{"id":863,"date":"2017-09-23T08:25:00","date_gmt":"2017-09-23T06:25:00","guid":{"rendered":"http:\/\/test2.kpodr.pl\/?p=863"},"modified":"2020-05-13T11:28:34","modified_gmt":"2020-05-13T09:28:34","slug":"zwalczamy-choroby-grzybowe","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2017\/09\/23\/zwalczamy-choroby-grzybowe\/","title":{"rendered":"Zwalczamy choroby grzybowe"},"content":{"rendered":"\n

Ochrona ro\u015blin przed chorobami jest jednym z wa\u017cniejszych element\u00f3w technologii produkcji zb\u00f3\u017c. Choroby grzybowe zb\u00f3\u017c powoduj\u0105 straty zar\u00f3wno w plonie ziarna, jak i  jego jako\u015bci. Najwi\u0119ksze zagro\u017cenie chorobami grzybowymi jest w uprawie pszenicy, gdy\u017c gatunek ten jest najsilniej uszkadzany i uprawiany na najwi\u0119kszej powierzchni kraju.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Paso\u017cytnicze grzyby w zale\u017cno\u015bci od swoistych w\u0142a\u015bciwo\u015bci mog\u0105 atakowa\u0107 system korzeniowy, podstaw\u0119 \u017ad\u017ab\u0142a ro\u015bliny, \u017ad\u017ab\u0142o, li\u015bcie, k\u0142os i ziarno. Pora\u017cenie pszenicy przez patogeny grzybowe opr\u00f3cz strat w plonie, mo\u017ce powodowa\u0107 r\u00f3\u017cnorodne deformacje ziarniak\u00f3w, zmian\u0119 ich barwy, zniekszta\u0142cenia budowy okrywy owocowo-nasiennej, a niekt\u00f3re z nich mog\u0105 pozostawia\u0107 w ziarnie toksyczne metabolity, zwane mikotoksynami. W celu zapobiegania wyst\u0105pieniu chor\u00f3b oraz zwalczania ju\u017c zaistnia\u0142ych chor\u00f3b wywo\u0142anych przez grzyby stosuje si\u0119 fungicydy.<\/p>\n\n\n\n

Zbyt g\u0119sty siew mo\u017ce negatywnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na jako\u015b\u0107 ziarna, ze wzgl\u0119du na mo\u017cliwo\u015b\u0107 zwi\u0119kszonego nasilenia chor\u00f3b, a tak\u017ce na wi\u0119ksz\u0105 podatno\u015b\u0107 ro\u015blin na wyleganie.<\/p>\n\n\n\n

W rejonach o nasilonym wyst\u0119powaniu chor\u00f3b zb\u00f3\u017c zaleca si\u0119 zmniejszenie normy wysiewu, gdy\u017c nadmierne zwarcie \u0142anu skutkuje pogorszeniem jego przewiewno\u015bci i sprzyja wyleganiu. Podnosi si\u0119 wilgotno\u015b\u0107 powietrza i temperatury w obr\u0119bie \u0142anu, co sprzyja rozprzestrzenianiu si\u0119 chor\u00f3b, kt\u00f3re mog\u0105 znacznie ograniczy\u0107 plon ziarna. Je\u015bli planujemy chemicznie zwalcza\u0107 choroby to mo\u017cemy wysiewa\u0107 zbo\u017ca nieco g\u0119\u015bciej.<\/p>\n\n\n\n

Pszenica: ozima\u00a0\u00a0\u00a0 400\u2013530 ziaren\/m2, jara\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 400\u2013550 ziaren\/m2,<\/p>\n\n\n\n

J\u0119czmie\u0144: ozimy\u00a0 350\u2013430 ziaren\/m2, jary\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 270\u2013380 ziaren\/m2,<\/p>\n\n\n\n

Pszen\u017cyto: ozime\u00a0 200\u2013550 ziaren\/m2 jare\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 450\u2013550 ziaren\/m2,<\/p>\n\n\n\n

\u017byto ozime          300\u2013450 ziaren\/m2,<\/p>\n\n\n\n

Owies                  500\u2013600 ziaren\/m2.<\/p>\n\n\n\n

Wczesny siew zb\u00f3\u017c jarych pozwala na unikni\u0119cie szk\u00f3d powodowanych przez ploniark\u0119 zbo\u017c\u00f3wk\u0119. Zbyt wczesny siew ozimin oraz szybki wzrost i rozw\u00f3j ro\u015blin mog\u0105 powodowa\u0107 wyst\u0105pienie m\u0105czniaka czy te\u017c \u0142amliwo\u015b\u0107 \u017ad\u017ab\u0142a. Wp\u0142yw op\u00f3\u017anienia terminu siewu na plonowanie i jako\u015b\u0107 ziarna zb\u00f3\u017c w du\u017cym stopniu zale\u017cy od przebiegu warunk\u00f3w pogodowych. W przypadku niemo\u017cno\u015bci wysiewu zbo\u017ca w terminie optymalnym, wa\u017cny jest wyb\u00f3r odmian bardziej tolerancyjnych na op\u00f3\u017anienie siewu.<\/p>\n\n\n\n

W p\u0142odozmianie powinny wyst\u0119powa\u0107 przemiennie ro\u015bliny jare i ozime, zbo\u017cowe i niezbo\u017cowe. Unika\u0107 nale\u017cy bezpo\u015brednich nast\u0119pstw ro\u015blin o podobnej wra\u017cliwo\u015bci na te same agrofagi. Odmiany odporne na okre\u015blone agrofagi, zw\u0142aszcza w regionach nasilonego ich wyst\u0119powania, powinny mie\u0107 pierwsze\u0144stwo w uprawie.<\/p>\n\n\n\n

Do najcz\u0119stszych chor\u00f3b pszenicy wywo\u0142anych przez grzyby nale\u017c\u0105 mi\u0119dzy innymi: \u0142amliwo\u015b\u0107 \u017ad\u017ab\u0142a, zgorzel podstawy \u017ad\u017ab\u0142a, septorioza li\u015bci i plew, rdza brunatna, m\u0105czniak prawdziwy, fuzarioza k\u0142os\u00f3w, g\u0142ownia pyl\u0105ca, \u015bnie\u0107 cuchn\u0105ca. Pora\u017cenie pszenicy przez patogeny grzybowe mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 znacznych strat w plonie ziarna, a tak\u017ce powodowa\u0107 pogorszenie warto\u015bci wypiekowej m\u0105ki.<\/p>\n\n\n\n

Mieszanki mi\u0119dzygatunkowe zb\u00f3\u017c oraz mieszaniny odmian s\u0105 bardziej odporne na pora\u017cenie przez choroby i szkodniki od zasiew\u00f3w jednogatunkowych.<\/p>\n\n\n\n

Integrowana ochrona ro\u015blin polega na:<\/p>\n\n\n\n

– stosowaniu p\u0142odozmianu, doborze odmian odpornych na choroby, zabiegi agrotechniczne,<\/p>\n\n\n\n

– systematycznym kontrolowaniu pojawiania si\u0119 chor\u00f3b, chwast\u00f3w, szkodnik\u00f3w i w sytuacjach koniecznych nale\u017cy stosowa\u0107 selektywny \u015brodek chemiczny, w mo\u017cliwie najmniejszych ilo\u015bciach,<\/p>\n\n\n\n

– odtwarzaniu czy te\u017c utrzymywaniu siedlisk naturalnych, w kt\u00f3rych b\u0119d\u0105 \u017cy\u0142y gatunki paso\u017cytuj\u0105ce lub drapie\u017cniki w stosunku do patogen\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych w ro\u015blinach uprawnych.<\/p>\n\n\n\n

Niezb\u0119dnym elementem agrotechniki jest zaprawianie ziarna siewnego. Ogranicza ono wyst\u0119powanie wielu chor\u00f3b, a niekt\u00f3re z nich (g\u0142owni\u0119 py\u0142kow\u0105 lub \u015bnie\u0107 cuchn\u0105c\u0105) mo\u017cna zwalcza\u0107 tylko tym sposobem. Niekt\u00f3re zaprawy ograniczaj\u0105 rozw\u00f3j chor\u00f3b grzybowych powoduj\u0105cych zgorzel siewek oraz dzia\u0142aj\u0105 dodatkowo przeciwko chorobom li\u015bci do pocz\u0105tku fazy strzelania w \u017ad\u017ab\u0142o. Skutecznym sposobem redukcji strat mo\u017ce by\u0107 uprawa odmian odpornych na choroby grzybowe.<\/p>\n\n\n\n

Jerzy Malewski
Kujawsko-Pomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego
Fot. archiwum redakcji<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ochrona ro\u015blin przed chorobami jest jednym z wa\u017cniejszych element\u00f3w technologii produkcji zb\u00f3\u017c. Choroby grzybowe zb\u00f3\u017c powoduj\u0105 straty zar\u00f3wno w plonie<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2927,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-863","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zboza"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/863","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=863"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/863\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2928,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/863\/revisions\/2928"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2927"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=863"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=863"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=863"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}