{"id":728,"date":"2010-10-20T13:58:00","date_gmt":"2010-10-20T11:58:00","guid":{"rendered":"http:\/\/test2.kpodr.pl\/?p=728"},"modified":"2020-05-13T12:49:49","modified_gmt":"2020-05-13T10:49:49","slug":"krzyzowanie-towarowe-trzody-chlewnej-z-wykorzystaniem-ras-hodowanych-w-polsce","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2010\/10\/20\/krzyzowanie-towarowe-trzody-chlewnej-z-wykorzystaniem-ras-hodowanych-w-polsce\/","title":{"rendered":"Krzy\u017cowanie towarowe trzody chlewnej z wykorzystaniem ras hodowanych w Polsce"},"content":{"rendered":"\n

Krzy\u017cowanie trzody chlewnej jest jedn\u0105 z metod hodowli cz\u0119sto wykorzystywan\u0105 do uzyskania dora\u017anych efekt\u00f3w produkcyjnych. Polega ono na doborze do rozp\u0142odu zwierz\u0105t nale\u017c\u0105cych do r\u00f3\u017cnych ras. Producent\u00f3w \u017cywca wieprzowego interesuje g\u0142\u00f3wnie krzy\u017cowanie towarowe, kt\u00f3rego celem jest otrzymanie miesza\u0144c\u00f3w przeznaczonych do tuczu. W wyniku \u0142\u0105czenia r\u00f3\u017cnych ras lub linii mo\u017cna wykorzysta\u0107 zjawisko heterozji. Efekt heterozji u \u015bwi\u0144 dotyczy zw\u0142aszcza cech niskoodziedziczalnych, do kt\u00f3rych zalicza si\u0119 cechy u\u017cytkowo\u015bci rozp\u0142odowej (p\u0142odno\u015b\u0107, plenno\u015b\u0107, mleczno\u015b\u0107 loch). W wyniku heterozji mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 poprawy tych cech u miesza\u0144c\u00f3w o 10-15% w stosunku do osobnik\u00f3w czystorasowych, w zakresie cech tucznych (przyrost dzienny masy cia\u0142a, zu\u017cycie paszy na 1 kg przyrostu) efekt heterozji wyst\u0119puje w mniejszym stopniu (5-10%), a w stosunku do cech rze\u017anych uwa\u017ca si\u0119, \u017ce heterozja wyst\u0119puje jeszcze w mniejszym stopniu (0-5%).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Aby uzyska\u0107 korzystny efekt heterozji nale\u017cy trafnie dobra\u0107 komponenty do krzy\u017cowania. Przyjmuje si\u0119, \u017ce rasy ojcowskie powinny odznacza\u0107 si\u0119 dobrym tempem wzrostu i bardzo dobr\u0105 mi\u0119sno\u015bci\u0105. Od ras matecznych wymaga si\u0119 dobrych wynik\u00f3w u\u017cytkowo\u015bci rozp\u0142odowej. Warunkiem prawid\u0142owego krzy\u017cowania jest wprowadzenie do chowu masowego jak najwi\u0119kszej liczby loszek miesza\u0144cowych F1, pochodz\u0105cych z chlewni produkuj\u0105cych materia\u0142 hodowlany. Tam nast\u0119puje pierwsza faza krzy\u017cowania. W chowie masowym loszki krzy\u017c\u00f3wkowe kryte s\u0105 knurami trzeciej rasy, gdzie realizuje si\u0119 druga faza krzy\u017cowania.<\/p>\n\n\n\n

Przy doborze odpowiednich ras do krzy\u017cowania nale\u017cy stosowa\u0107 jako komponent mateczny rasy krajowe: wielka bia\u0142a polska i polska bia\u0142a zwis\u0142oucha. Odznaczaj\u0105 si\u0119 one dobrymi wynikami u\u017cytkowo\u015bci rozp\u0142odowej i s\u0105 dostosowane do lokalnych warunk\u00f3w. Komponentem ojcowskim powinny by\u0107 natomiast rasy o bardzo dobrej u\u017cytkowo\u015bci tucznej i rze\u017anej takie jak: duroc, hampshire, pietrain i ich krzy\u017c\u00f3wki.<\/p>\n\n\n\n

Knury ras wbp i pbz wykorzystywane s\u0105 do pierwszej fazy krzy\u017cowania, co wyst\u0119puje na og\u00f3\u0142 w fermach reprodukcyjnych produkuj\u0105cych loszki hodowlane F1. Rasy te stanowi\u0105 doskona\u0142y materia\u0142 zar\u00f3wno mateczny jak i ojcowski do produkcji loszek hodowlanych. Producent\u00f3w \u017cywca wieprzowego interesuje druga faza krzy\u017cowania towarowego, kt\u00f3rego celem jest uzyskanie miesza\u0144c\u00f3w przeznaczonych na tucz, to jest krzy\u017cowanie loszek hodowlanych pochodz\u0105cych z pierwszej fazy krzy\u017cowania z knurami ras wysokomi\u0119snych, gdzie nast\u0119puje druga faza krzy\u017cowania. Potomstwo z tych krzy\u017c\u00f3wek nale\u017cy w ca\u0142o\u015bci przeznaczy\u0107 na tucz.<\/p>\n\n\n\n

Kr\u00f3tka charakterystyka ras, kt\u00f3re maj\u0105 zastosowanie w krzy\u017cowaniu towarowym.<\/p>\n\n\n\n

Wielka bia\u0142a polska (wbp)<\/strong>. Jest to rasa typu mi\u0119snego (p\u00f3\u017ano dojrzewaj\u0105ca i szybko rosn\u0105ca). \u015awinia tej rasy jest d\u0142uga i szeroka, z dobrze wype\u0142nion\u0105 szynk\u0105, bia\u0142ym umaszczeniem i sztywnymi uszami, p\u0142odna i mleczna, osi\u0105gaj\u0105ca mas\u0119 cia\u0142a 250-300 kg. Nogi ma mocne, proste szeroko rozstawione. Lochy odznaczaj\u0105 si\u0119 du\u017c\u0105 plenno\u015bci\u0105, dobr\u0105 mleczno\u015bci\u0105, s\u0105 bardzo macierzy\u0144skie. \u015awinie tej rasy odznaczaj\u0105 si\u0119 ma\u0142\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 na stres. Doskonale nadaj\u0105 si\u0119 do chowu wielostadnego. Ze wzgl\u0119du na swoje zalety rasa wbp u\u017cywana jest jako komponent w krzy\u017cowaniu dwu-, trzy- i czterorasowym. Obecnie jest podstawow\u0105 ras\u0105 przy produkcji loszek F1 (gniazda reprodukcyjne).<\/p>\n\n\n\n

Polska bia\u0142a zwis\u0142oucha (pbz)<\/strong>. Jest to rasa mi\u0119sna o charakterystycznej trapezowatej budowie, z lekkim przodem, d\u0142ugim p\u0142askim grzbietem i mocno rozbudowanym zadem. Ma lekk\u0105 g\u0142ow\u0105 z pochylonymi ku przodowi uszami i lekkie ale silne i prawid\u0142owo ustawione ko\u0144czyny. Lochy charakteryzuj\u0105 si\u0119 dobr\u0105 plenno\u015bci\u0105, wysok\u0105 mleczno\u015bci\u0105 i troskliwo\u015bci\u0105. W por\u00f3wnaniu do wbp jest ras\u0105 bardziej wra\u017cliw\u0105 na czynniki zewn\u0119trzne i dlatego bardziej nadaje si\u0119 do chowu drobnotowarowego. Jest to rasa szlachetna, kt\u00f3ra zdecydowanie wp\u0142ywa na osi\u0105ganie lepszych efekt\u00f3w produkcyjnych. Rasa pbz jest wykorzystywana do tworzenia loszek miesza\u0144cowych F1. \u015awinie te zaleca si\u0119 we wszystkich modelach krzy\u017cowa\u0144 jako materia\u0142 mateczny.<\/p>\n\n\n\n

Duroc (Du)<\/strong> S\u0105 to zwierz\u0119ta o umaszczeniu czerwonym o r\u00f3\u017cnych odcieniach: od jasnoz\u0142otego do ciemnoczerwonego (mahoniowego). Maj\u0105 \u015brednie wymiary cia\u0142a. Tu\u0142\u00f3w mocny, \u015brednio d\u0142ugi, o dobrze wysklepionej klatce piersiowej, dobrze ustawionych nogach. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce rasa duroc nie charakteryzuje si\u0119 w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny jak\u0105\u015b okre\u015blon\u0105 cech\u0105, ale zachowuje r\u00f3wnowag\u0119 najwa\u017cniejszych cech produkcyjnych na stosunkowo wysokim poziomie. W wielu eksperymentach przeprowadzonych w r\u00f3\u017cnych krajach wykazano, \u017ce jest jedn\u0105 z nielicznych ras, kt\u00f3ra w kojarzeniach z innymi daje wyra\u017any efekt heterozji w najistotniejszych parametrach produkcyjnych. Wynika to g\u0142\u00f3wnie z jej odmienno\u015bci genetycznej w por\u00f3wnaniu z rasami bia\u0142ymi. Aktualna u\u017cytkowo\u015b\u0107 \u015bwi\u0144 rasy duroc oraz jej przydatno\u015b\u0107 do krzy\u017cowania spowodowa\u0142y, \u017ce jest ona szeroko wykorzystywana w krzy\u017cowaniu mi\u0119dzyrasowym. Na uwag\u0119 zas\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c fakt, \u017ce nawet w gorszych warunkach \u015brodowiskowych miesza\u0144ce z t\u0105 ras\u0105 wykazuj\u0105 si\u0119 lepszymi przyrostami i wykorzystaniem paszy ni\u017c zwierz\u0119ta czystorasowe, co \u015bwiadczy o ich wi\u0119kszej zdolno\u015bci adaptacyjnej. Rasa duroc jest bardzo odporna na czynniki stresowe, co wi\u0105\u017ce si\u0119 z dobr\u0105 jako\u015bci\u0105 mi\u0119sa. Knury duroc s\u0105 odpowiednim komponentem ojcowskim do krzy\u017cowania dwurasowego z lochami wbp lub pbz, a tak\u017ce w krzy\u017cowaniu trzyrasowym, gdzie drugim komponentem jest locha mieszaniec obu ras bia\u0142ych (wbp x pbz). Mo\u017cna te\u017c u\u017cywa\u0107 knur\u00f3w miesza\u0144c\u00f3w dwurasowych b\u0119d\u0105cych wynikiem kojarzenia mi\u0119dzy sob\u0105 osobnik\u00f3w nale\u017c\u0105cych do ras odznaczaj\u0105cych si\u0119 dobr\u0105 u\u017cytkowo\u015bci\u0105 tuczn\u0105 i rze\u017an\u0105, i uzyska\u0107 jeszcze wi\u0119kszy efekt charakterystyczny dla krzy\u017cowania czterorasowego.<\/p>\n\n\n\n

Hampshire (Ha)<\/strong> \u015awinie tej rasy maj\u0105 czarne umaszczenie z charakterystycznym bia\u0142ym pasem przechodz\u0105cym przez \u0142opatki, przednie ko\u0144czyny i brzuch. Maj\u0105 mocn\u0105 budow\u0119, tu\u0142\u00f3w \u015bredniej d\u0142ugo\u015bci, szeroki o lekko karpiowatym grzbiecie. G\u0142owa lekka z d\u0142ugim lekko wkl\u0119s\u0142ym ryjem, ma\u0142ymi i stoj\u0105cymi uszami, nogi \u015brednio wysokie. Szynki wydatnie, dobrze umi\u0119\u015bnione. \u015awinie te \u015brednio wcze\u015bnie dojrzewaj\u0105, maj\u0105 \u017cywy temperament, du\u017c\u0105 zdolno\u015b\u0107 przystosowawcz\u0105 do warunk\u00f3w \u015brodowiska. Lochy rodz\u0105 ok. 8-9 prosi\u0105t w miocie. Knury rasy hampshire daj\u0105 najlepsze efekty w krzy\u017c\u00f3wce z lochami ras bia\u0142ych (np. wbp x ha, pbz x ha) lub w krzy\u017c\u00f3wce z lochami F1. Knury tej rasy s\u0105 r\u00f3wnie\u017c cz\u0119sto wykorzystywane przy wprowadzaniu knur\u00f3w miesza\u0144c\u00f3w dwurasowych w typie mi\u0119snym np. pi x ha, ha x pi.<\/p>\n\n\n\n

Pietrain (Pi)<\/strong> S\u0105 to \u015bwinie o umaszczeniu szarobia\u0142ym z nieregularnymi plamami czarnymi i rudymi. Tu\u0142\u00f3w \u015bredniej d\u0142ugo\u015bci, szeroki, przysadzisty o wyj\u0105tkowo silnym umi\u0119\u015bnieniu grzbietu, \u0142opatek i ud. Ze wzgl\u0119du na wybitne umi\u0119\u015bnienie \u0142opatek i szynek potocznie okre\u015blana jest jako \u015bwinia „czteroszynkowa”. G\u0142owa ma\u0142a, uszy s\u0105 kr\u00f3tkie, szerokie i ustawione poziomo. Nogi kr\u00f3tkie o cienkiej, delikatnej ko\u015bci. Plenno\u015b\u0107 loch wynosi \u015brednio 8-9 prosi\u0105t w miocie. Rasa pietrain odznacza si\u0119 szybkim wzrostem i rozwojem w okresie m\u0142odo\u015bci, lecz z chwil\u0105 uzyskania masy cia\u0142a 75 kg, przyrosty staj\u0105 si\u0119 wolniejsze przy r\u00f3wnoczesnym pogarszaniu si\u0119 wykorzystania paszy. Najwi\u0119ksz\u0105 zaleta tej rasy jest bardzo du\u017ca wydajno\u015b\u0107 rze\u017ana, wysoki udzia\u0142 najwarto\u015bciowszych wyr\u0119b\u00f3w tuszy i cienka s\u0142onina. Wad\u0105 pietraina jest du\u017ca wra\u017cliwo\u015b\u0107 na bod\u017ace \u015brodowiska zewn\u0119trznego (du\u017ca stresowo\u015b\u0107 i co za tym idzie – obni\u017cona jako\u015b\u0107 mi\u0119sa). Decyduj\u0105c si\u0119 na wprowadzenie do swojej hodowli czyst\u0105 ras\u0119 pietrin, trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce wymaga ona bardzo dobrych warunk\u00f3w utrzymania z uwzgl\u0119dnieniem wysokiej koncentracji bia\u0142ka w paszy. Knury pietrain s\u0105 popularnymi komponentami we wszystkich systemach krzy\u017cowa\u0144. S\u0105 u\u017cywane jako osobniki czystorasowe do kojarze\u0144 z lochami ras bia\u0142ych lub do krzy\u017cowania tr\u00f3jrasowego. Najwi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105 ciesz\u0105 si\u0119 jako komponent ojcowski w wyprowadzaniu knur\u00f3w miesza\u0144c\u00f3w np. ha x pi, du x pi, pi x ha. Przy zachowanych walorach zwi\u0105zanych z dobr\u0105 mi\u0119sno\u015bci\u0105, krzy\u017c\u00f3wki te cechuje o wiele mniejsza stresowo\u015b\u0107 oraz lepsza adaptacja do r\u00f3\u017cnych warunk\u00f3w \u015brodowiskowych.<\/p>\n\n\n\n

Marta Adamowicz<\/em>
KPODR Minikowo<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Krzy\u017cowanie trzody chlewnej jest jedn\u0105 z metod hodowli cz\u0119sto wykorzystywan\u0105 do uzyskania dora\u017anych efekt\u00f3w produkcyjnych. Polega ono na doborze do<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2990,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[30],"tags":[],"class_list":["post-728","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-trzoda-chlewna"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/728","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=728"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/728\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2991,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/728\/revisions\/2991"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2990"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=728"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=728"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=728"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}