W obecnych czasach szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwraca si\u0119 na ekologi\u0119. W ka\u017cdej dziedzinie \u017cycia mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 produkty oznaczone jako \u201eprzyjazne dla \u015brodowiska\u201d lub wytworzone z naturalnych sk\u0142adnik\u00f3w, zwanych ekologicznymi. Jednym z takich surowc\u00f3w jest we\u0142na, w kraju g\u0142\u00f3wnie pozyskiwana z owiec, jednak coraz cz\u0119\u015bciej s\u0142yszy si\u0119 o we\u0142nie alpak, kt\u00f3re stanowi\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 konkurencj\u0119 dla owiec.<\/p>\n\n\n\n
We\u0142na to produkt odzwierz\u0119cy stanowi\u0105cy okryw\u0119 w\u0142osow\u0105 pewnych gatunk\u00f3w zwierz\u0105t, posiadaj\u0105cy w\u0142a\u015bciwo\u015bci umo\u017cliwiaj\u0105ce przer\u00f3b w\u0142\u00f3kienniczy, pozyskany na drodze strzy\u017cy. Do najwa\u017cniejszych w\u0142a\u015bciwo\u015bci fizycznych we\u0142ny nale\u017cy zaliczy\u0107: barw\u0119, po\u0142ysk, d\u0142ugo\u015b\u0107, grubo\u015b\u0107, karbikowato\u015b\u0107, higroskopijno\u015b\u0107, spr\u0119\u017cysto\u015b\u0107 i elastyczno\u015b\u0107. Aby okrywa w\u0142osowa mog\u0142a zosta\u0107 nazwana we\u0142n\u0105 musi ona posiada\u0107 w\u0142a\u015bciwo\u015bci prz\u0119dne oraz zdolno\u015b\u0107 do spil\u015bniania.<\/p>\n\n\n\n
We\u0142na kojarzona jest przede wszystkim z wyrobami tekstylnymi, cho\u0107 obecnie uwa\u017cana jest za uboczny produkt owczarstwa. Cz\u0119sto w gospodarstwach agroturystycznych i ekologicznych posiadaj\u0105cych owce, mo\u017cna kupi\u0107 pami\u0105tki z we\u0142ny jako zabawki, skarpetki, r\u0119kawiczki, ko\u0142dry, koce, dywany, materace, obuwie domowe, promuj\u0105c przy tym w\u0142a\u015bciwo\u015bci ekologiczne we\u0142ny. We\u0142na wykazuje zdolno\u015bci wentylacyjne reguluj\u0105c przep\u0142yw powietrza w efekcie reakcji w\u0142os\u00f3w na zmiany temperatury otoczenia \u2013 kurczenie si\u0119 w warunkach och\u0142odzenia i rozpr\u0119\u017canie przy wzro\u015bcie temperatury. Ta cecha w po\u0142\u0105czeniu ze spr\u0119\u017cysto\u015bci\u0105 i karbikowato\u015bci\u0105 decyduje o wysokiej zawarto\u015bci powietrza w tkaninie i eliminuje przyleganie jej do powierzchni cia\u0142a, a wi\u0119c zapobiega wra\u017ceniu ch\u0142odu i odczuciu lepko\u015bci, czego nie mo\u017cna unikn\u0105\u0107 w przypadku wyrob\u00f3w z materia\u0142\u00f3w sztucznych, a nawet z bawe\u0142ny. Walory te sprawiaj\u0105, \u017ce we\u0142na jest najlepszym surowcem do produkcji odzie\u017cy i po\u015bcieli.<\/p>\n\n\n\n
Wyroby z we\u0142ny maj\u0105 korzystne znaczenie w leczeniu wielu schorze\u0144, szczeg\u00f3lnie reumatycznych, takich jak:<\/p>\n\n\n\n
– b\u00f3le kr\u0119gos\u0142upa z bolesnym napi\u0119ciem mi\u0119\u015bni oko\u0142okr\u0119gos\u0142upowych,<\/p>\n\n\n\n
– stany zapalne mi\u0119\u015bni i wi\u0119zade\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Naturalne w\u0142\u00f3kno znalaz\u0142o zastosowanie w budownictwie jako \u015bwietny izolator ciep\u0142a, a tak\u017ce dzi\u0119ki w\u0142a\u015bciwo\u015bciom akustycznym umo\u017cliwiaj\u0105c t\u0142umienie d\u017awi\u0119k\u00f3w. We\u0142na u\u017cywana jest do wype\u0142nienia \u015bcian, pod\u0142\u00f3g i dachu. Okazuje si\u0119, \u017ce we\u0142na owcza jest dobrym zamiennikiem we\u0142ny szklanej, kt\u00f3ra uwa\u017cana jest za znacznie bardziej szkodliw\u0105 dla zdrowia w momencie uk\u0142adania, ni\u017c wcze\u015bniej s\u0105dzono.<\/p>\n\n\n\n
Najwy\u017cszej jako\u015bci w\u0142\u00f3kna we\u0142ny owczej trafiaj\u0105 do producent\u00f3w paneli akustycznych, kt\u00f3re posiadaj\u0105 lepszy wsp\u00f3\u0142czynnik poch\u0142aniania d\u017awi\u0119ku, ni\u017c tradycyjnie stosowane panele. Powi\u0105zane z akustyk\u0105 s\u0105 zestawy g\u0142o\u015bnik\u00f3w, w kt\u00f3rych jako wype\u0142nienie stosowana jest mi\u0119dzy innymi we\u0142na owcza do t\u0142umienia drga\u0144 powstaj\u0105cych po wewn\u0119trznej stronie g\u0142o\u015bnika, niweluj\u0105c przy tym dr\u017cenia obudowy, a co z tym si\u0119 wi\u0105\u017ce popraw\u0119 czysto\u015bci d\u017awi\u0119ku.<\/p>\n\n\n\n
Owcz\u0105 we\u0142n\u0119 wraz z naturalnymi drobinami t\u0142uszczu (lanolina) stosuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w akumulatorach orgonowych, gdzie ma za zadanie poch\u0142ania\u0107 energi\u0119 orgonow\u0105. We\u0142na w takich akumulatorach ma stabilizowa\u0107 temperatur\u0119, a tak\u017ce jako materia\u0142 o wysokim wsp\u00f3\u0142czynniku dielektrycznym by\u0107 dobrym absorbentem orgonu.<\/p>\n\n\n\n
W produkcji ro\u015blinnej we\u0142na owcza znalaz\u0142a nie tylko zastosowanie jako produkt biodegradowalny, dostarczaj\u0105cy substancji od\u017cywczych ro\u015blinom, ale r\u00f3wnie\u017c jako materia\u0142 poch\u0142aniaj\u0105cy wod\u0119 i oddaj\u0105cy j\u0105 z czasem. Jest \u015brodkiem zapobiegaj\u0105cym rozwojowi chwast\u00f3w, o nazwie geotekstylia \u2013 s\u0105 to najcz\u0119\u015bciej maty naziemne, kt\u00f3re w prosty spos\u00f3b mo\u017cna podda\u0107 czyszczeniu, co \u0142\u0105czy si\u0119 z \u0142atwo\u015bci\u0105 ich utrzymania.<\/p>\n\n\n\n
We\u0142na mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c u\u017cywana jako repelent. Repelent to \u015brodek chemiczny o specyficznym i nieprzyjemnym zapachu, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wnym celem jest ochrona ro\u015blin, p\u0119d\u00f3w, przed zgryzaniem przez zwierz\u0119ta. W lasach pa\u0144stwowych cz\u0119sto stosuj\u0119 si\u0119 chemiczne repelenty, zabezpieczaj\u0105ce ro\u015bliny. Obawa zatrucia zwierz\u0105t jest wielka, dlatego nie ka\u017cdy produkt chemiczny jest dopuszczony do stosowania w zabezpieczaniu drzew przed uszkodzeniami zwierz\u0119cymi. Pomimo obawy toksycznego dzia\u0142ania repelent\u00f3w, cz\u0119\u015b\u0107 z nich jest dopuszczona do nak\u0142adania na drzewa, gdzie zu\u017cywa si\u0119 od 2 do 20 kg takich \u015brodk\u00f3w na 1 000 sztuk sadzonek, przyjmuj\u0105c, \u017ce zabezpiecza si\u0119 p\u0119dy wierzcho\u0142kowe lub ca\u0142e sadzonki.<\/p>\n\n\n\n
By we\u0142na mog\u0142a by\u0107 uznana za repelent nie mo\u017ce zosta\u0107 przetworzona, poniewa\u017c ka\u017cdy proces, kt\u00f3remu zosta\u0142aby poddana zaburzy jej w\u0142a\u015bciwo\u015bci naturalne, jakimi niew\u0105tpliwie jest zapach, kt\u00f3ry ma szczeg\u00f3lne znaczenie. Zwierzyna p\u0142owa wyczuwaj\u0105ca we\u0142n\u0119, pot w niej zawarty omija drzewka zabezpieczone w ten spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c we\u0142na ma szeroki wachlarz zastosowania, nie tylko w bran\u017cy tekstylnej.<\/p>\n\n\n\n
Natalia Naworska
Kujawsko-Pomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego
Fot. internet<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W obecnych czasach szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwraca si\u0119 na ekologi\u0119. W ka\u017cdej dziedzinie \u017cycia mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 produkty oznaczone jako \u201eprzyjazne dla<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3622,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-3621","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kozy-i-owce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3621","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3621"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3621\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3625,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3621\/revisions\/3625"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3622"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3621"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3621"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3621"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}