{"id":3144,"date":"2020-07-03T11:30:45","date_gmt":"2020-07-03T09:30:45","guid":{"rendered":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/?p=3144"},"modified":"2020-07-03T11:30:47","modified_gmt":"2020-07-03T09:30:47","slug":"male-szkodniki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2020\/07\/03\/male-szkodniki\/","title":{"rendered":"Ma\u0142e szkodniki"},"content":{"rendered":"\n

Od kilku lat na Kujawach, zw\u0142aszcza w czasie suchej i ciep\u0142ej pogody, coraz wi\u0119cej szkody w uprawach warzyw wyrz\u0105dzaj\u0105 wciornastek tytoniowiec, m\u0105czlik warzywny i czasami mszyce.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wciornastki s\u0105 szkodnikami wyst\u0119puj\u0105cymi przede wszystkim w uprawie cebuli i pora, jak r\u00f3wnie\u017c kapusty g\u0142owiastej, zw\u0142aszcza tej \u015brednio wczesnej czy odmian do kwaszenia. Je\u017celi chodzi o m\u0105czlika, to g\u0142\u00f3wny problem w uprawie kalafiora, kapusty w\u0142oskiej, jak r\u00f3wnie\u017c broku\u0142a i do\u015b\u0107 rzadko uprawianego jarmu\u017cu. Mszyce wyst\u0119puj\u0105 na wielu gatunkach warzyw kapustnych (zw\u0142aszcza na kapu\u015bcie w\u0142oskiej i peki\u0144skiej), a tak\u017ce korzeniowych \u2013 zwykle marchwi (bawe\u0142nica topolowo-marchwiowa). Oczywi\u015bcie gatunk\u00f3w mszyc jest du\u017co wi\u0119cej i wyst\u0119puj\u0105 one praktycznie na wielu gatunkach warzyw.<\/p>\n\n\n\n

W rejonach, gdzie uprawiana jest cebula na du\u017cych powierzchniach i powszechnie, od wielu ju\u017c lat wyst\u0119puje wciornastek tytoniowiec. W ostatnim roku ze wzgl\u0119du na wysokie temperatury i susz\u0119 spowodowa\u0142 on bardzo du\u017co szk\u00f3d w tej uprawie. Szkody te by\u0142y spot\u0119gowane s\u0142abym rozwojem cz\u0119\u015bci nadziemnych cebuli z siewu wiosennego. Du\u017ca presja szkodnik\u00f3w przy ma\u0142ym szczypiorze na wielu plantacjach sko\u0144czy\u0142a si\u0119 bardzo \u017ale. W ci\u0105gu okresu wegetacji zwykle wyst\u0119puje kilka pokole\u0144 wciornastka tytoniowca ze wzgl\u0119du na kr\u00f3tki czas rozwoju. Literatura podaje, \u017ce w warunkach ma\u0142o sprzyjaj\u0105cych rozw\u00f3j jednego pokolenia mo\u017ce wynosi\u0107 oko\u0142o 30 dni. Natomiast je\u017celi jest bardzo ciep\u0142o i sucho mo\u017ce on ulec skr\u00f3ceniu do oko\u0142o 20 dni. Trzeba tutaj zaznaczy\u0107, \u017ce praktycznie ka\u017cdy doros\u0142y osobnik mo\u017ce znie\u015b\u0107 ponad 150 jaj. Wciornastki wi\u0119c mno\u017c\u0105 si\u0119 w bardzo szybkim tempie. Wiosn\u0105 doros\u0142e osobniki wychodz\u0105 z gleby po zimowaniu i znosz\u0105 jaja na ro\u015blinach. Wciornastki mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c zimowa\u0107 na plantacjach cebuli zimuj\u0105cej w gruncie, sk\u0105d mog\u0105 bardzo \u0142atwo si\u0119 rozprzestrzenia\u0107 na plantacje cebuli z dymki i z siewu wiosennego. Inne bardzo du\u017ce \u017ar\u00f3d\u0142o ataku wciornastk\u00f3w to usychaj\u0105ce i sprz\u0105tane plantacje rzepaku, zb\u00f3\u017c czy kukurydzy. Ze wzgl\u0119du na to, \u017ce owady doros\u0142e, jak i larwy s\u0105 bardzo ma\u0142e trudno je zauwa\u017cy\u0107 kiedy zaczynaj\u0105 atakowa\u0107 plantacje cebuli czy pora. Larw nale\u017cy szuka\u0107 w pochwach li\u015bciowych lub w miejscach, gdzie za\u0142amuj\u0105 si\u0119 li\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n

Wobec tego nasuwa si\u0119 nast\u0119pne pytanie: jak zwalcza\u0107 tego szkodnika? Przy zwalczaniu wciornastk\u00f3w pomagaj\u0105 opady deszczu i nawadnianie. Owady te nie lubi\u0105 jak ro\u015bliny s\u0105 zwil\u017cone. Niestety w ostatnim roku by\u0142o ciep\u0142o i sucho nie tylko w glebie. Powietrze te\u017c mia\u0142o niewielk\u0105 wilgotno\u015b\u0107. Z tego te\u017c wzgl\u0119du nawet cz\u0119ste nawadnianie plantacji cebuli na wciornastkach nie robi\u0142o wi\u0119kszego wra\u017cenia. Mo\u017cemy je zwalcza\u0107 produktami z grupy pyretroid\u00f3w i chloronikotynili, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 kontaktowo i cz\u0119\u015bciowo \u017co\u0142\u0105dkowo na larwy. Ze wzgl\u0119du na to, \u017ce larwy ukrywaj\u0105 si\u0119 w pochwach li\u015bciowych cebuli, a opryskanie szkodnik\u00f3w produktami kontaktowymi jest utrudnione, nale\u017cy do zwalczania u\u017cywa\u0107 produkt\u00f3w przemieszczaj\u0105cych si\u0119 w ro\u015blinie lub przynajmniej lokalnie wg\u0142\u0119bnych przemieszczaj\u0105cych si\u0119 w tkankach laminarnie. Do takich produkt\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 Movento i Benevi\u0119. Produkty te zosta\u0142y ju\u017c zarejestrowane w uprawie cebuli do zwalczania wciornastk\u00f3w. Obydwie substancje aktywne musz\u0105 by\u0107 pobrane z sokami ro\u015blinnymi przez szkodniki, aby dzia\u0142a\u0142y skutecznie. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce Benevia w niewielkim procencie dzia\u0142a r\u00f3wnie\u017c kontaktowo. Szkodniki po pobraniu soku ro\u015blinnego z substancj\u0105 aktywn\u0105 po kilkunastu minutach przestaj\u0105 \u017cerowa\u0107, ale nie zamieraj\u0105. Z tego te\u017c wzgl\u0119du na ro\u015blinie mog\u0105 powodowa\u0107 mylny obraz, poniewa\u017c ci\u0105gle tam s\u0105 i do tego jeszcze si\u0119 ruszaj\u0105. Spirotetramat, czyli substancja aktywna z Movento wp\u0142ywa na zanik syntezy t\u0142uszczu w organizmie szkodnika, a cyjazypyr z Benevi powoduje parali\u017c mi\u0119\u015bni. Poniewa\u017c produkty musz\u0105 by\u0107 pobrane z ro\u015bliny, po zabiegu ochrony ro\u015blin musi up\u0142yn\u0105\u0107 kilka dni, aby dzia\u0142a\u0142y one na szkodniki. \u017beby przy\u015bpieszy\u0107 wnikni\u0119cie substancji aktywnej do ro\u015bliny nale\u017cy u\u017cywa\u0107 adiuwant\u00f3w. Do Movento wed\u0142ug etykiety z Belgii nale\u017cy doda\u0107 produkt rozpuszczaj\u0105cy woski Trend, natomiast do Benevi trzeba doda\u0107 zwil\u017cacz olejowy. Wed\u0142ug moich obserwacji obydwa produkty dzia\u0142aj\u0105 efektywnie na cebuli oko\u0142o 3 tygodni. Nast\u0119pnie trzeba zabieg powt\u00f3rzy\u0107 zmieniaj\u0105c substancj\u0119 aktywn\u0105 zgodnie z wytycznymi integrowanej ochrony. Bior\u0105c pod uwag\u0119 rok poprzedni zabieg Movento czy Benevi\u0105 powinien by\u0107 wykonany oko\u0142o po\u0142owy czerwca. Na jednej z plantacji, na kt\u00f3rej prowadzi\u0142em ochron\u0119, zabieg Movento by\u0142 wykonany pod koniec czerwca i to by\u0142o zauwa\u017calne. Pod koniec lipca, gdy produkt przesta\u0142 dzia\u0142a\u0107, cebula nagle tak zosta\u0142a zasiedlona przez wciornastka, \u017ce li\u015bcie zrobi\u0142y si\u0119 siwe. Wtedy to ro\u015bliny przestaj\u0105 rosn\u0105\u0107 i nie wytwarzaj\u0105 plonu. Je\u017celi chodzi o kapust\u0119 g\u0142owiast\u0105, to zabiegi nale\u017cy wykonywa\u0107 wtedy, kiedy li\u015bcie g\u0142\u00f3wek zachodz\u0105 na siebie i nast\u0119puje ich zamykanie. Je\u017celi w tym okresie ro\u015bliny nie b\u0119d\u0105 chronione, to szkodniki, kt\u00f3re dostan\u0105 si\u0119 do jej wn\u0119trza s\u0105 nie do zwalczenia.Najbardziej nara\u017cone na ataki wciornastk\u00f3w s\u0105 odmiany s\u0142odkie z niewielkim  nalotem woskowym. Do zwalczania wciornastk\u00f3w w uprawie kapusty g\u0142owiastej u\u017cywamy tych samych produkt\u00f3w, co w uprawie cebuli. Opr\u00f3cz pyretroid\u00f3w czy nikotynoid\u00f3w mo\u017cna by\u0142o wykorzystywa\u0107 tak\u017ce preparat SpinTor. W przypadku kapusty opr\u00f3cz wciornastk\u00f3w bardzo dobrze zwalcza\u0142 g\u0105sienice motyli, ale niestety w bie\u017c\u0105cym sezonie s\u0105 problemy z jego dost\u0119pno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pny ma\u0142y szkodnik w uprawie warzyw to m\u0105czlik warzywny. Stanowi on problem zw\u0142aszcza w uprawie warzyw kapustnych. Na Kujawach m\u0105czliki s\u0105 problemem praktycznie od 2016 roku. Wcze\u015bniej, nawet je\u017celi wyst\u0119powa\u0142y to w bardzo niewielkim nasileniu. M\u0105czlik warzywny bardzo ch\u0119tnie zasiedla uprawy warzyw kapustnych, takich jak: kapusta w\u0142oska, jarmu\u017c, kalafior i broku\u0142. Rzadziej zasiedla kapusty g\u0142owiaste i peki\u0144skie. Osobniki doros\u0142e zimuj\u0105 na warzywach kapustnych pozostawionych w polu lub na chwastach z r\u00f3\u017cnych rodzin botanicznych. Na wiosn\u0119 pierwsze pokolenie rozwija si\u0119 w miejscu zimowania, a nast\u0119pnie osobniki doros\u0142e przenosz\u0105 si\u0119 na ro\u015bliny uprawne. Rozw\u00f3j m\u0105czlika trwa w zale\u017cno\u015bci od przebiegu pogody od 3 do 4 tygodni. Im cieplej, tym kr\u00f3cej. Jedna samica mo\u017ce znie\u015b\u0107 do 150 jaj. W okresie wegetacji mo\u017ce by\u0107 od 3 do 5 pokole\u0144 m\u0105czlika.<\/p>\n\n\n\n

Jak zwalcza\u0107 tego szkodnika? Wielu producent\u00f3w robi b\u0142\u0105d skupiaj\u0105c si\u0119 na zwalczaniu owad\u00f3w doros\u0142ych, kt\u00f3re ca\u0142y czas nalatuj\u0105 na plantacje warzyw kapustnych. Osobniki doros\u0142e s\u0105 do\u015b\u0107 trudne do zwalczenia z powodu znikomego \u017cerowania na chronionych plantacjach. Preparatami dzia\u0142aj\u0105cymi kontaktowo bardzo trudno je zwalczy\u0107. Z tego te\u017c powodu musz\u0105 by\u0107 zwalczane larwy jak najm\u0142odszych stadi\u00f3w rozwojowych, tu\u017c po wyl\u0119gu z jaj. Do zwalczania m\u0105czlik\u00f3w zarejestrowane s\u0105 dwie substancje aktywne: spirotetramat (Movento) i cyjazypyr (Verimark i Benevia). Je\u017celi chodzi o Movento i Benevi\u0119, to obowi\u0105zuj\u0105 te same zasady, co przy zwalczaniu wciornastk\u00f3w na cebuli czy kapu\u015bcie. Natomiast Verimark podawany jest ju\u017c w okresie produkcji rozsady, tu\u017c przed wysadzeniem jej do gruntu. Z obserwacji wynika, \u017ce skutecznie dzia\u0142a w ro\u015blinie przez przynajmniej 30 dni od zastosowania. Dobre dzia\u0142anie obserwuje si\u0119 tak\u017ce znacznie d\u0142u\u017cej, ale by ochrona by\u0142a ci\u0105g\u0142a i skuteczna, to na ro\u015blinach wysadzonych w czasie lata nale\u017cy po ponad 30 dniach od wysadzenia zastosowa\u0107 produkt Movento. W tym czasie nie powinno stosowa\u0107 si\u0119 tej samej substancji aktywnej, czyli produktu Benevia ze wzgl\u0119du na mo\u017cliwo\u015b\u0107 uodpornienia si\u0119 szkodnik\u00f3w na ten produkt. Tak jak ju\u017c wcze\u015bniej wspomnia\u0142em, niekt\u00f3rzy producenci skupiaj\u0105 si\u0119 na zwalczaniu osobnik\u00f3w doros\u0142ych. Podczas wegetacji ro\u015blin owady doros\u0142e praktycznie nie stanowi\u0105 zagro\u017cenia. Natomiast kiedy zbierane s\u0105 g\u0142\u00f3wki czy r\u00f3\u017ce, a wraz z nimi m\u0105czliki, to jest to du\u017cy problem. Konsumenci kupuj\u0105cy r\u00f3\u017ce broku\u0142a czy kalafiora nie \u017cycz\u0105 sobie owad\u00f3w doros\u0142ych m\u0105czlika w zakupionym towarze. Dla producent\u00f3w, zw\u0142aszcza broku\u0142a, stanowi to nie lada wyzwanie, \u017ceby nie zawin\u0105\u0107 r\u00f3\u017cy w foli\u0119 wraz z owadami doros\u0142ymi. Na naszym rynku zaczynaj\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 produkty oparte na biologicznych substancjach aktywnych, takich jak np. olejek pomara\u0144czowy czy oleje roz\u0142o\u017cone do kwas\u00f3w karboksylowych, kt\u00f3re mog\u0105 powodowa\u0107 mniejsz\u0105 aktywno\u015b\u0107 doros\u0142ych form m\u0105czlika, pod warunkiem, \u017ce zosta\u0142y one opryskane tymi produktami. Olejek pomara\u0144czowy zosta\u0142 wypr\u00f3bowany jesieni\u0105 ubieg\u0142ego roku przez kilku z moich producent\u00f3w. Jego skuteczno\u015b\u0107 w unicestwianiu m\u0105czlik\u00f3w by\u0142a bardzo dobra. Niestety by\u0142 to koniec wrze\u015bnia, wi\u0119c i ruchliwo\u015b\u0107 form doros\u0142ych mniejsza. Producenci, kt\u00f3rzy opryskali cz\u0119\u015b\u0107 plantacji twierdzili, \u017ce nie lata\u0142y tam owady doros\u0142e. Natomiast na ro\u015blinach bez oprysku przy wycinaniu r\u00f3\u017c by\u0142o ich bardzo du\u017co, co powodowa\u0142o, \u017ce pracownicy mieli problem przy ci\u0119ciu. <\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi natomiast chodzi o mszyce to najwi\u0119kszy problem mo\u017ce powodowa\u0107 w niekt\u00f3rych latach mszyca kapu\u015bciana wyst\u0119puj\u0105ca na kapu\u015bcie g\u0142owiastej lub kalafiorze i brokule, szczeg\u00f3lnie w r\u00f3\u017cach. Du\u017cy problem by\u0142 czasami w gospodarstwach, kt\u00f3re nie prowadz\u0105 regularnej ochrony z mszyc\u0105 brzoskwiniow\u0105 na kapu\u015bcie peki\u0144skiej. Mszyca ta zwykle pojawia\u0142a si\u0119 na prze\u0142omie sierpnia i wrze\u015bnia. Je\u017celi wi\u0119c kto\u015b nie zabezpieczy\u0142 plantacji przed szkodnikami produktami zwalczaj\u0105cymi mszyce, to kiedy si\u0119 zorientowa\u0142, \u017ce s\u0105 szkodniki, by\u0142o ju\u017c zbyt p\u00f3\u017ano na jakiekolwiek zabiegi. Do zwalczania tej mszycy stosowane by\u0142y przer\u00f3\u017cne produkty, zwykle nie zarejestrowane w danej uprawie, ale niestety z miernym skutkiem. W przypadku jakichkolwiek gatunk\u00f3w mszyc wystarczy chroni\u0107 na bie\u017c\u0105co plantacje przed innymi szkodnikami wyst\u0119puj\u0105cymi na warzywach kapustnych. Kiedy ochrona jest szczelna i prowadzona na bie\u017c\u0105co mo\u017cna si\u0119 ustrzec przed tymi szkodnikami, zw\u0142aszcza \u017ce w tej chwili mamy do dyspozycji doskona\u0142e produkty, o kt\u00f3rych ju\u017c wy\u017cej wspomina\u0142em. Inaczej wygl\u0105da sytuacja z bawe\u0142nic\u0105 topolowo-marchwiow\u0105, kt\u00f3ra jest mszyc\u0105 bytuj\u0105c\u0105 na korzeniach marchwi i niestety nie wida\u0107 jej na ro\u015blinach. Mo\u017cemy dostrzec j\u0105 dopiero po wykopaniu korzeni marchwi. Jednak mo\u017cna przewidzie\u0107 pojawienie si\u0119 tego szkodnika na plantacjach. Je\u017celi w niedalekiej odleg\u0142o\u015bci od p\u00f3l marchwiowych rosn\u0105 topole, to szkodnik ten mo\u017ce si\u0119 pojawi\u0107 na polach uprawnych. Pierwsze mszyce mog\u0105 zasiedla\u0107 plantacje marchwi ju\u017c od pocz\u0105tku sierpnia. Chocia\u017c w suchych i ciep\u0142ych latach mo\u017ce ona pojawi\u0107 si\u0119 ju\u017c w po\u0142owie lipca. Od ubieg\u0142ego roku mamy zarejestrowane praktycznie pierwsze skuteczne produkty po wyga\u015bni\u0119ciu rejestracji Pirimoru. W rejestrze pojawi\u0142a si\u0119 Benevia i Movento. Oczywi\u015bcie, aby produkty by\u0142y skuteczne trzeba je zastosowa\u0107 odpowiednio wcze\u015bnie przed pojawieniem si\u0119 szkodnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Tekst i fot. Piotr Borczy\u0144ski
Kujawsko-Pomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od kilku lat na Kujawach, zw\u0142aszcza w czasie suchej i ciep\u0142ej pogody, coraz wi\u0119cej szkody w uprawach warzyw wyrz\u0105dzaj\u0105 wciornastek<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3145,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[18,27,31],"tags":[],"class_list":["post-3144","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-ochrona-roslin","category-warzywa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3144","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3144"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3144\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3152,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3144\/revisions\/3152"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3145"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}