Zasady integrowanej ochrony ro\u015blin, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 zapobieganie ze skuteczn\u0105 ochron\u0105, powinny by\u0107 podstaw\u0105 w\u0142a\u015bciwego zwalczania chwo\u015bcika. Istnieje kilka zasad agrotechnicznych ograniczaj\u0105cych wyst\u0119powanie patogena:<\/p>\n\n\n\n
– przestrzeganie przynajmniej czteroletniego zmianowania ro\u015blin na danym polu,<\/p>\n\n\n\n
– r\u00f3wnomierne rozmieszczenie i przykrywanie resztek li\u015bci po zbiorze burak\u00f3w,<\/p>\n\n\n\n
– unikanie siewu burak\u00f3w na polu, gdzie jesieni\u0105 by\u0142a pryzma,<\/p>\n\n\n\n
– uprawa odmian wykazuj\u0105cych tolerancj\u0119, na kt\u00f3rych choroba pojawia si\u0119 p\u00f3\u017aniej i jej rozw\u00f3j przebiega wolniej,<\/p>\n\n\n\n
– zapewnienie optymalnych warunk\u00f3w do wzrostu i rozwoju przez stosowanie zbilansowanego nawo\u017cenia,<\/p>\n\n\n\n
– zwalczanie chwast\u00f3w (komosa bia\u0142a, szar\u0142at szorstki), a tak\u017ce usuwanie po\u015bpiech\u00f3w i burakochwast\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 pierwotnymi \u017ar\u00f3d\u0142ami zaka\u017cenia ro\u015blin.<\/p>\n\n\n\n
W miesi\u0105cach letnich \u2013 czerwcu i lipcu na plantacjach buraka mo\u017cna zaobserwowa\u0107 trzy podstawowe choroby pora\u017caj\u0105ce li\u015bcie. S\u0105 to:<\/p>\n\n\n\n
– bakteryjna plamisto\u015b\u0107 li\u015bci,<\/p>\n\n\n\n
– brunatna plamisto\u015b\u0107 li\u015bci,<\/p>\n\n\n\n
– chwo\u015bcik buraka.<\/p>\n\n\n\n
W ostatnich latach na plantacjach buraka w czerwcu, po wyst\u0105pieniu opad\u00f3w i przy niskiej temperaturze pojawia\u0142a si\u0119 bakteryjna plamisto\u015b\u0107 li\u015bci. Cz\u0119sto by\u0142a mylona z chwo\u015bcikiem. Jest to choroba bakteryjna, nie grzybowa, w zwi\u0105zku z czym wykonywano zabiegi niepotrzebnie, zwi\u0119kszaj\u0105c dodatkowo koszty ochrony ro\u015blin buraka.<\/p>\n\n\n\n
W Polsce w zale\u017cno\u015bci od przebiegu pogody chwo\u015bcik wyst\u0119puje od 3 dekady czerwca do ko\u0144ca wrze\u015bnia. Jego rozwojowi sprzyja wysoka wilgotno\u015b\u0107 z temperatur\u0105 15oC w nocy i do 25oC w dzie\u0144. W zwi\u0105zku z tym obserwacja warunk\u00f3w wilgotno\u015bciowych i temperaturowych jest wa\u017cnym elementem zwi\u0119kszonej czujno\u015bci. Kolejnym krokiem w monitoringu choroby jest okre\u015blenie wyst\u0119powania pojedynczych plamek charakterystycznych dla chwo\u015bcika (plamki z obw\u00f3dk\u0105, z widocznymi ciemnymi punkcikami b\u0119d\u0105cymi zarodnikami grzyba). Plantatorzy burak\u00f3w otrzymuj\u0105 informacj\u0119 z cukrowni o zagro\u017ceniu chorob\u0105, jednak\u017ce nie wszystkie plantacje istniej\u0105ce w obr\u0119bie dzia\u0142ania danej cukrowni wykazuj\u0105 jednakowe zaawansowanie choroby. Z do\u015bwiadczenia mog\u0119 podzieli\u0107 si\u0119 spostrze\u017ceniami, \u017ce wcze\u015bniej chwo\u015bcik pojawia si\u0119 na buraczkach \u0107wik\u0142owych (oko\u0142o 2 tygodni), w zwi\u0105zku z tym nale\u017cy czyni\u0107 wcze\u015bniejsze obserwacje na tych zasiewach, p\u00f3\u017aniej kontrolowa\u0107 intensywnie plantacje burak\u00f3w cukrowych.<\/p>\n\n\n\n
Ustalenie zabieg\u00f3w fungicydowych jest nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n\n\n\n
– pierwsze zastosowanie fungicydu wykona\u0107 po stwierdzeniu pierwszych objaw\u00f3w \u2013 pojedyncze plamki na li\u015bciach. Jedna plamka na 100 zebranych li\u015bciach odpowiada 1% pora\u017cenia. Je\u015bli w tym momencie wykonamy pierwszy zabieg, zabezpieczamy ro\u015bliny na trzy tygodnie.<\/p>\n\n\n\n
– kolejna aplikacja fungicyd\u00f3w po 3\u20134 tygodniach od pierwszego zabiegu. Przy pora\u017ceniu rozwijaj\u0105cym si\u0119 w tempie 1% na dob\u0119, nale\u017cy wykona\u0107 drugi zabieg.<\/p>\n\n\n\n
– we wrze\u015bniu, gdy pora\u017cenie ro\u015blin jest niewielkie (20\u201330%), rozw\u00f3j choroby nie jest szybki, a zbi\u00f3r odb\u0119dzie si\u0119 za 40 dni, mo\u017cna przeprowadzi\u0107 trzeci zabieg. W przypadku szybszego tempa rozwoju pora\u017cenia plantacji (50\u201360%) wykonanie trzeciego zabiegu jest ma\u0142o skuteczne, mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko pozosta\u0142o\u015bci substancji aktywnych w wys\u0142odkach lub innych produktach.<\/p>\n\n\n\n
Wa\u017cnym elementem ochrony jest prawid\u0142owy dob\u00f3r \u015brodk\u00f3w chemicznych. W Polsce do zwalczania chwo\u015bcika s\u0105 zarejestrowane liczne preparaty o dzia\u0142aniu kontaktowym i systemicznym. Najwi\u0119ksz\u0105 skuteczno\u015b\u0107 wykazuj\u0105 \u015brodki systemiczne zawieraj\u0105ce w swoim sk\u0142adzie dwie substancje aktywne. Do pierwszego zabiegu najlepiej jest zastosowa\u0107 strobiluryn\u0119 i triazol \u2013 daj\u0105 one d\u0142u\u017cszy okres ochrony i nie s\u0105 zmywane przez deszcz z powierzchni li\u015bci. W przypadku drugiego zabiegu nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o zasadzie zamiany chocia\u017c jednej substancji aktywnej w stosunku do u\u017cytych za pierwszym razem. W ten spos\u00f3b ograniczamy ryzyko obni\u017cenia skuteczno\u015bci dzia\u0142ania preparatu i mo\u017cliwo\u015bci wyst\u0105pienia odporno\u015bci. Ponad 70% populacji sprawcy chwo\u015bcika jest w pe\u0142ni uodpornionych na tiofanat metylu. Drugim powodem jest unieszkodliwienie tej cz\u0119\u015bci populacji grzyba, kt\u00f3ra by\u0107 mo\u017ce opar\u0142a si\u0119 dzia\u0142aniu fungicydu u\u017cytego w pierwszym zabiegu.<\/p>\n\n\n\n
Wa\u017cnym elementem wykonywania zabieg\u00f3w jest dawka fungicydu. Zalecana g\u00f3rna granica dawki jest najbardziej skuteczna w tej trudnej walce. Niew\u0105tpliwie najbardziej skuteczny jest dob\u00f3r odmian mniej podatnych na chwo\u015bcika oraz zabiegi agrotechniczne i zachowanie odpowiedniego p\u0142odozmianu.<\/p>\n\n\n\n
Mariola G\u00f3recka
Kujawsko-Pomorski O\u015brodek\u00a0Doradztwa Rolniczego
Fot. M. Rz\u0105sa<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Chwo\u015bcik buraka jest chorob\u0105 o najwi\u0119kszym znaczeniu w uprawie burak\u00f3w cukrowych. Niedostatecznie zwalczony powoduje znaczne straty plon\u00f3w korzeni i cukru.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1193,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-1192","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-warzywa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1192"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1192\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1194,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1192\/revisions\/1194"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1193"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}