{"id":3307,"date":"2020-10-06T11:24:01","date_gmt":"2020-10-06T09:24:01","guid":{"rendered":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/?p=3307"},"modified":"2020-10-06T11:24:02","modified_gmt":"2020-10-06T09:24:02","slug":"swiadomosc-konsumencka-a-racjonalne-zywienie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2020\/10\/06\/swiadomosc-konsumencka-a-racjonalne-zywienie\/","title":{"rendered":"\u015awiadomo\u015b\u0107 konsumencka a racjonalne \u017cywienie"},"content":{"rendered":"\n

W dzisiejszych czasach, w dobie nieustannego po\u015bpiechu coraz ch\u0119tniej korzystamy z gotowych p\u00f3\u0142produkt\u00f3w nabywanych w sklepach. Jest to zrozumia\u0142e z oczywistego wzgl\u0119du, jakim jest szybsze przygotowanie posi\u0142ku, a tym samym oszcz\u0119dno\u015b\u0107 czasu, kt\u00f3rego tak wszystkim brakuje. Nale\u017cy mie\u0107 jednak \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce szybko nie znaczy zdrowo. Produkty wysoko przetworzone zawieraj\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju substancje dodatkowe, potocznie zwane dodatkami do \u017cywno\u015bci.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

S\u0105 to substancje, kt\u00f3re same nie s\u0105 \u015brodkami spo\u017cywczymi i najcz\u0119\u015bciej nie posiadaj\u0105 warto\u015bci od\u017cywczej. Do \u017cywno\u015bci dodawane s\u0105 celowo, aby przetworzony produkt uzyska\u0142 smak, zapach, konsystencj\u0119 i barw\u0119 zbli\u017cone do naturalnych. Dzi\u0119ki dodatkom mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c przed\u0142u\u017cy\u0107 termin przydatno\u015bci do spo\u017cycia wielu artyku\u0142\u00f3w \u017cywno\u015bciowych.<\/p>\n\n\n\n

Ze wzgl\u0119du na zastosowanie dodatki do \u017cywno\u015bci mo\u017cna podzieli\u0107 na:<\/p>\n\n\n\n

– barwniki E100 \u2013 E199 nadaj\u0105 lub przywracaj\u0105 barw\u0119 produktom, podkre\u015blaj\u0105 apetyczno\u015b\u0107 \u017cywno\u015bci. Dodawane s\u0105 do s\u0142odyczy, napoj\u00f3w, w\u0119dlin, nabia\u0142u, poniewa\u017c w trakcie proces\u00f3w przetw\u00f3rczych \u017cywno\u015b\u0107 traci sw\u00f3j naturalny kolor,<\/p>\n\n\n\n

– konserwanty chemiczne E200 \u2013E299 przed\u0142u\u017caj\u0105 trwa\u0142o\u015b\u0107 produkt\u00f3w spo\u017cywczych, tzn. zabezpieczaj\u0105 \u017cywno\u015b\u0107 przed rozk\u0142adem przez mikroorganizmy, takie jak bakterie czy grzyby ple\u015bniowe. To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki konserwantom mo\u017cna nawet o kilka miesi\u0119cy przed\u0142u\u017cy\u0107 termin przydatno\u015bci do spo\u017cycia artyku\u0142\u00f3w \u017cywno\u015bciowych,<\/p>\n\n\n\n

– przeciwutleniacze i regulatory kwasowo\u015bci E300 \u2013 E399 zapobiegaj\u0105 je\u0142czeniu t\u0142uszcz\u00f3w i zmianie barwy, czyli chroni\u0105 \u017cywno\u015b\u0107 przed niekorzystnym oddzia\u0142ywaniem tlenu atmosferycznego,<\/p>\n\n\n\n

– substancje zag\u0119szczaj\u0105ce E400 \u2013 E499 s\u0142u\u017c\u0105 do zag\u0119szczania produkt\u00f3w spo\u017cywczych. S\u0105 to pochodne cukr\u00f3w i bia\u0142ek, kt\u00f3re maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 tworzenia \u017celi. Do tej grupy nale\u017c\u0105: emulgatory, \u015brodki spulchniaj\u0105ce, \u017celuj\u0105ce itp.,<\/p>\n\n\n\n

– dodatki r\u00f3\u017cne E500 \u2013 E599 do tej grupy nale\u017c\u0105 \u015brodki pomocnicze m.in. soda oczyszczona,<\/p>\n\n\n\n

– substancje wzmacniaj\u0105ce smak i zapach E600 \u2013 E699 wzmacniaj\u0105 naturaln\u0105 smakowito\u015b\u0107 i zapach potraw, przed\u0142u\u017caj\u0105 wra\u017cenia smakowe, a tak\u017ce niweluj\u0105 niepo\u017c\u0105dane smaki,<\/p>\n\n\n\n

– substancje s\u0142odz\u0105ce, nab\u0142yszczaj\u0105ce i inne E900 \u2013 E999 nadaj\u0105 produktom s\u0142odki smak, s\u0105 stosowane do produkcji \u017cywno\u015bci bez cukru (gumy do \u017cucia, napoje light). S\u0105 one du\u017co s\u0142odsze od cukru i jednocze\u015bnie znacznie mniej kaloryczne.<\/p>\n\n\n\n

Wszystkie te dodatki mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cnego pochodzenia. Z tego tytu\u0142u mo\u017cna podzieli\u0107 je na naturalne, identyczne z naturalnymi oraz sztuczne. Naturalne dodatki pochodz\u0105 bezpo\u015brednio z produkt\u00f3w naturalnych. Dodatki identyczne z naturalnymi s\u0105 tworzone przez cz\u0142owieka, ale maj\u0105 struktur\u0119 chemiczn\u0105 identyczn\u0105 ze zwi\u0105zkami naturalnymi, natomiast dodatki sztuczne s\u0105 otrzymywane sztucznie, a ich budowa chemiczna nie odpowiada \u017cadnym zwi\u0105zkom wyst\u0119puj\u0105cym naturalnie.<\/p>\n\n\n\n

Czy dodatki do \u017cywno\u015bci s\u0105 bezpieczne dla konsument\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n

Wszystkie substancje, kt\u00f3re s\u0105 dodawane do \u017cywno\u015bci musz\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 na li\u015bcie substancji dozwolonych do stosowania w przemy\u015ble spo\u017cywczym wraz z okre\u015bleniem ich \u015bci\u015ble dopuszczalnych ilo\u015bci. Substancje te dodatkowo musz\u0105 by\u0107 stosowane zgodnie z ich funkcj\u0105 technologiczn\u0105, w okre\u015blonych dawkach oraz na okre\u015blonych warunkach. Substancje dodatkowe, dla kt\u00f3rych nie podano dopuszczalnych dawek, nale\u017cy stosowa\u0107 zgodnie z dobr\u0105 praktyk\u0105 produkcyjn\u0105, czyli w ilo\u015bciach minimalnych, niezb\u0119dnych do osi\u0105gni\u0119cia zamierzonego celu technologicznego.<\/p>\n\n\n\n

Zastosowanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Substancje dodatkowe wykorzystywane s\u0105 przy produkcji szerokiej gamy produkt\u00f3w spo\u017cywczych: zup, sos\u00f3w, t\u0142uszcz\u00f3w, da\u0144 gotowych, pieczywa i wielu innych. Najwi\u0119cej \u201eE\u201d znajduje si\u0119 w w\u0119dlinach, barwionych s\u0142odyczach, napojach oraz r\u00f3\u017cnego rodzaju deserach. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce im d\u0142u\u017cszy termin wa\u017cno\u015bci, im bardziej atrakcyjnie produkt wygl\u0105da, im jest bardziej kolorowy, tym wi\u0119cej w nim dodatk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Zalety<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Do zalet dodatk\u00f3w do \u017cywno\u015bci zaliczy\u0107 mo\u017cna z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 wi\u0119ksz\u0105 trwa\u0142o\u015b\u0107 artyku\u0142\u00f3w spo\u017cywczych. Musimy sobie zda\u0107 spraw\u0119 z tego, \u017ce bez substancji dodatkowych niemo\u017cliwe by\u0142oby d\u0142u\u017csze przechowywanie i transport \u017cywno\u015bci. Dodatki u\u0142atwiaj\u0105 tak\u017ce przebieg proces\u00f3w produkcyjnych, chroni\u0105 sk\u0142adniki pokarmowe przed zepsuciem, utrat\u0105 barwy, smaku i zapachu, jednym s\u0142owem przed pogorszeniem jako\u015bci gotowych wyrob\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Szkodliwo\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Podstawowym zagro\u017ceniem powszechnego stosowania dodatk\u00f3w do \u017cywno\u015bci jest fakt, \u017ce codzienne spo\u017cywanie wielu r\u00f3\u017cnych zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych wywo\u0142uje u coraz wi\u0119kszej liczby os\u00f3b problemy zdrowotne. Niekt\u00f3re barwniki i konserwanty mog\u0105 powodowa\u0107 wysypki sk\u00f3rne, astm\u0119, zaburzenia \u017co\u0142\u0105dkowo-jelitowe czy nadpobudliwo\u015b\u0107 u dzieci. Nawet je\u015bli \u017caden z tych zwi\u0105zk\u00f3w osobno nie jest szkodliwy, to bezustanne ich spo\u017cywanie w du\u017cych ilo\u015bciach wraz z po\u017cywieniem znacz\u0105co zwi\u0119ksza ryzyko nabycia r\u00f3\u017cnego rodzaju alergii. Zw\u0142aszcza u dzieci, ze wzgl\u0119du na niewykszta\u0142cony do ko\u0144ca system odtruwaj\u0105cy, wysoko przetworzona \u017cywno\u015b\u0107 mo\u017ce mie\u0107 negatywny wp\u0142yw na prawid\u0142owy rozw\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n

Czy powinno si\u0119 unika\u0107 produkt\u00f3w z \u201eE\u201d?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Teoretycznie wszyscy wiedz\u0105, \u017ce spo\u017cywanie \u017cywno\u015bci wysoko przetworzonej nie jest najlepsze dla zdrowia, jednak w praktyce wygl\u0105da to tak, \u017ce klienci wybieraj\u0105 produkty o d\u0142u\u017cszym okresie wa\u017cno\u015bci, atrakcyjniejszym wygl\u0105dzie i lepszym smaku, mimo \u017ce cechy te osi\u0105gni\u0119to przez stosowanie chemicznych dodatk\u00f3w do \u017cywno\u015bci. W\u0142a\u015bnie to sk\u0142ania producent\u00f3w do masowego stosowania dodatk\u00f3w. Dietetycy radz\u0105, by je\u015b\u0107 jak najmniej przetworzonych produkt\u00f3w. Jednak je\u015bli nie pieczemy sami chleba, czy nie robimy w\u0142asnych przetwor\u00f3w to jak\u0105\u015b ilo\u015b\u0107 substancji dodatkowych zawsze b\u0119dziemy zjada\u0107. Od nas zale\u017cy natomiast to, ile ich b\u0119dzie. Najlepiej \u2013 jak najmniej.<\/p>\n\n\n\n

Dorota Drzazga
Kujawsko-Pomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego
fot. archiwum redakcji<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W dzisiejszych czasach, w dobie nieustannego po\u015bpiechu coraz ch\u0119tniej korzystamy z gotowych p\u00f3\u0142produkt\u00f3w nabywanych w sklepach. Jest to zrozumia\u0142e z<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3335,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-3307","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3307","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3307"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3307\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3336,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3307\/revisions\/3336"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3335"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3307"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3307"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3307"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}