{"id":733,"date":"2020-04-20T14:09:09","date_gmt":"2020-04-20T12:09:09","guid":{"rendered":"http:\/\/test2.kpodr.pl\/?p=733"},"modified":"2020-05-05T14:58:32","modified_gmt":"2020-05-05T12:58:32","slug":"upal-w-chlewni","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2020\/04\/20\/upal-w-chlewni\/","title":{"rendered":"Upa\u0142 w chlewni"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Latem zmor\u0105 wielu producent\u00f3w trzody chlewnej s\u0105 wysokie temperatury, kt\u00f3re pogarszaj\u0105 zar\u00f3wno dobrostan zwierz\u0105t, jak i efektywno\u015b\u0107 produkcji. Systemy wentylacji nie zawsze gwarantuj\u0105 utrzymanie optymalnych temperatur w chlewni, zw\u0142aszcza w starszych obiektach.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ze wzgl\u0119du na grub\u0105 warstw\u0119 tkanki t\u0142uszczowej, \u015bwinie maj\u0105 ograniczone mo\u017cliwo\u015bci zapobiegania przegrzaniu organizmu. Nie mog\u0105 regulowa\u0107 temperatury poprzez pocenie si\u0119, jedynym sposobem pozbycia si\u0119 nadmiaru ciep\u0142a jest zianie.<\/p>\n\n\n\n

Stres cieplny u \u015bwi\u0144 objawia si\u0119 szybszym oddechem, nerwowo\u015bci\u0105, nadmiernym oddawaniem moczu, obni\u017ceniem odporno\u015bci na choroby, ot\u0119pieniem, apati\u0105, podwy\u017cszonym ci\u015bnieniem oraz gor\u0105czk\u0105. Tuczniki w okresie upa\u0142\u00f3w pobieraj\u0105 mniej paszy, a wi\u0119c wolniej rosn\u0105. Natomiast w przypadku stada podstawowego upa\u0142y mog\u0105 powodowa\u0107 problemy z laktacj\u0105, co wp\u0142ywa negatywnie na wzrost i rozw\u00f3j prosi\u0105t. Ponadto zbyt wysoka temperatura zmniejsza skuteczno\u015b\u0107 krycia, a tak\u017ce mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 poronienia i sprzyja pojawianiu si\u0119 kanibalizmu.<\/p>\n\n\n\n

Wa\u017cne dla ograniczenia stresu cieplnego jest zapewnienie zwierz\u0119tom nieograniczonego dost\u0119pu do wody, gdy\u017c wraz ze wzrostem temperatury ro\u015bnie zapotrzebowanie na p\u0142yny. Zimna woda wspomaga ch\u0142odzenie organizmu. Poid\u0142a automatyczne znacznie u\u0142atwiaj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 pobierania wody, jednak trzeba zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na odpowiedni monta\u017c i eksploatacj\u0119 urz\u0105dze\u0144, wa\u017cna jest tak\u017ce pr\u0119dko\u015b\u0107 przep\u0142ywu.<\/p>\n\n\n\n

Cz\u0119st\u0105 praktyk\u0105 jest dodawanie witaminy C do paszy lub wody. Wiele chlewni wyposa\u017conych jest w specjalne urz\u0105dzenia do precyzyjnego dozowania witamin oraz innych dodatk\u00f3w czy lek\u00f3w do pobieranej przez zwierz\u0119ta wody. Witamina C ogranicza negatywne skutki stresu cieplnego, poniewa\u017c chroni zwierz\u0119ta przed spadkiem odporno\u015bci oraz wzrostem wewn\u0119trznej temperatury cia\u0142a, zwi\u0119kszaj\u0105c pobieranie paszy i stymuluj\u0105c wzrost zwierz\u0105t. W przypadku knur\u00f3w witamina C przeciwdzia\u0142a pogorszeniu jako\u015bci nasienia, cz\u0119stego nast\u0119pstwa wysokich temperatur. Zaletami podawania tej witaminy s\u0105 r\u00f3wnie\u017c ograniczenie stresu zwi\u0105zanego z przep\u0119dzaniem czy transportem oraz do\u015b\u0107 niska cena. Stosuje si\u0119 tak\u017ce dodatek witaminy E, kt\u00f3ra wp\u0142ywa korzystnie na gospodark\u0119 wodn\u0105 organizmu. Poziom wody w kom\u00f3rkach reguluje te\u017c betaina, cz\u0119sto podawana lochom karmi\u0105cym. Skutki stresu cieplnego zmniejsza r\u00f3wnie\u017c zeolit sodowy.<\/p>\n\n\n\n

W okresie wysokich temperatur nale\u017cy zadba\u0107 o odpowiednie \u017cywienie i smakowito\u015b\u0107 paszy. Latem wzrasta zapotrzebowanie na sk\u0142adniki mineralne, wi\u0119c ich dawk\u0119 trzeba odpowiednio zwi\u0119kszy\u0107. Pasz\u0119 warto wzbogaci\u0107 o dodatki stymuluj\u0105ce apetyt (np. wyci\u0105gi zio\u0142owe), probiotyki czy zakwaszacze. Wa\u017cne jest tak\u017ce odpowiednie zbilansowanie aminokwas\u00f3w, gdy\u017c ich nadmiar rozk\u0142adany jest do amoniaku, co pogarsza warunki w chlewni. Optymalne by\u0142oby regularne pobieranie przez zwierz\u0119ta niewielkich porcji mieszanki paszowej. Je\u017celi jednak chlewnia nie jest wyposa\u017cona w karmniki automatyczne, pasz\u0119 najlepiej podawa\u0107 wtedy, gdy temperatura jest najni\u017csza \u2013 wcze\u015bnie rano lub p\u00f3\u017anym wieczorem. Dobre efekty przynosi tak\u017ce \u017cywienie na mokro, kt\u00f3re zwi\u0119ksza pobieranie paszy.<\/p>\n\n\n\n

Trzeba zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na zag\u0119szczenie w kojcach, poniewa\u017c zbyt du\u017ca obsada to utrudnione oddawanie ciep\u0142a w ca\u0142ej grupie zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n

Nale\u017cy zadba\u0107 o prawid\u0142ow\u0105 wentylacj\u0119 w chlewni. Latem ruch powietrza jest czynnikiem korzystnym, stymuluj\u0105c och\u0142adzanie i chroni\u0105c zwierz\u0119ta przed przegrzaniem. W budynku z wentylacj\u0105 mechaniczn\u0105 mo\u017cna zwi\u0119kszy\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107 przep\u0142ywu powietrza, lecz nie przekraczaj\u0105c 0,4 m\/s. W praktyce stosuje si\u0119 dora\u017ane metody pozwalaj\u0105ce na szybsze wych\u0142odzenie pomieszczenia (np. chwilowe wietrzenie przy otwartych wrotach i oknach), jednak nie mo\u017cna z tym przesadza\u0107, gdy\u017c zbyt silne wietrzenie mo\u017ce pogorszy\u0107 zdrowotno\u015b\u0107 zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n

Okna wystawione na po\u0142udnie trzeba zakry\u0107 tak, by zredukowa\u0107 ilo\u015b\u0107 promieniowania s\u0142onecznego wnikaj\u0105cego do wn\u0119trza budynku.<\/p>\n\n\n\n

Zbyt wysok\u0105 temperatur\u0105 w chlewni mo\u017cna o kilka stopni zmniejszy\u0107 za pomoc\u0105 zamg\u0142awiania. Instalacja sk\u0142ada si\u0119 z pompy, systemu rur oraz dysz rozpraszaj\u0105cych wod\u0119 w postaci drobnej mgie\u0142ki. Im drobniejsze krople, tym efekt ch\u0142odzenia lepszy, poniewa\u017c szybciej \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z rozgrzanym powietrzem, obni\u017caj\u0105 jego temperatur\u0119. Ca\u0142y system jest sterowany przez komputer, kt\u00f3ry w\u0142\u0105cza instalacj\u0119 w chwili przekroczenia zalecanej temperatury. Sterownik chroni te\u017c przed przekroczeniem dopuszczalnej wilgotno\u015bci powietrza. Zamg\u0142awianie pozwala tak\u017ce na zwi\u0105zanie obecnych w powietrzu py\u0142\u00f3w oraz regulowanie wilgotno\u015bci. Z uwagi na wysok\u0105 efektywno\u015b\u0107 tego rozwi\u0105zania warto ju\u017c przy projektowaniu chlewni tak przygotowa\u0107 budynek, aby mo\u017cna by\u0142o uzyska\u0107 temperatur\u0119 odpowiedni\u0105 dla ka\u017cdej grupy zwierz\u0105t i utrzyma\u0107 j\u0105 nawet podczas upa\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Alternatyw\u0105 dla zamg\u0142awiania s\u0105 prostsze kropelkowe i natryskowe systemy ch\u0142odzenia polegaj\u0105ce na okresowym zwil\u017caniu doros\u0142ych zwierz\u0105t, a nast\u0119pnie osuszaniu ich poprzez ruch powietrza. Wymagaj\u0105 one jednak dozoru oraz zapobiegania przewiewom, poniewa\u017c nadmierna pr\u0119dko\u015b\u0107 wymiany powietrza mo\u017ce doprowadzi\u0107 do problem\u00f3w zdrowotnych w stadzie.<\/p>\n\n\n\n

Innym sposobem s\u0105 ch\u0142odnice montowane we wlotach powietrza. Funkcj\u0119 elementu ch\u0142odz\u0105cego pe\u0142ni mata z tworzywa sztucznego lub celulozy, nas\u0105czana systematycznie zimn\u0105 wod\u0105. Powietrze z zewn\u0105trz zasysane jest poprzez powierzchni\u0119 tkaniny, oddaj\u0105c znaczn\u0105 ilo\u015b\u0107 ciep\u0142a i rozprowadzaj\u0105c wilgo\u0107 po budynku, co pozwala na obni\u017cenie temperatury o kilka stopni. Jednak takie instalacje maj\u0105 zasadnicz\u0105 wad\u0119 \u2013 wysoki koszt zakupu i monta\u017cu.<\/p>\n\n\n\n

Utrzymanie temperatury w chlewni na poziomie optymalnym oraz minimalizowanie ryzyka wyst\u0105pienia stresu cieplnego s\u0105 bardzo wa\u017cne dla osi\u0105gni\u0119cia satysfakcjonuj\u0105cych wynik\u00f3w produkcyjnych i zapewnienia zwierz\u0119tom dobrostanu. Warto o to zadba\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142a: http:\/\/www.portalhodowcy.pl, http:\/\/wiescirolnicze.pl, http:\/\/www.farmer.pl, https:\/\/www.agrofakt.pl<\/p>\n\n\n\n

\u0141ukasz Piotrowski
Kujawsko-Pomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Latem zmor\u0105 wielu producent\u00f3w trzody chlewnej s\u0105 wysokie temperatury, kt\u00f3re pogarszaj\u0105 zar\u00f3wno dobrostan zwierz\u0105t, jak i efektywno\u015b\u0107 produkcji. Systemy wentylacji<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":689,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[30],"tags":[],"class_list":["post-733","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-trzoda-chlewna"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/733","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=733"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/733\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":734,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/733\/revisions\/734"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/689"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=733"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=733"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=733"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}