{"id":376,"date":"2020-04-15T09:58:47","date_gmt":"2020-04-15T07:58:47","guid":{"rendered":"http:\/\/test2.kpodr.pl\/?p=376"},"modified":"2020-05-13T11:07:03","modified_gmt":"2020-05-13T09:07:03","slug":"rasy-bydla-miesnego-piemontese","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2020\/04\/15\/rasy-bydla-miesnego-piemontese\/","title":{"rendered":"Byd\u0142o Piemontese"},"content":{"rendered":"\n

Piemontese jest jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych w\u0142oskich ras wo\u0142owych. Ostatni standard rasy pochodzi z 1977 roku. Jej kolebk\u0105 s\u0105 p\u00f3\u0142nocno-zachodnie W\u0142ochy, region zwany jako Piemont, otoczony przez Alpy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rasa ta powsta\u0142a w wyniku przekrzy\u017cowania pakista\u0144skiego zebu z turem. Takie po\u0142\u0105czenie gen\u00f3w oraz ostre warunki klimatu (okresowe susze i mro\u017ane zimy) spowodowa\u0142y, \u017ce byd\u0142o tej rasy jest znakomicie przystosowane do zr\u00f3\u017cnicowanego \u017cywienia i trudnych warunk\u00f3w klimatycznych. Zastosowana z czasem selekcja byd\u0142a w kierunku poci\u0105gowym i mi\u0119snym znacz\u0105co poprawi\u0142a umi\u0119\u015bnienie przy \u015brednim kalibrze.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsz\u0105 ksi\u0119g\u0119 hodowlan\u0105 za\u0142o\u017cono w 1887 roku we W\u0142oszech i zacz\u0119to pracowa\u0107 nad wyeliminowaniem negatywnych skutk\u00f3w \u201epodw\u00f3jnego umi\u0119\u015bnienia\u201d u tego byd\u0142a. Tzw. \u201epodw\u00f3jna po\u015bladkowo\u015b\u0107\u201d wywo\u0142ana jest przez cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105cy w tej populacji gen hipertrofii (przerostu mi\u0119\u015bni). Dopiero 100 lat po za\u0142o\u017ceniu ksi\u0119gi hodowcy dowiedzieli si\u0119 o zmutowanym allelu genu miostatyny.<\/p>\n\n\n\n

Rasa ta ma dobr\u0105 zdolno\u015b\u0107 adaptacji do hodowli na r\u00f3\u017cnych obszarach wysoko\u015bciowych, od zwyk\u0142ych po wysokie pastwiska. Z tego wynika r\u00f3wnie\u017c d\u0142uga \u017cywotno\u015b\u0107, wy\u017csza ni\u017c w przypadku innych ras byd\u0142a. G\u0142\u00f3wn\u0105 cech\u0105 byd\u0142a tej rasy jest wysoka wydajno\u015b\u0107 rze\u017ana, kt\u00f3ra w niekt\u00f3rych przypadkach przekracza 70%. Uzyskuje si\u0119 chude mi\u0119so, ubogie w \u015bci\u0119gna i t\u0142uszcze, delikatne i smaczne. Drobna struktura ko\u015bci pozwala r\u00f3wnie\u017c na wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 drobnych ci\u0119\u0107 w por\u00f3wnaniu z innymi rasami o wi\u0119kszych rozmiarach.<\/p>\n\n\n\n

Piemontese jest ras\u0105 wcze\u015bnie dojrzewaj\u0105c\u0105. Pierwsze krycie ja\u0142\u00f3wek jest mo\u017cliwe w wieku 16\u201318 miesi\u0119cy. Matki najcz\u0119\u015bciej zap\u0142adniane s\u0105 w drodze inseminacji. Dobre wyniki w hodowli byd\u0142a tej rasy mo\u017cna uzyska\u0107 pod warunkiem, \u017ce zapewni si\u0119 im dobre warunki \u017cywienia i specjaln\u0105 opiek\u0119 przy porodach. Krowy produkuj\u0105 w laktacji oko\u0142o 2 000 kg mleka o bardzo dobrym sk\u0142adzie, co gwarantowa\u0107 powinno dobry odch\u00f3w ciel\u0105t, jednak mankamentem hodowli tej rasy jest czasami s\u0142aba ich \u017cywotno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Pokrojowo byd\u0142o to ma niewielk\u0105 g\u0142ow\u0119. Umaszczenie kr\u00f3w rasy piemontese jest od siwo-bia\u0142ego do jasnobe\u017cowego. Pigmentacja pyska, warg, b\u0142on \u015bluzowych, j\u0119zyka, podniebienia i policzk\u00f3w, rz\u0119s, kraw\u0119dzi powiek i uszu, ogona, warg sromowych, racic i raciczek jest czarna. Ciekawostk\u0105 jest, \u017ce rogi s\u0105 czarne tylko do 20 miesi\u0105ca \u017cycia. Umaszczenie buhaj\u00f3w jest ciemniejsze ni\u017c kr\u00f3w z dodatkowym podpalaniem na g\u0142owie i rogach oraz w okolicach nasady ogona.<\/p>\n\n\n\n

Krowy u\u017cytkowane s\u0105 przez oko\u0142o 9 sezon\u00f3w. Masa urodzeniowa ciel\u0105t jest niewielka (cieliczki oko\u0142o 35 kg, buhajki 40 kg), a g\u0142\u00f3wki ciel\u0105t s\u0105 ma\u0142e i pod\u0142u\u017cne, co sprawia, \u017ce porody obywaj\u0105 si\u0119 bez komplikacji. Niestety m\u0142ode cechuj\u0105 si\u0119 s\u0142ab\u0105 \u017cywotno\u015bci\u0105. Ubarwienie ciel\u0105t po porodzie jest czerwono\u017c\u00f3\u0142tawe i ja\u015bnieje z wiekiem.<\/p>\n\n\n\n

Rasa piemontese osi\u0105ga satysfakcjonuj\u0105ce wyniki opasu i rze\u017ane, bardzo dobrze widoczne przy intensywnym opasie. Byd\u0142o przyrasta szybko. Intensywnie \u017cywione buhajki osi\u0105gaj\u0105 przyrosty rz\u0119du 1 000\u20131 200 g na dob\u0119. Zaleca si\u0119 opas ja\u0142\u00f3wek do masy cia\u0142a 400\u2013450 kg (14\u201315 mies.), a buhajk\u00f3w do masy 550\u2013600 kg (15\u201318 mies.). Doros\u0142e buhaje osi\u0105gaj\u0105 mas\u0119 cia\u0142a 900\u20131 000 kg przy wysoko\u015bci w k\u0142\u0119bie 145 cm i odznaczaj\u0105 si\u0119 wspania\u0142\u0105 muskulatur\u0105, za\u015b krowy wa\u017c\u0105 \u015brednio 600 kg i mierz\u0105 w k\u0142\u0119bie 140 cm.<\/p>\n\n\n\n

Buhaje ras piemontese s\u0105 szeroko stosowane w krzy\u017cowaniu w celu poprawienia przyrost\u00f3w oraz wydajno\u015bci rze\u017anej. Mimo wielkich rozmiar\u00f3w tej rasy porody kr\u00f3w krytych tymi buhajami r\u00f3wnie\u017c odbywaj\u0105 si\u0119 bez problem\u00f3w. Miesza\u0144ce uzyskane z krzy\u017cowania kr\u00f3w z buhajami ras piemontese s\u0105 prawie czarne z miejscowymi rozja\u015bnieniami.<\/p>\n\n\n\n

Tusza i mi\u0119so s\u0105 chude i smaczne. Niska zawarto\u015b\u0107 cholesterolu sprawia, \u017ce surowiec jest po\u017c\u0105dany na rynku. Niezaprzeczalne walory sprawi\u0142y, \u017ce byd\u0142o rasy piemontese jest obecne na wszystkich kontynentach, gdzie hodowane jest w czysto\u015bci rasy i wykorzystywane z powodzeniem do krzy\u017cowania towarowego. Poza ojczyzn\u0105 rasa piemontese najbardziej znana jest we Francji, Danii, Irlandii, Wielkiej Brytanii, Holandii, Niemczech oraz w Polsce, gdzie hodowana jest w czysto\u015bci rasy oraz u\u017cywana do krzy\u017cowania towarowego. Znakomicie te\u017c sprawdzi\u0142a si\u0119 ona na zr\u00f3\u017cnicowanych klimatycznie obszarach Kanady, USA, Brazylii i Argentyny.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Co ciekawe od tej rasy we W\u0142oszech pozyskuje si\u0119 tak\u017ce mleko w celu produkcji ser\u00f3w Castelmagno, Bra, Raschera i Tome.<\/p>\n\n\n\n

Tekst i fot. Bart\u0142omiej Lubi\u0144ski
Kujawsko-Pomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Piemontese jest jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych w\u0142oskich ras wo\u0142owych. Ostatni standard rasy pochodzi z 1977 roku. Jej kolebk\u0105 s\u0105 p\u00f3\u0142nocno-zachodnie W\u0142ochy,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2918,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-376","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bydlo-miesne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/376","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=376"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/376\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2919,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/376\/revisions\/2919"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2918"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=376"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=376"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}