Marzec to miesi\u0105c, kiedy mo\u017cemy rozpocz\u0105\u0107 wysiewanie nawoz\u00f3w w uprawie warzyw. W bie\u017c\u0105cym roku ze wzgl\u0119du na du\u017ce zasiewy cebuli zimuj\u0105cej w gruncie przypominam, \u017ce do 15 lutego obowi\u0105zywa\u0142 zakaz wysiewu nawoz\u00f3w azotowych, wi\u0119c dopiero po tym terminie mo\u017cna by\u0142o przyst\u0105pi\u0107 do nawo\u017cenia tej uprawy azotem.<\/p>\n\n\n\n
Ze wzgl\u0119du na ekstremalne warunki pogodowe w r\u00f3\u017cnych obszarach Polski nawo\u017cenie warzyw nale\u017ca\u0142oby przeprowadzi\u0107 na podstawie analizy chemiczno-rolniczej. Je\u017celi w okresie jesienno-zimowym nie pobrano pr\u00f3by glebowej, jest na to ostatni moment. Gleba nie jest zamarzni\u0119ta, wi\u0119c pobranie pr\u00f3by jest mo\u017cliwe. Jak pobra\u0107 pr\u00f3b\u0119? Nale\u017cy przypomnie\u0107, \u017ce pr\u00f3b\u0119 pobieramy z kilkunastu do ponad dwudziestu miejsc z obszaru badanego. Obszar badany to teoretycznie pole o powierzchni 1 ha. W sytuacji kiedy rolnik posiada pole o wyr\u00f3wnanej powierzchni, bez do\u0142k\u00f3w i pag\u00f3rk\u00f3w oraz bez zmienno\u015bci glebowej, jedna pr\u00f3ba zbiorcza mo\u017ce by\u0107 pobrana z pola o wi\u0119kszej powierzchni, nawet do 3\u20134 hektar\u00f3w. Je\u017celi jednak pole jest poprzecinane pag\u00f3rkami, co zwi\u0105zane jest ze zmienno\u015bci\u0105 glebow\u0105, nale\u017cy tak podzieli\u0107 dzia\u0142k\u0119, aby pr\u00f3ba zbiorcza by\u0142 najbardziej reprezentatywna.<\/p>\n\n\n\n
Aby dobrze sporz\u0105dzi\u0107 zalecenia nawozowe pod upraw\u0119 warzyw musi by\u0107 wykonana analiza ogrodnicza, w kt\u00f3rej ocenia si\u0119 zawarto\u015b\u0107 azotu (azotu azotanowego NO3-\u00a0 i amonowego NH4+), fosforu, potasu, magnezu, wapnia, zasolenie i pH. Wykonanie pr\u00f3by rolniczej pod upraw\u0119 warzyw nie okre\u015bla takich element\u00f3w jak np. wap\u0144, niestety nie gwarantuje to powodzenia w uprawie ze wzgl\u0119du na to, \u017ce zawarto\u015b\u0107 tego pierwiastka jest wymagana na odpowiednio wysokim poziomie powy\u017cej 1 000\u20131 500 mg\/litr gleby. Poza tym w analizie rolniczej u\u017cywane s\u0105 silniejsze ekstrachenty i oznaczane s\u0105 nie tylko pierwiastki dost\u0119pne w roztworze glebowym. Opr\u00f3cz tego analiza rolnicza jest wykonywana w glebie powietrznie suchej (wysuszonej w temperaturze 105oC), natomiast analiza ogrodnicza jest wykonywana w glebie \u015bwie\u017co pobranej z pola i wilgotnej dostarczonej do laboratorium w woreczku foliowym. W zwi\u0105zku z tym nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, aby oznaczenia pr\u00f3by wykonanego na kartce papieru nie umieszcza\u0107 w worku na wilgotnej glebie, tylko na zewn\u0105trz woreczka. Odczytanie bowiem kartki umieszczonej wewn\u0105trz woreczka mo\u017ce by\u0107 niemo\u017cliwe. Do laboratorium nale\u017cy dostarczy\u0107 oko\u0142o 0,5 kg gleby. Tak\u0105 pr\u00f3b\u0119 nale\u017cy z\u0142o\u017cy\u0107 z kilkunastu pr\u00f3bek zbiorczych pobranych losowo z pola z warstwy ornej. Pr\u00f3by pobieramy za pomoc\u0105 laski Egnera lub za pomoc\u0105 szpadla i czystej \u0142y\u017cki, a nast\u0119pnie umieszczamy w czystym pojemniku. Po pobraniu wszystkich pr\u00f3bek dok\u0142adnie je mieszamy i z tej pr\u00f3by pobieramy 0,5 kg gleby, umieszczamy w woreczku i opisujemy. Opis pr\u00f3bek r\u00f3wnie\u017c powinni\u015bmy zrobi\u0107 dla siebie i zostawi\u0107 w gospodarstwie najlepiej wraz z planem p\u00f3l. Pobieraj\u0105c pr\u00f3by nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, aby nie pobiera\u0107 ich w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie miedz i dr\u00f3g ze wzgl\u0119du na to, \u017ce tam zwykle nawozy s\u0105 nie dosypywane lub s\u0105 nadk\u0142adane i obraz zasobno\u015bci gleby b\u0119dzie niewiarygodny.<\/p>\n\n\n\n
Gdy ju\u017c otrzymamy wyniki analizy, to mo\u017cemy wyliczy\u0107 sobie sami potrzebne ilo\u015bci nawoz\u00f3w lub poprosi\u0107 o takie wyliczenie do\u015bwiadczonych doradc\u00f3w. Zawarto\u015bci poszczeg\u00f3lnych sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych dla wi\u0119kszo\u015bci warzyw powinny waha\u0107 si\u0119 w granicach: dla fosforu 50\u201370 mg\/litr,<\/p>\n\n\n\n
dla potasu 180\u2013220 mg\/litr, magnezu 70 mg\/litr, o wapniu wspomina\u0142em wy\u017cej, a pH gleby powinno by\u0107 zbli\u017cone do oko\u0142o 6,5. Je\u017celi chodzi o nawozy azotowe, to kiedy pobieramy pr\u00f3b\u0119 w okresie, gdy temperatura gleby jest ni\u017csza ni\u017c 5\u20136oC, to w niej nie ma \u017cycia biologicznego co wp\u0142ywa na nisk\u0105 zawarto\u015b\u0107 azotu. Z tego te\u017c wzgl\u0119du najlepiej ten sk\u0142adnik podawa\u0107 wed\u0142ug zalece\u0144 ksi\u0105\u017ckowych, ewentualnie koryguj\u0105c go o w\u0142asne do\u015bwiadczenie i jako\u015b\u0107 gleby. Je\u017celi chodzi o potas, to nawo\u017cenie w zale\u017cno\u015bci od tego czy pole jest nawadniane lub te\u017c w zale\u017cno\u015bci od intensywno\u015bci opad\u00f3w, podzieli\u0107 mo\u017cna na przedsiewne i pog\u0142\u00f3wne, tak jak w przypadku azotu. Azot i potas s\u0105 bowiem pierwiastkami do\u015b\u0107 szybko przemieszczaj\u0105cymi si\u0119 w g\u0142\u0105b profilu glebowego wraz z wod\u0105, co mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 ich braku w zasi\u0119gu systemu korzeniowego w czasie okresu wegetacji. Dotyczy to przede wszystkim warzyw o s\u0142abym systemie korzeniowym, takich jak cebula lub nawet takich z silnym korzeniem jak broku\u0142, ale uprawianych na glebach lekkich z ma\u0142ym kompleksem sorpcyjnym. Ostatnie nawo\u017cenie, zw\u0142aszcza azotowe nie mo\u017ce by\u0107 wykonane zbyt p\u00f3\u017ano ze wzgl\u0119du na to, \u017ce ro\u015bliny mog\u0105 przed\u0142u\u017ca\u0107 okres wegetacji nie przechodz\u0105c w stan spoczynku, jak np. cebula (typy hiszpa\u0144skie). W przypadku broku\u0142a zbyt p\u00f3\u017ano nawo\u017conego azotem r\u00f3\u017ce b\u0119d\u0105 s\u0142abej jako\u015bci\u00a0i\u00a0znacznie szybciej b\u0119d\u0105 si\u0119 rozlu\u017ania\u0107. Natomiast warzywa, takie jak pomidor czy papryka znacznie s\u0142abiej i d\u0142u\u017cej b\u0119d\u0105 si\u0119 wybarwia\u0142y na czerwono.<\/p>\n\n\n\n
Ostatnie nawo\u017cenie, g\u0142\u00f3wnie potasem nale\u017cy wykona\u0107 nawozami, kt\u00f3re s\u0105 bardzo \u0142atwo rozpuszczalne w wodzie i zawarte w nich pierwiastki mog\u0105 by\u0107 szybko pobrane przez system korzeniowy ro\u015blin. Jednym z takich nawoz\u00f3w jest Yara Mila Complex. Naw\u00f3z ten zawiera wszystkie makropierwiastki i mikroelementy. Mo\u017ce on by\u0107 u\u017cyty do nawo\u017cenia pog\u0142\u00f3wnego w ilo\u015bci do oko\u0142o 150 kg\/ha. Zdecydowanie lepsz\u0105 opcj\u0105 jest zastosowanie nawozu o nazwie handlowej Unika Calcium zawieraj\u0105cego azot, potas i wap\u0144 w takiej samej ilo\u015bci jak w nawozie wymienionym wcze\u015bniej. Takie nawo\u017cenie nale\u017cy wykona\u0107 na suche ro\u015bliny, najlepiej przed spodziewanym opadem deszczu lub nawadnianiem deszczownianym. W znacznie lepszej sytuacji s\u0105 gospodarstwa dysponuj\u0105ce nawadnianiem kroplowym. Po wykonaniu nawo\u017cenia przed siewem lub sadzeniem ro\u015blin mo\u017cna posi\u0142kowa\u0107 si\u0119 wykonywaniem fertygacji*, zw\u0142aszcza azotem i potasem, kt\u00f3re podczas nawadniania s\u0105 wymywane ze strefy systemu korzeniowego. Je\u017celi natomiast chodzi o fosfor, to jest to sk\u0142adnik na tyle ma\u0142o ruchliwy w glebie, \u017ce w ka\u017cdym przypadku wystarczy wysypa\u0107 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 nawoz\u00f3w przed siewem czy sadzeniem warzyw. Do fertygacji opr\u00f3cz azotu i potasu mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c by\u0107 wykorzystane magnez i wap\u0144, kt\u00f3re ro\u015blinom s\u0105 r\u00f3wnie\u017c potrzebne w znacznych ilo\u015bciach, a mog\u0105 by\u0107 wymywane przez krople wody spadaj\u0105ce stale w to samo miejsce. Je\u017celi chodzi o nawo\u017cenie azotowe, to nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, aby w po\u017cywce przewa\u017ca\u0142a forma azotanowa nad amonow\u0105. Formy azotanowej powinno by\u0107 minimum 80%, a reszt\u0119 mo\u017ce stanowi\u0107 forma amonowa.<\/p>\n\n\n\n
* fertygacja polega na wymieszaniu nawoz\u00f3w z wod\u0105 i podawaniu ich w takiej formie.<\/p>\n\n\n\n
Piotr Borczy\u0144ski
Kujawsko-Pomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Marzec to miesi\u0105c, kiedy mo\u017cemy rozpocz\u0105\u0107 wysiewanie nawoz\u00f3w w uprawie warzyw. W bie\u017c\u0105cym roku ze wzgl\u0119du na du\u017ce zasiewy cebuli<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1296,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-1295","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-warzywa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1295","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1295"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1295\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1297,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1295\/revisions\/1297"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1296"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1295"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1295"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1295"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}