{"id":777,"date":"2018-07-12T18:37:00","date_gmt":"2018-07-12T16:37:00","guid":{"rendered":"http:\/\/test2.kpodr.pl\/?p=777"},"modified":"2020-05-13T10:47:08","modified_gmt":"2020-05-13T08:47:08","slug":"innowacje-w-ziemniakach","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2018\/07\/12\/innowacje-w-ziemniakach\/","title":{"rendered":"Innowacje w ziemniakach"},"content":{"rendered":"\n

O najwa\u017cniejszych problemach nowoczesnej agrotechniki ziemniaka jadalnego rozmawiamy z doktorem Wojciechem Nowackim z Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Ro\u015blin \u2013 PIB, Oddzia\u0142 w Jadwisinie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013\u00a0Integrowana ochrona ro\u015blin \u2013 cz\u0119sto s\u0142yszymy to sformu\u0142owanie, ale nie zawsze dobrze je rozumiemy. Czy m\u00f3g\u0142by Pan jeszcze raz wyja\u015bni\u0107 to poj\u0119cie, szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie innowacji w uprawie ziemniaka?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Zasady integrowanej ochrony ro\u015blin od 2014 roku obowi\u0105zuj\u0105 wszystkich producent\u00f3w rolnych. System ten \u2013 poprzez umiej\u0119tne wykorzystanie post\u0119pu biologicznego, odpowiednie zabiegi agrotechniczne i ograniczanie stosowania chemicznych \u015brodk\u00f3w plonotw\u00f3rczych \u2013 sprzyja ochronie \u015brodowiska przyrodniczego. Drog\u0105 do obni\u017cenia dawek nawo\u017cenia mineralnego oraz zmniejszenia zu\u017cycia chemicznych \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin jest znajomo\u015b\u0107 warto\u015bci agrotechnicznej uprawianych odmian ziemniaka (zw\u0142aszcza tych o podwy\u017cszonej odporno\u015bci na patogeny), monitorowanie wyst\u0119powania agrofag\u00f3w (chor\u00f3b, szkodnik\u00f3w, chwast\u00f3w) oraz znajomo\u015b\u0107 prog\u00f3w ich ekonomicznej szkodliwo\u015bci. Komunikaty PIORiN, w\u0142asne obserwacje i do\u015bwiadczenie, a tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 skorzystania z takich innowacyjnych program\u00f3w wspomagania decyzji (SWD), jak np. NegFry, pomog\u0105 w racjonalnym prowadzeniu ochrony plantacji przed zaraz\u0105 ziemniaka i alternarioz\u0105. Aby skuteczno\u015b\u0107 zwalczania chor\u00f3b grzybowych by\u0142a jak najwi\u0119ksza i nie dochodzi\u0142o do prze\u0142amywania odporno\u015bci genotyp\u00f3w, nale\u017cy stosowa\u0107 przemiennie fungicydy z r\u00f3\u017cnych grup dzia\u0142ania (kontaktowe, wg\u0142\u0119bne, systemiczne), wykazane na stronach MRiRW.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Umiej\u0119tne wykorzystanie post\u0119pu biologicznego nale\u017cy do g\u0142\u00f3wnych element\u00f3w w integrowanej produkcji i integrowanej ochronie. Na polskim rynku dost\u0119pnych jest oko\u0142o 280 odmian ziemniaka. Jak spo\u015br\u00f3d tak wielu propozycji wybra\u0107 najbardziej odpowiedni\u0105 odmian\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Przed zak\u0142adaniem plantacji trzeba zapozna\u0107 si\u0119 z ofert\u0105 dost\u0119pnych w kraju odmian ziemniaka. Odmiany oferowane s\u0105 przez dwie polskie sp\u00f3\u0142ki hodowlane (HZ Zamarte, PMHZ Strzek\u0119cino) oraz przez 3 firmy holenderskie i 3 firmy niemieckie. IHAR-PIB Oddzia\u0142 w Jadwisinie udost\u0119pnia corocznie charakterystyk\u0119 agrotechniczn\u0105 i u\u017cytkow\u0105 wszystkich zarejestrowanych w Polsce odmian ziemniaka. Mo\u017cna te\u017c skorzysta\u0107 z listy odmian rekomendowanych przez zesp\u00f3\u0142 Porejestrowego Do\u015bwiadczalnictwa Odmianowego (PDO) w danym wojew\u00f3dztwie.<\/p>\n\n\n\n

Podstawowym kryterium wyboru odmian jest ich warto\u015b\u0107 u\u017cytkowa. Plantator mo\u017ce uprawia\u0107 tylko takie odmiany, kt\u00f3re s\u0105 akceptowane przez klienta na rynku ziemniaka jadalnego. Przemys\u0142 przetw\u00f3rczy (spo\u017cywczy  i skrobiowy) dodatkowo okre\u015bla wymagania technologiczne dla skupowanego surowca. S\u0105 to takie parametry, jak: zawarto\u015b\u0107 suchej masy i skrobi, poziom cukr\u00f3w redukuj\u0105cych, sumy cukr\u00f3w, wielko\u015b\u0107 i kszta\u0142t bulw itp.<\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz powy\u017cszych wymaga\u0144 jako\u015bciowych, rolnika interesuje tak\u017ce warto\u015b\u0107 agrotechniczna odmian, okre\u015blaj\u0105ca stopie\u0144 trudno\u015bci w uprawie (wymagania nawozowe, wodne, odporno\u015b\u0107 na stresy \u015brodowiskowe, odporno\u015b\u0107 na agrofagi). Ma to kapitalne znaczenie w\u0142a\u015bnie przy stosowaniu integrowanej ochrony ro\u015blin. Hodowcy odmian o tym wiedz\u0105 i staraj\u0105 si\u0119 wprowadzi\u0107 na rynek odmiany odpowiadaj\u0105ce konkretnym cechom u\u017cytkowym i jednocze\u015bnie odporne na patogeny. Przyk\u0142adowo, ostatnio w Holandii i w Polsce pojawi\u0142y si\u0119 dwie nowe odmiany o bardzo wysokiej odporno\u015bci na zaraz\u0119 ziemniaka. Polska odmiana o nazwie Gardena zosta\u0142a wyhodowana przez Hodowl\u0119 Ziemniaka Zamarte sp. z o.o. Grupa IHAR, a jej autorem jest dr Piotr Kami\u0144ski. B\u0119dzie to odmiana idealna do uprawy ekologicznej oraz poszukiwana przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 rolnik\u00f3w zainteresowanych obni\u017ceniem koszt\u00f3w ochrony ro\u015blin.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Wyb\u00f3r odpowiedniej odmiany to nie wszystko. Bardzo wa\u017cny jest materia\u0142 sadzeniakowy. Czy tu r\u00f3wnie\u017c s\u0105 innowacje?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Do sadzenia nale\u017cy stosowa\u0107 przede wszystkim materia\u0142 kwalifikowany. To naprawd\u0119 si\u0119 op\u0142aca. U\u017cywaj\u0105c sadzeniak\u00f3w o niskiej zdrowotno\u015bci, ju\u017c w tym momencie skazujemy si\u0119 na niepowodzenie (mniejszy i gorszej jako\u015bci plon). Dalsze zabiegi, nawet najlepiej wykonane, nie naprawi\u0105 tego b\u0142\u0119du i poniesiemy ekonomiczn\u0105 pora\u017ck\u0119. Stosuj\u0105c kwalifikowane sadzeniaki uchronimy si\u0119 tak\u017ce przed zawleczeniem do gospodarstwa gro\u017anych chor\u00f3b kwarantannowych: bakteriozy pier\u015bcieniowej i \u015bluzaka. Nigdy nie nale\u017cy kupowa\u0107 sadzeniak\u00f3w u nieznanych sprzedawc\u00f3w na targowiskach. Korzystaj\u0105c z w\u0142asnej reprodukcji sadzeniak\u00f3w, warto przeprowadzi\u0107 badania wykluczaj\u0105ce obecno\u015b\u0107 organizm\u00f3w kwarantannowych przed ich wysadzeniem. Innowacyjnym rozwi\u0105zaniem jest zaprawianie bulw przeciw chorobom (rizoktonioza) i szkodnikom (stonka, mszyce, szkodniki glebowe).<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Wysoka jako\u015b\u0107 handlowa   i u\u017cytkowa to cechy wp\u0142ywaj\u0105ce na op\u0142acalno\u015b\u0107 produkcji ziemniaka jadalnego. Od czego one zale\u017c\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Uzyskanie wysokiej jako\u015bci handlowej i u\u017cytkowej ziemniaka jadalnego opiera si\u0119 na trzech filarach: na doborze odmian zgodnych z wymaganiami rynku, na w\u0142a\u015bciwie przeprowadzonych zabiegach agrotechnicznych oraz (co cz\u0119sto najwa\u017cniejsze) na odpowiednich warunkach klimatycznych i glebowych.<\/p>\n\n\n\n

Ostatecznym celem produkcji ziemniaka jadalnego nie jest plon og\u00f3lny, ale handlowy, kt\u00f3ry mo\u017cemy sprzeda\u0107. Z odpadami (bulwy wadliwe: zgni\u0142e, zdeformowane, sp\u0119kane, zazielenione, zbyt du\u017ce i zbyt ma\u0142e, pora\u017cone chorobami) jest wi\u0119cej problem\u00f3w ni\u017c zysku. Szacuje si\u0119, \u017ce udzia\u0142 plonu handlowego w plonie og\u00f3lnym ziemniaka jadalnego wynosi \u015brednio w kraju tylko oko\u0142o 70%. Pozosta\u0142\u0105 mas\u0119 stanowi plon odpadowy.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Od czego zale\u017cy potencja\u0142 plonowania i jak on kszta\u0142tuje si\u0119 w Polsce?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Ka\u017cda wyhodowana odmiana ziemniaka ma okre\u015blone wymagania glebowe, wodne i nawozowe, a tak\u017ce cechuje si\u0119 specyficzn\u0105 tolerancj\u0105 na stresy \u015brodowiskowe. Optymalne warunki pozwalaj\u0105 na uzyskanie wysokiego potencjalnego plonu, a stresy \u015brodowiskowe oraz b\u0142\u0119dy agrotechniczne w r\u00f3\u017cnym stopniu plonowanie ograniczaj\u0105. Plon rzeczywisty poszczeg\u00f3lnych odmian mo\u017ce istotnie r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 od ich plonu potencjalnego. Potencjalny plon ziemniaka, mo\u017cliwy do uzyskania w optymalnych warunkach glebowo-klimatycznych i przy w\u0142a\u015bciwie stosowanej agrotechnice, dla naszej szeroko\u015bci geograficznej kszta\u0142tuje si\u0119 na poziomie 80\u2013100 ton \u015bwie\u017cej masy bulw z 1 ha. W praktyce zakres plonowania odmian w warunkach klimatycznych Polski i przy starannej agrotechnice waha si\u0119 od oko\u0142o 35 do ponad 80 t\/ha. Przy wadliwej agrotechnice i niskiej zdrowotno\u015bci sadzeniak\u00f3w plon og\u00f3lny nie przekracza 20 t\/ha.<\/p>\n\n\n\n

\u2013\u00a0Warto\u015b\u0107 agrotechniczn\u0105 ziemniak\u00f3w okre\u015bla m.in. odporno\u015b\u0107 na choroby i szkodniki. Kt\u00f3re z nich uwzgl\u0119dniane s\u0105 w pracach hodowlanych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Do parametr\u00f3w okre\u015blaj\u0105cych warto\u015b\u0107 agrotechniczn\u0105 odmian nale\u017cy odporno\u015b\u0107 na: zaraz\u0119 ziemniaka (li\u015bci i bulw), choroby wirusowe (PVY, PLRV, PVM), czarn\u0105 n\u00f3\u017ck\u0119, fomoz\u0119, such\u0105 i mokr\u0105 zgnilizn\u0119, parch zwyk\u0142y i srebrzysty, rizoktonioz\u0119. Ponadto sprawdzana jest odporno\u015b\u0107 odmian na m\u0105twika ziemniaczanego i m\u0105twika agresywnego, a tak\u017ce odporno\u015b\u0107 bulw na uszkodzenia mechaniczne i powstawanie ciemnej plamisto\u015bci pouderzeniowej mi\u0105\u017cszu oraz trwa\u0142o\u015b\u0107 przechowalnicza bulw. Hodowle staraj\u0105 si\u0119 spe\u0142nia\u0107 oczekiwania rolnik\u00f3w i przetw\u00f3rc\u00f3w ziemniaka.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Aby uzyska\u0107 zadowalaj\u0105ce efekty w uprawie, nale\u017cy odpowiednio przygotowa\u0107 pole. Co w zakresie uprawy ziemniaka jest obecnie najwi\u0119ksz\u0105 innowacj\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Wprowadzanie coraz bardziej zaawansowanych technologii do uprawy ziemniaka przyczynia si\u0119 do optymalizacji koszt\u00f3w produkcji, zmniejszenia obci\u0105\u017cenia \u015brodowiska przyrodniczego i poprawy jako\u015bci uzyskiwanych plon\u00f3w. Do zabieg\u00f3w agrotechnicznych najbardziej podatnych na innowacyjno\u015b\u0107 nale\u017c\u0105: nawo\u017cenie i od\u017cywianie ro\u015blin (analiza \u017cyzno\u015bci gleby, stosowanie test\u00f3w od\u017cywienia ro\u015blin, doglebowe nawozy wielosk\u0142adnikowe makro- i mikroelementowe, preparaty antystresowe szybkiego dzia\u0142ania), optymalizowanie obsady ro\u015blin w zale\u017cno\u015bci od kierunku u\u017cytkowania, oszcz\u0119dne w wod\u0119 nawadnianie, mechanizacja zbioru i obr\u00f3bki bulw oraz technika przechowalnicza.<\/p>\n\n\n\n

Do barier ograniczaj\u0105cych optymalizacj\u0119 produkcji ziemniaka nale\u017c\u0105: specjalizacja, kt\u00f3ra prowadzi do skracania p\u0142odozmianu, unikanie stosowania nawoz\u00f3w rolniczych, u\u017cywanie ci\u0119\u017ckich maszyn zag\u0119szczaj\u0105cych gleb\u0119 oraz zbyt kosztowne nawadnianie i drogie inwestycje w przechowalnictwo.<\/p>\n\n\n\n

Obok innowacji, wsp\u00f3\u0142czesny producent ziemniaka nie mo\u017ce zapomina\u0107 o podstawowych kanonach uprawy gleby. W\u0142a\u015bciwy wyb\u00f3r stanowiska oraz solidna uprawa przed sadzeniem sprawiaj\u0105, \u017ce gleba jest pulchna i pozbawiona kamieni do g\u0142\u0119boko\u015bci oko\u0142o 30 cm, co zapewnia prawid\u0142owe wi\u0105zanie i wzrost bulw. Najlepszym przedplonem pod ziemniaki s\u0105 ro\u015bliny z rodziny bobowatych.<\/p>\n\n\n\n

\u2013\u00a0Zacz\u0119li\u015bmy nasz\u0105 rozmow\u0119 od podania g\u0142\u00f3wnych zasad integrowanej ochrony ro\u015blin. Obowi\u0105zuj\u0105 one we wszystkich systemach uprawy \u2013 konwencjonalnych i certyfikowanych. Wiemy te\u017c, \u017ce innowacyjne rozwi\u0105zania w zakresie post\u0119pu biologicznego i ochrony przed patogenami maj\u0105 du\u017ce znaczenie. Kt\u00f3ra z innowacji jest<\/strong>\u00a0dla produkcji ziemniaka w Polsce najwa\u017cniejsza z punktu widzenia specjalisty \u2013 agrotechnika?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Zasadniczym celem nowoczesnej produkcji ziemniaka jest uzyskanie wysokiego plonu bulw dobrej jako\u015bci, ograniczenie u\u017cycia chemicznych \u015brodk\u00f3w produkcji oraz osi\u0105gni\u0119cie wysokiej op\u0142acalno\u015bci. S\u0142u\u017c\u0105 temu wszystkie dzia\u0142ania o charakterze innowacyjnym. Moim zdaniem, do najbardziej perspektywicznych rozwi\u0105za\u0144 nale\u017c\u0105 nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n\n\n\n

– Nawo\u017cenie i od\u017cywianie ziemniak\u00f3w w makro- i mikroelementy w okresie wegetacji nale\u017cy opiera\u0107 na analizie zasobno\u015bci gleby i stanu od\u017cywienia ro\u015blin. Od\u017cywianie ro\u015blin nie mo\u017ce by\u0107 prowadzone \u201ena oko\u201d, bo to najcz\u0119\u015bciej du\u017co kosztuje i powoduje straty sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych.<\/p>\n\n\n\n

– Ochrona plantacji ziemniaka powinna by\u0107 oparta g\u0142\u00f3wnie na systemie wspomagania decyzji (SWD), by m\u00f3c stosowa\u0107 zabiegi ochronne tylko wtedy, gdy wyst\u0119puje realne zagro\u017cenie pora\u017cenia chorobami, a szczeg\u00f3lnie zaraz\u0105 ziemniaka.<\/p>\n\n\n\n

– Wyst\u0119puj\u0105cy coraz cz\u0119\u015bciej deficyt opad\u00f3w wymusza\u0107 b\u0119dzie stosowanie oszcz\u0119dnych w wod\u0119 system\u00f3w nawadniaj\u0105cych. Takim rozwi\u0105zaniem nawadniania, a jednocze\u015bnie od\u017cywiania ro\u015blin, jest fertygacja.<\/p>\n\n\n\n

– Nowoczesne przechowalnictwo z aktywn\u0105 wentylacj\u0105, zapewniaj\u0105ce zachowanie wysokiej jako\u015bci bulw przez ca\u0142y rok, b\u0119dzie w najbli\u017cszym czasie rozstrzygaj\u0105cym czynnikiem w utrzymaniu si\u0119 producent\u00f3w na rynku ziemniaka.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Dzi\u0119kujemy za rozmow\u0119.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Marek Radzimierski, Ma\u0142gorzata Harkot
Kujawsko-Pomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego
Fot. M. Rz\u0105sa<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O najwa\u017cniejszych problemach nowoczesnej agrotechniki ziemniaka jadalnego rozmawiamy z doktorem Wojciechem Nowackim z Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Ro\u015blin \u2013 PIB,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2897,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-777","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-warzywa"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/777","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=777"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/777\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2898,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/777\/revisions\/2898"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2897"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}