Dobrostan zwierz\u0119cia okre\u015bla stan jego zdrowia zar\u00f3wno fizycznego, jak i psychicznego, osi\u0105gany w pe\u0142nej harmonii organizmu przy spe\u0142nieniu okre\u015blonych warunk\u00f3w \u015brodowiskowych. W przypadku konieczno\u015bci zapewnienia dobrostanu w miejscu chwilowego przebywania zwierz\u0105t (np. podczas transportu na targi, wystawy czy do rze\u017ani) sprawa mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 bardziej skomplikowana ni\u017c w przypadku miejsca sta\u0142ego bytowania. Parametry, takie jak pokr\u00f3j zwierz\u0119cia, jego og\u00f3lny stan zdrowia czy usposobienie, wymaga szczeg\u00f3\u0142owego okre\u015blenia zasad transportu traktuj\u0105cych ka\u017cdy gatunek zwierz\u0105t gospodarskich osobno.<\/p>\n\n\n\n
Problematyka dobrostanu dotyczy g\u0142\u00f3wnie zwierz\u0105t gospodarskich, ale coraz cz\u0119\u015bciej podejmowane s\u0105 dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu okre\u015blenie minimalnych wymaga\u0144 utrzymania r\u00f3wnie\u017c zwierz\u0105t laboratoryjnych czy tych \u017cyj\u0105cych w ogrodach zoologicznych. Standardem oceny dobrostanu sta\u0142a si\u0119 uaktualniona przez brytyjsk\u0105 Rad\u0119 Dobrostanu Zwierz\u0105t Gospodarskich w 1979 roku Lista Pi\u0119ciu Wolno\u015bci Brambell\u2019a, kt\u00f3ra jako warunki konieczne do spe\u0142nienia wymienia:<\/p>\n\n\n\n
1. Wolno\u015b\u0107 od g\u0142odu i pragnienia \u2013 poprzez zapewnienie \u0142atwego dost\u0119pu do pokarmu i \u015bwie\u017cej wody;<\/p>\n\n\n\n
2. Wolno\u015b\u0107 od dyskomfortu \u2013 poprzez zapewnienie odpowiednich warunk\u00f3w otoczenia, w tym schronienia i miejsca do spoczynku;<\/p>\n\n\n\n
3. Wolno\u015b\u0107 od b\u00f3lu, uraz\u00f3w i chor\u00f3b \u2013 poprzez profilaktyk\u0119 i leczenie weterynaryjne;<\/p>\n\n\n\n
4. Wolno\u015b\u0107 ekspresji normalnych zachowa\u0144 \u2013 poprzez zapewnienie wystarczaj\u0105cej przestrzeni, odpowiedniego wyposa\u017cenia i towarzystwa zwierz\u0105t tego samego gatunku;<\/p>\n\n\n\n
5. Wolno\u015b\u0107 od strachu i dyskomfortu \u2013 poprzez zapobieganie mentalnemu cierpieniu zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n
Szczeg\u00f3\u0142owe przepisy prawne dotycz\u0105ce komercyjnego transportu zwierz\u0105t kr\u0119gowych zawarte s\u0105 w rozporz\u0105dzeniu Rady (WE) nr 1\/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierz\u0105t podczas transportu i zwi\u0105zanych z tym dzia\u0142a\u0144, a zmieniaj\u0105ce dyrektywy 64\/432\/EWG i 93\/119\/WE oraz rozporz\u0105dzenie (WE) nr 1255\/97. Ww. przepisy zakazuj\u0105 transportu lub zlecania transportu zwierz\u0105t w spos\u00f3b powoduj\u0105cy ich okaleczenia lub przyczyniaj\u0105cy si\u0119 do zadawania im cierpienia. Nakazuj\u0105 one r\u00f3wnie\u017c podj\u0119cie wszystkich niezb\u0119dnych czynno\u015bci celem skr\u00f3cenia do minimum czasu trwania przewozu oraz zabezpieczenia potrzeb zwierz\u0105t na czas jego trwania. Dokumenty, kt\u00f3re wymagane s\u0105 podczas transportu zwierz\u0105t:<\/p>\n\n\n\n
– zezwolenie dla przewo\u017anika (do lub powy\u017cej 8 godzin);<\/p>\n\n\n\n
– licencja dla kierowcy i konwojenta \u2013 w przypadku przewozu zwierz\u0105t domowych nieparzystokopytnych, byd\u0142a, k\u00f3z, owiec, \u015bwi\u0144 i drobiu;<\/p>\n\n\n\n
– \u015bwiadectwo zdrowia zwierz\u0119cia;<\/p>\n\n\n\n
– po\u015bwiadczenie zdrowotno\u015bci (je\u015bli jest wymagane);<\/p>\n\n\n\n
– paszporty \u2013 w przypadku byd\u0142a i koni;<\/p>\n\n\n\n
– dokumenty przewozowe \u2013 w przypadku owiec i k\u00f3z poznaczonych do uboju;<\/p>\n\n\n\n
– dziennik podr\u00f3\u017cy \u2013 w przypadku transportu zwierz\u0105t domowych nieparzystokopytnych innych ni\u017c zarejestrowane nieparzystokopytne, byd\u0142a, owiec, k\u00f3z i \u015bwi\u0144 pomi\u0119dzy pa\u0144stwami cz\u0142onkowskimi UE oraz pomi\u0119dzy pa\u0144stwami cz\u0142onkowskimi i krajami trzecimi.<\/p>\n\n\n\n
Dokument wystawiony przez przewo\u017anika powinien zawiera\u0107 nast\u0119puj\u0105ce informacje:<\/p>\n\n\n\n
– pochodzenie zwierz\u0105t i ich w\u0142a\u015bciciela;<\/p>\n\n\n\n
– miejsce wyjazdu;<\/p>\n\n\n\n
– dat\u0119 i czas wyjazdu;<\/p>\n\n\n\n
– przewidziane miejsca przeznaczenia;<\/p>\n\n\n\n
– przewidywany czas trwania przewozu.<\/p>\n\n\n\n
Personel zajmuj\u0105cy si\u0119 zwierz\u0119tami w trakcie przewozu powinien posiada\u0107 odpowiednie wyszkolenie i kompetencje, a przede wszystkim wykonywa\u0107 swoje obowi\u0105zki bez stosowania przemocy. Niepisan\u0105 zasad\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c, \u017ce za zwierz\u0119 zdolne do podr\u00f3\u017cy uznaje si\u0119 te, kt\u00f3re jest w stanie samodzielnie wej\u015b\u0107 na \u015brodek transportu. \u015arodki transportu oraz urz\u0105dzenia do za\u0142adunku i wy\u0142adunku, wykorzystywane do przewozu zwierz\u0105t, powinny by\u0107 do tego specjalnie przeznaczone, odpowiednio skonstruowane i utrzymywane, a ich spos\u00f3b dzia\u0142ania powinien zapobiega\u0107 zranieniu i cierpieniu zwierz\u0105t. Poni\u017cej przedstawiono podstawowe wymogi dotycz\u0105ce \u015brodk\u00f3w transportu wykorzystywanych do przewozu zwierz\u0105t:<\/p>\n\n\n\n
– szkielet nadwozia powinien by\u0107 wykonany z kszta\u0142townik\u00f3w stalowych;<\/p>\n\n\n\n
– nadwozie powinno by\u0107 wyposa\u017cone w r\u0119cznie sterowany system blokuj\u0105co-zabezpieczaj\u0105cy;<\/p>\n\n\n\n
– sterowany si\u0142ownikami hydrauliczny dach, kt\u00f3ry mo\u017ce podnosi\u0107 si\u0119 o 40 cm;<\/p>\n\n\n\n
– trap tylnej cz\u0119\u015bci nadwozia powinien by\u0107 wyposa\u017cony w boczne bariery o wysoko\u015bci 0,8 m<\/p>\n\n\n\n
i drzwi;<\/p>\n\n\n\n
– przestrze\u0144 \u0142adunkowa powinna by\u0107 podzielona na sektory;<\/p>\n\n\n\n
– \u015bcianki dzia\u0142owe powinny by\u0107 ruchome;<\/p>\n\n\n\n
– wewn\u0119trzny uk\u0142ad drzwi powinien umo\u017cliwia\u0107 zamykanie poszczeg\u00f3lnych pok\u0142ad\u00f3w transportowych;<\/p>\n\n\n\n
– nadwozie powinno umo\u017cliwia\u0107 wyciek nieczysto\u015bci poza pojazd i wyciek z wy\u017cszych pok\u0142ad\u00f3w na ni\u017csze.<\/p>\n\n\n\n
Jako transport w celach komercyjnych zwierz\u0105t kr\u0119gowych uznaje si\u0119 transport zwi\u0105zany z wymian\u0105 pieni\u0119dzy, towar\u00f3w i us\u0142ug, a tak\u017ce transport, kt\u00f3ry bezpo\u015brednio lub po\u015brednio ma na celu osi\u0105gni\u0119cie korzy\u015bci finansowych. Zgodnie z rozporz\u0105dzeniem Rady (WE) NR 1\/2005 przewoz\u00f3w komercyjnych zwierz\u0105t na terytorium Unii Europejskiej mog\u0105 dokonywa\u0107 jedynie przewo\u017anicy posiadaj\u0105cy zezwolenie. Przyk\u0142adami takiego transportu s\u0105:<\/p>\n\n\n\n
– przew\u00f3z do rze\u017ani, na targi, do miejsc gromadzenia zwierz\u0105t, gospodarstw, punkt\u00f3w skupu i punkt\u00f3w kopulacyjnych;<\/p>\n\n\n\n
– przew\u00f3z na wystawy, pokazy, konkursy;<\/p>\n\n\n\n
– przew\u00f3z zwierz\u0105t wy\u0142apywanych na podstawie np. 11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o ochronie zwierz\u0105t do schronisk dla bezdomnych zwierz\u0105t;<\/p>\n\n\n\n
– przew\u00f3z do ogrod\u00f3w zoologicznych;<\/p>\n\n\n\n
– przew\u00f3z zwierz\u0105t przeznaczonych do do\u015bwiadcze\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Przypadki, w kt\u00f3rych zezwolenie przewo\u017anika nie jest wymagane:<\/p>\n\n\n\n
– gdy przew\u00f3z zwierz\u0105t nie jest zwi\u0105zany z prowadzon\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105, np.: przew\u00f3z w\u0142asnego konia, w\u0142asnym \u015brodkiem transportu w celach rekreacyjnych;<\/p>\n\n\n\n
– gdy transport zwierz\u0119cia odbywa si\u0119 z polecenia lekarza weterynarii bezpo\u015brednio do lub z gabinet\u00f3w lub klinik weterynaryjnych;<\/p>\n\n\n\n
– przew\u00f3z na maksymaln\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 65 km (od miejsca wyjazdu do miejsca przeznaczenia);<\/p>\n\n\n\n
– przew\u00f3z dokonywany przez rolnik\u00f3w wykorzystuj\u0105cych pojazdy rolnicze lub nale\u017c\u0105ce do nich \u015brodki transportu, w przypadku, gdy warunki geograficzne wymagaj\u0105 transportu w celu sezonowego wypasu zwierz\u0105t;<\/p>\n\n\n\n
– przew\u00f3z dokonywany przez rolnik\u00f3w wykorzystuj\u0105cych pojazdy rolnicze lub nale\u017c\u0105ce do nich \u015brodki transportu na odleg\u0142o\u015b\u0107 mniejsz\u0105 ni\u017c 50 km od ich gospodarstwa.<\/p>\n\n\n\n
Rejestr przewo\u017anik\u00f3w, kt\u00f3rzy na podstawie przepis\u00f3w unijnych posiadaj\u0105 pozwolenie na transport zwierz\u0105t, wraz z wykazem zatwierdzonych punkt\u00f3w kontroli, szczeg\u00f3\u0142owa instrukcja G\u0142\u00f3wnego Lekarza Weterynarii w sprawie zatwierdzania i kontroli przewo\u017anik\u00f3w oraz \u015brodk\u00f3w transportu wykorzystywanych do transportu zwierz\u0105t, wykaz najcz\u0119stszych narusze\u0144 i inne dokumenty zwi\u0105zane z prawid\u0142owym transportem zwierz\u0105t znajduj\u0105 si\u0119 na stronie internetowej G\u0142\u00f3wnego Inspektoratu Weterynaryjnego, w zak\u0142adce \u201eNadz\u00f3r Weterynaryjny\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Martyna Zieli\u0144ska-Tadych, KPODR<\/p>\n\n\n\n
Fot. pixabay.com
Opracowano na podstawie:
Rozporz\u0105dzenia Rady (WE) NR 1\/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierz\u0105t podczas transportu i zwi\u0105zanych z tym dzia\u0142a\u0144 i zmieniaj\u0105cej dyrektywy 64\/432\/EWG i 93\/119\/WE oraz rozporz\u0105dzenia (WE) nr 1255\/97.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dobrostan zwierz\u0119cia okre\u015bla stan jego zdrowia zar\u00f3wno fizycznego, jak i psychicznego, osi\u0105gany w pe\u0142nej harmonii organizmu przy spe\u0142nieniu okre\u015blonych warunk\u00f3w<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4578,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[17,28,20,30,34],"tags":[],"class_list":["post-4576","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-drob","category-inne-zwierzeta","category-kozy-i-owce","category-trzoda-chlewna","category-wazne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4576","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4576"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4576\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4581,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4576\/revisions\/4581"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4578"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4576"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4576"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4576"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}