{"id":3976,"date":"2021-10-08T11:21:35","date_gmt":"2021-10-08T09:21:35","guid":{"rendered":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/?p=3976"},"modified":"2021-10-08T11:22:23","modified_gmt":"2021-10-08T09:22:23","slug":"ochrona-jeczmienia-ozimego-jesienia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2021\/10\/08\/ochrona-jeczmienia-ozimego-jesienia\/","title":{"rendered":"Ochrona j\u0119czmienia ozimego jesieni\u0105"},"content":{"rendered":"\n

W strukturze zasiew\u00f3w w naszym kraju znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 zbo\u017ca ozime, ostatnio do\u015b\u0107 popularny w niekt\u00f3rych rejonach jest j\u0119czmie\u0144 ozimy, kt\u00f3ry jest przeznaczany g\u0142\u00f3wnie na pasz\u0119 dla zwierz\u0105t. Jest zbo\u017cem najpr\u0119dzej \u201eschodz\u0105cym\u201d  z pola, w zwi\u0105zku z czym ch\u0119tnie siej\u0105 go hodowcy zar\u00f3wno trzody, jak i byd\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Hodowla nowych odmian ukierunkowana jest przede wszystkim na wi\u0119ksz\u0105 mrozoodporno\u015b\u0107 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 uprawy tego zbo\u017ca na terenie ca\u0142ego kraju. W naszym obr\u0119bie (kujawsko-pomorskie) termin siewu przypada na I dekad\u0119 wrze\u015bnia z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 kilkudniowego op\u00f3\u017anienia.<\/p>\n\n\n\n

Ro\u015bliny j\u0119czmienia ozimego charakteryzuj\u0105 si\u0119 najd\u0142u\u017cszym okresem wegetacji jesiennej spo\u015br\u00f3d wszystkich zb\u00f3\u017c. W zwi\u0105zku z tym s\u0105 najbardziej nara\u017cone zar\u00f3wno na atak chor\u00f3b grzybowych, jak r\u00f3wnie\u017c szkodnik\u00f3w. Wielu rolnik\u00f3w zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 z niebezpiecze\u0144stwa, jakie nios\u0105 choroby grzybowe coraz cz\u0119\u015bciej stosuje fungicydy jesieni\u0105. Bardzo cz\u0119sto silne objawy m\u0105czniaka na li\u015bciach zmuszaj\u0105 do natychmiastowej interwencji. Rzadko zwalcza si\u0119 szkodniki, a jeszcze rzadziej mszyce wyst\u0119puj\u0105ce na dolnych partiach ro\u015blin.<\/p>\n\n\n\n

Dla j\u0119czmienia ozimego szczeg\u00f3lnie gro\u017ane s\u0105 mszyce. S\u0105 one przyczyn\u0105 dwojakich szk\u00f3d: bezpo\u015brednio \u017ceruj\u0105 na ro\u015blinach wysysaj\u0105c z nich soki i os\u0142abiaj\u0105c je, a opr\u00f3cz tego niestety s\u0105 nosicielami wirusa \u017c\u00f3\u0142tej kar\u0142owato\u015bci j\u0119czmienia (g\u0142\u00f3wnie mszyca czeremchowo-zbo\u017cowa). Mszyce zasiedlaj\u0105 j\u0119czmie\u0144 ozimy, ale atakuj\u0105 tak\u017ce zasiane wcze\u015bniej pszenice ozime i pszen\u017cyto. Podczas ciep\u0142ej, d\u0142ugiej jesieni (a takie w ostatnich latach mamy w regionie) mszyce wydaj\u0105 kilka pokole\u0144, bazuj\u0105c na trawach i ro\u015blinach kukurydzy. W tym czasie m\u0142ode ro\u015blinki z\u00f3\u017c ozimych wschodz\u0105 i zaczynaj\u0105 stanowi\u0107 po\u017cywk\u0119 dla mszyc. Silnie zaatakowane ro\u015bliny choruj\u0105, kar\u0142owaciej\u0105, a w rezultacie nie przetrzymuj\u0105 zimy, mimo i\u017c jest ona \u0142agodna. Taka sytuacja mia\u0142a miejsce w ubieg\u0142ym sezonie np. w okolicy Che\u0142mna.  Wielu rolnik\u00f3w nie zauwa\u017cy\u0142o ekspansji mszycy na j\u0119czmieniu ozimym, w zwi\u0105zku z czym mia\u0142a ona czas jeszcze w listopadzie \u017cerowa\u0107 na os\u0142abionych ro\u015blinach. Pora\u017cone wirusem kar\u0142owato\u015bci ro\u015bliny wchodzi\u0142y w zimowanie bardzo os\u0142abione, pozbawione mo\u017cliwo\u015bci obrony nawet przed temperaturami do -10oC. Wczesn\u0105 wiosn\u0105 wielu rolnik\u00f3w stwierdzi\u0142o wymarzni\u0119cie ro\u015blin, g\u0142\u00f3wnie j\u0119czmienia ozimego. Mimo i\u017c silnych mroz\u00f3w nie by\u0142o i wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce ro\u015bliny przy takich temperaturach powinny prze\u017cy\u0107, to jednak \u017cerowanie mszyc jesieni\u0105 spowodowa\u0142o pora\u017cenie ro\u015blin \u017c\u00f3\u0142t\u0105 kar\u0142owato\u015bci\u0105 j\u0119czmienia i w efekcie ich wygini\u0119cie.<\/p>\n\n\n\n

Nie ma zabieg\u00f3w kondycjonuj\u0105cych ro\u015bliny. Istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 stosowania zapraw nasiennych chroni\u0105cych przed chorobami grzybowymi i szkodnikami. Jest to spos\u00f3b na profilaktyk\u0119, jednak\u017ce w momencie du\u017cego nasilenia szkodnik\u00f3w i d\u0142ugo trwaj\u0105cej jego ekspansji, najlepsze jest wykonanie zabiegu w postaci oprysku preparatem zwalczaj\u0105cym mszyce.<\/p>\n\n\n\n

Problem jest o tyle istotny, \u017ce rolnicy ma\u0142o dok\u0142adnie lustruj\u0105 plantacje jesieni\u0105, a mszyce uwa\u017caj\u0105 za mniej szkodliwe w tej fazie wzrostu. Jednak jak pokazuje praktyka pojawia si\u0119 potrzeba monitorowania wyst\u0119powania mszycy i jej nasilenia w poszczeg\u00f3lnych regionach. Kilka lat wstecz komunikaty wysy\u0142ane przez jednostki powiatowe IOR do gmin oraz innych miejsc komunikacji z rolnikiem dociera\u0142y do zainteresowanych szybciej i skuteczniej. Dzi\u015b takiego systemu praktycznie ju\u017c nie ma. Nasi zachodni i po\u0142udniowi s\u0105siedzi (Niemcy, Austria, Czechy, S\u0142owacja) borykaj\u0105 si\u0119 z tym problemem znacznie bardziej, poniewa\u017c maj\u0105 \u0142agodniejszy klimat. Dlatego np. Czesi posiadaj\u0105 ju\u017c precyzyjny monitoring zagro\u017cenia wszystkich upraw przez mszyce na podstawie urz\u0105dze\u0144 od\u0142awiaj\u0105cych, umieszczonych w r\u00f3\u017cnych regionach, podaj\u0105cych informacje bardzo szczeg\u00f3\u0142owe dotycz\u0105ce zagro\u017cenia oraz zwalczania szkodnika. W Polsce zacz\u0119\u0142y si\u0119 pojawia\u0107 takie urz\u0105dzenia, ale p\u00f3ki co informacja o wyst\u0119powaniu mszycy czeremchowo-zbo\u017cowej jesieni\u0105 nie jest jeszcze obligatoryjna. Problem natomiast dotyczy wszystkich rolnik\u00f3w uprawiaj\u0105cych zbo\u017ca ozime i powinien by\u0107 jak najszybciej rozwi\u0105zany. Obecnie trwaj\u0105 ju\u017c prace zmierzaj\u0105ce ku zbudowaniu sprawnego systemu sygnalizacji agrofag\u00f3w (choroby i szkodniki w podstawowych uprawach), w kt\u00f3rym uczestnicz\u0105 naukowcy z Instytutu Ochrony Ro\u015blin w Poznaniu, jak i doradcy kilku o\u015brodk\u00f3w doradztwa rolniczego i Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, kt\u00f3ry koordynuje przygotowanie doradc\u00f3w w tym zakresie.  Mam nadziej\u0119, \u017ce sygnalizacj\u0105 obj\u0119te b\u0119d\u0105 tak\u017ce mszyce, zw\u0142aszcza mszyca czeremchowo-zbo\u017cowa.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Mariola G\u00f3recka, KPODR
Fot. A. Szczepa\u0144ska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W strukturze zasiew\u00f3w w naszym kraju znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 zbo\u017ca ozime, ostatnio do\u015b\u0107 popularny w niekt\u00f3rych rejonach jest j\u0119czmie\u0144 ozimy,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3977,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[27,34,11],"tags":[],"class_list":["post-3976","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ochrona-roslin","category-wazne","category-zboza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3976","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3976"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3976\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3979,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3976\/revisions\/3979"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3977"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3976"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3976"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3976"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}