3b jej wnikania do ro\u015blin, przebieg pogody, uwarunkowania organizacyjne gospodarstwa. Selektywno\u015b\u0107 herbicyd\u00f3w stosowanych w zbo\u017cach warunkowana jest r\u00f3\u017cnymi mechanizmami. Pionowe ustawienie \u017ad\u017abe\u0142 i li\u015bci, a tak\u017ce delikatny nalot woskowy ograniczaj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zatrzymywania i wnikania cieczy roboczej do wn\u0119trza ro\u015blin. Herbicydy stosowane bezpo\u015brednio po siewie maj\u0105 utrudniony dost\u0119p do korzeni zb\u00f3\u017c. Ponadto ro\u015bliny zbo\u017cowe maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 detoksykacji niekt\u00f3rych substancji czynnych. Spo\u015br\u00f3d zb\u00f3\u017c ozimych najbardziej wra\u017cliwy na herbicydy jest j\u0119czmie\u0144.<\/p>\n\n\n\n Jesienny zabieg zwalczania chwast\u00f3w w zbo\u017cach ozimych jest czynno\u015bci\u0105 podstawow\u0105, wymagaj\u0105c\u0105 jedynie wiosennej korekty. W sytuacji skutecznego dzia\u0142ania herbicyd\u00f3w wystarczy wi\u0119c jeden, niekiedy dwa zabiegi herbicydowe.<\/p>\n\n\n\n Bezpo\u015brednio po siewie mo\u017cna stosowa\u0107 herbicydy przy dobrej znajomo\u015bci zachwaszczenia potencjalnego. Substancje czynne wnoszone do gleby musz\u0105 oddzia\u0142ywa\u0107 przez korzenie lub tworz\u0105ce si\u0119 organy p\u0119dowe kie\u0142kuj\u0105cych i wschodz\u0105cych chwast\u00f3w. Ten termin aplikacji umo\u017cliwia dobr\u0105 ochron\u0119 zb\u00f3\u017c od pocz\u0105tku ich wegetacji. Skuteczno\u015b\u0107 chwastob\u00f3jcza zmniejsza si\u0119 jednak wraz z up\u0142ywem czasu, co mo\u017ce powodowa\u0107 wt\u00f3rne zachwaszczenie p\u00f3\u017an\u0105 jesieni\u0105 lub wiosn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Do zwalczania miot\u0142y zbo\u017cowej i innych chwast\u00f3w jednoli\u015bciennych, a tak\u017ce dwuli\u015bciennych w okresie jesiennym przydatne s\u0105 doglebowo-dolistne herbicydy zawieraj\u0105ce chlorosulfuron, chlorotoluron, izoproturon, diflufenikan, pendimetalin\u0119, flurochloridon i inne substancje czynne stosowane osobno lub w mieszaninach. Difluflenikan jest jedn\u0105 z najskuteczniejsdzych substancji czynnych przeciwko fio\u0142kowi polnemu. Odpowiednia wilgotno\u015b\u0107 gleby jesieni\u0105 pozwala aktywizowa\u0107 si\u0119 preparatom doglebowym. D\u0142u\u017cszy ni\u017c tygodniowy niedostatek wilgoci w glebie os\u0142abia dzia\u0142anie chwastob\u00f3jcze. Ponadto na glebach lekkich i suchych istnieje ryzyko przemieszczania si\u0119 tych substancji wskutek erozji wietrznej gleb.<\/p>\n\n\n\n Po wschodach stosuje si\u0119 herbicydy dolistne, doglebowe lub dolistno-doglebowe dzia\u0142aj\u0105ce zar\u00f3wno na chwasty wschodz\u0105ce, jak i znajduj\u0105ce si\u0119 w p\u00f3\u017aniejszych fazach rozwojowych. Termin ich aplikacji zale\u017cy g\u0142\u00f3wnie od sposobu dzia\u0142ania danej substancji czynnej i wra\u017cliwo\u015bci ro\u015bliny zbo\u017cowej. Wyb\u00f3r terminu aplikacji pomi\u0119dzy jesieni\u0105 a wiosn\u0105 jest trudny, a skuteczno\u015b\u0107 chwastob\u00f3jcza r\u00f3\u017cna w latach. Preferuj\u0105c jesienne zabiegi, nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107, \u017ce one podobnie jak te posiewne, przy d\u0142ugim okresie wegetacji i ciep\u0142ej zimie mog\u0105 nie chroni\u0107 skutecznie zb\u00f3\u017c wiosn\u0105. Konieczny jest w\u00f3wczas tak\u017ce zabieg na wiosn\u0119. Brak ochrony jesieni\u0105 mo\u017ce jednak spowodowa\u0107, \u017ce wiosn\u0105 chwasty s\u0105 zaawansowane w rozwoju i odporne na dzia\u0142anie herbicyd\u00f3w. Ponadto w niekt\u00f3rych latach lub na niekt\u00f3rych polach wykonanie zabiegu po zimie jest utrudnione z powodu du\u017cej wilgotno\u015bci gleby i d\u0142ugo wyst\u0119puj\u0105cych przymrozk\u00f3w. Przesuni\u0119cie pierwszego terminu zwalczania chwast\u00f3w w zbo\u017cach ozimych na wiosn\u0119 jest uzasadnione przy znacz\u0105cym op\u00f3\u017anieniu siewu, ma\u0142ym zachwaszczeniu oraz os\u0142abieniu upraw przez choroby, szkodniki lub wczesne przymrozki.<\/p>\n\n\n\n Do wczesnowiosennego zwalczania wielu gatunk\u00f3w chwast\u00f3w jedno- i dwuli\u015bciennych zalecane s\u0105 przede wszystkim preparaty maj\u0105ce w sk\u0142adzie: jodosulfuron, tifensulfuron, amidosulfuron, chlorotoluron, mezosulfuron, florasulam, tribenuron, fenoksaprop, propoksykarbazon i inne.<\/p>\n\n\n\n Wyb\u00f3r substancji czynnych zale\u017cy g\u0142\u00f3wnie od wyst\u0119puj\u0105cych chwast\u00f3w i ich zaawansowania w rozwoju. Nale\u017cy ponadto uwzgl\u0119dni\u0107 zmianowanie herbicyd\u00f3w na polach, w celu przeciwdzia\u0142ania powstawaniu odporno\u015bci chwast\u00f3w na herbicydy. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 herbicyd\u00f3w skutecznie zwalcza miot\u0142\u0119 zbo\u017cow\u0105 do fazy 2\u20134 li\u015bci. Niekiedy na skutek warunk\u00f3w meteorologicznych niesprzyjaj\u0105cych wegetacji ro\u015blin obserwuje si\u0119 przej\u015bciowy negatywny wp\u0142yw herbicyd\u00f3w sulfonylomocznikowych na zbo\u017ca. Ro\u015bliny zdrowe, w dobrej kondycji, w mniejszym stopniu nara\u017cone s\u0105 na stres herbicydowy.<\/p>\n\n\n\n W wiosennym zwalczaniu chwast\u00f3w dwuli\u015bciennych, cz\u0119sto jako zabieg kerekcyjny, przydatne s\u0105 herbicydy dolistne z grupy tzw. regulator\u00f3w wzrostu zawieraj\u0105cych 2,4-D, MCPA, mekoprop i dikamb\u0119 jako substancje czynne. Szczeg\u00f3lnie skuteczne s\u0105 herbicydy maj\u0105ce w swym sk\u0142adzie mieszaniny tych substancji, pozwalaj\u0105ce na skuteczne zwalczanie wi\u0119kszo\u015bci gatunk\u00f3w dwuli\u015bciennych, w tym te\u017c maku polnego, chabra b\u0142awatka, rumianowatych, a nawet przytulii czepnej. S\u0105 to herbicydy stosunkowo tanie, wymagaj\u0105ce do skutecznego dzia\u0142ania temperatury powy\u017cej 8\u201312oC.<\/p>\n\n\n\n Cezary M\u0105kowski, KPODR<\/p>\n\n\n\n Opracowano na podstawie:<\/p>\n\n\n\n Piekarczyk M. Jaskulski D., Chwasty i ich zwalczanie \u2013 element polowej produkcji ro\u015blinnej, Bydgoszcz 2016.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Zbo\u017ca podstawowe s\u0105 ro\u015blinami o wzgl\u0119dnie du\u017cej zdolno\u015bci konkurencyjnej wobec chwast\u00f3w. Najbardziej konkurencyjne jest \u017cyto (ro\u015bliny wysokie, silnie krzewi\u0105ce si\u0119,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5081,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[27,34,11],"tags":[],"class_list":["post-5080","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ochrona-roslin","category-wazne","category-zboza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5080","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5080"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5080\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5082,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5080\/revisions\/5082"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5081"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}