{"id":3631,"date":"2021-03-07T20:21:29","date_gmt":"2021-03-07T19:21:29","guid":{"rendered":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/?p=3631"},"modified":"2021-03-07T20:21:30","modified_gmt":"2021-03-07T19:21:30","slug":"szkodniki-w-rzepaku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2021\/03\/07\/szkodniki-w-rzepaku\/","title":{"rendered":"Szkodniki w rzepaku"},"content":{"rendered":"\n

O uprawie rzepaku ozimego wiemy wszystko, ale czy na pewno? Z pewno\u015bci\u0105 wiedz\u0119 nale\u017cy ca\u0142y czas uzupe\u0142nia\u0107. Wczesn\u0105 wiosn\u0105  warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na zagro\u017cenia, kt\u00f3re mog\u0105 ograniczy\u0107 plonowanie rzepaku. Takim zagro\u017ceniem staj\u0105 si\u0119 szkodniki \u0142odygowe, a s\u0105 to chowacze.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy obserwujemy chowacze? Wtedy, kiedy temperatura powietrza b\u0119dzie si\u0119ga\u0107 kilka stopni powy\u017cej 0\u00baC nale\u017cy przeprowadza\u0107 lustracj\u0119 plantacji rzepaku. Chowacze uaktywniaj\u0105 si\u0119 w  temperaturze oko\u0142o 4\u00baC, kiedy to zimuj\u0105ce chrz\u0105szcze opuszczaj\u0105 gleb\u0119. Chowacze, kt\u00f3re \u017ceruj\u0105 w okresie wczesnowiosennym, najwi\u0119ksze szkody powoduj\u0105 podczas \u017cerowania w \u0142odygach, dlatego m\u00f3wi si\u0119 o nich chowacze \u0142odygowe. Do tej grupy mo\u017cna zaliczy\u0107: chowacza granatka, chowacza brukwiaczka i chowacza czteroz\u0119bnego.<\/p>\n\n\n\n

Chowacz brukwiaczek, najwi\u0119kszy spo\u015br\u00f3d chowaczy wyst\u0119puj\u0105cych na rzepaku ma d\u0142ugo\u015b\u0107 od 3 do 4 mm i jest barwy jednolicie szarej (owad doros\u0142y \u2013 chrz\u0105szcz). Owad ten ma g\u0142ow\u0119 wyd\u0142u\u017con\u0105 z cienkim w d\u00f3\u0142 zakrzywionym ryjkiem. Larwa o d\u0142ugo\u015bci 7 mm<\/p>\n\n\n\n

ma zabarwienie \u017c\u00f3\u0142to-bia\u0142e, jest \u0142ukowato zgi\u0119ta i beznoga. Chrz\u0105szcze zimuj\u0105 w glebie na polach po ubieg\u0142orocznym rzepaku. Najwi\u0119ksze szkody mo\u017cna zaobserwowa\u0107 w uprawie rzepaku po sobie, gdzie bytno\u015b\u0107 tego szkodnika jest nasilona, a nowe ro\u015bliny stanowi\u0105 dobr\u0105 po\u017cywk\u0119 dla agrofaga. Nalot brukwiaczka nast\u0119puje, gdy temperatura powietrza osi\u0105gnie 6\u00baC. Najwi\u0119ksza wra\u017cliwo\u015b\u0107 rzepaku to pocz\u0105tek wybijania p\u0119d\u00f3w do 30 cm wysoko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

W jednym p\u0119dzie mo\u017ce \u017cerowa\u0107 kilka larw, powoduj\u0105c zniekszta\u0142cenie ro\u015bliny i jej os\u0142abienie. \u0141odyga ma pokr\u00f3j sp\u0142aszczony i jest znacznie skr\u00f3cona, wygi\u0119ta zygzakowato, a kwiatostan b\u0119dzie rozstrzelony, nier\u00f3wnomiernie kwitnie, \u0142uszczyny b\u0119d\u0105 s\u0142abo zawi\u0105zane. Spadek plonu mo\u017ce przekroczy\u0107 nawet 30%.<\/p>\n\n\n\n

Chowacz czteroz\u0119bny, owad o d\u0142ugo\u015bci 2,5 do 3 mm barwy szarej, pokryty jest z wierzchu \u0142uskami i kr\u00f3tkimi rdzawymi szczecinkami, a odn\u00f3\u017ca ma rdzawo-czerwone. Pokrywy skrzyde\u0142 s\u0105 pod\u0142u\u017cnie pr\u0105\u017ckowane z bia\u0142\u0105 plamk\u0105 u nasady. Larwa d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 5 mm, jest beznoga i bia\u0142a. \u017ber larw odbywa si\u0119 w ogonkach li\u015bciowych i nerwach, a nast\u0119pnie wygryzaj\u0105 d\u0142ugie kana\u0142y w rdzeniu \u0142odygi,\u00a0w kierunku korzenia. Tak wyjedzona \u0142odyga nie jest w stanie utrzyma\u0107 si\u0119 przy silnym wietrze, ro\u015bliny \u0142ami\u0105 si\u0119, wylegaj\u0105, co mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c doprowadzi\u0107 do obni\u017cenia plonowania.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Chowacz granatek, jako pierwszy pojawia si\u0119 na ro\u015blinach rzepaku, w sprzyjaj\u0105cych warunkach ju\u017c pod koniec lutego, chocia\u017c masowe naloty owad ten dokonuje w temperaturze 12\u00baC. Chrz\u0105szcze maj\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 oko\u0142o 3 mm, s\u0105 owalnego kszta\u0142tu, czarne o granatowych pokrywach skrzyde\u0142. Larwy wyl\u0119gaj\u0105 si\u0119 z jaj, kt\u00f3re s\u0105 sk\u0142adane u nasady ro\u015blin. \u017bar\u0142oczne larwy wgryzaj\u0105 si\u0119 do p\u0119d\u00f3w ro\u015bliny i szyjki korzeniowej. Ro\u015blina gnije od szyjki korzeniowej, kt\u00f3ra nabrzmiewa z powodu \u017ceruj\u0105cych w niej larw. Chowacze powoduj\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u201eotwarcie wr\u00f3t\u201d do r\u00f3\u017cnych chor\u00f3b, m.in. sucha zgnilizna kapustnych, zgnilizna twardzikowa czy szara ple\u015b\u0144. Pojawienie si\u0119 chocia\u017cby jednej z tych chor\u00f3b i brak umiej\u0119tno\u015bci w ich zwalczaniu mo\u017ce ograniczy\u0107 warto\u015b\u0107 plonotw\u00f3rcz\u0105 nawet o kilkadziesi\u0105t procent.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy nale\u017cy zacz\u0105\u0107 obserwacj\u0119 nalatuj\u0105cych chowaczy? Przede wszystkim trzeba ustawi\u0107 \u017c\u00f3\u0142te naczynie w polu. Nape\u0142ni\u0107 je wod\u0105 lub p\u0142ynem niezamarzaj\u0105cym. \u017b\u00f3\u0142te pojemniki powinny by\u0107 ustawione w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 20 metr\u00f3w od brzegu pola, ponad wierzcho\u0142kami p\u0119d\u00f3w. Przy du\u017cym areale rzepaku najlepiej postawi\u0107 kilka naczy\u0144. Pojemniki nale\u017cy kontrolowa\u0107 regularnie o tej samej porze dnia.<\/p>\n\n\n\n

Aby ograniczy\u0107 liczebno\u015b\u0107 agrofag\u00f3w w produkcji rzepaku, nale\u017cy zadba\u0107 o odpowiedni p\u0142odozmian, stara\u0107 si\u0119 nie uprawi\u0107 ro\u015blin kapustowatych po sobie. Wysiewa\u0107 odmiany, kt\u00f3re p\u00f3\u017ano wznawiaj\u0105 wiosenn\u0105 wegetacj\u0119. Stosowa\u0107 \u015brodki ochrony ro\u015blin tylko te, kt\u00f3re s\u0105 zarejestrowane przeciwko tym szkodnikom. Wybieraj\u0105c chemiczn\u0105 walk\u0119 ze szkodnikami nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na etykiet\u0119, dok\u0142adnie j\u0105 przeczyta\u0107 i upewni\u0107 si\u0119, \u017ce jest to w\u0142a\u015bciwy preparat, kt\u00f3ry mo\u017cemy zastosowa\u0107 we w\u0142a\u015bciwym miejscu i czasie \u2013 wa\u017cna jest temperatura powietrza w czasie aplikacji oraz mechanizm dzia\u0142ania preparatu.<\/p>\n\n\n\n

Progi szkodliwo\u015bci dla poszczeg\u00f3lnych chowaczy:<\/p>\n\n\n\n

– chowacz brukwiaczek \u2013 10 chrz\u0105szczy w \u017c\u00f3\u0142tym naczyniu w ci\u0105gu 3 dni lub 2\u20134 chrz\u0105szcze na 25 ro\u015blinach, w okresie od pocz\u0105tku marca do ko\u0144ca marca;<\/p>\n\n\n\n

– chowacz czteroz\u0119bny \u2013 20 chrz\u0105szczy w \u017c\u00f3\u0142tym naczyniu w ci\u0105gu 3 dni lub 6 chrz\u0105szczy na 25 ro\u015blinach, w okresie prze\u0142om marca i kwietnia,<\/p>\n\n\n\n

– chowacz granatek \u2013 20 chrz\u0105szczy w \u017c\u00f3\u0142tym naczyniu w ci\u0105gu 6 dni lub 2 chrz\u0105szcze na 25 ro\u015blinach.<\/p>\n\n\n\n

Ujemne temperatury noc\u0105 i zaledwie kilka stopni w ci\u0105gu dnia skutecznie op\u00f3\u017aniaj\u0105 wyloty szkodnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o:
\u201eKodeks dobrej praktyki produkcji rzepaku\u201d dr in\u017c. Stefan Wolny,\u00a0
prof. dr hab. Jerzy Tys Instytut Ochrony Ro\u015blin w Poznaniu, Internet<\/p>\n\n\n\n

Adam Piszczek
Kujawsko-Pomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego<\/p>\n\n\n\n

Fot. D. Oparzela, W. Janiak, archiwum redakcji<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O uprawie rzepaku ozimego wiemy wszystko, ale czy na pewno? Z pewno\u015bci\u0105 wiedz\u0119 nale\u017cy ca\u0142y czas uzupe\u0142nia\u0107. Wczesn\u0105 wiosn\u0105  warto<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3640,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[18,8],"tags":[],"class_list":["post-3631","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-rzepak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3631","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3631"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3631\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3643,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3631\/revisions\/3643"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3631"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3631"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3631"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}