Warzywnik jako miejsce pozyskiwania \u015bwie\u017cych warzyw ma kluczowe znaczenie dla rodziny. Dlatego warto dobrze zaplanowa\u0107 jego po\u0142o\u017cenie i wykona\u0107 niezb\u0119dne prace przygotowawcze, zwi\u0119kszy to nasze szanse na wysokie plony.<\/p>\n\n\n\n
O gr\u00f3d warzywny jako element zagrody wiejskiej odgrywa dzi\u015b znacznie mniejsz\u0105 rol\u0119 ni\u017c kilkana\u015bcie czy kilkadziesi\u0105t lat temu. Warto jednak zastanowi\u0107 si\u0119 nad tym, aby zagospodarowa\u0107 chocia\u017c niewielki kawa\u0142ek ziemi w naszym gospodarstwie i cieszy\u0107 si\u0119 smakiem \u015bwie\u017cych, a przede wszystkim zdrowych warzyw. Przy lokalizacji ogrodu warzywnego nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 miejsce. Wa\u017cne jest, aby by\u0142o oddalone od drogi (20\u2013500 m), w miar\u0119 blisko domu, os\u0142oni\u0119te od wiatru i nadmiaru s\u0142o\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n
Pod\u0142o\u017ce<\/p>\n\n\n\n
Najlepiej by\u0142oby zrobi\u0107 analiz\u0119 gleby, \u017ceby wiedzie\u0107 jak mo\u017cna by j\u0105 jeszcze wzbogaci\u0107, aby uzyska\u0107 lepsze plony. Ph gleby powinno by\u0107 oboj\u0119tne, w granicach 6\u20137. Niezale\u017cnie od tego nale\u017cy j\u0105 wymiesza\u0107 z nawozem organicznym. Szczeg\u00f3lnie zalecany jest kompost. Przed za\u0142o\u017ceniem warzywnika warto te\u017c posia\u0107 ro\u015bliny motylkowe, kt\u00f3re jako naw\u00f3z zielony wzbogac\u0105 gleb\u0119 w azot. Po wyznaczeniu miejsca na warzywnik nale\u017cy rozplanowa\u0107 ilo\u015b\u0107 zagon\u00f3w (uwzgl\u0119dniamy jakie i ile ro\u015blin posadzimy\/posiejemy) i rozplanowa\u0107 \u015bcie\u017cki. Szeroko\u015b\u0107 grz\u0105dki powinna by\u0107 w granicach 120 cm, a \u015bcie\u017cki 30 cm. Aby podkre\u015bli\u0107 kszta\u0142t ogr\u00f3dka mo\u017cna brzegi zagon\u00f3w obsadzi\u0107 niskimi ro\u015blinami, mog\u0105 to by\u0107 kwiaty (np. aksamitka) lub postawi\u0107 ma\u0142y p\u0142otek drewniany czy obsadzi\u0107 bukszpanem.<\/p>\n\n\n\n
Zmianowanie i uprawa wsp\u00f3\u0142rz\u0119dna<\/p>\n\n\n\n
Zmianowanie (nast\u0119pstwo ro\u015blin uprawianych po sobie na tej samej powierzchni) powinno by\u0107 co najmniej co 4 lata. Podstawowa zasada to nie uprawianie po sobie ro\u015blin z tej samej grupy i rodziny oraz o tej samej d\u0142ugo\u015bci systemu korzeniowego. Zaleca si\u0119 te\u017c co 4 lata posia\u0107 naw\u00f3z zielony (ro\u015bliny motylkowe).<\/p>\n\n\n\n
Uprawa wsp\u00f3\u0142rz\u0119dna to uprawiane ko\u0142o siebie konkretnych gatunk\u00f3w ro\u015blin, kt\u00f3re tworz\u0105 symbioz\u0119. Przyk\u0142ady wzajemnego oddzia\u0142ywanie ro\u015blin przedstawia tabela. W mi\u0119dzyrz\u0119dziach zaleca si\u0119 wysiew zi\u00f3\u0142 (np. tymianek, sza\u0142wia, bazylia) lub kwiat\u00f3w (np. aksamitka, nagietek), kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 odstrasza niekt\u00f3re szkodniki.<\/p>\n\n\n\n
Sadzenie i siew<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cemy kupi\u0107 w sklepie ogrodniczym gotowe rozsady niekt\u00f3rych warzyw, ale r\u00f3wnie dobrze posia\u0107 samodzielnie w rozsadniku i w odpowiednim czasie wsadzi\u0107 do gruntu. Pami\u0119tajmy, aby rozsad\u0119, kt\u00f3r\u0105 mieli\u015bmy w szklarni lub domu najpierw zahartowa\u0107. Ro\u015bliny z rozsad najbezpieczniej jest wsadzi\u0107 do gruntu w po\u0142owie maja. Siew nasion bezpo\u015brednio do gruntu zalecany jest na koniec marca \u2013 pocz\u0105tek kwietnia dla kie\u0142kuj\u0105cych powoli i odpornych na niskie temperatury (marchew, pietruszka korzeniowa, groch, b\u00f3b, rzodkiewka, sa\u0142ata); w kwietniu: kapusta, brukselka, buraki, kalarepa; po 15 maja: dyniowate (w tym og\u00f3rki), fasola. Przed przyst\u0105pieniem do siewu spulchniamy grz\u0105dk\u0119, grabimy. Warzywa na podporach prowadzimy tak, by uzyska\u0107 jeden p\u0119d g\u0142\u00f3wny. Podpory powinny by\u0107 dostosowane do docelowej wielko\u015bci ro\u015bliny.<\/p>\n\n\n\n
Warto zaplanowa\u0107 jedno sta\u0142e miejsce w warzywniku, gdzie b\u0119d\u0105 ros\u0142y ro\u015bliny wieloletnie typu rabarbar, szczypiorek, zio\u0142a. Je\u015bli chodzi o zio\u0142a zaplanujmy dla nich miejsce w ogrodzie nie tylko ze wzgl\u0119du na w\u0142a\u015bciwo\u015bci odstraszaj\u0105ce szkodniki. Pami\u0119tajmy o ich szerokim wykorzystaniu w kuchni, jak i leczeniu r\u00f3\u017cnych schorze\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Szybko rosn\u0105ce warzywa jak koper, rzodkiewka, sa\u0142ata warto wysiewa\u0107 sukcesywnie, \u017ceby cieszy\u0107 si\u0119 ich smakiem ca\u0142y sezon.<\/p>\n\n\n\n
Warzywa i zio\u0142a mo\u017cna te\u017c sadzi\u0107 razem z kwiatami ozdobnymi tworz\u0105c tym samym barwne i ciekawe kompozycje. Mo\u017cna te\u017c warzywnik upi\u0119kszy\u0107 nie tylko zio\u0142ami, ale ozdobnymi, kolorowymi ro\u015blinami z rodziny dyniowatych.<\/p>\n\n\n\n
Walka ze szkodnikami i chorobami<\/p>\n\n\n\n
Metody agrotechniczne to m.in. zmianowanie, uprawa wsp\u00f3\u0142rz\u0119dna, nawo\u017cenie kompostem, wyb\u00f3r odmian odpornych na choroby, ekologiczne zabiegi uprawowe.<\/p>\n\n\n\n
Metody mechaniczne to haczkowanie, zbieranie i niszczenie szkodnik\u00f3w, stosowanie przyn\u0119t i pu\u0142apek na szkodniki.<\/p>\n\n\n\n
Metody biologiczne i biotechniczne to naturalne preparaty na bazie zi\u00f3\u0142, syntetyczne preparaty biologiczne, korzystanie w zabiegach z kalendarza ksi\u0119\u017cycowego, tworzenie korzystnych warunk\u00f3w do rozwoju po\u017cytecznych owad\u00f3w<\/p>\n\n\n\n
Przed gryzoniami nasze uprawy mo\u017cemy chroni\u0107 stosuj\u0105c r\u00f3\u017cnego rodzaju pu\u0142apki lub sadz\u0105c ro\u015bliny odstraszaj\u0105ce, np. groszek \u017c\u00f3\u0142ty.<\/p>\n\n\n\n
Podniesione rabaty<\/p>\n\n\n\n
Doskonale sprawdz\u0105 si\u0119, kiedy chcemy posadzi\u0107 ro\u015bliny na pod\u0142o\u017cu, gdzie jest bardzo s\u0142aba lub gliniasta gleba. Mo\u017cna je zrobi\u0107 z kamienia, ceg\u0142y b\u0105d\u017a w drewnianych skrzyniach. Trzeba tu pami\u0119ta\u0107 o wykonaniu drena\u017cu i zapewni\u0107 odp\u0142yw nadmiaru wody. Aby wykona\u0107 tak\u0105 rabat\u0119 najpierw wykopujemy rowek pod fundamenty \u015bcian. Ziemi\u0119 przekopujemy i mieszamy z kompostem, dodatkowo mo\u017cna doda\u0107 \u017cwir. \u015aciany tworzymy z kamienia lub cegie\u0142 pozostawiaj\u0105c puste spoiny nad poziomem pod\u0142o\u017ca, a w przypadku drewna wywiercamy otwory. Chodzi tu o odp\u0142yw nadmiaru wody. Uk\u0142adamy warstwami kompost lub ziemi\u0119 o grubo\u015bci ok. 15 cm mocno ubijaj\u0105c ka\u017cd\u0105 warstw\u0119. Kiedy osi\u0105gniemy po\u017c\u0105dan\u0105 wysoko\u015b\u0107 podlewamy wod\u0105 i mo\u017cemy przyst\u0105pi\u0107 do siewu.<\/p>\n\n\n\n
Tabela nr 1 Przyk\u0142ady wzajemnego oddzia\u0142ywania ro\u015blin (oprac. Bo\u017cena B\u0142aszczy\u0144ska)<\/p>\n\n\n\n Iwona Zaborowska Warzywnik jako miejsce pozyskiwania \u015bwie\u017cych warzyw ma kluczowe znaczenie dla rodziny. Dlatego warto dobrze zaplanowa\u0107 jego po\u0142o\u017cenie i wykona\u0107 niezb\u0119dne<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3280,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-3279","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-warzywa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3279","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3279"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3279\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3281,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3279\/revisions\/3281"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3280"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3279"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3279"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3279"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}s\u0105siedztwo korzystne<\/td> Ro\u015blina<\/td> S\u0105siedztwo niekorzystne<\/td><\/tr> kalarepa, cebula, por, fasola<\/td> buraki<\/td> marchew, ziemniaki, szpinak<\/td><\/tr> por, sa\u0142ata, buraki, marchew, kapustne, og\u00f3rki, koper<\/td> cebula<\/td> fasola, groch<\/td><\/tr> marchew, seler, por, kalafior<\/td> fasola<\/td> kminek, cebula<\/td><\/tr> rzodkiewka, fasola, seler, marchew<\/td> groch<\/td> cebulowe<\/td><\/tr> ro\u015bliny aromatyczne<\/td> kapustne<\/td> rzodkiewka, marchew, pomidory<\/td><\/tr> cebula, kapustne, sa\u0142ata, og\u00f3rki, kukurydza, marchew<\/td> koper<\/td> fasola, rzodkiewka, koper w\u0142oski<\/td><\/tr> sa\u0142ata, cebula, por, groch, fasola<\/td> marchew<\/td> kapustne, buraki, ziemniaki <\/td><\/tr> rzodkiewka, sa\u0142ata, seler, kalarepa<\/td> og\u00f3rek<\/td> pomidory, ziemniaki <\/td><\/tr> pomidory<\/td> pietruszka<\/td> sa\u0142ata<\/td><\/tr> pietruszka, seler, cebula<\/td> pomidor<\/td> rzodkiewka, kalarepa<\/td><\/tr> cebula, fasola, sa\u0142ata, seler, buraki, marchew<\/td> por<\/td> seler<\/td><\/tr> groch, sa\u0142ata<\/td> rzodkiewka<\/td> pomidory, kapustne<\/td><\/tr> rzodkiewka, marchew, koper, kapustne<\/td> sa\u0142ata<\/td> pietruszka<\/td><\/tr> fasola<\/td> seler<\/td> Por,b\u00f3b, ziemniaki<\/td><\/tr> kapusta, fasola, groch, kukurydza<\/td> ziemniaki<\/td> marchew, s\u0142onecznik, dynia, mak, wi\u015bnie, maliny, pomidory<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n
Kujawsko-Pomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego
Fot. M. Rz\u0105sa<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"