{"id":3710,"date":"2021-04-07T11:25:40","date_gmt":"2021-04-07T09:25:40","guid":{"rendered":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/?p=3710"},"modified":"2021-04-07T11:25:43","modified_gmt":"2021-04-07T09:25:43","slug":"uprawa-kukurydzy-krok-po-kroku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2021\/04\/07\/uprawa-kukurydzy-krok-po-kroku\/","title":{"rendered":"Uprawa kukurydzy krok po kroku"},"content":{"rendered":"\n

Powierzchnia\u00a0uprawy kukurydzy\u00a0w Polsce to oko\u0142o 750 tys. hektar\u00f3w, jednak mog\u0142aby by\u0107 uprawiana nawet na 1 mln hektar\u00f3w. Jest wykorzystywana na cele pastewne, spo\u017cywcze, jako surowiec przemys\u0142owy i energetyczny. Mo\u017ce by\u0107 stosowana jako pasza energetyczna (ziarno, kiszonka z ca\u0142ych ro\u015blin, z kolb (CCM), zielonka) przede wszystkim w \u017cywieniu byd\u0142a i trzody chlewnej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wymagania glebowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kukurydza jest ro\u015blin\u0105 ciep\u0142olubn\u0105 i nie lubi gleb ci\u0119\u017ckich podmok\u0142ych i zimnych. Z powodzeniem udaje si\u0119 na glebach lekkich oraz torfach niskich, gdzie do\u015b\u0107 cz\u0119sto wyst\u0119puje niedob\u00f3r miedzi. Mo\u017ce by\u0107 uprawiana na glebach kompleks\u00f3w pszennych i \u017cytnich, zbo\u017cowo-pastewnych. Na glebach lekkich, na kt\u00f3rych udaje si\u0119 ziemniak, je\u017celi stosowane jest prawid\u0142owe nawo\u017cenie, daje wy\u017cszy plon od innych zb\u00f3\u017c. Na s\u0142abszych glebach, w wysokiej kulturze nie powinno si\u0119 stosowa\u0107 uproszcze\u0144 i zbyt oszcz\u0119dnych technologii. Gleba powinna mie\u0107 uregulowany odczyn pH powy\u017cej 5,5, zawiera\u0107 jak najwi\u0119cej pr\u00f3chnicy i co najmniej \u015bredni\u0105 zasobno\u015b\u0107 przyswajalnych form fosforu, potasu i magnezu.<\/p>\n\n\n\n

Wiosn\u0105 istnieje potrzeba ograniczenia uprawek celem unikni\u0119cia strat wody, a tak\u017ce zniszczenia kie\u0142kuj\u0105cych chwast\u00f3w. Zaleca si\u0119 wyr\u00f3wna\u0107 pole w\u0142\u00f3k\u0105 lub bron\u0105, zastosowa\u0107 przedsiewne dawki nawoz\u00f3w i przykry\u0107 nawozy bron\u0105 z wa\u0142em strunowym. Wysiewu ziarna nale\u017cy dokona\u0107 mo\u017cliwie jak najwcze\u015bniej, od drugiej po\u0142owy kwietnia do 10 maja. Im wcze\u015bniej jest zasiana, tym lepiej si\u0119 ukorzeni i lepiej plonuje.<\/p>\n\n\n\n

Wymagania pokarmowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kukurydza pobiera du\u017ce ilo\u015bci sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych i wody z gleby. Jest ro\u015blin\u0105, kt\u00f3rej si\u0119 nie przenawozi. Z plonem 1 t ziarna i odpowiedni\u0105 ilo\u015bci\u0105 s\u0142omy przeci\u0119tnie pobiera: 30 kg azotu, 12 kg fosforu, 30 kg potasu, 10 kg wapnia, 10 kg magnezu, 4 kg siarki oraz 11 g boru, 14 g miedzi, 110 g manganu, 0,9 g molibdenu i 85 g cynku.<\/p>\n\n\n\n

Kukurydza jest ro\u015blin\u0105 najlepiej wykorzystuj\u0105c\u0105 sk\u0142adniki pokarmowe z nawoz\u00f3w naturalnych, dlatego dysponuj\u0105c obornikiem i gnoj\u00f3wk\u0105 lub gnojowic\u0105, nale\u017cy je w pierwszej kolejno\u015bci stosowa\u0107 pod kukurydz\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Nawo\u017cenie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi gleba jest bardzo kwa\u015bna, po zbiorze przedplonu nale\u017cy stosowa\u0107 wapno w\u0119glanowe na \u015bciernisko. W przypadku bardzo niskiej zasobno\u015bci gleby w magnez zaleca si\u0119 stosowa\u0107 wapno magnezowe, nawet niewielkie ilo\u015bci \u2013 300\u2013600 kg\/ha dolomitu. Kukurydza pobiera bardzo du\u017co magnezu i wyj\u0105tkowo \u017ale ro\u015bnie na glebach ubogich w magnez.<\/p>\n\n\n\n

Ze wzgl\u0119du na du\u017ce wymagania pokarmowe kukurydzy nawo\u017cenie musi by\u0107 bardzo dok\u0142adnie zbilansowane. Nawo\u017cenie fosforem i potasem jest najbardziej efektywne, gdy nawozy s\u0105 dobrze wymieszane z 10\u201320 cm warstw\u0105 gleby. Nawozy kompleksowe stosowa\u0107 najlepiej pod ork\u0119 \u2013 jesieni\u0105 lub na glebach l\u017cejszych \u2013 pod wiosenne uprawki przedsiewne, co najmniej 7\u201310 dni przed siewem ziarna. Zalecane dawki nawoz\u00f3w kompleksowych do nawo\u017cenia kukurydzy na ziarno: przewiduj\u0105c plon 6 t ziarna kukurydzy z hektara nale\u017cy na glebie o \u015bredniej zasobno\u015bci zastosowa\u0107 320 kg\/ha, np. Polifoski 5, a przy plonie 8 t ziarna \u2013 na przyk\u0142ad 320 kg\/ha, np. Polifoski 6 i 160 kg\/ha soli potasowej (zawieraj\u0105cej 58\u201360% K2O).<\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi nie jest znana zasobno\u015b\u0107 gleby, stosowa\u0107 dawki jak dla \u015bredniej zasobno\u015bci, do czasu wykonania analizy gleby.<\/p>\n\n\n\n

Zalecane dawki s\u0105 bardzo oszcz\u0119dne, ale wysoce efektywne, a stosowanie mniejszego nawo\u017cenia powoduje znaczne obni\u017cenie plon\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

W warunkach niskich wiosennych temperatur kukurydza bardzo s\u0142abo pobiera fosfor, co powoduje jej zaczerwienienie i zahamowanie wzrostu. Dlatego zaleca si\u0119 nawo\u017cenie startowe w ilo\u015bci 100\u2013150 kg\/ha fosforanu amonu, czyli np. Polidapu, wykorzystuj\u0105c specjalne siewniki do wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnego siewu ziarna i nawozu. Dla bezpiecze\u0144stwa wschodz\u0105cych ro\u015blin wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnie powinno stosowa\u0107 si\u0119 tylko ma\u0142o ruchliwe w glebie sk\u0142adniki, czyli amonow\u0105 form\u0119 azotu i fosfor. Obecnie proponuje si\u0119 do nawo\u017cenia wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnego wiele stosunkowo nisko skoncentrowanych nawoz\u00f3w z ruchliwymi formami sk\u0142adnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Wa\u017cny wyb\u00f3r nawozu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ze wzgl\u0119du na oko\u0142o 3-krotnie wi\u0119ksze pobieranie potasu ni\u017c fosforu przez kukurydz\u0119, zaleca si\u0119 stosowa\u0107 naw\u00f3z kompleksowy o jak najszerszym stosunku fosforu do potasu, czyli np.: wielosk\u0142adnikowe \u2013 4 (P : K \u2013 1 : 2,7), 5 (P : K \u2013 1 : 2) lub (P : K \u2013 1 : 3).<\/p>\n\n\n\n

Nawo\u017cenie azotem<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kukurydza na ka\u017cd\u0105 1 t ziarna i odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 s\u0142omy pobiera 25\u201332 kg azotu. W pocz\u0105tkowych fazach rozwoju azot pobierany jest w niewielkich ilo\u015bciach i intensywniej pobierany jest dopiero od fazy 4.\u20135. li\u015bcia. Wysoka temperatura w lipcu i sierpniu sprzyja uwalnianiu si\u0119 du\u017cej ilo\u015bci azotu z gleby, kt\u00f3ry kukurydza jako jedyne zbo\u017ce dobrze wykorzystuje. Dlatego mo\u017cna przyj\u0105\u0107 dawk\u0119 azotu na ka\u017cd\u0105 1 ton\u0119 ziarna na poziomie od 15 kg N do 20\u201323 kg N w zale\u017cno\u015bci od rodzaju gleby. Przewiduj\u0105c plon ziarna na poziomie 7 t z hektara nale\u017cy wi\u0119c zastosowa\u0107 od 105 do 140\u2013161 kg N\/ha, przy plonie 10 ton ziarna od 150 do 200\u2013230 kg N\/ha.<\/p>\n\n\n\n

Chocia\u017c kukurydza nie ma du\u017cych potrzeb wzgl\u0119dem siarki, to jednak z tak du\u017c\u0105 mas\u0105 plonu pobieranie siarki jest du\u017ce. Najbardziej celowe jest jej stosowanie wiosn\u0105, czyli przedsiewnie oraz oko\u0142o 8 kg \u0142atwo przyswajalnego magnezu.<\/p>\n\n\n\n

Pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 azotu powinno si\u0119 zastosowa\u0107 pog\u0142\u00f3wnie, w miar\u0119 p\u00f3\u017ano, kiedy wysoko\u015b\u0107 ro\u015blin umo\u017cliwia jeszcze technicznie wykona\u0107 ten zabieg \u2013 od fazy 4.\u20135. li\u015bcia do wysoko\u015bci nawet 40 cm. Kukurydza bowiem najintensywniej pobiera azot od fazy przed kwitnieniem a\u017c do fazy wytwarzania kolb. Pog\u0142\u00f3wnie mo\u017cna stosowa\u0107 azot na suche ro\u015bliny, tylko w formie mocznika. Stosowanie pog\u0142\u00f3wnie saletry amonowej zawsze powoduje uszkodzenie (poparzenie) ro\u015blin.<\/p>\n\n\n\n

Dokarmianie dolistne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Poza nawo\u017ceniem doglebowym kukurydza dobrze reaguje na dokarmianie dolistne azotem w postaci 6% wodnego roztworu mocznika, \u0142\u0105cznie z 5 kg siarczanu magnezu i mikrosk\u0142adnikami. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o dodaniu boru i manganu, a w uprawie bez obornika, tak\u017ce miedzi i cynku. Okres dokarmiania dolistnego jest kr\u00f3tki i praktycznie mo\u017cna t\u0119 ro\u015blin\u0119 dokarmia\u0107 od fazy 7 wyro\u015bni\u0119tych li\u015bci przez oko\u0142o 3 tygodnie, co 6\u20138 dni. Faza 7. li\u015bcia to najwa\u017cniejszy termin stosowania wi\u0119kszo\u015bci mikrosk\u0142adnik\u00f3w, bo w\u00f3wczas nast\u0119puje ju\u017c intensywne pobieranie azotu, a mikrosk\u0142adniki maj\u0105 du\u017cy wp\u0142yw na przemiany azotu w ro\u015blinie i jako\u015b\u0107 ziarna. Zawsze korzystnie jest doda\u0107 mangan i do 100 g\/ha boru (zapobiega szczerbato\u015bci kolby, ogranicza wyst\u0119powanie wielu chor\u00f3b), szczeg\u00f3lnie w suche lata.<\/p>\n\n\n\n

Przyoranie s\u0142omy kukurydzy, powoduje, i\u017c pozostaje w glebie \u015brednio na ka\u017cd\u0105 1 ton\u0119 ziarna oko\u0142o 15 kg azotu, 5 kg fosforu i 30 kg potasu. Przy plonie 7 t ziarna, wynosi \u015brednio 105 kg azotu, 35 kg fosforu i 210 kg potasu, czyli w przybli\u017ceniu tyle samo co z dawk\u0105 20\u201325 t obornika bydl\u0119cego. Tak du\u017ca ilo\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w wprowadzonych ze s\u0142om\u0105 powinna by\u0107 uwzgl\u0119dniona przy ustalaniu dawek pod nast\u0119pn\u0105 ro\u015blin\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Wp\u0142yw nawo\u017cenia na jako\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Prawid\u0142owe nawo\u017cenie fosforem, potasem i magnezem zwi\u0119ksza odporno\u015b\u0107 kukurydzy na stres termiczny i niedobory wody oraz poprawia sk\u0142ad aminokwasowy bia\u0142ek. Fosfor i magnez decyduj\u0105 tak\u017ce o lepszym wype\u0142nieniu ziarna i r\u00f3wnomiernym oraz przyspieszonym dojrzewaniu. Najwi\u0119kszy wp\u0142yw na jako\u015b\u0107 ziarna wykazuje nawo\u017cenie azotem, kt\u00f3re zwi\u0119ksza mas\u0119 plonu oraz zawarto\u015b\u0107 bia\u0142ka w ziarnie. Azot mo\u017ce powodowa\u0107 spadek zawarto\u015bci skrobi i w\u0142\u00f3kna surowego oraz wzrost zawarto\u015bci t\u0142uszczu w ziarnie.<\/p>\n\n\n\n

Zb\u00f3r nasion<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zbi\u00f3r kukurydzy na nasiona przypada zwykle na 2\u20134 tygodnie po pojawieniu si\u0119 czarnej plamki. Nie mo\u017cna tego terminu przeci\u0105ga\u0107 z uwagi na malej\u0105ce tempo oddawania wody i rosn\u0105ce zagro\u017cenie ze strony fuzariozy kolb. Zwlekanie ze zbiorem obni\u017ca jako\u015b\u0107 ziarna, ale te\u017c nara\u017ca plantacj\u0119 na straty z tytu\u0142u osypywania si\u0119 ziarna. Pojawienie si\u0119 czarnej plamki jest najbardziej pomocne w ocenie zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 terminu zbioru ziarna. Pojawia si\u0119 ona wraz z osi\u0105gni\u0119ciem dojrza\u0142o\u015bci fizjologicznej. Najp\u00f3\u017aniej miesi\u0105c od tego momentu powinni\u015bmy zbiera\u0107 ziarno.<\/p>\n\n\n\n

Podczas om\u0142otu takich ro\u015blin, jak kukurydza dla ograniczenia strat ziarna na polu, wa\u017cnym jest delikatna obr\u00f3bka zbieranych kolb. Wa\u017cny jest k\u0105t roboczy przystawki oko\u0142o 17o, taki zbi\u00f3r pozwala zredukowa\u0107 straty kolb, powstaj\u0105ce w efekcie odbijania si\u0119 ich od os\u0142on. Taka pozycja przystawki zapewnia wysok\u0105 wydajno\u015b\u0107 tak\u017ce w przypadku om\u0142otu wyleg\u0142ych ro\u015blin. Nowoczesne przystawki do om\u0142otu kukurydzy s\u0105 wyposa\u017cone w liniowe walce obrywaj\u0105ce, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 bezpieczny zbi\u00f3r kolb w r\u00f3\u017cnych warunkach pracy; podzespo\u0142y te przepuszczaj\u0105 niewielkie ilo\u015bci niepo\u017c\u0105danych \u0142odyg do zespo\u0142u m\u0142\u00f3c\u0105cego kombajnu. Ka\u017cdy walec jest wyposa\u017cony w przykr\u0119cane, indywidualnie regulowane no\u017ce i nowe p\u0142yty obrywaj\u0105ce, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 optymalne prowadzenie ro\u015blin.<\/p>\n\n\n\n

Nowe przystawki do kukurydzy pracuj\u0105 ze sto\u017ckowymi walcami obrywaj\u0105cymi. Dzi\u0119ki zwi\u0119kszaj\u0105cej si\u0119 ku ty\u0142owi \u015brednicy walca p\u0119dy \u0142agodnie s\u0105 wci\u0105gane r\u00f3wnie\u017c przy wy\u017cszych pr\u0119dko\u015bciach jazdy i dopiero w dalszym odcinku coraz szybciej. Producent uwa\u017ca, \u017ce dzi\u0119ki temu maszyna osi\u0105ga wysok\u0105 przepustowo\u015b\u0107, przede wszystkim w przypadku suchych \u0142an\u00f3w, poniewa\u017c \u0142agodne wci\u0105ganie eliminuje niepotrzebne straty kolb, z\u0142amania oraz niepo\u017c\u0105dany materia\u0142 ro\u015blinny w maszynie wskutek obrywania ro\u015blin.<\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz walc\u00f3w seryjnych s\u0105 dost\u0119pne r\u00f3wnie\u017c z walcami hybrydowymi. S\u0105 one po\u0142\u0105czeniem bardzo ostrych no\u017cy i \u0142agodnie zachodz\u0105cych na siebie walc\u00f3w. Z uwagi na agresywne dzia\u0142anie doskonale sprawdzaj\u0105 si\u0119 przy pracy w jeszcze zielonych, wilgotnych \u0142odygach.<\/p>\n\n\n\n

Piotr Nowak
Kujawsko-Pomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego
Fot. M. Rz\u0105sa<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Powierzchnia\u00a0uprawy kukurydzy\u00a0w Polsce to oko\u0142o 750 tys. hektar\u00f3w, jednak mog\u0142aby by\u0107 uprawiana nawet na 1 mln hektar\u00f3w. Jest wykorzystywana na<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3711,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-3710","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zboza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3710","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3710"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3710\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3712,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3710\/revisions\/3712"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3711"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3710"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3710"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3710"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}