{"id":416,"date":"2020-04-15T11:59:28","date_gmt":"2020-04-15T09:59:28","guid":{"rendered":"http:\/\/test2.kpodr.pl\/?p=416"},"modified":"2020-05-12T14:35:35","modified_gmt":"2020-05-12T12:35:35","slug":"zywienie-bydla-opasowego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2020\/04\/15\/zywienie-bydla-opasowego\/","title":{"rendered":"\u017bywienie byd\u0142a opasowego"},"content":{"rendered":"\n

Efektywna produkcja wo\u0142owiny powinna by\u0107 oparta na racjonalnym \u017cywieniu byd\u0142a mi\u0119snego, dobrej genetyce i zabezpieczeniu zwierz\u0119tom w\u0142a\u015bciwych warunk\u00f3w utrzymania. Z po\u015br\u00f3d wszystkich koszt\u00f3w jakie musi ponie\u015b\u0107 hodowca byd\u0142a opasowego \u017cywienie stanowi ok. 60 %. Koszty zwi\u0105zane z \u017cywieniem zale\u017c\u0105 od intensywno\u015bci \u017cywienia. Utrzymanie zwierz\u0105t na pastwisku b\u0119dzie naturalnie ta\u0144sze od \u017cywienia zwierz\u0105t w bukaciarni.
Je\u015bli chcemy by nasze zwierz\u0119ta wyros\u0142y jak najszybciej to musimy uwzgl\u0119dni\u0107 to jakie maj\u0105 one zdolno\u015bci do wzrostu oraz zapotrzebowanie pokarmowe kt\u00f3re b\u0119dzie dostosowane do tych zdolno\u015bci. Je\u015bli ju\u017c znamy zapotrzebowanie na sk\u0142adniki pokarmowe przyst\u0119pujemy do u\u0142o\u017cenia dawek pokarmowych w oparciu o pasze jakie s\u0105 dost\u0119pne w gospodarstwie. Po zadaniu zbilansowanej dawki pozostaje nam kontrolowanie przyrost\u00f3w masy cia\u0142a. Je\u015bli przyrosty nie s\u0105 zadowalaj\u0105ce robimy korekt\u0119 dawki, podajemy w\u0142a\u015bciw\u0105 dawk\u0119. Czynno\u015bci te wykonujemy a\u017c do osi\u0105gni\u0119cia po\u017c\u0105danej masy cia\u0142a i w\u00f3wczas mo\u017cemy liczy\u0107 na to \u017ce osi\u0105gniemy sukces. Ta recepta jest prosta ale nie do ko\u0144ca. Sprawy oczywiste w teorii w praktyce ju\u017c nie s\u0105 a\u017c tak oczywiste.
Potencja\u0142 wzrostu opasanych zwierz\u0105t<\/strong> zale\u017cy od rasy, genetyki, wieku i p\u0142ci. <\/p>\n\n\n\n

Wielko\u015b\u0107 przyrost\u00f3w dobowych u buhaj\u00f3w wg systemu INRA zale\u017cy w g\u0142\u00f3wnej mierze od wczesno\u015bci dojrzewania danej rasy.
Buhaje ras p\u00f3\u017ano dojrzewaj\u0105cych<\/strong> do 24 m-cy (du\u017cego kalibru) takie jak, Charolaise, Belgian Blue, rosn\u0105 d\u0142u\u017cej i szybciej. W przedziale wagowym od 350 do 500 kg mog\u0105 spokojnie przyrasta\u0107 1800 g\/d, zaleca si\u0119 aby \u015brednio w ci\u0105gu ca\u0142ego opasu przyrasta\u0142y na poziomie 1400 g\/d i by\u0142y przeznaczone do uboju przy masie 750 kg.<\/p>\n\n\n\n


Buhaje mi\u0119sne ras \u015brednio wcze\u015bnie dojrzewaj\u0105cych<\/strong> t.j. (Limousine, Salers) oraz buhaje ze stad kr\u00f3w mlecznych (Montbeliarde, Charolaise x polski HF, rasa czarno-bia\u0142a, Simental) przeznacza si\u0119 do uboju po osi\u0105gni\u0119ciu wagi  ok. 650 kg. Maksymalne przyrosty u tej grupy zwierz\u0105t osi\u0105ga si\u0119 w wadze mi\u0119dzy 300 a 400 kg i s\u0105 one na poziomie 1600 g\/d. \u015aredni zak\u0142adany przyrost w okresie ca\u0142ego opasu powinien by\u0107 na poziomie 1,3 kg.
Buhaje wczesno dojrzewaj\u0105ce<\/strong> pochodz\u0105ce ze stad mlecznych (polski HF, polska czerwona) przeznacza si\u0119 do uboju po osi\u0105gni\u0119ciu masy cia\u0142a 650 kg. Maksymalne przyrosty u tych zwierz\u0105t mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 do masy cia\u0142a 400 kg, kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 one na poziomie 1500 g\/d. \u015aredni zalecany przyrost u tych buhaj\u00f3w to 1200 g\/d.<\/p>\n\n\n\n

Wolce kastruje si\u0119 do 6 miesi\u0105ca \u017cycia. Utrzymanie wolc\u00f3w jest korzystne m.in. z takich wzgl\u0119d\u00f3w jak to, \u017ce s\u0105 one \u0142agodniejsze i mo\u017cna je utrzymywa\u0107 razem z ja\u0142owicami. W ostatnim czasie wyst\u0119puje coraz wi\u0119ksze zainteresowanie zak\u0142ad\u00f3w mi\u0119snych tym rodzajem \u017cywca.
Wolce kt\u00f3re na dzie\u0144 dzisiejszy w Polsce nale\u017c\u0105 do rzadko\u015bci dzieli si\u0119 wg systemu \u017cywieniowego INRA ze wzgl\u0119du na intensywno\u015b\u0107 wzrostu na dwie grupy.
Wolce pochodz\u0105ce ze stad kr\u00f3w mi\u0119snych<\/strong> (rasy Charolaise i innych ras mi\u0119snych p\u00f3\u017ano dojrzewaj\u0105cych) mog\u0105 \u015brednio przyrasta\u0107 oko\u0142o 1100g\/d.
Wolce pochodz\u0105ce ze stad kr\u00f3w mlecznych <\/strong>mog\u0105 \u015brednio przyrasta\u0107 oko\u0142o 1000 g\/d.<\/p>\n\n\n\n

W przypadku ja\u0142owic ras mi\u0119snych utrzymywanych z przeznaczeniem na mi\u0119so za cel mo\u017cna przyj\u0105\u0107 \u015brednie przyrosty dobowe 1000 g\/d. Dla ja\u0142owic ras mlecznych ten cel mo\u017cna obni\u017cy\u0107 do 900 g\/d.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli znamy potencja\u0142 produkcyjny powinni\u015bmy do\u0142o\u017cy\u0107 stara\u0144 aby m\u00f3g\u0142 si\u0119 on zrealizowa\u0107 w rzeczywisto\u015bci. Aby tak si\u0119 sta\u0142o powinni\u015bmy u\u0142o\u017cy\u0107 dawk\u0119 pokarmow\u0105 opart\u0105 g\u0142\u00f3wnie na paszy produkowanej w gospodarstwie oraz na niezb\u0119dnych dodatkach pochodz\u0105cych z zakupu. Aby dobrze u\u0142o\u017cy\u0107 dawk\u0119 pokarmow\u0105 najlepiej skorzysta\u0107 z pomocy doradc\u00f3w \u017cywieniowych kt\u00f3rzy posiadaj\u0105 programy do uk\u0142adania dawek pokarmowych i do\u015bwiadczenie w bran\u017cy. Aby doradca dobrze obliczy\u0142 dawk\u0119 pokarmow\u0105 powinien mie\u0107 wyniki analizy pasz obj\u0119to\u015bciowych produkowanych w gospodarstwie. Bez zrobienia analizy tych pasz dawka jest orientacyjna i na jej podstawie nie da rady uzyska\u0107 najlepszych rezultat\u00f3w w \u017cywieniu opas\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Zasady obowi\u0105zuj\u0105ce w \u017cywieniu prze\u017cuwaczy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Podstaw\u0105 w \u017cywieniu byd\u0142a jest woda. Sta\u0142y dost\u0119p do wody dla byd\u0142a jest wymagany prawnie ale przede wszystkim decyduje o prawid\u0142owym wzro\u015bcie i rozwoju byd\u0142a opasowego. Zwierz\u0119ta kt\u00f3re maj\u0105 dost\u0119p do wody od pierwszych dni swojego \u017cycia rosn\u0105 zdecydowanie szybciej ni\u017c te kt\u00f3re maj\u0105 do niej dost\u0119p ograniczony. Woda nie tylko odpowiada za prawid\u0142owe funkcjonowanie organizmu ale w przypadku zwierz\u0105t posiadaj\u0105cych \u017cwacz umo\u017cliwia zr\u00f3wnowa\u017cony wzrost mikroorganizm\u00f3w \u017cwacza. A to przecie\u017c one s\u0105 odpowiedzialne za trawienie pasz kt\u00f3re dostaj\u0105 si\u0119 do \u017cwacza.<\/p>\n\n\n\n

Idealnie by by\u0142o gdyby byd\u0142o otrzymywa\u0142o przez okres swojego \u017cycia dawk\u0119 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z tych samych sk\u0142adnik\u00f3w. Dzi\u0119ki temu sk\u0142ad gatunkowy mikroorganizm\u00f3w w \u017cwaczu umo\u017cliwia\u0142by trawienie paszy na najwy\u017cszym poziomie. Do\u015b\u0107 cz\u0119sto jednak w \u017cyciu zdarza si\u0119 \u017ce sk\u0142adniki paszy zmieniaj\u0105 si\u0119. W\u00f3wczas nowy sk\u0142adnik dawki wprowadzamy i zwi\u0119kszamy stopniowo. Mikroorganizmy \u017cwacza nabieraj\u0105 zdolno\u015bci do trawienia nowej paszy przez oko\u0142o trzy tygodnie.<\/p>\n\n\n\n

Do efektywnego wzrostu mikroorganizm\u00f3w w \u017cwaczu niezb\u0119dne jest podawanie w jednym czasie zar\u00f3wno cukr\u00f3w (energii) jak i bia\u0142ka, w\u0142\u00f3kna, witamin i minera\u0142\u00f3w. To zapotrzebowanie najbardziej jest spe\u0142nione kiedy prze\u017cuwacz otrzymuje jednolit\u0105 pasz\u0119 wymieszan\u0105 ze wszystkich sk\u0142adnik\u00f3w (TMR) podawan\u0105 do woli. Nie ka\u017cdy hodowca ma w\u00f3z paszowy i w\u00f3wczas nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o ni\u017cej wymienionych zasadach:<\/p>\n\n\n\n

  1. W\u0142a\u015bciwa kolejno\u015b\u0107 zadawania pasz: na pierwszy rzut powinna i\u015b\u0107 pasza w\u0142\u00f3knista np. s\u0142oma, siano, lub sianokiszonka, potem kukurydza i na koniec pasza tre\u015bciwa z dodatkami mineralno witaminowymi i innymi. Mo\u017cna zrobi\u0107 \u017ce pasza w\u0142\u00f3knista b\u0119dzie podawana na ko\u0144cu ale w takim wypadku powinna by\u0107 zadana w takiej ilo\u015bci aby pozosta\u0142y niedojady do czasu kiedy zadajemy nast\u0119pn\u0105 porcje paszy.<\/li>
  2. W przypadku gdy pasz\u0119 podajemy dwukrotnie w ci\u0105gu dnia to jej sk\u0142ad i kolejno\u015b\u0107 zadawania powinny by\u0107 takie same. Np. sianokiszonka, kiszonka, \u015bruta rano i to samo powinno by\u0107 zadane wieczorem<\/li>
  3. Jednorazowo nie mo\u017cna przekracza\u0107 podawania 1,5 kg \u015bruty. Jest to uzasadnione tym \u017ce po podaniu wi\u0119kszych dawek pasz tre\u015bciwych nast\u0119puje nadmierna produkcja kwasu propionowego, mas\u0142owego i mlekowego kt\u00f3re to prowadz\u0105 do zakwaszenia \u015brodowiska \u017cwacza. Po nadmiernym zakwaszeniu \u017cwacza zwierze opr\u00f3cz tego \u017ce traci apetyt i mniej je to r\u00f3wnie\u017c jest nara\u017cone na inne skutki uboczne kwasicy (np. stany zapalne b\u0142ony \u015bluzowej \u017cwacza, ochwat itp).<\/li>
  4. Wa\u017cna jest punktualno\u015b\u0107 zadawania pasz. Je\u015bli podajemy pasz\u0119 na dwa razy to odst\u0119py czasowe powinny by\u0107 r\u00f3wne.<\/li>
  5. Stosowa\u0107 dodatki buforuj\u0105ce pH p\u0142ynu \u017cwacza, kt\u00f3re przeciwdzia\u0142aj\u0105 gromadzeniu si\u0119 kwasu mlekowego w p\u0142ynie \u017cwacza (np. kwa\u015bny w\u0119glan sodu tj. soda oczyszczona 1-1,5% dawki)<\/li><\/ol>\n\n\n\n

    Do osi\u0105gni\u0119cia prawid\u0142owego wzrostu i rozwoju zwierz\u0105t i ich mikroflory \u017cwacza niezb\u0119dny jest dodatek mineralno-witaminowy. Je\u015bli zwierz\u0119ta korzystaj\u0105 z pastwiska to ich zapotrzebowanie na minera\u0142y i witaminy jest niewielkie. W przypadku stosowania pasz konserwowanych, zw\u0142aszcza kiszonki z kukurydzy dodatek tych sk\u0142adnik\u00f3w powinien wzrosn\u0105\u0107. Og\u00f3lnie nale\u017cy przyj\u0105\u0107 \u017ce pasze konserwowane posiadaj\u0105 niedostateczn\u0105 ilo\u015b\u0107 witamin i minera\u0142\u00f3w w stosunku do zapotrzebowania szybko rosn\u0105cego byd\u0142a. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 firm produkuj\u0105cych preparaty mineralno witaminowe zaleca podawanie tych dodatk\u00f3w w ilo\u015bci od 100 do 200 g na dob\u0119.<\/p>\n\n\n\n

    Przyk\u0142ad \u017cywienia ciel\u0105t<\/strong>
    Schemat \u017cywienia ciel\u0105t w pierwszych trzech miesi\u0105cach \u017cycia (Grodzki i wsp., 2010)<\/p>\n\n\n\n

    Wiek ciel\u0119cia tyg.<\/td>Preparat mlekozast\u0119pczy (1)<\/td>Starter granulowany<\/td>Siano<\/td>Dobrej jako\u015bci kiszonka z kukurydzy<\/td>Woda<\/td><\/tr>
    1-5 dzie\u0144<\/td>Siara i mleko przej\u015bciowe<\/td>–<\/td>–<\/td>–<\/td>0,5<\/td><\/tr>
    6-14 dzie\u0144<\/td>7-8<\/td>0,1<\/td>–<\/td>–<\/td>0,5<\/td><\/tr>
    3<\/td>7-8<\/td>0,1-0,2<\/td>–<\/td>–<\/td>1<\/td><\/tr>
    4<\/td>6-7<\/td>0,2-0,3<\/td>–<\/td>–<\/td>2<\/td><\/tr>
    5<\/td>6-7<\/td>0,3-0,4<\/td>–<\/td>–<\/td>3<\/td><\/tr>
    6<\/td>5-6<\/td>0,4-0,5<\/td>–<\/td>–<\/td>4<\/td><\/tr>
    7<\/td>4-5<\/td>0,6-0,7<\/td>–<\/td>–<\/td>5<\/td><\/tr>
    8<\/td>3-4<\/td>0,7-0,8<\/td>–<\/td>–<\/td>6<\/td><\/tr>
    9<\/td>2-3<\/td>0,9-1,0<\/td>–<\/td>0,5<\/td>8<\/td><\/tr>
    10<\/td>–<\/td>1,5<\/td>–<\/td>0,5<\/td>9<\/td><\/tr>
    11<\/td>–<\/td>2,0<\/td>0,5<\/td>1,0<\/td>10<\/td><\/tr>
    12<\/td>–<\/td>2,5<\/td>0,5<\/td>2,0<\/td>12<\/td><\/tr>
    13<\/td>–<\/td>2,5<\/td>0,5<\/td>3,0<\/td>12<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

    Przy \u017cywieniu ciel\u0105t na starcie najwa\u017cniejsze jest podanie jak najszybciej (do 2 godzin) jak najwi\u0119cej (4 litr\u00f3w \u2013 2 + 1 + 1) jak najlepszej jako\u015bciowo siary. Szybkie podanie odpowiedniej jako\u015bci siary wp\u0142ywa na zdrowie ciel\u0105t ale r\u00f3wnie\u017c przyczynia si\u0119 do lepszego rozwoju \u017co\u0142\u0105dka i jelit u ciel\u0105t kt\u00f3re decyduj\u0105 o efektywno\u015bci trawienia podczas ca\u0142ego \u017cycia zwierz\u0119cia. Podany wy\u017cej przyk\u0142ad \u017cywienia przedstawia spos\u00f3b \u017cywienia bez siana. Pierwsz\u0105 pasz\u0105 zaraz po siarze jest mleko to ono u m\u0142odych ciel\u0105t jest najlepiej przyswajalne i dzi\u0119ki niemu mo\u017cemy osi\u0105gn\u0105\u0107 dobre przyrosty zw\u0142aszcza w pierwszych dw\u00f3ch miesi\u0105cach \u017cycia. Z powodzeniem mo\u017cna dawa\u0107 mleko lub preparat mleko zast\u0119pczy w ilo\u015bci 8 \u2013 10. Mleko bezpo\u015brednio od krowy jest najlepsz\u0105 pasz\u0105 jakie ciel\u0119ta mog\u0105 otrzyma\u0107. W mleku jednak\u017ce brakuje witamin i minera\u0142\u00f3w dlatego powinni\u015bmy w tym okresie je doda\u0107. Mleko ma te\u017c t\u0105 wad\u0119 \u017ce szybko si\u0119 psuje dlatego te\u017c coraz wi\u0119cej hodowc\u00f3w zakwasza mleko roztworem kwasu mr\u00f3wkowego. Cz\u0119\u015b\u0107 hodowc\u00f3w mleko pasteryzuje. Preparat mlekozast\u0119pczy z powodzeniem mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 mleko nie mniej nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 \u017ce nie powinien on w swoim sk\u0142adzie zawiera\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w pochodzenia ro\u015blinnego, zw\u0142aszcza podczas odpajania w pierwszym miesi\u0105cu \u017cycia. Drugim komponentem dawki kt\u00f3ry wp\u0142ywa na intensywno\u015b\u0107 wzrostu w tym okresie to pasza tre\u015bciwa w formie musli lub granlatu. Pasza tre\u015bciwa i produkowany z niej w \u017cwaczu kwas propionowy przy\u015bpiesza wzrost i rozw\u00f3j \u017cwacza m\u0142odego organizmu. Siano hamuje rozw\u00f3j \u017cwacza poprzez to \u017ce zapycha \u017cwacz i tym samym zabiera miejsce na pasz\u0119 tre\u015bciw\u0105. Siano mo\u017ce by\u0107 podawane ju\u017c od drugiego tygodnia ale najlepiej w formie 2 cm sieczki dodanej do musli. Odpajanie mlekiem mo\u017cemy zako\u0144czy\u0107 je\u015bli ciel\u0119ta zjadaj\u0105 co najmniej 1 paszy tre\u015bciwej przez trzy kolejne dni. W pierwszym okresie \u017cycia ciel\u0119ta maj\u0105 du\u017ce zapotrzebowanie  na bia\u0142ko dlatego w paszy tre\u015bciwej powinno by\u0107 go 20 -25% w suchej masie.<\/p>\n\n\n\n

    \u017bywienie ciel\u0105t przy mamce.
    Przy mamce je\u015bli to jest mo\u017cliwe powinno si\u0119 dopilnowa\u0107 aby ciel\u0119 jak najszybciej podesz\u0142o do matki i wypi\u0142o pierwsz\u0105 porcje siary. Opr\u00f3cz mleka ciel\u0119ta przebywaj\u0105ce z mamkami powinny mie\u0107 dost\u0119p do wysokobia\u0142kowych pasz tre\u015bciwych dost\u0119pnych w specjalnych pa\u015bnikach. Pa\u015bniki s\u0105 tak skonstruowane \u017ce do paszy maj\u0105 dost\u0119p tylko ciel\u0119ta. Ilo\u015b\u0107 zadawanej paszy tre\u015bciwej wzrasta wraz z wiekiem i jest zale\u017cna od tego jakie chcemy uzyska\u0107 przyrosty.<\/p>\n\n\n\n

    Przyk\u0142ad \u017cywienia buhaj\u00f3w rasy HF<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Miesi\u0105ce<\/td>Waga<\/td>Kiszonka z kukurydzy*<\/td>S\u0142oma<\/td>Pasza tre\u015bciwa<\/td>Przyrosty<\/td><\/tr>
    6<\/td>220<\/td>8<\/td>1<\/td>2,4<\/td>1200<\/td><\/tr>
    8<\/td>292<\/td>11<\/td>1<\/td>2,5<\/td>1300<\/td><\/tr>
    10<\/td>371<\/td>14<\/td>1<\/td>2,5<\/td>1300<\/td><\/tr>
    12<\/td>450<\/td>16,5<\/td>1<\/td>2,5<\/td>1300<\/td><\/tr>
    14<\/td>530<\/td>19<\/td>1<\/td>2,5<\/td>1200<\/td><\/tr>
    16<\/td>596<\/td>19,5<\/td>1<\/td>2,5<\/td>1000<\/td><\/tr>
    18<\/td>651<\/td>22,5<\/td>1<\/td>2,5<\/td>800<\/td><\/tr>
    20<\/td>700<\/td>24<\/td>1<\/td>2,5<\/td>800<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

    * Kiszonki, Kukurydza, Kr\u00f3tko ci\u0119te, bez konserw., normalne warunki wzrostu, 35% SM, dobrze ukolb.<\/p>\n\n\n\n

    Sk\u0142ad paszy tre\u015bciwej<\/p>\n\n\n\n

    30.00 % Zbo\u017ca, J\u0119czmie\u0144<\/td><\/tr>
    14.00 % \u017byto<\/td><\/tr>
    50.00 %  \u015aruta rzepakowa poekstrakcyjna<\/td><\/tr>
    2.00 %  Kreda pastewna<\/td><\/tr>
     4.00 % Preparat mineralno witaminowy<\/td><\/tr>
    1.00 % Dro\u017cd\u017ce  saccharomyces cerevisiae \u2013 \u017cywe kultury<\/td><\/tr>
    1.00 % Zwi\u0105zki buforuj\u0105ce, NaHCO3 – Kwa\u015bny w\u0119glan sodu<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

    Podane dawki s\u0105 u\u0142o\u017cone w programie INRAtion 4.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"\/<\/figure><\/div>\n\n\n\n

    Bia\u0142ko w paszy
    <\/strong>Wysoki udzia\u0142 w dawce \u015bruty rzepakowej wynika z zapotrzebowania na bia\u0142ko i jego odpowiedni udzia\u0142 w stosunku do w\u0119glowodan\u00f3w w dawce. Cz\u0119\u015b\u0107 bia\u0142ka ro\u015blinnego (\u015bruty poekstrakcyjnej rzepakowej mo\u017cna zast\u0105pi\u0107 dodatkiem mocznika. Rozs\u0105dny dodatek mocznika na 1 sztuk\u0119 powy\u017cej 6 miesi\u0105ca \u017cycia to 50 g. Taki dodatek zast\u0119puje oko\u0142o 250 gram poekstrakcyjnej \u015bruty sojowej lub rzepakowej. Przy tej dawce po zastosowaniu mocznika mogliby\u015bmy obni\u017cy\u0107 udzia\u0142 \u015bruty poekstrakcyjnej rzepakowej do 35-40% w mieszance tre\u015bciwej. Ta\u0144szym pomys\u0142em na zapotrzebowanie bia\u0142kowe by\u0142by dodatek dobrej jako\u015bci sianokiszonki lub kiszonki z lucerny. Nie mniej przy braku dostatecznej ilo\u015bci ziemi w stosunku do posiadanych zwierz\u0105t uprawa kukurydzy jest najbardziej uzasadniona ekonomicznie. \u015aruta poekstrakcyjna rzepakowa mog\u0142a by by\u0107 zast\u0105piona poekstrakcyjn\u0105 \u015brut\u0105 sojow\u0105 lub \u015brut\u0105 z nasion innych ro\u015blin motylkowatych dost\u0119pnych w gospodarstwie i na rynku. Mo\u017cliwy udzia\u0142 ro\u015blin str\u0105czkowych w mieszance tre\u015bciwej wzrasta wraz z wiekiem byd\u0142a opasowego od 15 do 25%. Nadmierny udzia\u0142 nasion str\u0105czkowych w paszy tre\u015bciwej nie jest wskazany z uwagi na zawarto\u015b\u0107 substancji anty\u017cywieniowych, kt\u00f3re nadaj\u0105 paszy gorzki smak, obni\u017caj\u0105 strawno\u015b\u0107 i absorpcj\u0119 sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych, pogarszaj\u0105 ich przyswajalno\u015b\u0107 przez zwierz\u0119ta. W praktyce maksymalna dawka dobowa dla doros\u0142ego opasa to 1,5 kg.<\/p>\n\n\n\n

    \u015aruty zbo\u017cowe.<\/strong> Udzia\u0142 \u015brut zbo\u017cowych zale\u017cy od ilo\u015bci energii zawartej w paszach obj\u0119to\u015bciowych. Im gorszej jako\u015bci pasze obj\u0119to\u015bciowe tym powinien by\u0107 wi\u0119kszy udzia\u0142 pasz tre\u015bciwych. \u015aruty zbo\u017cowe z wyj\u0105tkiem kukurydzy rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 szybko w \u017cwaczu. Szybki rozpad \u015bruty zbo\u017cowej powoduje powstanie wi\u0119kszej ilo\u015bci kwasu propionowego oraz kwasu mlekowego kt\u00f3re obni\u017caj\u0105 pH \u017cwacza przez co stwarzaj\u0105 wi\u0119ksze nara\u017cenie na kwasic\u0119 \u017cwacza. Aby zmniejszy\u0107 toksyczno\u015b\u0107 nadmiernej ilo\u015bci \u015bruty zbo\u017cowej powinni\u015bmy stosowa\u0107 gniecione ziarno owsa, j\u0119czmienia, pszenicy i \u017cyta (wyj\u0105tkiem jest tu kukurydza kt\u00f3ra powinna by\u0107 \u015brutowana \u2013 skrobia suszonej kukurydzy trawi si\u0119 wolniej w por\u00f3wnaniu do pozosta\u0142ych zb\u00f3\u017c) Dodatkowo skrobia \u015brutowanego zbo\u017ca rozpada si\u0119 prawie w ca\u0142o\u015bci 90% w \u017cwaczu a skrobia kukurydzy tylko w 56% w \u017cwaczu (29% jelito cienkie, 15% jelito grube). Idealnie by by\u0142o r\u00f3wnie\u017c \u017ceby \u015bruta zbo\u017cowa by\u0142a podana razem z pasz\u0105 obj\u0119to\u015bciow\u0105 w postaci TMR. Je\u015bli nie posiadamy wozu paszowego w\u00f3wczas dobrym rozwi\u0105zaniem jest kilkukrotne w ci\u0105gu dnia podawanie \u015bruty zbo\u017cowej. Im wi\u0119cej porcji paszy tre\u015bciwej tym lepiej. Dodatkiem kt\u00f3ry stabilizuje pH \u017cwacza a tym samym zapewnia optymaln\u0105 fermentacj\u0119 w \u017cwaczu przy nadmiarze \u015bruty zbo\u017cowej oraz niedoborze strukturalnego w\u0142\u00f3kna s\u0105 \u017cywe kultury dro\u017cd\u017cy saccharomyces cerevisiae. Najwa\u017cniejsze zalety dro\u017cd\u017cy to trawienie kwasu mlekowego oraz poch\u0142anianie zb\u0119dnego tlenu kt\u00f3ry dosta\u0142 si\u0119 do \u017cwacza.<\/p>\n\n\n\n

    Substancje buforuj\u0105ce<\/strong>
    W przypadku podawania zbyt ma\u0142ej ilo\u015bci strukturalnego w\u0142\u00f3kna i jednoczesnym nadmiarze \u0142atwostrawnych w\u0119glowodan\u00f3w w dawce niezb\u0119dny jest udzia\u0142 substancji kt\u00f3re zmieniaj\u0105 pH w kierunku zasadowego. Przy spadku pH \u017cwacza poni\u017cej 6,0 bakterie celulolityczne kt\u00f3re trawi\u0105 w\u0142\u00f3kno przestaj\u0105 dzia\u0142a\u0107. Aby przywr\u00f3ci\u0107 te bakterie do normalnego funkcjonowania do paszy tre\u015bciwej mo\u017cemy doda\u0107 jedn\u0105 z kilku dost\u0119pnych na runku substancji buforuj\u0105cej:<\/p>\n\n\n\n

    • Kwa\u015bny w\u0119glan sodu 100-200 g na dob\u0119<\/li>
    • Tlenek magnezu 15-30 g na dob\u0119<\/li>
    • Zwapnione algi morskie 20-40 g na dob\u0119<\/li><\/ul>\n\n\n\n
      \"\"\/<\/figure><\/div>\n\n\n\n

      Stanis\u0142aw Pater, KPODR w Minikowie
      Zdj\u0119cia: Benedykt Kirszenstein i Stanis\u0142aw Pater<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Efektywna produkcja wo\u0142owiny powinna by\u0107 oparta na racjonalnym \u017cywieniu byd\u0142a mi\u0119snego, dobrej genetyce i zabezpieczeniu zwierz\u0119tom w\u0142a\u015bciwych warunk\u00f3w utrzymania. Z<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2730,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[23,29],"tags":[],"class_list":["post-416","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bydlo-miesne","category-zywienie-zwierzat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/416","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=416"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/416\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2731,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/416\/revisions\/2731"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2730"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=416"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=416"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=416"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}