{"id":358,"date":"2020-04-14T14:58:57","date_gmt":"2020-04-14T12:58:57","guid":{"rendered":"http:\/\/test2.kpodr.pl\/?p=358"},"modified":"2020-05-13T10:09:08","modified_gmt":"2020-05-13T08:09:08","slug":"ochrona-przed-szara-plesnia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2020\/04\/14\/ochrona-przed-szara-plesnia\/","title":{"rendered":"Ochrona przed szar\u0105 ple\u015bni\u0105"},"content":{"rendered":"\n

Sprawc\u0105 szarej ple\u015bni jest grzyb najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cy w stadium niedoskona\u0142ym. Stadium doskona\u0142e spotykane jest rzadko i nie ma znaczenia w rozwoju choroby. Charakterystycznym objawem jest dla niej szary nalot na powierzchni r\u00f3\u017cnych organ\u00f3w, z\u0142o\u017cony z grzybni, trzonk\u00f3w konidialnych o d\u0142ugo\u015bci do 2 mm oraz licznych zarodnik\u00f3w konidialnych. Patogen wytwarza tak\u017ce czarne lub ciemnobrunatne sklerocja.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Grzyb wywo\u0142uj\u0105cy t\u0119 chorob\u0119 jest patogenem fakultatywnym, kt\u00f3ry mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 w przyrodzie w postaci paso\u017cytniczej i saprofitycznej. Stadium saprofityczne (grzybnia i sklerocja) mo\u017cna spotka\u0107 w glebie i na resztkach po\u017cniwnych. \u0179r\u00f3d\u0142em infekcji wielu gatunk\u00f3w ro\u015blin uprawnych, w tym wszystkich sadowniczych, jest obfite zarodnikowanie konidialne. Chorobie sprzyjaj\u0105 warunki gdzie temperatura powietrza wynosi powy\u017cej 15\u00b0C (optymalnie 18\u201325\u00b0C) oraz wilgotno\u015b\u0107 wzgl\u0119dna powietrza utrzymuj\u0105ca si\u0119 na poziomie 90%. Sprzyja jej r\u00f3wnie\u017c du\u017ce zag\u0119szczenie ro\u015blin, ma\u0142a przewiewno\u015b\u0107 plantacji oraz niedob\u00f3r \u015bwiat\u0142a. Zarodniki grzyba mog\u0105 by\u0107 przenoszone z pr\u0105dami powietrza oraz kroplami wody. Do infekcji dochodzi zazwyczaj w obecno\u015bci kropel wody, poprzez zranienia, ale tak\u017ce przez nieuszkodzon\u0105 tkank\u0119 okrywaj\u0105c\u0105. W zainfekowanych tkankach ro\u015blinnych grzyb wytwarza enzymy degraduj\u0105ce \u015bcian\u0119 kom\u00f3rkow\u0105 oraz powoduj\u0105ce ich zamieranie.<\/p>\n\n\n\n

Szara ple\u015b\u0144 wyst\u0119puje na prawie wszystkich organach ro\u015blin. Mo\u017cna j\u0105 zaobserwowa\u0107 na szyjkach korzeniowych, li\u015bciach, p\u0119dach, p\u0105kach oraz kwiatach i owocach. Choroba atakuje wszystkie ro\u015bliny sadownicze.<\/p>\n\n\n\n

Na truskawkach plamy gnilne, zgorzele i nekrozy wyst\u0119puj\u0105 przede wszystkim na kwiatach i owocach w r\u00f3\u017cnych fazach rozwoju. Li\u015bcie i \u0142odygi s\u0105 pora\u017cane sporadycznie w warunkach korzystnych dla rozwoju choroby. Do zamierania ca\u0142ych kwiatostan\u00f3w mo\u017ce dochodzi\u0107 w przypadku przero\u015bni\u0119cia grzybni przez szypu\u0142k\u0119. Owoce zasychaj\u0105 i gnij\u0105 po pora\u017ceniu dzia\u0142ek kielicha oraz dna kwiatowego. Proces gnilny rozpoczyna si\u0119 od miejsca pora\u017cenia dzia\u0142ek kielicha lub owocu. Zainfekowana tkanka przybiera barw\u0119 jasnobr\u0105zow\u0105 i lekko si\u0119 zapada, nie ulegaj\u0105c jednak rozpadowi. Szara ple\u015b\u0144 na zielonych owocach truskawki cz\u0119sto powoduje ich zasychanie, natomiast dojrza\u0142e owoce pokrywaj\u0105 si\u0119 bia\u0142ym nalotem grzybni i szarym puszystym nalotem trzonk\u00f3w konidialnych. Na owocach choroba rozwija si\u0119 r\u00f3wnie\u017c po zbiorze, w czasie transportu i przechowywania. W tym okresie ogranicza j\u0105 szybkie sch\u0142odzenie owoc\u00f3w po zbiorze.<\/p>\n\n\n\n

Szara ple\u015b\u0144 jest tak\u017ce gro\u017ana dla jab\u0142oni, poniewa\u017c jest drug\u0105 pod wzgl\u0119dem cz\u0119stotliwo\u015bci wyst\u0119powania chorob\u0105 przechowalnicz\u0105 jab\u0142ek w kraju. W infekcjach i rozwoju tej choroby ma znaczenie tylko stadium konidialne grzyba. Zarodniki konidialne przenoszone s\u0105 na kwiaty jab\u0142oni   z wiatrem, deszczem i przez pszczo\u0142y. Grzyb B. cinerea pora\u017ca kwiaty jab\u0142oni (s\u0142upek, pr\u0119ciki). Po infekcji patogen pozostaje w kielichu jab\u0142ka przez d\u0142ugi czas (nie daj\u0105c pocz\u0105tkowo \u017cadnych objaw\u00f3w chorobowych, ani nie hamuj\u0105c zawi\u0105zywania owoc\u00f3w), a zgnilizny rozwijaj\u0105 si\u0119 dopiero podczas przechowywania. Znane s\u0105 przypadki pora\u017cania przez grzyba tak\u017ce p\u0119d\u00f3w i ga\u0142\u0119zi drzew, np. na odmianie \u2018Ligol\u2019. Przyczyn\u0105 choroby s\u0105 r\u00f3wnie\u017c infekcje w okresie przedzbiorczym przez uszkodzenia sk\u00f3rki. Kwitnienie jab\u0142oni oraz dojrzewanie owoc\u00f3w s\u0105 okresami, gdy warunki sprzyjaj\u0105 infekcjom przez sprawc\u0119 szarej ple\u015bni. Patogen mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 choroby: such\u0105 zgnilizn\u0119 przykielichow\u0105, mi\u0119kk\u0105 zgnilizn\u0119 przykielichow\u0105 oraz gniazdowe gnicie jab\u0142ek w okresie przechowywania.<\/p>\n\n\n\n

Such\u0105 zgnilizn\u0119 przykielichow\u0105 mo\u017cna zaobserwowa\u0107 1,5\u20132 miesi\u0105ce po infekcji, w postaci czerwonofioletowych przebarwie\u0144 sk\u00f3rki wok\u00f3\u0142 kielicha zawi\u0105zka. Nast\u0119pnie, w drugiej po\u0142owie lata rozwija si\u0119 otaczaj\u0105ca ca\u0142y kielich plama gnilna, kt\u00f3ra po wyschni\u0119ciu ulega wykruszeniu. W okresie mokrej i ciep\u0142ej pogody w miejscach pora\u017conych mo\u017ce rozwija\u0107 si\u0119 mi\u0119kka zgnilizna przykielichowa powoduj\u0105ca gnicie owoc\u00f3w na drzewach. Jab\u0142ka pora\u017cone such\u0105 zgnilizn\u0105 wcze\u015bniej dojrzewaj\u0105 i opadaj\u0105. Oszpecone owoce z objawami choroby maj\u0105 nisk\u0105 jako\u015b\u0107. Szara ple\u015b\u0144 w czasie przechowywania najcz\u0119\u015bciej zaczyna rozwija\u0107 si\u0119 od plam gnilnych wok\u00f3\u0142 kielicha powoduj\u0105c gniazdowe gnicie jab\u0142ek. Plamy gnilne szybko powi\u0119kszaj\u0105c si\u0119 obejmuj\u0105 ca\u0142y owoc. Z czasem gnij\u0105ce jab\u0142ka pokrywaj\u0105 si\u0119 strz\u0119pkami szarej grzybni, kt\u00f3ra jest \u017ar\u00f3d\u0142em infekcji s\u0105siednich owoc\u00f3w powoduj\u0105c powstawanie specyficznych dla tej choroby gniazd gnilnych. D\u0142ugo\u015b\u0107 przechowywania wp\u0142ywa na stopie\u0144 pora\u017cenia. Szara ple\u015b\u0144 rozwija si\u0119 w przechowalniach i w ch\u0142odniach, najcz\u0119\u015bciej pora\u017ca odmiany: \u2018Fantazja\u2019, \u2018Lobo\u2019, \u2018Paulared\u2019, \u2018Alwa\u2019, \u2018McIntosh\u2019, \u2018Idared\u2019 i \u2018Gloster\u2019. Rozwojowi choroby sprzyjaj\u0105: deszczowa pogoda w czasie kwitnienia i zbioru jab\u0142ek, op\u00f3\u017anione sch\u0142adzanie owoc\u00f3w po zbiorze oraz z\u0142a wentylacja pomieszcze\u0144 przechowalniczych.<\/p>\n\n\n\n

Skuteczno\u015b\u0107 zwalczania szarej ple\u015bni w uprawach jest ograniczona ze wzgl\u0119du na powszechno\u015b\u0107 pora\u017canych gatunk\u00f3w, jak i mo\u017cliwo\u015b\u0107 d\u0142ugiego trwania w postaci sklerocj\u00f3w. W ochronie przed szar\u0105 ple\u015bni\u0105 istotn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 czynniki ograniczaj\u0105ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 infekcji na plantacji, jak niszczenie resztek pora\u017conych ro\u015blin, zachowanie kilkuletniej przerwy w uprawie ro\u015blin podatnych na t\u0119 chorob\u0119, unikanie zbytniego zag\u0119szczenia ro\u015blin.<\/p>\n\n\n\n

Istotnym aspektem w ochronie przed szar\u0105 ple\u015bni\u0105 jest jej zwalczanie przy u\u017cyciu \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin. Wa\u017cne jest dok\u0142adne pokrycie wszystkich nadziemnych cz\u0119\u015bci ro\u015blin. Na plantacjach truskawek zaleca si\u0119 do wykonania zabieg\u00f3w chemicznych u\u017cywa\u0107 belki typu Fragaria lub specjalistycznych opryskiwaczy z kierowanym strumieniem powietrza. Zabiegi zapobiegawcze nale\u017cy rozpocz\u0105\u0107 na pocz\u0105tku kwitnienia, gdy rozwinie si\u0119 10% kwiat\u00f3w. W zale\u017cno\u015bci od przebiegu pogody i tempa rozwoju kwiat\u00f3w ochron\u0119 nale\u017cy kontynuowa\u0107 co 5\u20137 dni do zbioru, z zachowaniem okres\u00f3w karencji. Do ochrony truskawek przed szar\u0105 ple\u015bni\u0105 zarejestrowane s\u0105 preparaty z r\u00f3\u017cnych grup chemicznych i dlatego program ochrony powinien uwzgl\u0119dnia\u0107 przemienne ich stosowanie. Warto do ochrony w\u0142\u0105czy\u0107 biologiczne \u015brodki ochrony ro\u015blin na bazie mikroorganizm\u00f3w: Polyversum WP, Prestop WP, Serenade ASO. W rotacji preparat\u00f3w warto wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119: Iprodione 500 SC, Grisu 500 SC, Rovral Aquaflo 500 SC, Biszop 80 WG, Captan 80 WG, El Cappo 80 WG, Kapelan 80WG1, Kap\u0142an 80 WG1, Merpan 80 WG1, Pomarsol Forte 80 WG, Sadoplon 75 WP, Thiram Granuflo 80 WG. Preparaty: Favena 300 SC, Frupica 440 SC, Luna Sensation 500SC, Mythos 300 SC, Pyrus 400 SC, Signum WG, Topsin M500 SC, Yamato 303 SE stosowa\u0107 przemiennie, nie cz\u0119\u015bciej ni\u017c dwa razy w sezonie ka\u017cdy. \u015arodk\u00f3w o jednodniowej karencji warto u\u017cy\u0107 tu\u017c przed i pomi\u0119dzy zbiorami. Do zwalczania szarej ple\u015bni na jab\u0142oniach zarejestrowane s\u0105 preparaty: Favena 300 SC, Fontelis 200 SC, Mythos 300 SC, Orlian 200 SC, Thiram Granuflo 80WG. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c zalecenia producenta co do konieczno\u015bci rotacji i liczby zabieg\u00f3w, mo\u017cna ich u\u017cy\u0107 w pe\u0142ni kwitnienia i w fazie opadania p\u0142atk\u00f3w kwiatowych. Do ochrony przedzbiorczej jab\u0142ek mo\u017cna zastosowa\u0107: Fontelis 200 SC, Geoxe 50 WG, Luna Experience 400 SC, Switch 62,5 WG, Zato 50, Boni Protect, zgodnie z etykietami instrukcjami stosowania. Dob\u00f3r preparat\u00f3w oraz liczb\u0119 zabieg\u00f3w nale\u017cy uzale\u017cni\u0107 od przebiegu pogody w okresie przedzbiorczym.<\/p>\n\n\n\n

1<\/sup> – stosowanie na odpowiedzialno\u015b\u0107 u\u017cytkownika<\/p>\n\n\n\n

Tekst i fot. Ma\u0142gorzata Ko\u0142acz
Kujawsko-Pomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sprawc\u0105 szarej ple\u015bni jest grzyb najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cy w stadium niedoskona\u0142ym. Stadium doskona\u0142e spotykane jest rzadko i nie ma znaczenia w<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":359,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-358","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-owoce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/358","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=358"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/358\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2854,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/358\/revisions\/2854"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/359"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=358"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=358"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=358"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}