{"id":4328,"date":"2022-06-06T09:11:46","date_gmt":"2022-06-06T07:11:46","guid":{"rendered":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/?p=4328"},"modified":"2022-06-06T09:21:58","modified_gmt":"2022-06-06T07:21:58","slug":"czym-chronic-warzywa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2022\/06\/06\/czym-chronic-warzywa\/","title":{"rendered":"Czym chroni\u0107 warzywa?"},"content":{"rendered":"\n

Przypominam producentom, \u017ce w bie\u017c\u0105cym sezonie b\u0119dzie mniej zarejestrowanych \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin, ze wzgl\u0119du na zmiany w rejestracji produkt\u00f3w do ochrony warzyw. Co roku z listy znika kilka substancji, kt\u00f3re w znakomitej wi\u0119kszo\u015bci nie s\u0105 zast\u0119powane innymi. Na ich miejsce w programach ochrony ro\u015blin niestety nie pojawiaj\u0105 si\u0119 inne produkty chemiczne, ani nawet biologiczne, bardziej przyjazne \u015brodowisku.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cz\u0119sto producenci zadaj\u0105 pytanie \u2013 z jakiego wzgl\u0119du z programu wypada dana substancja aktywna? Ot\u00f3\u017c, z rozm\u00f3w z firmami chemicznymi wynika, \u017ce zmienia si\u0119 prawo dotycz\u0105ce pozosta\u0142o\u015bci po \u015brodkach ochrony ro\u015blin, profile toksykologiczne, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 substancji jest ju\u017c stara i mo\u017ce nie przej\u015b\u0107 nowych ostrzejszych norm. Z tego wzgl\u0119du producenci nie staj\u0105 w obronie konkretnych substancji aktywnych. Nieraz te\u017c jest to przyczyna prozaiczna. A\u017ceby obroni\u0107 substancj\u0119 trzeba w\u0142o\u017cy\u0107 du\u017co pieni\u0119dzy w nowy proces rejestracji, a na rynku jest wiele generyk\u00f3w, kt\u00f3re sprzedawane s\u0105 taniej i niestety koszty si\u0119 nie wr\u00f3c\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Tak wi\u0119c, w bie\u017c\u0105cym sezonie nie b\u0119dzie ju\u017c mankozebu, a wraz z nim wielu fungicyd\u00f3w, kt\u00f3re doskonale chroni\u0142y warzywa przed chorobami grzybowymi. Czysty mankozeb r\u00f3wnie\u017c mia\u0142 zastosowanie w ochronie wielu gatunk\u00f3w warzyw jako substancja zapobiegaj\u0105ca infekcjom chor\u00f3b. Z tego wzgl\u0119du b\u0119dzie mniej substancji aktywnych w ochronie, mi\u0119dzy innymi pomidor\u00f3w, og\u00f3rk\u00f3w i cebuli przed chorobami grzybowymi, takimi jak: zaraza ziemniaka, m\u0105czniak rzekomy, alternariozy i Stemphylium. Je\u017celi chodzi o ostatni\u0105 jednostk\u0119 chorobow\u0105, to nie b\u0119dzie mo\u017cliwo\u015bci ochrony przed infekcj\u0105, czyli zapobiegania. Pozostaj\u0105 jednak na rynku produkty doskonale chroni\u0105ce ro\u015bliny cebuli, ale ich zastosowanie jest znacznie dro\u017csze.  Niewielka ilo\u015b\u0107 substancji aktywnych, zw\u0142aszcza tych dzia\u0142aj\u0105cych systemicznie uniemo\u017cliwi rotacj\u0119 wymagan\u0105 przez integrowan\u0105 ochron\u0119, co mo\u017ce w konsekwencji po kilku latach spowodowa\u0107 uodpornienie patogen\u00f3w na te produkty.<\/p>\n\n\n\n

Ze wzgl\u0119du na wycofanie mankozebu z rynku zniknie r\u00f3wnie\u017c jedyny produkt do zwalczania m\u0105czniaka na warzywach kapustnych, stosowany w produkcji rozsady. Zawiera\u0142 on bowiem metalaksyl dzia\u0142aj\u0105cy systemicznie i chroni\u0105cy przed m\u0105czniakiem ro\u015bliny kalafiora i broku\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Z programu znika r\u00f3wnie\u017c substancja aktywna wykorzystywana w ochronie cebuli przed chwastami o nazwie bromoksynil. Substancja ta skutecznie zwalcza\u0142a wyst\u0119puj\u0105ce w ostatnich latach bardzo powszechnie chwasty, np. starca zwyczajnego, marun\u0119, rumianki, psiank\u0119 czarn\u0105, samosiewy rzepaku i inne chwasty kapustne. By\u0142a to substancja nalistna, a wi\u0119c dzia\u0142aj\u0105ca bez wzgl\u0119du na przebieg pogody. Je\u017celi tylko wymienione chwasty wykie\u0142kowa\u0142y, nawet je\u017celi gleba by\u0142a sucha, co uniemo\u017cliwia\u0142o zastosowanie substancji doglebowych, to i tak chwasty by\u0142y doskonale niszczone. Jedynym ograniczeniem by\u0142a faza rozwojowa cebuli. Im starsze ro\u015bliny, tym by\u0142o wi\u0119cej objaw\u00f3w fitotoksyczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

W ostatnich kilku latach z rejestru wypad\u0142o r\u00f3wnie\u017c kilka insektycyd\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y do\u015b\u0107 du\u017ce znaczenie w ochronie warzyw, ale wed\u0142ug producent\u00f3w do\u015b\u0107 nisk\u0105 cen\u0119. By\u0142 to przede wszystkim chloropiryfos, kt\u00f3ry nale\u017ca\u0142 do grupy fosforoorganik\u00f3w. Substancja aktywna do\u015b\u0107 stara, ale dzia\u0142aj\u0105ca totalnie, niszcz\u0105ca szkodniki i organizmy po\u017cyteczne bytuj\u0105ce na plantacjach warzyw i ro\u015blin rolniczych. Niestety do\u015b\u0107 d\u0142ugi okres karencji, bo 21 dni powodowa\u0142, \u017ce nieumiej\u0119tnie stosowana pozostawia\u0142a znaczne ilo\u015bci resztek w towarze przeznaczonym do sprzeda\u017cy. Ju\u017c na kilka lat przed wycofaniem du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 zak\u0142ad\u00f3w przetw\u00f3rczych wprowadza\u0142a zakaz stosowania produkt\u00f3w zawieraj\u0105cych chloropiryfos. <\/p>\n\n\n\n

Inne substancje aktywne znikaj\u0105ce z rynku to insektycydy z grupy neonikotynoid\u00f3w. Na szcz\u0119\u015bcie w uprawie warzyw, mo\u017ce nie wszystkich, ale jeszcze mo\u017cna poradzi\u0107 sobie z ochron\u0105 przed szkodnikami. Nowe produkty wprowadzane na rynek s\u0105 skuteczne i bezpieczne dla \u015brodowiska, ale niestety do\u015b\u0107 drogie. Istotne jest umiej\u0119tne zastosowanie danego produktu. Nie wszyscy czytaj\u0105 etykiety, a ci kt\u00f3rzy przeczytali, nie zawsze rozumiej\u0105, co tam zosta\u0142o napisane. Rolnicy cz\u0119sto opieraj\u0105 si\u0119 na opowie\u015bciach innych producent\u00f3w lub sprzedawc\u00f3w w sklepach, co powoduje wiele b\u0142\u0119d\u00f3w, a w nast\u0119pstwie zbyt wolne czy te\u017c s\u0142abe dzia\u0142anie \u015brodk\u00f3w ochrony.  Nie wszystkie insektycydy zwalczaj\u0105 stadia doros\u0142e owad\u00f3w, a rolnicy nie wiedz\u0105c o tym stosuj\u0105 produkty licz\u0105c na dobre efekty. Nie znaj\u0105c biologii szkodnik\u00f3w nie wiedz\u0105, \u017ce najlepiej jest zwalcza\u0107 m\u0142ode stadia larwalne, aby przerwa\u0107 \u0142a\u0144cuch rozmno\u017ceniowy. Nast\u0119pna sprawa to szybko\u015b\u0107 dzia\u0142ania preparat\u00f3w. Rolnicy s\u0105 przyzwyczajeni, \u017ce produkt po zastosowaniu dzia\u0142a natychmiast. Niestety nowoczesna chemia nie ma takich mo\u017cliwo\u015bci, co nie oznacza, \u017ce szkodniki po spo\u017cyciu substancji aktywnej dalej \u017ceruj\u0105 aktywnie i powoduj\u0105 straty w plonie.<\/p>\n\n\n\n

Na rynku pojawia si\u0119 coraz wi\u0119cej produkt\u00f3w niechemicznych, pozwalaj\u0105cych na zwalczenie, odstraszenie czy te\u017c utrudnienie \u017cerowania szkodnik\u00f3w, ale musz\u0105 by\u0107 zastosowane profilaktycznie, czyli przed pojawieniem si\u0119 szkodnik\u00f3w czy te\u017c innych patogen\u00f3w na ro\u015blinach. Zastosowanie ich, gdy na ro\u015blinach \u017ceruj\u0105 szkodniki lub gdy dosz\u0142o do infekcji grzybami czy te\u017c bakteriami, niestety przyniesie tylko straty gospodarcze. Produkty biologiczne, o kt\u00f3rych pisz\u0119 s\u0105 bardzo dobre, ale trzeba wiedzie\u0107, kiedy je zastosowa\u0107 i na jakie problemy mog\u0105 pom\u00f3c. W przypadku insektycyd\u00f3w s\u0105 to produkty odstraszaj\u0105ce, kt\u00f3re na naszym rynku goszcz\u0105 od kilkunstu lat. Ma\u0142a popularno\u015b\u0107 tych produkt\u00f3w \u015bwiadczy o tym, \u017ce dzia\u0142anie jest zbyt kr\u00f3tkie w stosunku do oczekiwa\u0144, a cena zbyt wysoka w stosunku do mo\u017cliwych rozwi\u0105za\u0144 chemicznych. Inne produkty, kt\u00f3re stwarzaj\u0105 niezbyt korzystne warunki do zasiedlania plantacji i do \u017cerowania przez larwy musz\u0105 by\u0107 stosowane zapobiegawczo, czyli znacznie wcze\u015bniej, ni\u017c pojawi\u0105 si\u0119 na plantacji szkodniki czy te\u017c choroby. Niestety producenci nie s\u0105 sk\u0142onni do wydawania pieni\u0119dzy na ochron\u0119, gdy nie widz\u0105 problemu. Na rynku pojawi\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c produkty, kt\u00f3re potrafi\u0105 unieruchomi\u0107 owady doros\u0142e niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w szkodnik\u00f3w, ale nikt nie t\u0142umaczy producentom, \u017ce szkodz\u0105 one tylko tym, kt\u00f3re zosta\u0142y opryskane, a te kt\u00f3re przylecia\u0142y na plantacj\u0119 p\u00f3\u017aniej musz\u0105 by\u0107 opryskane ponownie, a koszty nie s\u0105 ma\u0142e. Ju\u017c kilka lat temu, kiedy pojawi\u0142y si\u0119 w ciep\u0142ych latach masowe naloty m\u0105czlik\u00f3w, m\u00f3wi\u0142em o prowadzeniu sygnalizacji i obowi\u0105zku wykonywania zabieg\u00f3w na danym obszarze w tym samym czasie. Oczywi\u015bcie nie wszyscy s\u0142uchaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi nadal b\u0119d\u0105 wycofywane nast\u0119pne substancje aktywne z programu ochrony warzyw mo\u017ce doj\u015b\u0107 do takich sytuacji, \u017ce w krajach europejskich nie b\u0119dzie mo\u017cna wyprodukowa\u0107 niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w ro\u015blin warzywnych, a sklepy chc\u0105c nimi handlowa\u0107 b\u0119d\u0105 sprowadza\u0107 je spoza Unii Europejskiej i nie b\u0119d\u0105 zwraca\u0107 uwagi na to, czym s\u0105 chronione i na pozosta\u0142o\u015bci tych substancji, kt\u00f3re na terenie Wsp\u00f3lnoty nie s\u0105 dopuszczone do obrotu.<\/p>\n\n\n\n

W zwi\u0105zku z tym nale\u017cy jak najszybciej wprowadza\u0107 rozwi\u0105zania biologiczne, \u017ceby usprawni\u0107 dzia\u0142anie produkt\u00f3w chemicznych i aby produkowa\u0107 bezpieczn\u0105 \u017cywno\u015b\u0107 w naszym kraju. Oczywi\u015bcie wprowadzanie to jedno, a bezstronne doradztwo technologiczne to drugie. Bez fachowej si\u0142y wsparcia ze strony doradc\u00f3w mo\u017ce by\u0107 trudno takie rozwi\u0105zania wprowadzi\u0107 do praktyki.<\/p>\n\n\n\n

Tekst i fot. Piotr Borczy\u0144ski, KPODR<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Plantacja pomidor\u00f3w zachwaszczona psiank\u0105<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wyrwany starzec potrafi wyda\u0107 nasiona<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Sto\u017cki wzrostu og\u00f3rka uszkodzone przez zmieniki. Brak zarejestrowanych insektycyd\u00f3w podczas zbioru.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Stemphylium na cebuli z dymki<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Plantacja pomidor\u00f3w zniszczona przez zaraz\u0119 ziemniaka<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przypominam producentom, \u017ce w bie\u017c\u0105cym sezonie b\u0119dzie mniej zarejestrowanych \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin, ze wzgl\u0119du na zmiany w rejestracji produkt\u00f3w do<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4333,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[31,34],"tags":[],"class_list":["post-4328","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-warzywa","category-wazne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4328","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4328"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4328\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4340,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4328\/revisions\/4340"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4333"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}