{"id":449,"date":"2020-04-15T13:50:56","date_gmt":"2020-04-15T11:50:56","guid":{"rendered":"http:\/\/test2.kpodr.pl\/?p=449"},"modified":"2020-05-12T15:03:58","modified_gmt":"2020-05-12T13:03:58","slug":"jak-uzyskac-dobra-kiszonke-z-kukurydzy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2020\/04\/15\/jak-uzyskac-dobra-kiszonke-z-kukurydzy\/","title":{"rendered":"Jak uzyska\u0107 dobr\u0105 kiszonk\u0119 z kukurydzy"},"content":{"rendered":"\n<p>Jedn\u0105 z najbardziej wydajnych ro\u015blin pastewnych, uprawianych w polnie g\u0142\u00f3wnym jest kukurydza, przez \u017cywieniowc\u00f3w nazywana \u201eKr\u00f3low\u0105 Pasz\u201d. Atutem kukurydzy jest niew\u0105tpliwie du\u017ca koncentracja energii. Dobra kiszonka z kukurydzy, wychodzi na przeciw cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105cym u kr\u00f3w mlecznych deficytom energetycznym. &nbsp;Kiszonka z ca\u0142ych ro\u015blin kukurydzy w przypadku byd\u0142a mo\u017ce stanowi\u0107 60% s.m. ca\u0142ej dawki. Krowa zjada wtedy oko\u0142o 40 kg \u015bwie\u017cej kiszonki. Skarmianie tak du\u017cej ilo\u015bci tej paszy mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 z jednej strony na wysok\u0105 wydajno\u015b\u0107 i zdrowotno\u015b\u0107 zwierz\u0105t, z drugiej za\u015b mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 wielu chor\u00f3b i braku wydajno\u015bci.<br>Warto\u015b\u0107 kukurydzy zale\u017cy od uprawy polowej, nawo\u017cenia, pogody, gleby i w\u0142a\u015bciwego doboru odmiany. Je\u015bli ju\u017c uprawimy pi\u0119kn\u0105 i warto\u015bciow\u0105 kukurydz\u0119 ponosz\u0105c na ten cel du\u017co czasu, pracy i nak\u0142ad\u00f3w finansowych to powinni\u015bmy do\u0142o\u017cy\u0107 stara\u0144 by przy zbiorze tych ro\u015blin i ich magazynowaniu i dystrybucji ponie\u015b\u0107 jak najmniej strat.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Termin zbioru<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Najwa\u017cniejszym parametrem, kt\u00f3ry decyduje o terminie zbioru kukurydzy jest zawarto\u015b\u0107 suchej masy w ca\u0142ej ro\u015blinie. Prawid\u0142owa zawarto\u015b\u0107 s.m. zakiszanych ro\u015blin powinna mie\u015bci\u0107 si\u0119 w zakresie 32-35%. W kolbach jej poziom powinien wynosi\u0107 ok. 50-55%, w \u0142odygach 21-22%. Przy takim procencie s.m. zazwyczaj ziarniak jest ju\u017c dobrze wype\u0142niony skrobi\u0105, a materia\u0142 kiszonkowy da si\u0119 jeszcze dobrze ubi\u0107. Do szacowania zawarto\u015bci suchej masy w kukurydzy mo\u017cna skorzysta\u0107 z dw\u00f3ch metod. Pierwsza metoda mniej precyzyjna, ale za to szybka i nie wymagaj\u0105c\u0105 \u017cadnego sprz\u0119tu polega na okre\u015bleniu miejsca wyst\u0119powania linii mlecznej ziarniak\u00f3w kukurydzy. Do oceny prze\u0142amujemy kilka reprezentatywnych kolb w po\u0142owie ich d\u0142ugo\u015bci i obserwujemy ziarniaki kt\u00f3re umiejscowione s\u0105 na spodzie ich g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci (Fot. 1.). Optymalny termin zbioru jest wtedy, gdy linia mleczna znajduje si\u0119 pomi\u0119dzy&nbsp;<sup>1<\/sup>\/<sub>2<\/sub>&nbsp;a&nbsp;<sup>2<\/sup>\/<sub>3<\/sub>&nbsp;ziarniaka patrz\u0105c od strony zewn\u0119trznej kolby (Rys. 1., Tab. 1) .<\/p>\n\n\n\n<p>Fot. 1. Kolba kukurydzy zerwana 3 wrze\u015bnia 2013 r. z okolic Radziejowa<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/test2.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Przepoowiona-kolba-kukurydzy.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-453\" width=\"381\" height=\"244\" srcset=\"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Przepoowiona-kolba-kukurydzy.jpg 376w, https:\/\/technologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Przepoowiona-kolba-kukurydzy-300x192.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 381px) 100vw, 381px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Rys. 1. Dojrzewaj\u0105ce ziarniaki kukurydzy<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/test2.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Dojrzewajce-ziarniaki-.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-452\" width=\"380\" height=\"132\" srcset=\"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Dojrzewajce-ziarniaki-.jpg 328w, https:\/\/technologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Dojrzewajce-ziarniaki--300x104.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 380px) 100vw, 380px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"733\" height=\"525\" src=\"http:\/\/test2.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kukurydza.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-451\" srcset=\"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kukurydza.png 733w, https:\/\/technologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kukurydza-300x215.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 733px) 100vw, 733px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Drugi znacznie dok\u0142adniejszy i coraz cz\u0119\u015bciej praktykowany spos\u00f3b pomiaru zawarto\u015bci suchej masy polega na wykorzystaniu kuchenki mikrofalowej, wagi, szklanki wody i kalkulatora (fot. 2). W tej metodzie pomiary s.m. rozpoczyna si\u0119 w fazie woskowej ziarna. Linia mleczna w tej fazie dopiero zaczyna si\u0119 pojawia\u0107. Do badania wybiera si\u0119 tu kilka reprezentatywnych ca\u0142ych ro\u015blin kukurydzy z r\u00f3\u017cnych miejsc pola. Wybrane ro\u015bliny tnie si\u0119 za pomoc\u0105 no\u017ca, sekatora lub innych urz\u0105dze\u0144 rozdrabniaj\u0105cych. Po dok\u0142adnym wymieszaniu poci\u0119tych kawa\u0142k\u00f3w odwa\u017ca si\u0119 100 g porcj\u0119 \u015bwie\u017cej zielonki. Tak przygotowan\u0105 pr\u00f3b\u0119 suszymy w kuchence mikrofalowej. Pierwszy raz pr\u00f3b\u0119 suszymy oko\u0142o trzy minuty. Po skorzystaniu z mikrofali pr\u00f3bk\u0119 wa\u017cymy, mieszamy i ponownie suszymy. Pomi\u0119dzy mieszaniem i wa\u017ceniem mieszamy nasz\u0105 porcj\u0119 ro\u015blin w celu ich r\u00f3wnomiernego wysuszenia. Za drugim razem suszymy nasz\u0105 zielonk\u0119 ju\u017c tylko 2 minuty. Po suszeniu powtarzamy wa\u017cenie, mieszanie po czym ponownie wk\u0142adamy nasze ro\u015bliny do mikrofali tym razem na 1 minut\u0119. Przed trzecim suszeniem w mikrofal\u00f3wce umieszczamy dodatkowo szklank\u0119 wype\u0142nion\u0105 do \u00be obj\u0119to\u015bci wod\u0105. Szklanka z wod\u0105 zabezpiecza nas przed samozap\u0142onem suszonego materia\u0142u. Czynno\u015bci zwi\u0105zane z suszeniem, mieszaniem i wa\u017ceniem&nbsp; powtarzamy do tego momentu a\u017c waga pr\u00f3by naszych ro\u015blin nie ulegnie zmianie przez trzy kolejne razy. Uzyskany wynik np. 30 g oznacza to \u017ce zawarto\u015b\u0107 suchej masy naszej zielonki wynosi 30%. Je\u015bli ju\u017c znamy zawarto\u015b\u0107 suchej masy mo\u017cemy z wyprzedzeniem obliczy\u0107 dzie\u0144 zbioru naszej kukurydzy. Termin zbioru ustala si\u0119 uwzgl\u0119dniaj\u0105c oznaczon\u0105 i planowan\u0105 zawarto\u015b\u0107 suchej masy bior\u0105c jednocze\u015bnie pod uwag\u0119 to, \u017ce codziennie zawarto\u015b\u0107 suchej masy wzrasta o 0,5 \u2013 0,75% (0,5 \u2013 pogoda pochmurna, 0,75 \u2013 pogoda s\u0142oneczna ).<\/p>\n\n\n\n<p>Czasami kukurydz\u0119 mo\u017cna skosi\u0107 szybciej, to znaczy poni\u017cej 30% s.m.. Przypadki takie mog\u0105 mie\u0107 miejsce, kiedy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>maszyna do zbioru nie poradzi sobie z twardym ziarniakiem (wytarte wa\u0142ki),<\/li><li>gdy zakiszanie odbywa si\u0119 w pryzmach, w kt\u00f3rych ubicie materia\u0142u suchszego by\u0142oby trudne,<\/li><li>ko\u0144cz\u0105 si\u0119 zapasy kiszonki,<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Koszenie kukurydzy o zbyt ma\u0142ym procencie suchej masy prowadzi do:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>mniejszej zawarto\u015bci skrobi (pasza mniej energetyczna),<\/li><li>nadmiernego zakwaszenia kiszonki (wi\u0119cej kwasu octowego),<\/li><li>wyp\u0142ywania soku kiszonkowego.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>W celu unikni\u0119cia negatywnego wp\u0142ywu zbyt szybkiego zbioru zbyt wilgotnej sieczki a zw\u0142aszcza zapobiegania wyp\u0142ywania soku kiszonkowego bogatego w energi\u0119 niezb\u0119dny jest dodatek kt\u00f3ry wch\u0142onie i zatrzyma sok. W takiej sytuacji do zakiszanego materia\u0142u dobrze jest doda\u0107 5-15 % \u015bruty j\u0119czmiennej lub innej \u015bruty zbo\u017cowej (dr Tomas Mitrik) takim dodatkiem jest r\u00f3wnie\u017c sieczka ze s\u0142omy lub otr\u0119by. W jakiej proporcji wymiesza\u0107 poszczeg\u00f3lne sk\u0142adniki kiszonki okre\u015bla ni\u017cej przedstawiony wz\u00f3r tzw. kwadrat Pearsona:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/test2.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Pearson-1024x495.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-450\" width=\"611\" height=\"295\" srcset=\"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Pearson-1024x495.jpg 1024w, https:\/\/technologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Pearson-300x145.jpg 300w, https:\/\/technologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Pearson-768x371.jpg 768w, https:\/\/technologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Pearson.jpg 1088w\" sizes=\"auto, (max-width: 611px) 100vw, 611px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Liczb\u0119 porcji pierwszego sk\u0142adnika (D) obliczamy wg wzoru D=A-C<\/p>\n\n\n\n<p>Liczb\u0119 porcji drugiego sk\u0142adnika (E) obliczamy wg wzoru B (E=C-B)<\/p>\n\n\n\n<p>Procentow\u0105 zawarto\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych sk\u0142adnik\u00f3w w mieszance obliczamy nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n<p>Procentowy udzia\u0142 pierwszego sk\u0142adnika= (D\/D+E)*100<\/p>\n\n\n\n<p>Procentowy udzia\u0142 drugiego sk\u0142adnika= (E\/D+E)*100<\/p>\n\n\n\n<p>Op\u00f3\u017anienie terminu zbioru, wp\u0142ywa na:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>zmniejszenia strawno\u015bci w\u0142\u00f3kna i skrobi,<\/li><li>utrudnienia w dobrym rozdrobnieniu ziarniak\u00f3w,<\/li><li>utrudnienia w dobrym ubiciu pryzmy,<\/li><li>wzrostu zagro\u017cenia wyst\u0105pienia grzyb\u00f3w w kiszonce (mykotoksyny).<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Z r\u00f3\u017cnych przyczyn dochodzi do zakiszania zielonki zawieraj\u0105cej powy\u017cej 40% suchej masy. Przy braku wody nast\u0119puje zahamowanie rozwoju bakterii. W takim przypadku warto do kiszonki doda\u0107 wody. Ile doda\u0107 wody mo\u017cna obliczy\u0107 z wy\u017cej przedstawionego kwadratu Pearsona. Np. gdy zielonka zawiera 45% suchej masy, to dla docelowej warto\u015bci 35% suchej masy do ka\u017cdej tony zielonki nale\u017ca\u0142oby doda\u0107 286 litr\u00f3w wody.<\/p>\n\n\n\n<p>Czasami termin zbioru mo\u017ce by\u0107 przy\u015bpieszony ze wzgl\u0119du na przymrozek. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107 \u017ce je\u017celi zwi\u0119dn\u0105 jedynie ko\u0144ce li\u015bci, b\u0105d\u017a niekt\u00f3re li\u015bcie rozw\u00f3j nie zosta\u0142 jeszcze ca\u0142kiem zatrzymany. Dopiero gdy kukurydza przemarznie ca\u0142kowicie zbiera si\u0119 j\u0105 natychmiast&nbsp; po rozmarzni\u0119ciu.<\/p>\n\n\n\n<p>fot. 2 Sprz\u0119t do pomiaru suchej masy zielonki lub TMR-u<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.technologia.kpodr.pl\/images\/Bydlo\/mleczne\/Sprzt%20do%20pomiaru%20suchej%20masy%20zielonki%20czy%20te%20TMRu.JPG\" alt=\"\" width=\"578\" height=\"330\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Wysoko\u015b\u0107 ci\u0119cia zielonki<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wysoko\u015b\u0107 ci\u0119cia uzale\u017cniona jest od wielu czynnik\u00f3w. Docelowo aby zwi\u0119kszy\u0107 udzia\u0142 kolb, zmniejszy\u0107 udzia\u0142 zdrewnia\u0142ych cz\u0119\u015bci kukurydzy i jednocze\u015bnie zminimalizowa\u0107 ilo\u015b\u0107 chorobotw\u00f3rczych grzyb\u00f3w optymalna wysoko\u015b\u0107 koszenia to 20-30 cm. Dla kukurydzy niedojrza\u0142ej czy te\u017c odmian w kt\u00f3rych drewnienie przebiega wolniej koszenie mo\u017cna obni\u017cy\u0107 do 15-20 cm. W przypadku gdy z jakichkolwiek przyczyn sp\u00f3\u017anili\u015bmy si\u0119 z koszeniem kukurydzy w\u00f3wczas wysoko\u015b\u0107 koszenia warto podnie\u015b\u0107 do 40 cm (max 60).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rozdrobnienie zielonki<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 naukowc\u00f3w i praktyk\u00f3w zaleca aby sieczka z kukurydzy mia\u0142a d\u0142ugo\u015b\u0107 cz\u0105stek od 6 do 30 mm (\u015brednio 10 mm). D\u0142ugo\u015b\u0107 jest istotnie uzale\u017cniona od zawarto\u015bci suchej masy zakiszanej zielonki. Je\u015bli sucha masa zielonki jest mniejsza ni\u017c 30% preferuje si\u0119 d\u0142u\u017csze cz\u0105stki. W przypadku kiedy sucha masa jest wi\u0119ksza ni\u017c 35% zaleca si\u0119 w celu lepszego ubicia cz\u0105stki wielko\u015bci mniejszej ni\u017c 9 mm. Nale\u017cy jednocze\u015bnie powiedzie\u0107 \u017ce ka\u017cdy ziarniak powinien by\u0107 zgnieciony, lub w przypadku kiedy jego zawarto\u015b\u0107 suchej masy jest wi\u0119ksza ni\u017c 70% ze\u015brutowany. Wg testu firmy Pioneer je\u015bli w litrowym kubku zielonki znajdziemy 1-2 ca\u0142ych lub po\u0142\u00f3wek ziarniak\u00f3w, to oznacza, \u017ce nale\u017cy poprawi\u0107 urz\u0105dzenie zgniataj\u0105ce. Regu\u0142a ta dotyczy zw\u0142aszcza p\u00f3\u017aniejszego terminu zbioru. Do oceny d\u0142ugo\u015bci cz\u0105stek poci\u0119tej zielonki wykorzystuje si\u0119 sita opatentowane na uniwersytecie Penn State (Tab.2., Fot.3). Na drobniejsze poci\u0119cie (g\u00f3rne sito 3%) mo\u017cna sobie pozwoli\u0107 gdy kiszonka jest cz\u0119\u015bci\u0105 TMR-u. D\u0142u\u017csze cz\u0105stki (g\u00f3rne sito 8%) zalecone s\u0105 gdy kiszonka z kukurydzy jest podawana osobno.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><br>Tab.2. W\u0142a\u015bciwa struktura fizyczna zielonki z kukurydzy<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td><strong>Sito<\/strong><\/td><td><strong>\u015arednica oczek (cm)<\/strong><\/td><td><strong>D\u0142ugo\u015b\u0107 cz\u0105stek (cm)<\/strong><\/td><td><strong>Procentowy udzia\u0142 (%)<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>G\u00f3rne<\/td><td>1,9<\/td><td>&gt;1,9<\/td><td>3-8<\/td><\/tr><tr><td>\u015arodkowe<\/td><td>0,8<\/td><td>0,8-1,9<\/td><td>45-65<\/td><\/tr><tr><td>Dolne<\/td><td>0,1<\/td><td>0,2-0,8<\/td><td>30-40<\/td><\/tr><tr><td>Taca<\/td><td>&#8211;<\/td><td>&lt;0,2<\/td><td>&lt;5<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>Fot. 3. Sita Penn State<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.technologia.kpodr.pl\/images\/Bydlo\/mleczne\/Sita%20Penn%20State.JPG\" alt=\"\" width=\"586\" height=\"273\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Formowanie pryzmy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Od pocz\u0105tku nape\u0142niania pryzmy do jej okrycia foli\u0105 maksymalnie mo\u017ce up\u0142yn\u0105\u0107 trzy dni. Oczywi\u015bcie im mniej czasu tym lepiej dla procesu zakiszania. Je\u015bli pryzma kiszonkowa nape\u0142niana jest kilka dni, to codziennie na noc powinna by\u0107 ona okrywana foli\u0105. Takie post\u0119powanie chroni przed dostaniem si\u0119 deszczu do pryzmy i nadmiernego jej napowietrzenia. Podstawow\u0105 spraw\u0105 przy formowaniu pryzmy jest staranne ugniecenie ka\u017cdej warstwy rozsypanego w zbiorniku surowca. Grubo\u015b\u0107 jednej warstwy powinna mie\u015bci\u0107 si\u0119 w wide\u0142kach 15-20 cm. Tak\u0105 warstw\u0119 nale\u017cy ugniata\u0107 wielokrotnym przejazdem doci\u0105\u017conego ci\u0105gnika lub innego pojazdu. W celu dobrego ubicia liczy si\u0119 liczba przejazd\u00f3w oraz ci\u0119\u017car przypadaj\u0105cy na jednostk\u0119 powierzchni. Aby zwi\u0119kszy\u0107 nacisk ci\u0105gnika przypadaj\u0105cy na jednostk\u0119 powierzchni nale\u017cy dopompowa\u0107 maksymalnie jego ko\u0142a i obci\u0105\u017cy\u0107 go wszystkim co tylko jest mo\u017cliwe i bezpieczne. Dobrym i coraz bardziej rozpowszechnionym wynalazkiem s\u0105 walce ugniataj\u0105ce w kt\u00f3rych cz\u0119\u015bci\u0105 robocz\u0105 s\u0105 m.in. ko\u0142a poci\u0105gowe. Je\u015bli u\u0142o\u017cymy warstw\u0119 30 i wi\u0119cej centymetrow\u0105 rozdrobnionej zielonki z kukurydzy to cho\u0107by\u015bmy mieli najci\u0119\u017cszy sprz\u0119t do ubijania, to ta kiszonka b\u0119dzie \u017ale ubita. W przypadku z\u0142ego ubicia w kiszonce powstaj\u0105 miejsca w kt\u00f3rych magazynuje si\u0119 powietrze. Takie miejsca po pewnym okresie magazynowania staj\u0105 si\u0119 siedliskiem grzyb\u00f3w i mykotoksyn. Po dobrym ubiciu \u015brednia masa obj\u0119to\u015bciowa kiszonki powinna mie\u0107 650-700 kg\/m<sup>3&nbsp;<\/sup>a poziom suchej masy jest wi\u0119kszy ni\u017c 225 kg\/m<sup>3<\/sup>. Dobr\u0105 praktyk\u0105 jest ubijanie ostatniej warstwy przez co najmniej godzin\u0119 od jej po\u0142o\u017cenia. Tak przygotowan\u0105 pryzm\u0119 okrywa si\u0119 foli\u0105 kiszonkarsk\u0105 wykonan\u0105 z polietylenu o grubo\u015bci 0,20 mm lub dwoma warstwami folii, gdzie &nbsp;pierwsz\u0105 warstw\u0119 powinna stanowi\u0107 cienka folia o grubo\u015bci ok. 0,04 mm, bezpo\u015brednio zakrywaj\u0105ca zakiszany materia\u0142 , a drug\u0105 folia gruba (0,1 \u20130,2 mm), spe\u0142niaj\u0105ca zadanie ochronne. Spotyka si\u0119 r\u00f3wnie\u017c folie trzywarstwowe. Do zabezpieczenia pryzmy przed gryzoniami i ptactwem folie mo\u017cna przykry\u0107 siatk\u0105 ochronn\u0105. Folie do przykrywania silos\u00f3w i pryzm wyst\u0119puj\u0105 w r\u00f3\u017cnych kolorach. Kolory ciemne u\u017cywa si\u0119 do zabezpieczenia pryzmy por\u0105 jesienno-zimow\u0105. Kolory jasne bardziej odbijaj\u0105 promienie s\u0142oneczne dlatego warto je stosowa\u0107 w przypadku sporz\u0105dzania kiszonek w wysokiej temperaturze otoczenia. Jasny kolor b\u0119dzie te\u017c dobrym rozwi\u0105zaniem dla kiszonek przeznaczonych do skarmiania latem nast\u0119pnego roku. Do lepszego doci\u0105\u017cenia folii i ostatnich warstw pryzm\u0119 okrywa si\u0119 m.in. kostkami s\u0142omy, oponami, warstw\u0105 piachu czy te\u017c workami nape\u0142nionymi piaskiem lub \u017cwirem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jaka wielko\u015b\u0107 pryzmy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Aby ustali\u0107 wielko\u015b\u0107 pryzmy nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 aby nie by\u0142a ona zbyt szeroka. Przy ustalaniu kszta\u0142tu pryzmy kiszonkowej dobrze jest wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 wzgl\u0119dy organizacyjne oraz dobry stosunek powierzchni do obj\u0119to\u015bci. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c wcze\u015bniej wymienione za\u0142o\u017cenia zaleca si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce wymiary:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; szeroko\u015b\u0107 szczytu pryzmy 4 &#8211; 6 m<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; wysoko\u015b\u0107 pryzmy 1,2-1,8 m,<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; szeroko\u015b\u0107 podstawy pryzmy&nbsp; 14 &#8211; 18 m,<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; nachylenie \u015bcian bocznych pryzmy w proporcji 1 m wysoko\u015bci na 3 m szeroko\u015bci,<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; d\u0142ugo\u015b\u0107 pryzmy zale\u017cna jest od zapotrzebowania na kiszonk\u0119 w danym gospodarstwie.<\/p>\n\n\n\n<p>Przy uwzgl\u0119dnianiu szeroko\u015bci pryzmy, silosu dobrze jest r\u00f3wnie\u017c uwzgl\u0119dni\u0107 zapotrzebowanie na dzienne pobranie kiszonki. Idealnie jest kiedy codziennie z czo\u0142a pryzmy wycina si\u0119 15 cm warstw\u0119 kiszonki. Wyci\u0119cie takiej warstwy zabezpiecza kiszonk\u0119 przed wyst\u0105pieniem wt\u00f3rnej fermentacji. Je\u015bli g\u0119sto\u015b\u0107 suchej masy kiszonki jest mniejsza ni\u017c 225kg\/m<sup>3<\/sup>&nbsp;nale\u017cy zwi\u0119kszy\u0107 wycinan\u0105 warstw\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Z dodatkiem czy bez?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Niezmiernie trudno uzyska\u0107 rzeteln\u0105 informacj\u0119 na ten temat. Z bada\u0144 wielu naukowc\u00f3w wnika \u017ce kukurydza dobrze si\u0119 zakisza bez dodatk\u00f3w. Kiszonka z kukurydzy bez dodatk\u00f3w zrobiona zgodnie ze sztuk\u0105 zawiera du\u017co kwasu mlekowego (ok. 75%) odpowiedzialnego za jako\u015b\u0107 i smakowito\u015b\u0107 tej paszy, odpowiednio mniej kwasu octowego (ok. 25%) oraz znikome ilo\u015bci kwasu mas\u0142owego (max 2%). Taka kiszonka jako\u015bciowo nie ust\u0119puje w niczym kiszonce z dodatkiem bakterii czy te\u017c konserwant\u00f3w chemicznych. Niestety taka kiszonka pomimo tego \u017ce jest najbardziej smakowita nie jest stabilna tlenowo. Podczas magazynowania takiej kiszonki g\u00f3rna jej cz\u0119\u015b\u0107 i boki szybciej ulegaj\u0105 wt\u00f3rnej fermentacji wywo\u0142anej przez mikroorganizmy tlenowe (dro\u017cd\u017ce) w zwi\u0105zku z czym mamy w tym przypadku wi\u0119cej strat. Otwarta \u015bciana kiszonki bez dodatk\u00f3w konserwuj\u0105cych szybko si\u0119 zagrzewa i traci bezpowrotnie du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych. W zwi\u0105zku z powy\u017cszym i w nawi\u0105zaniu do prac badawczych i do\u015bwiadcze\u0144 m. in. prof. W. Nowaka czy dr Z. Lacha ekonomicznie uzasadnione jest stosowanie inokulant\u00f3w bakteryjnych. Na pryzm\u0119 kt\u00f3r\u0105 b\u0119dziemy skarmia\u0107 letem warto stosowa\u0107 mieszank\u0119 bakterii: bakterie fermentacji mlekowej: Enterococcus faecium, Lactobacillus plantarum oraz bakterie hetoro-fermentatywne takie jak: Lactobacillus buchneri czy Lactobacillus brevis. &nbsp;Bakterie Lactobacillus buchnerii produkuj\u0105&nbsp;<strong>glikol propylenowy i kwas octowy&nbsp;<\/strong>kt\u00f3re maj\u0105 dzia\u0142aniesilnie grzybobujcze i dro\u017cd\u017cobujcze. Dodatkowo glikol propylenowy opr\u00f3cz w\u0142a\u015bciwo\u015bci konserwuj\u0105cych jest dodatkiem energetycznym.<br>Do zabezpieczenia g\u00f3rnej warstwy kiszonki, kt\u00f3ra standardowo jest mniej ubita od warstw ni\u017cej po\u0142o\u017conych, dobrym rozwi\u0105zaniem jest polanie wierzchniej warstwy roztworem mieszaniny kwas\u00f3w (octowy, propionowy, mr\u00f3wkowy) lub\/i roztworem benzoesanu sodu (na 1 ton\u0119 kiszonki rozpuszcza si\u0119 0,4 kg benzoesanu w 1-2 litrach wody).<\/p>\n\n\n\n<p>Podsumowuj\u0105c ten punkt mo\u017cna przytoczy\u0107 wynik badania dotycz\u0105cego stosowania inokulant\u00f3w bakteryjnych przy zakiszaniu kukurydzy przeprowadzonego w OHZ Osi\u0119ciny przez, dr Z. Lacha. Krowy zjadaj\u0105c kiszonk\u0119 z inokulantami bakteryjnymi produkuj\u0105 przez pierwsze 60 dni laktacji \u015brednio o dwa litry mleka wi\u0119cej ni\u017c krowy kt\u00f3re dostaj\u0105 kiszonk\u0119 bez inokulant\u00f3w. Niemniej jak sam Doktor podkre\u015bla: \u201enajpierw technologia a potem inokulant\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Krokodylem czy wycinark\u0105<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bardzo szybko mo\u017cemy zmarnowa\u0107 warto\u015bciow\u0105 kiszonk\u0119 zdobyt\u0105 w pocie czo\u0142a przez nieumiej\u0119tne wybieranie jej z pryzmy. Do wybierania kiszonki nale\u017cy u\u017cywa\u0107 takich maszyn kt\u00f3re po wyci\u0119ciu porcji tworz\u0105 p\u0142ask\u0105 \u015bcian\u0119 pryzmy. P\u0142aska \u015bciana zabezpiecza pryzm\u0119 przed wt\u00f3rn\u0105 fermentacj\u0105 i co za tym idzie niepotrzebn\u0105 utrat\u0105 sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><br>Stanis\u0142aw Pater,<br>KPODR w Minikowie<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jedn\u0105 z najbardziej wydajnych ro\u015blin pastewnych, uprawianych w polnie g\u0142\u00f3wnym jest kukurydza, przez \u017cywieniowc\u00f3w nazywana \u201eKr\u00f3low\u0105 Pasz\u201d. Atutem kukurydzy jest<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1402,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[24,29],"tags":[],"class_list":["post-449","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bydlo-mleczne","category-zywienie-zwierzat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/449","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=449"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/449\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2108,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/449\/revisions\/2108"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1402"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=449"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=449"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=449"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}