{"id":4010,"date":"2021-10-11T10:54:49","date_gmt":"2021-10-11T08:54:49","guid":{"rendered":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/?p=4010"},"modified":"2021-10-11T12:00:30","modified_gmt":"2021-10-11T10:00:30","slug":"krowy-po-porodzie-potrzebuja-wsparcia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2021\/10\/11\/krowy-po-porodzie-potrzebuja-wsparcia\/","title":{"rendered":"Krowy po porodzie potrzebuj\u0105 wsparcia"},"content":{"rendered":"\n

Pierwszy dzie\u0144 okresu zasuszenia, to jednocze\u015bnie pocz\u0105tek pracy nad tym, by start naszych zwierz\u0105t w laktacj\u0119 po porodzie by\u0142 jak najlepszy. Szacuje si\u0119, \u017ce oko\u0142o 75% przypadk\u00f3w r\u00f3\u017cnych jednostek chorobowych u kr\u00f3w mlecznych ma miejsce w okresie oko\u0142oporodowym, b\u0105d\u017a ma swoj\u0105 genez\u0119 w tym czasie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Okres zasuszenia jest czasem, kiedy organizm zwierz\u0119cia przygotowuje si\u0119 do kolejnej laktacji. Czas regeneracji dla obci\u0105\u017conych laktacj\u0105 narz\u0105d\u00f3w, takich jak w\u0105troba, czy gruczo\u0142 mleczny, czas na odbudow\u0119 b\u0142ony \u015bluzowej \u017cwacza. Jest to te\u017c etap, kiedy p\u0142\u00f3d intensywnie rozwija si\u0119 somatycznie. Fundamentalnie wa\u017cn\u0105 spraw\u0105 jest to, by nasze zwierz\u0119 wesz\u0142o w okres zasuszenia w optymalnej kondycji. Doradcy \u017cywieniowi Polskiej Federacji Hodowc\u00f3w Byd\u0142a i Producent\u00f3w Mleka oceniaj\u0105 zwierz\u0119ta wed\u0142ug skali systemu BCS, dla kr\u00f3w zasuszonych nie powinien on przekracza\u0107 3,5 pkt. Zbyt mocno ot\u0142uszczone zwierz\u0119ta s\u0105 du\u017co bardziej nara\u017cone na wyst\u0119powanie chor\u00f3b metabolicznych po porodzie, co ilustruje poni\u017csza tabela (autorstwa Lothammera).<\/p>\n\n\n\n

Ryzyko wyst\u0105pienia niekt\u00f3rych ze schorze\u0144 jest dwukrotnie wi\u0119ksze u zwierz\u0105t o zbyt dobrej kondycji. Raport wynikowy RW11, kt\u00f3ry oferuje PFHBiPM swoim klientom, pozwala \u015bledzi\u0107 frekwencj\u0119 wyst\u0119powania schorze\u0144 metabolicznych.<\/p>\n\n\n\n

Standardowo okres zasuszenia trwa od 6 do 8 tygodni, w formule 5+3 lub 3+3, gdzie ostatnie trzy tygodnie zasuszenia to okres przej\u015bciowy, gdzie w zasadzie przygotowujemy zwierz\u0119 do porodu. Nieuzasadnione ekonomicznie jest wyd\u0142u\u017cenie tego okresu ponad 8 tygodni, z kolei nadmierne skracanie skutkuje potencjalnym podwy\u017cszeniem ilo\u015bci kom\u00f3rek somatycznych, ze wzgl\u0119du na zbyt kr\u00f3tki okres regeneracji tkanki gruczo\u0142owej wymienia. Pocz\u0105tkowy okres zasuszenia nazywany zasuszeniem w\u0142a\u015bciwym to okres \u017cywienia przede wszystkim paszami obj\u0119to\u015bciowymi, niemniej przy bilansowaniu dawki musimy pami\u0119ta\u0107, by zapewni\u0107 zwierz\u0119ciu ok. 12-14 kg suchej masy o zawarto\u015bci 12% bia\u0142ka og\u00f3lnego. Unikamy w tym okresie pasz o du\u017cej zawarto\u015bci potasu, takich jak wys\u0142odki buraczane, du\u017ce ilo\u015bci kiszonki z lucerny, ale tak\u017ce kiszonek z u\u017cytk\u00f3w zielonych intensywnie nawo\u017conych gnojowic\u0105 (azotyny!).<\/p>\n\n\n\n

Ostatnie trzy tygodnie ci\u0105\u017cy, to tzw. okres przej\u015bciowy. Jest to czas na przyzwyczajenie krowy do dawki, jak\u0105 b\u0119dzie pobiera\u0142a ju\u017c po porodzie. Koncentrujemy sk\u0142adniki pokarmowe w kilogramie suchej masy, poniewa\u017c w zwi\u0105zku ze wzrostem p\u0142odu (zwi\u0119kszona obj\u0119to\u015b\u0107 macicy i w\u00f3d p\u0142odowych) oraz zmianami hormonalnymi fizjologicznie nast\u0119puje obni\u017cenie apetytu i spadek pobrania paszy. Najwa\u017cniejszym celem dla hodowcy i doradcy \u017cywieniowego, jest sprawienie by spadek pobrania by\u0142 mo\u017cliwie jak najni\u017cszy. W okresie przej\u015bciowym w ramach profilaktyki hipokalcemii, powinno wprowadza\u0107 si\u0119 sole gorzkie do dawki, wprowadzamy te\u017c dodatek paszy tre\u015bciwej.<\/p>\n\n\n\n

Por\u00f3d \u2013 to moment, w kt\u00f3rym nad  krow\u0105 i jej przychodz\u0105cym na \u015bwiat cielakiem powinni\u015bmy si\u0119 szczeg\u00f3lnie pochyli\u0107. Warto przypomnie\u0107, by zapewni\u0107 w porod\u00f3wce such\u0105 i czyst\u0105 \u015bci\u00f3\u0142k\u0119, zadba\u0107 o higien\u0119 urz\u0105dze\u0144 wspomagaj\u0105cych przy porodzie, jak r\u00f3wnie\u017c r\u0105k os\u00f3b, kt\u00f3re por\u00f3d b\u0119d\u0105 przyjmowa\u0107. Przede wszystkim nale\u017cy zachowa\u0107 spok\u00f3j, nie przy\u015bpiesza\u0107 akcji porodowej, a w razie komplikacji skorzysta\u0107 z pomocy lekarza weterynarii.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsze tygodnie po porodzie, to okres kiedy produkcja mleka gwa\u0142townie wzrasta, co niestety nie \u0142\u0105czy si\u0119 z tak samo szybkim wzrostem pobrania suchej masy, kt\u00f3re na pocz\u0105tku laktacji kszta\u0142tuje si\u0119 na poziomie 16\u201318 kg. Dlatego najwa\u017cniejsz\u0105 kwesti\u0105 jest zapewnienie odpowiedniej koncentracji bia\u0142ka i energii w zadawanej dawce pokarmowej. Zawarto\u015b\u0107 bia\u0142ka w takiej dawce powinna wynosi\u0107 ok. 18% BO w suchej masie, z naciskiem na wysok\u0105 zawarto\u015b\u0107 bia\u0142ka trawionego jelitowo, a poziom energii powinien wynosi\u0107 ok. 1 JPM. Warto pami\u0119ta\u0107 o tym, by pozna\u0107 warto\u015b\u0107 pokarmow\u0105 w\u0142asnych kiszonek, np. w Laboratoriach Oceny Pasz PFHBiPM. Wiedza o tym, jakimi dysponujemy paszami obj\u0119to\u015bciowymi to podstawa do prawid\u0142owego bilansowania dawki, co w okresie oko\u0142oporodowym jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cne.<\/p>\n\n\n\n

Jest to te\u017c okres, gdzie stosujemy specjalistyczne dodatki paszowe, najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to no\u015bniki \u0142atwo dost\u0119pnej energii, chronionych aminokwas\u00f3w czy witamin, \u017cywych kultur dro\u017cd\u017cy. Decyzj\u0119 o ich stosowaniu nale\u017cy oprze\u0107 o analiz\u0119 ekonomicznej zasadno\u015bci ich stosowania, dobra\u0107 je pod k\u0105tem wyst\u0119puj\u0105cych w stadzie problem\u00f3w. Warto wspomnie\u0107, \u017ce programy stosowane przez doradc\u00f3w \u017cywieniowych PFHBiPM oferuj\u0105 rozbudowane mo\u017cliwo\u015bci analizowania dawki r\u00f3wnie\u017c pod tym k\u0105tem.<\/p>\n\n\n\n

Ketoza to najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105ca w okresie oko\u0142oporodowym choroba metaboliczna. Najgro\u017aniejsz\u0105 jej postaci\u0105 jest jej subkliniczna posta\u0107, kiedy nie zawsze mo\u017cemy jej fizyczne objawy zaobserwowa\u0107. Z pomoc\u0105 przychodz\u0105 tutaj raporty wynikowe RW 1 i RW 2, dostarczane obligatoryjnie po ka\u017cdym pr\u00f3bnym udoju. Podobne informacje, rozszerzone jednak o analiz\u0119 \u017cywienia w stadzie, znajduj\u0105 si\u0119 na raporcie RW11. Na podstawie ilo\u015bci cia\u0142 ketonowych w mleku,\u00a0w przypadku ich podwy\u017cszonego poziomu pojawia si\u0119 komunikat sygnalizuj\u0105cy problem. Warto doda\u0107, \u017ce PFHBiPM oferuje t\u0119 us\u0142ug\u0119 w standardzie. Szybko wykryte przypadki ketozy, pozwalaj\u0105 odpowiednio zareagowa\u0107. Jest to te\u017c informacja, \u017ce pope\u0142niamy b\u0142\u0119dy w okresie zasuszenia\u00a0i przygotowania zwierz\u0119cia do laktacji. Warto tak\u017ce przyjrze\u0107 si\u0119 krzywym laktacji w bezp\u0142atnym dla klient\u00f3w PFHBiPM, programie do zarz\u0105dzania stadem SOL. Analizuj\u0105c wzrost produkcji, okres kiedy zaznacza si\u0119 szczyt laktacji mo\u017cemy jeszcze lepiej dostosowa\u0107 dawk\u0119 pokarmow\u0105 dla tych najbardziej wymagaj\u0105cych zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Arkadiusz Ka\u017amierczak
doradca ds. \u017cywienia PFHBiPM
Fot. B. Lubi\u0144ski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pierwszy dzie\u0144 okresu zasuszenia, to jednocze\u015bnie pocz\u0105tek pracy nad tym, by start naszych zwierz\u0105t w laktacj\u0119 po porodzie by\u0142 jak<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4012,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[24,34],"tags":[],"class_list":["post-4010","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bydlo-mleczne","category-wazne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4010","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4010"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4010\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4014,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4010\/revisions\/4014"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4012"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4010"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4010"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4010"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}