Polska jest najwi\u0119kszym w Unii Europejskiej i czwartym na \u015bwiecie producentem jab\u0142ek. Naszymi \u015bwiatowymi konkurentami w tej dziedzinie s\u0105 Chiny, Stany Zjednoczone i Turcja, a spo\u015br\u00f3d kraj\u00f3w unijnych \u2013 W\u0142ochy, Francja i Niemcy.<\/p>\n\n\n\n
Wed\u0142ug danych FAOSTAT \u015bwiatowy zbi\u00f3r jab\u0142ek w 2017 roku wyni\u00f3s\u0142 ponad 83 mln ton, z czego w Europie wyprodukowano powy\u017cej 14 mln, a w Unii Europejskiej przesz\u0142o 10 mln. Udzia\u0142 Polski wyni\u00f3s\u0142 odpowiednio 2,94% oraz 17,13% i 24,16% \u2212 przy produkcji wynosz\u0105cej prawie 2,5 mln ton. W\u015br\u00f3d 28 kraj\u00f3w Unii Europejskiej Polska zajmowa\u0142a pierwsze miejsce. Na drugim znajdowa\u0142y si\u0119 W\u0142ochy (prawie 2 mln ton), na trzecim Francja (nieco ponad 1,7 mln ton), a na czwartym Niemcy (prawie 0,6 mln ton).<\/p>\n\n\n\n
W Polsce produkuje si\u0119 rocznie do 200 tys. ton czystego (klarownego) soku jab\u0142kowego, zu\u017cywaj\u0105c do tego oko\u0142o 1,5 mln ton jab\u0142ek. Mimo \u017ce obecne technologie pozyskiwania soku s\u0105 bardzo wydajne, to od oko\u0142o 12% do 20% surowca staje si\u0119 produktem ubocznym, kt\u00f3rym jest miazga jab\u0142kowa (pulpa jab\u0142kowa). Ze 100 kg jab\u0142ek mo\u017cna otrzyma\u0107 oko\u0142o 18,5 kg \u015bwie\u017cej miazgi lub 4,2 kg suszonej. Pulpa jab\u0142kowa jest tak\u017ce produktem ubocznym wytwarzania jab\u0142ecznik\u00f3w (cydr\u00f3w), powstaje przy produkcji wina owocowego i octu jab\u0142kowego.<\/p>\n\n\n\n
Zgodnie z Rozporz\u0105dzeniem Komisji (UE) 2017\/1017 z dnia 15 czerwca 2017 roku zmieniaj\u0105cym Rozporz\u0105dzenie Komisji (UE) nr 68\/2013 w sprawie katalogu materia\u0142\u00f3w paszowych, produkt powstaj\u0105cy z wyt\u0142aczania soku to miazga lub pulpa. Produkt ten pochodz\u0105cy z jab\u0142ek jest wymieniony w europejskim katalogu materia\u0142\u00f3w paszowych w pozycjach: \u201e5.4.1. \u2212 pulpa jab\u0142kowa, suszona (miazga jab\u0142kowa, suszona): produkt uzyskiwany z produkcji soku z Malus domestica lub z produkcji jab\u0142ecznika, zawiera g\u0142\u00f3wnie wewn\u0119trzny mi\u0105\u017csz i zewn\u0119trzn\u0105 sk\u00f3rk\u0119, poddane suszeniu, m\u00f3g\u0142 by\u0107 poddany depektynizacji; 5.4.2. \u2212 pulpa jab\u0142kowa, prasowana (miazga jab\u0142kowa, prasowana): produkt wilgotny uzyskiwany z produkcji soku jab\u0142kowego lub jab\u0142ecznika, zawiera g\u0142\u00f3wnie wewn\u0119trzny mi\u0105\u017csz i zewn\u0119trzn\u0105 sk\u00f3rk\u0119, poddane wyciskaniu, m\u00f3g\u0142 by\u0107 poddany depektynizacji\u201d. W obu przypadkach producent jest zobowi\u0105zany zadeklarowa\u0107 zawarto\u015b\u0107 w\u0142\u00f3kna surowego w produkcie.<\/p>\n\n\n\n
Na cele paszowe mo\u017cna wykorzysta\u0107 tak\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 zbioru jab\u0142ek, kt\u00f3re nie zostan\u0105 zu\u017cyte w przetw\u00f3rstwie, a s\u0105 \u2212 podobnie jak pulpa \u2212 bogatym \u017ar\u00f3d\u0142em sk\u0142adnik\u00f3w bioaktywnych, kt\u00f3re maj\u0105 znaczenie jako zamiennik zabronionych antybiotykowych stymulator\u00f3w wzrostu (ASW).<\/p>\n\n\n\n
Jako\u015b\u0107 pokarmowa i od\u017cywcza<\/p>\n\n\n\n
Pod poj\u0119ciem jako\u015bci pokarmowej nale\u017cy rozumie\u0107 sk\u0142ad chemiczny paszy, czyli zawarto\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych, np. suchej masy, bia\u0142ka og\u00f3lnego, w\u0142\u00f3kna surowego czy te\u017c sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych i innych. Natomiast jako\u015b\u0107 od\u017cywcza to zawarto\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w strawnych, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105 m.in. bia\u0142ko i aminokwasy trawione w jelicie oraz energia strawna.<\/p>\n\n\n\n
Produkty uboczne z przetw\u00f3rstwa owoc\u00f3w i warzyw, w tym miazga z jab\u0142ek mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane jako pasze, zw\u0142aszcza w \u017cywieniu prze\u017cuwaczy ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 zawarto\u015b\u0107 w nich w\u0142\u00f3kna surowego. Ich sk\u0142ad chemiczny, a zw\u0142aszcza du\u017ca ilo\u015b\u0107 substancji bioaktywnych sprawia, \u017ce pulpa z jab\u0142ek zawieraj\u0105ca sacharydy, bia\u0142ka, zwi\u0105zki mineralne, pektyny, lipidy, kwasy organiczne, witaminy, aldehydy, alkohole oraz substancje barwne i aromatyczne charakteryzuje si\u0119 pozytywnym wp\u0142ywem na trawienie, metabolizm, zawarto\u015b\u0107 cholesterolu i triacylogliceroli (tr\u00f3jgliceryd\u00f3w), wykazuje dzia\u0142anie przeciwutleniaj\u0105ce, przeciwzapalne, antyproliferacyjne (zapobiegaj\u0105ce rozwojowi kom\u00f3rek, zw\u0142aszcza szkodliwych dla organizmu), przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe. Pulpa jab\u0142kowa zwi\u0119ksza liczb\u0119 bakterii w okr\u0119\u017cnicy oraz liczb\u0119 pa\u0142eczek kwasu mlekowego, przez co ma pozytywny wp\u0142yw na sk\u0142ad mikroflory jelit. Zawiera wi\u0119cej bia\u0142ka szybko ulegaj\u0105cego rozk\u0142adowi w \u017cwaczu ni\u017c np. pulpa pomidorowa lub winogronowa. Jest p\u00f3\u0142produktem nadaj\u0105cym si\u0119 do przerobu, jednak nie jest dostatecznie wykorzystywana do dalszego przetwarzania, mimo du\u017cego potencja\u0142u od\u017cywczego i terapeutycznego.<\/p>\n\n\n\n
Sk\u0142ad fizyko-chemiczny i aktywno\u015b\u0107 antyoksydacyjna (antyutleniaj\u0105ca) pulpy jab\u0142kowej s\u0105 zr\u00f3\u017cnicowane w zale\u017cno\u015bci od odmiany jab\u0142ek. Ze wzgl\u0119du na koszty transportu \u015bwie\u017ca pulpa jab\u0142kowa jako pasza ma znaczenie lokalne, ponadto szybko psuje si\u0119. Suszona nadaje si\u0119 dla prze\u017cuwaczy, jak i zwierz\u0105t monogastrycznych, natomiast \u015bwie\u017ca lub kiszona znajduje zastosowanie zazwyczaj w \u017cywieniu prze\u017cuwaczy. Zakiszenie, np. w po\u0142\u0105czeniu z kukurydz\u0105 (w proporcji 1 do 1) jest alternatyw\u0105 dla drogiego suszenia. Podczas kiszenia nie zachodzi typowa fermentacja mlekowa ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 zawarto\u015b\u0107 w\u0119glowodan\u00f3w, co skutkuje niskim pH kiszonek (3,9\u20134,2) i obecno\u015bci\u0105 etanolu mog\u0105c\u0105 przekracza\u0107 200 g w 1 kg suchej masy. Kiszonka ma charakterystyczny owocowy zapach, dlatego nie powinna by\u0107 skarmiania bezpo\u015brednio przed dojem, aby mleko ni\u0105 nie pachnia\u0142o. Nie jest trwa\u0142a po otwarciu stosu kiszonkowego. Z bada\u0144 przeprowadzonych w Szwajcarii wynika, \u017ce zastosowanie dodatku chemicznego nie poprawia parametr\u00f3w fermentacji i nie polepsza stabilno\u015bci tlenowej kiszonek z pulpy jab\u0142kowej, chocia\u017c maj\u0105 one dobr\u0105 jako\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Jako\u015b\u0107 pokarmowa i od\u017cywcza pulpy jab\u0142kowej (dane orientacyjne)<\/strong><\/p>\n\n\n\n *<\/sup> – suszona depektynizowana, BNW \u2013 zwi\u0105zki bezazotowe wyci\u0105gowe, Cenne w\u0142\u00f3kno pokarmowe<\/p>\n\n\n\n Miazga z jab\u0142ek jest bogatym \u017ar\u00f3d\u0142em w\u0119glowodan\u00f3w \u2212 polisacharyd\u00f3w (wielocukr\u00f3w), oligosacharyd\u00f3w (kilkucukr\u00f3w), ligniny i substancji ro\u015blinnych towarzysz\u0105cych. Charakteryzuje si\u0119 wysok\u0105 zawarto\u015bci\u0105 w\u0142\u00f3kna pokarmowego (b\u0142onnika pokarmowego), kt\u00f3re stanowi oko\u0142o 50% suchej masy produktu, a w pulpie z nowoczesnych wytw\u00f3rni sok\u00f3w nawet 60\u201364%.W\u0142\u00f3kno pokarmowe ma korzystny wp\u0142yw na metabolizm u ludzi, m.in. zmniejsza ryzyko wyst\u0105pienia chor\u00f3b serca, cukrzycy, mia\u017cd\u017cycy, oty\u0142o\u015bci, raka jelita grubego, obni\u017ca poziom cholesterolu we krwi. W sk\u0142ad w\u0142\u00f3kna pokarmowego wchodz\u0105 substancje inkrustuj\u0105ce \u015bciany kom\u00f3rkowe: celuloza, w\u0119glowodany niecelulozowe, takie jak hemiceluloza, pektyny, gumy i woski oraz nie b\u0119d\u0105ca w\u0119glowodanem \u2212 lignina. W\u0142\u00f3kno pokarmowe tworz\u0105: rozpuszczalne w\u0142\u00f3kno pokarmowe (SDF \u2013 ang. soluble dietary fibre) i nierozpuszczalne w\u0142\u00f3kno pokarmowe (IDF \u2212 ang. insoluble dietary fibre). Rozpuszczalne w\u0142\u00f3kno pokarmowe, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wchodz\u0105 pektyny, gumy, rozpuszczalne hemicelulozy, podlega w przewodzie pokarmowym fermentacji bakteryjnej, maj\u0105c wp\u0142yw na metabolizm w\u0119glowodan\u00f3w i t\u0142uszcz\u00f3w. Nierozpuszczalne w\u0142\u00f3kno pokarmowe sk\u0142ada si\u0119 z celulozy, ligniny, nierozpuszczalnych hemiceluloz i przyspiesza pasa\u017c tre\u015bci pokarmowej przez uk\u0142ad trawienny zapobiegaj\u0105c zaparciom, hamuj\u0105c rozw\u00f3j niekt\u00f3rych postaci raka odbytnicy, stymuluj\u0105c korzystnie mikroflor\u0119 jelitow\u0105 i zapobiegaj\u0105c rozwojowi bakterii gnilnych. Jab\u0142ka maj\u0105 w\u0142\u00f3kno o dobrze zr\u00f3wnowa\u017conym stosunku rozpuszczalnego i nierozpuszczalnego b\u0142onnika. Stosunek obu tych frakcji dochodz\u0105cy do 1 : 2<\/p>\n\n\n\n wskazuje na przydatno\u015b\u0107 takiego b\u0142onnika pokarmowego jako sk\u0142adnika \u017cywno\u015bci. W\u0142\u00f3kno owoc\u00f3w jest lepszej jako\u015bci ni\u017c np. ziarna zb\u00f3\u017c, ze wzgl\u0119du na wi\u0119ksz\u0105 zawarto\u015b\u0107 b\u0142onnika pokarmowego, a zw\u0142aszcza jego frakcji rozpuszczalnej, przez co zatrzymuje wi\u0119cej wody i oleju, fermentuje w okr\u0119\u017cnicy i ma ni\u017csz\u0105 warto\u015b\u0107 energetyczn\u0105 (kaloryczn\u0105).<\/p>\n\n\n\n Pektyny<\/p>\n\n\n\n Przeci\u0119tna zawarto\u015b\u0107 pektyn w suchej masie miazgi jab\u0142kowej wynosi od 0,66% do 2,5%. Suszona pulpa z jab\u0142ek wykorzystywana jest cz\u0119sto do produkcji pektyn. Zwi\u0105zki te odgrywaj\u0105 istotn\u0105 rol\u0119 w procesach wzrostu, r\u00f3\u017cnicowania i obrony ro\u015blin, a w przemy\u015ble spo\u017cywczym s\u0105 stosowane jako hydrokoloidalne dodatki o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach \u017celuj\u0105cych, zag\u0119szczaj\u0105cych i stabilizuj\u0105cych, nadaj\u0105c artyku\u0142om spo\u017cywczym tzw. tekstur\u0119. Pektyny wi\u0105\u017c\u0105 jony metali ci\u0119\u017ckich oraz celuloz\u0119.<\/p>\n\n\n\n Substancje bioaktywne<\/p>\n\n\n\n Najwa\u017cniejszymi substancjami biologicznie czynnymi jab\u0142ek s\u0105 polifenole, szczeg\u00f3lnie flawonoidy i kwasy fenolowe, np. kawowy i p-kumarowy po\u0142\u0105czone z kwasem chinowym. Z medycznego punktu widzenia s\u0105 one cenne dla cz\u0142owieka, gdy\u017c wykazuj\u0105 dzia\u0142anie ochronne w chorobach uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia i serca, przeciwdzia\u0142aj\u0105 nowotworom, za\u0107mie i procesom starzenia si\u0119. Zwi\u0105zki polifenolowe wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce w pulpie z jab\u0142ek, maj\u0105c pozytywny wp\u0142yw na zdrowie zwierz\u0105t i przyrosty ich masy cia\u0142a. Ilo\u015b\u0107 ich w miazdze zale\u017cy od odmiany jab\u0142ek i ich dojrza\u0142o\u015bci, klimatu, warunk\u00f3w glebowych, zabieg\u00f3w agrotechnicznych i cz\u0119\u015bci jab\u0142ka. Zwi\u0105zki polifenolowe odpowiadaj\u0105 za jako\u015b\u0107 pulpy, zw\u0142aszcza za jej barw\u0119 i smak. Z bada\u0144 wynika, \u017ce zastosowanie enzym\u00f3w pektynolitycznych zwi\u0119ksza w pulpie jab\u0142kowej zawarto\u015bci polifenoli, przez co zostaje ich w miazdze a\u017c 80% w por\u00f3wnaniu z miazg\u0105 bez tych enzym\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Zwi\u0105zki polifenolowe s\u0105 nawet 30-krotnie skuteczniejsze jako przeciwutleniacze ni\u017c witaminy C i E. Wyniki bada\u0144 prowadzonych w Polsce wykaza\u0142y, \u017ce aktywno\u015b\u0107 przeciwutleniaj\u0105ca, jak\u0105 wykazuj\u0105 zwi\u0105zki fenolowe by\u0142a wy\u017csza w soku z jab\u0142ek ekologicznych, co znalaz\u0142o odzwierciedlenie w wi\u0119kszej aktywno\u015bci antyoksydacyjnej miazgi z takich jab\u0142ek o 17% w por\u00f3wnaniu z pulp\u0105 z jab\u0142ek konwencjonalnych. W badaniach wykazano, \u017ce ekstrakt polifenolowy z jab\u0142ek zmniejsza adhezyjno\u015b\u0107 (przyleganie) bakterii Escherichia coli do niekt\u00f3rych kom\u00f3rek nab\u0142onka jelitowego, co poprawia zdrowotno\u015b\u0107 zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cn\u0105 grup\u0105 zwi\u0105zk\u00f3w s\u0105 flawonoidy, z kt\u00f3rych najliczniejsza jest kwercetyna odpowiedzialna za \u017c\u00f3\u0142te zabarwienie ro\u015blin. Zwi\u0105zek ten ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci antyoksydacyjne (przeciwutleniaj\u0105ce), antykancerogenne (antyrakowe), antybakteryjne (np. przeciwko Escherichia coli, Staphylococcus ssp. \u2212 gronkowiec) i antywirusowe (przeciwko HIV). Wi\u0119cej flawonoid\u00f3w wyst\u0119puje w jab\u0142kach ekologicznych ni\u017c w konwencjonalnych. Maj\u0105 one te\u017c wi\u0119cej witaminy C.<\/p>\n\n\n\n \u017bywienie prze\u017cuwaczy<\/p>\n\n\n\n Kiszon\u0105 pulp\u0119 zaleca si\u0119 podawa\u0107 krowom potrzebuj\u0105cym mniej energii w dawce, czyli w II trymestrze cielno\u015bci. Dzia\u0142anie fizjologiczne kiszonej pulpy jab\u0142kowej polega na tym, \u017ce spowalnia pasa\u017c (przesuwanie si\u0119) tre\u015bci pokarmowej przez \u017cwacz, co zwi\u0119ksza czas przyswajania niezb\u0119dnych sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych przez mikroflor\u0119 tego przed\u017co\u0142\u0105dka. W dawce dla kr\u00f3w udzia\u0142 pulpy z jab\u0142ek nie powinien przekracza\u0107 20%, gdy\u017c mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 keratoz\u0119 (rogowacenie) b\u0142ony \u015bluzowej \u017cwacza. Nowsze wyniki bada\u0144 wskazuj\u0105, \u017ce 30% udzia\u0142 kiszonej miazgi z jab\u0142ek w dawce kr\u00f3w rasy holszty\u0144sko-fryzyjskiej nie pogorszy\u0142 ich mleczno\u015bci ani sk\u0142adu mleka, cho\u0107 najlepsze jej wykorzystanie stwierdzono przy 15% jej udziale w dawce pokarmowej. Skarmianie kiszonki zawieraj\u0105cej 50% pulpy pomidorowej i 50% pulpy jab\u0142kowej, kt\u00f3re zast\u0105pi\u0142y w 30% siano z lucerny, nie spowodowa\u0142o spadku wydajno\u015bci mlecznej kr\u00f3w. Zast\u0105pienie \u015bruty kukurydzianej w 33% suszon\u0105 miazg\u0105 z jab\u0142ek skutkowa\u0142o uzyskaniem mleka krowiego o wi\u0119kszej zawarto\u015bci suchej masy bezt\u0142uszczowej. Ilo\u015b\u0107 \u015bwie\u017cej lub kiszonej miazgi jab\u0142kowej nie powinna jednak przekracza\u0107 10 kg na sztuk\u0119 dziennie.<\/p>\n\n\n\n Kiszona pulpa jab\u0142kowa z 1,5% dodatkiem mocznika skarmiana owcami w ilo\u015bci 11% suchej masy dawki zawieraj\u0105cej 0,5% mieszanki mineralnej i 0,4% siarczanu amonu, zast\u0119puj\u0105ca cz\u0119\u015bciowo siano z lucerny oraz \u015brut\u0119 poekstrakcyjn\u0105 sojow\u0105, poprawi\u0142a jako\u015b\u0107 jagni\u0119ciny. Wed\u0142ug autor\u00f3w do\u015bwiadczenia, skarmianie fermentowanej miazgi jab\u0142kowej jest skutecznym sposobem produkcji mi\u0119sa wysokiej jako\u015bci o d\u0142u\u017cszym okresie przechowywania oraz mo\u017ce poprawi\u0107 rentowno\u015b\u0107 wykorzystania lokalnych produkt\u00f3w ubocznych. W ko\u0144cowym okresie tuczu jagni\u0105t pozytywne oddzia\u0142ywanie na wydajno\u015b\u0107 maj\u0105 zar\u00f3wno wyt\u0142oczyny suszone, jak i kiszone. W badaniach zwi\u0119kszy\u0142y wydajno\u015b\u0107 rze\u017an\u0105, nie wp\u0142ywaj\u0105c na udzia\u0142 poszczeg\u00f3lnych wyr\u0119b\u00f3w tuszy. Kiszona pulpa jab\u0142kowa zwi\u0119kszy\u0142a tak\u017ce u jagni\u0105t pobieranie suchej masy, przyrosty dzienne i wykorzystanie paszy.<\/p>\n\n\n\n Pulpa znalaz\u0142a tak\u017ce zastosowanie w \u017cywieniu k\u00f3z. Udzia\u0142 suszonej pulpy jab\u0142kowej na poziomie 60% w dawce pokarmowej tych zwierz\u0105t nie pogorszy\u0142 ich wydajno\u015bci, a zwi\u0119kszy\u0142 strawno\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych.<\/p>\n\n\n\n W fermowym chowie jeleni mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce skarmiana \u015bwie\u017ca pulpa z jab\u0142ek w dawce zawieraj\u0105cej 1 kg tej paszy zast\u0119puj\u0105cej 0,5 kg sianokiszonki. Mi\u0119so od tych zwierz\u0105t pozyskane w badaniach mia\u0142o lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 i w\u0142a\u015bciwo\u015bci prozdrowotne \u2013 wi\u0119ksz\u0105 zawarto\u015b\u0107 kwas\u00f3w omega-3 i omega-6, ni\u017c mi\u0119so od zwierz\u0105t nie otrzymuj\u0105cych tej paszy.<\/p>\n\n\n\n \u017bywienie zwierz\u0105t monogastrycznych<\/p>\n\n\n\n W przypadku zwierz\u0105t monogastrycznych nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o zawarto\u015bci w\u0142\u00f3kna surowego w miazdze jab\u0142kowej.<\/p>\n\n\n\n Skarmianie pulpy jab\u0142kowej \u015bwiniami pozytywnie wp\u0142ywa na ich mikroflor\u0119 i \u015bciany jelit, gdy\u017c zwi\u0119ksza si\u0119 wysoko\u015b\u0107 i powierzchnia kosmk\u00f3w jelitowych, co polepsza wch\u0142anianie sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych. Miazga jab\u0142kowa mo\u017ce mie\u0107 w\u0142a\u015bciwo\u015bci detoksykacyjne, gdy\u017c podawanie jej prosi\u0119tom \u017cywionym w badaniach pasz\u0105 ska\u017con\u0105 deoksyniwalenolem (DON) poprawi\u0142o przyrosty, a masa w\u0105troby nie zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 mimo obecno\u015bci tej mikotoksyny. Ponadto w badaniach stwierdzono, \u017ce wyci\u0105g z jab\u0142ek zwi\u0119kszy\u0142 strawno\u015b\u0107 aminokwas\u00f3w: izoleucyny, leucyny, lizyny, treoniny i waliny.<\/p>\n\n\n\n W \u017cywieniu kr\u00f3lik\u00f3w stosuje si\u0119 suszon\u0105 pulp\u0119 jab\u0142kow\u0105 w mieszankach niskoenergetycznych jako materia\u0142 balastowy wspomagaj\u0105cy trawienie.<\/p>\n\n\n\n Jab\u0142ka oraz produkty ich przerobu s\u0105 przysmakiem w \u017cywieniu koni, chocia\u017c maj\u0105 te\u017c znaczenie dietetyczne. Mog\u0105 by\u0107 komponentem meszu \u2013 wilgotnej paszy zawieraj\u0105cej np. siemi\u0119 lniane, otr\u0119by pszenne, jab\u0142ka (pulp\u0119).<\/p>\n\n\n\n W badaniach na kurcz\u0119tach brojlerach skarmianie powy\u017cej 10% suszonej miazgi jab\u0142kowej jako zamiennika ziarna kukurydzy, spowodowa\u0142o wyst\u0105pienie mokrej \u015bci\u00f3\u0142ki, a efektywno\u015b\u0107 \u017cywienia zmniejszy\u0142a si\u0119 na skutek zwi\u0119kszonej zawarto\u015bci w\u0142\u00f3kna surowego. Odnotowano istotne pogorszenie si\u0119 przyrost\u00f3w masy cia\u0142a, gdy ptaki otrzymywa\u0142y mieszank\u0119 bez dodatku enzym\u00f3w (alfa-amylazy, hemicelulazy, proteazy i beta-glukanazy). Autorzy bada\u0144 podali, \u017ce w celu zmniejszenia koszt\u00f3w paszy, ziarno kukurydzy mo\u017cna zast\u0105pi\u0107 suszon\u0105 pulp\u0105 jab\u0142kow\u0105 na poziomie 20% bez ujemnego wp\u0142ywu na brojlery.<\/p>\n\n\n\n Pulpa (miazga) jab\u0142kowa jako produkt uboczny powstaj\u0105cy w przetw\u00f3rstwie tych owoc\u00f3w mo\u017ce by\u0107 stosowana w \u017cywieniu zwierz\u0105t kiszona lub suszona, rzadziej w formie \u015bwie\u017cej. Mo\u017ce by\u0107 zamiennikiem niekt\u00f3rych pasz, zast\u0119puj\u0105c cz\u0119\u015bciowo np. sianokiszonk\u0119 lub \u015bruty zbo\u017cowe, a nawet poekstrakcyjn\u0105 \u015brut\u0119 sojow\u0105. Jest pasz\u0105 dietetyczn\u0105 ze wzgl\u0119du na wyst\u0119puj\u0105ce w niej zwi\u0105zki biologicznie czynne, kt\u00f3re maj\u0105 pozytywny wp\u0142yw na zdrowie zwierz\u0105t i ludzi.<\/p>\n\n\n\n dr hab. Piotr Dorszewski Polska jest najwi\u0119kszym w Unii Europejskiej i czwartym na \u015bwiecie producentem jab\u0142ek. Naszymi \u015bwiatowymi konkurentami w tej dziedzinie s\u0105 Chiny,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":201,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-667","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zywienie-zwierzat"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/667","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=667"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/667\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":668,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/667\/revisions\/668"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/201"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=667"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=667"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=667"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Wyszczeg\u00f3lnienie<\/td> \u015awie\u017ca(%)<\/td> Suszona(%)<\/td> Suszona*<\/sup>(%)<\/td> Kiszona(%)<\/td><\/tr> Sucha masa<\/td> 25,0<\/td> 90,0<\/td> 90,0<\/td> 22,3<\/td><\/tr> Popi\u00f3\u0142 surowy<\/td> 0,40<\/td> 1,40<\/td> 5,80<\/td> 0,42<\/td><\/tr> Bia\u0142ko og\u00f3lne<\/td> 1,30<\/td> 4,50<\/td> 7,33<\/td> 1,34<\/td><\/tr> T\u0142uszcz surowy<\/td> 0,50<\/td> 2,00<\/td> 3,30<\/td> 0,49<\/td><\/tr> W\u0142\u00f3kno surowe<\/td> 4,80<\/td> 17,90<\/td> 28,60<\/td> 5,65<\/td><\/tr> BNW<\/td> 18,00<\/td> 64,20<\/td> 44,96<\/td> 14,40<\/td><\/tr> ADF<\/td> 7,30<\/td> 26,60<\/td> 43,00<\/td> 8,45<\/td><\/tr> NDF<\/td> 9,10<\/td> 33,80<\/td> 49,50<\/td> 10,77<\/td><\/tr> Wap\u0144<\/td> \u2013<\/td> 0,11<\/td> 1,18<\/td> \u2013<\/td><\/tr> Fosfor<\/td> \u2013<\/td> 0,12<\/td> 0,11<\/td> \u2013<\/td><\/tr> Magnez<\/td> \u2013<\/td> 0,05<\/td> 0,03<\/td> \u2013<\/td><\/tr> S\u00f3d<\/td> \u2013<\/td> 0,0<\/td> 0,34<\/td> \u2013<\/td><\/tr> Potas<\/td> \u2013<\/td> 0,54<\/td> 0,09<\/td> \u2013<\/td><\/tr> NEL (MJ\/kg)<\/td> 1,4<\/td> 5,1<\/td> 4,0<\/td> 1,2<\/td><\/tr> EM (MJ\/kg SM)<\/td> 2,8<\/td> 10,0<\/td> \u00ad\u2013<\/td> \u2013<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n
ADF \u2013 w\u0142\u00f3kno kwa\u015bno-detergentowe, NDF \u2013 w\u0142\u00f3kno neutralno-detergentowe,<\/p>\n\n\n\n
Kujawsko-Pomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"