{"id":390,"date":"2020-04-15T10:32:30","date_gmt":"2020-04-15T08:32:30","guid":{"rendered":"http:\/\/test2.kpodr.pl\/?p=390"},"modified":"2020-05-13T11:05:55","modified_gmt":"2020-05-13T09:05:55","slug":"limousine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2020\/04\/15\/limousine\/","title":{"rendered":"Limousine"},"content":{"rendered":"\n

Byd\u0142o rasy limousine pochodzi z zachodniej cz\u0119\u015bci Masywu Centralnego we Francji, z rejonu centralnej i po\u0142udniowo–zachodniej cz\u0119\u015bci kraju, tj. Limousin i Marche, region\u00f3w o g\u00f3rzystym ukszta\u0142towaniu powierzchni, s\u0142abej jako\u015bci kwa\u015bnej glebie, du\u017cych wahaniach temperatur w ci\u0105gu roku i sporych opadach.<\/p>\n\n\n\n

W tych niesprzyjaj\u0105cych warunkach rozwija\u0142a si\u0119 rasa limousine przez tysi\u0105ce lat. Ze zwierz\u0105t typowo roboczych byd\u0142o to przemienia\u0142o si\u0119 w ras\u0119 wybitnie rze\u017an\u0105, z doskona\u0142ym umi\u0119\u015bnieniem i ma\u0142\u0105 zawarto\u015bci\u0105 t\u0142uszczu. Dzisiaj limousine jest rozpowszechnione na ca\u0142ym \u015bwiecie i w wielu krajach, populacja tej rasy mi\u0119snej zajmuje czo\u0142owe miejsce, tak\u017ce w Polsce. Pierwsze ksi\u0119gi hodowlane zosta\u0142y za\u0142o\u017cone w 1886 roku. <\/p>\n\n\n\n

Pierwotnie byd\u0142o nale\u017ca\u0142o do ras ma\u0142ego kalibru, wa\u017cy\u0142o oko\u0142o 300 kg i osi\u0105ga\u0142o 150 cm w k\u0142\u0119bie. Rozpocz\u0119to doskonalenie w kierunku zwi\u0119kszenia masy cia\u0142a i wydajno\u015bci rze\u017anej poprzez krzy\u017cowanie np. z charolaise. Obecnie we Francji limousine jest na drugim miejscu w populacji byd\u0142a mi\u0119snego, po charolaise i przed blonde d\u2019aquitaine. Od 1960 roku rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 intensywny import zwierz\u0105t na ca\u0142y \u015bwiat. Byd\u0142o tej rasy po raz pierwszy trafi\u0142o do Polski w 1990 roku i jego liczebno\u015b\u0107 systematycznie wzrasta, g\u0142\u00f3wnie z powodu wysokich walor\u00f3w u\u017cytkowych tej rasy. <\/p>\n\n\n\n

Rasa limousine by\u0142a opisywana w publikacjach z ubieg\u0142ego wieku, jako rasa \u015bredniego kalibru, jednak dzi\u015b mo\u017cna j\u0105 ju\u017c zaliczy\u0107 do ras du\u017cych. Masa cia\u0142a kr\u00f3w wynosi w granicach 650\u2013800 kg, przy wzro\u015bcie wynosz\u0105cym 135 cm, a buhaj\u00f3w 1 000\u20131 200 kg, przy wysoko\u015bci 145 cm w k\u0142\u0119bie. Umaszczenie jednolite czerwone, od koloru bu\u0142anego do ciemnoczerwonego. Dodatkowo wyst\u0119puj\u0105 rozja\u015bnienia na brzuchu, wewn\u0119trznej stronie ud wraz z okolicami wymienia oraz wok\u00f3\u0142 oczu i \u015bluzawicy. <\/p>\n\n\n\n

Obie p\u0142cie posiadaj\u0105 rogi, niedu\u017ce, \u0142ukowato wygi\u0119te. Maj\u0105 budow\u0119 typow\u0105 dla byd\u0142a mi\u0119snego. Silna i zbita konstytucja, kszta\u0142t cia\u0142a wpisany w prostok\u0105t. Limousine maj\u0105 \u015bredniej wielko\u015bci g\u0142ow\u0119 osadzon\u0105 na umi\u0119\u015bnionej szyi. Tu\u0142\u00f3w oraz mi\u0119\u015bnie n\u00f3g s\u0105 obficie umi\u0119\u015bnione, partia zadu zaokr\u0105glona, grzbiet szeroki, a klatka piersiowa g\u0142\u0119boka. \u017bebra s\u0105 u\u0142o\u017cone prostopadle do kr\u0119gos\u0142upa, tworz\u0105c beczkowaty kszta\u0142t cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

U rasy tej cz\u0119sto wyst\u0119puje hipertrofia mi\u0119\u015bni, dosy\u0107 powszechnie nazywana \u201edwupo\u015bladkowo\u015bci\u0105\u201d. Podw\u00f3jne umi\u0119\u015bnienie wp\u0142ywa korzystnie na warto\u015b\u0107 opasow\u0105 i rze\u017an\u0105, ukszta\u0142towanie tuszy i jako\u015b\u0107 mi\u0119sa. U zwierz\u0105t z podw\u00f3jnym umi\u0119\u015bnieniem wy\u017cszy jest stosunek mi\u0119sa do ko\u015bci i t\u0142uszczu. Mi\u0119so jest ja\u015bniejsze, ma lepsze w\u0142a\u015bciwo\u015bci dietetyczne i smakowe wynikaj\u0105ce z mniejszego udzia\u0142u t\u0142uszczu i tkanki \u0142\u0105cznej. <\/p>\n\n\n\n

Jest to rasa \u015brednio-wcze\u015bnie dojrzewaj\u0105ca. Pierwsze ocielenia ja\u0142\u00f3wek nast\u0119puj\u0105 w 30 miesi\u0105cu \u017cycia. Krowy osi\u0105gaj\u0105 wysokie wska\u017aniki p\u0142odno\u015bci, oko\u0142o 95% cielno\u015bci. W\u015br\u00f3d byd\u0142a mi\u0119snego wyr\u00f3\u017cnia je r\u00f3wnie\u017c \u0142atwo\u015b\u0107 ociele\u0144. Najprawdopodobniej wynikaj\u0105ca z prawid\u0142owej budowy miednicy samic oraz niewielkiej masy urodzeniowej ciel\u0105t. Cieliczki maj\u0105 mas\u0119 36 kg, a buhajki oko\u0142o 40 kg. Rasa ta ma silnie wykszta\u0142cony instynkt stadny. Spory temperament pozwala chroni\u0107 ciel\u0119ta przed drapie\u017cnikami, mo\u017ce te\u017c by\u0107 problemem przy pracy cz\u0142owieka ze stadem. Cz\u0119sto agresywnie reaguj\u0105 na nieznane sytuacje (przeprowadzanie, wa\u017cenie, zabiegi weterynaryjne itp.). Z drugiej strony walorem tej rasy jest bardzo silny instynkt macierzy\u0144ski. Z tego powodu cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 jednak problemy zwi\u0105zane z codzienn\u0105 obs\u0142ug\u0105. Okres mi\u0119dzy wycieleniami wynosi oko\u0142o 375 dni. Porody s\u0105 regularne, a skuteczno\u015b\u0107 inseminacji oraz kry\u0107 naturalnych jest wysoka. Powszechnie propagowana jest te\u017c \u0142atwo\u015b\u0107 ociele\u0144 kr\u00f3w omawianej rasy, ale wyniki krajowych obserwacji wskazuj\u0105, \u017ce wszystkie porody powinny by\u0107 monitorowane przez hodowc\u0119. Wed\u0142ug danych francuskich 93% porod\u00f3w ocenia si\u0119 jako \u0142atwe, bez pomocy i asysty hodowc\u00f3w, 5% to porody z niewielk\u0105 pomoc\u0105 obs\u0142ugi, a tylko 2% porod\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 do skomplikowanych. Mleczno\u015b\u0107 kr\u00f3w jest dobra. Niski jest procent upadk\u00f3w, a ciel\u0119ta odznaczaj\u0105 si\u0119 dobr\u0105 \u017cywotno\u015bci\u0105 oraz szybkim wzrostem i rozwojem. <\/p>\n\n\n\n

Krowy s\u0105 do\u015b\u0107 d\u0142ugo u\u017cytkowane rozp\u0142odowo, rasa ta nale\u017cy do grupy byd\u0142a d\u0142ugowiecznego. \u015arednia d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia krowy to 8\u201311 lat, podczas kt\u00f3rego rodzi si\u0119 oko\u0142o 7 ciel\u0105t.<\/p>\n\n\n\n

Byd\u0142o rasy limousine charakteryzuje szybkie tempo wzrostu, dobre wykorzystanie paszy na kilogram przyrostu, bardzo dobra wydajno\u015b\u0107 rze\u017ana, prawid\u0142owy stosunek mi\u0119sa do ko\u015bci oraz niewielkie ot\u0142uszczenie doros\u0142ych osobnik\u00f3w. Mi\u0119so charakteryzuje si\u0119 doskona\u0142ymi walorami smakowymi i soczysto\u015bci\u0105, posiada r\u00f3wnomiernie rozmieszczony t\u0142uszcz mi\u0119dzy w\u0142\u00f3knami mi\u0119\u015bniowymi (marmurkowato\u015b\u0107).<\/p>\n\n\n\n

M\u0142ode buhajki, opasane do 16 miesi\u0105ca \u017cycia maj\u0105 przyrosty dzienne w granicach 1 100\u20131 300 g. M\u0142ode samice w wieku 7 miesi\u0119cy maj\u0105 przyrosty oko\u0142o 960 g, a buhajki oko\u0142o 1 060 g. Osobniki w wieku 3\u20134 miesi\u0119cy mog\u0105 dorosn\u0105\u0107 nawet do 170 kg masy cia\u0142a. Wydajno\u015b\u0107 rze\u017ana dochodzi do 67,5%. U tej rasy cz\u0119sto wyst\u0119puje przerost mi\u0119\u015bni zadu, dzi\u0119ki czemu zwi\u0119ksza si\u0119 zawarto\u015b\u0107 mi\u0119sa w tuszy.<\/p>\n\n\n\n

Buhaje limousine s\u0105 bardzo cz\u0119sto wykorzystywane do krzy\u017cowa\u0144 towarowych, jako szczeg\u00f3lnie przydatne w poprawie cech mi\u0119snych. Miesza\u0144ce pochodz\u0105ce z krzy\u017cowa\u0144 ras mlecznych z buhajami limousine maj\u0105 du\u017co lepsze dzienne przyrosty i warto\u015b\u0107 rze\u017an\u0105 ni\u017c osobniki ras mlecznych. Mi\u0119so charakteryzuje si\u0119 mniejszym ot\u0142uszczeniem, jest ja\u015bniejsze, bardziej kruche, soczyste i smaczne. Wydajno\u015b\u0107 rze\u017ana wynosi oko\u0142o 60% (o 5\u20137% wy\u017csza ni\u017c u ras mlecznych). Nadaj\u0105 si\u0119 do ka\u017cdego rodzaju opasu. Przy chowie intensywnym maj\u0105 podobne wyniki do miesza\u0144c\u00f3w charolaise. Opas ekstensywny r\u00f3wnie\u017c wchodzi w gr\u0119, je\u015bli hodowca posiada dobrej jako\u015bci pastwiska.<\/p>\n\n\n\n

Miesza\u0144ce s\u0105 jednolicie umaszczone, ciemnoszare lub grafitowe, czasami wyst\u0119puje bia\u0142a plamka na g\u0142owie i ki\u015bci ogonowej.<\/p>\n\n\n\n

Buhajki powinno si\u0119 ubija\u0107 przy masie cia\u0142a 550 kg, wtedy posiadaj\u0105 najlepsze parametry tuszy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Tekst i fot. Bart\u0142omiej Lubi\u0144ski
Kujawsko-Pomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Byd\u0142o rasy limousine pochodzi z zachodniej cz\u0119\u015bci Masywu Centralnego we Francji, z rejonu centralnej i po\u0142udniowo–zachodniej cz\u0119\u015bci kraju, tj. Limousin i<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2916,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-390","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bydlo-miesne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/390","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=390"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/390\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2917,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/390\/revisions\/2917"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2916"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=390"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=390"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=390"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}