![\"\"](\"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/qq.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/qqqq.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\nZ ka\u017cdego gatunku zb\u00f3\u017c mo\u017cna zawsze wybra\u0107 odpowiedni\u0105 dla gospodarstwa odmian\u0119. By\u0142o i jest ich bardzo du\u017co. Na zdj\u0119ciu po lewej oferta odmian jednej z firm hodowlanych, a z prawej kolekcja odmian zb\u00f3\u017c i rzepaku podczas \u201eKujawsko-Pomorskich Dni Pola\u201d z lotu ptaka.<\/em><\/p>\n\n\n\n Jako\u015b\u0107 i zaprawienie materia\u0142u siewnego oraz odpowiednia technika siewu pozwalaj\u0105 liczy\u0107 na dobr\u0105 obsad\u0119 ro\u015blin, r\u00f3wny start i prawid\u0142owy rozw\u00f3j przez ca\u0142y okres wegetacji<\/em><\/p>\n\n\n\n Przeznaczenie ziarna ma bardzo du\u017cy wp\u0142yw na wyb\u00f3r odmiany<\/em><\/p>\n\n\n\n Siew w technologii bezorkowej w S\u0142awkowie nawet po p\u00f3\u017ano schodz\u0105cym przedplonie, jakim by\u0142a kukurydza na ziarno, w tym sezonie da\u0142 bardzo dobre efekty, mimo i\u017c pszenica krzewienie rozpocz\u0119\u0142a dopiero na wiosn\u0119<\/em><\/p>\n\n\n\n Zbo\u017ca wysiane jesieni\u0105 w optymalnym terminie zawsze wchodz\u0105 w faz\u0119 krzewienia<\/em><\/p>\n\n\n\n Odr\u0119bne wymagania dotycz\u0105 przeznaczenia plonu. Je\u015bli chcemy sprzeda\u0107 pszenic\u0119 na chleb, to powinni\u015bmy szuka\u0107 odmiany o najlepszych parametrach wypiekowych (grupa technologiczna A), o du\u017cej zawarto\u015bci bia\u0142ka, a w\u0142a\u015bciwie najlepszym glutenie i odpowiedniej liczbie opadania, bo to\u00a0w pierwszej kolejno\u015bci sprawdzaj\u0105 kupcy. Dobry gluten i brak porastania, to najwa\u017cniejsze cechy jako\u015bciowe dla piekarzy. Browarnicy natomiast b\u0119d\u0105 oczekiwa\u0107 od j\u0119czmienia ma\u0142ej ilo\u015bci bia\u0142ka \u2013 dla uzyskania w\u0142a\u015bciwego s\u0142odu.<\/p>\n\n\n\n Jednak dla wi\u0119kszo\u015bci rolnik\u00f3w plon jest najwa\u017cniejszy. Dobra odmiana to ta, kt\u00f3ra mo\u017ce najlepiej wykorzysta\u0107 lokalne warunki i jest najbardziej tolerancyjna na niedostatki gleby i pogody oraz niedoci\u0105gni\u0119cia agrotechniczne. Dlatego trzeba wprowadza\u0107 nowe, wydajne odmiany. Rolnik w pierwszej kolejno\u015bci powinien wybra\u0107 odmian\u0119 pod k\u0105tem celu, w jakim b\u0119dzie j\u0105 uprawia\u0142, a nast\u0119pnie jako\u015bci materia\u0142u siewnego, kt\u00f3ry zamierza wysia\u0107. Zawsze materia\u0142 siewny powinien by\u0107 najwy\u017cszej jako\u015bci, o odpowiedniej czysto\u015bci, jak najwy\u017cszego stopnia odsiewu, zawsze zaprawiony, jednorodny, o znanej sile i energii kie\u0142kowania, o mo\u017cliwie najwi\u0119kszej dla odmiany masie 1 000 ziaren. To gwarancja dobrych wschod\u00f3w i rozwoju pocz\u0105tkowego dla dobrze przeprowadzonego siewu i prawid\u0142owo przygotowanej gleby ka\u017cdego typu.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cne dla plonowania jest okre\u015blenie najkorzystniejszej agrotechniki dla wybranej odmiany zb\u00f3\u017c, maj\u0105c na uwadze ograniczenia swoich gleb. Nale\u017cy przede wszystkim zadba\u0107 o odpowiedni zapas wody glebowej \u2013 niedob\u00f3r wody (susze) w okresie wegetacji, szczeg\u00f3lnie w okresach kwiecie\u0144 \u2013 czerwiec oraz lipiec \u2013 wrzesie\u0144, to dzisiaj najwi\u0119kszy problem naszych rolnik\u00f3w. O polowej pojemno\u015bci wodnej decyduje kilka czynnik\u00f3w, ale najwa\u017cniejsze to sk\u0142ad mechaniczny gleby oraz ilo\u015b\u0107 materii organicznej w glebie. Na piaskach nie da si\u0119 zabezpieczy\u0107 odpowiedniej ilo\u015bci wody dla osi\u0105gni\u0119cia plonu 7\u20139 ton z ha, ale na glebach dobrych ju\u017c tak. Podstaw\u0105\u00a0w tym przypadku jest p\u0142odozmian, uprawa poplon\u00f3w, przyorywanie s\u0142omy lub obornika, uproszczona uprawa.\u00a0 Najwa\u017cniejsze jest w tym przypadku ograniczenie do minimum zabieg\u00f3w uprawowych, podczas kt\u00f3rych traci si\u0119 i tak ubogie zapasy wilgoci \u2013 wg zasady: tak du\u017co \u2013 jak konieczne, tak ma\u0142o \u2013 jak to mo\u017cliwe. Tak\u017ce mniejsze ugniatanie gleby zwi\u0119ksza polow\u0105 pojemno\u015b\u0107 wodn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Wymiana materia\u0142u siewnego zawsze daje najwi\u0119ksze korzy\u015bci, o czym dobrzy rolnicy wiedz\u0105. Wyniki Porejestrowego Do\u015bwiadczalnictwa Odmianowego stanowi\u0105 por\u00f3wnanie wybranych odmian w naturalnych warunkach i to na najbli\u017cszym nam obszarze. Warto zapozna\u0107 si\u0119 z tymi wynikami, kt\u00f3re dla naszego wojew\u00f3dztwa publikuje zazwyczaj w lutym \u2013 marcu Stacja Do\u015bwiadczalna Oceny Odmian w Chrz\u0105stowie. (Red. List\u0119 odmian zalecanych prezentowali\u015bmy w marcowym wydaniu naszego miesi\u0119cznika, nr 261). Wa\u017cne jest tak\u017ce to, \u017ce najnowsze odmiany, kt\u00f3re prezentuje w ka\u017cdym roku COBORU przewa\u017cnie dopiero wchodz\u0105 na rynek, dlatego dost\u0119pno\u015b\u0107 takiego ziarna siewnego jest znikoma i ograniczona g\u0142\u00f3wnie do gospodarstw prowadz\u0105cych reprodukcj\u0119. Na nabycie nowo\u015bci mamy wi\u0119c dopiero szans\u0119 po pewnym czasie, dlatego warto mie\u0107 kontakt bezpo\u015bredni z gospodarstwami prowadz\u0105cymi reprodukcj\u0119 oraz sprzedawcami nasion. Dni Pola organizowane przez o\u015brodki doradztwa rolniczego czy bezpo\u015brednio przez firmy hodowlane, to tak\u017ce bardzo dobre miejsce na pozyskanie informacji odmianowej. Poni\u017cej przypominam list\u0119 odmian zb\u00f3\u017c ozimych zalecanych do uprawy w wojew\u00f3dztwie kujawsko-pomorskim w 2023 roku.<\/p>\n\n\n\n Pszenica zwyczajna ozima<\/p>\n\n\n\n \u2013 zimotrwa\u0142o\u015b\u0107 w skali 9o<\/sup><\/p>\n\n\n\n Grupa technologiczna A \u2013 chlebowe: Euforia (5,5 o<\/sup>), Findus (5,5 o<\/sup>), Formacja (4,5 o<\/sup>), Linus (4,0 o<\/sup>), Opoka (4,5 o<\/sup>), RGT Kilimanjaro (4,0 o<\/sup>).<\/p>\n\n\n\n Grupa technologiczna B \u2013 og\u00f3lnou\u017cytkowe: Artist (4,0 o<\/sup>), LG Keramik (4,0 o<\/sup>), LG Plejada (5,0 o<\/sup>), RGT Bilanz (4,5 o<\/sup>), SY Orofio (4,0 o<\/sup>), Symetria (4,0 o<\/sup>), Venecja (4,0 o<\/sup>).<\/p>\n\n\n\n Pszen\u017cyto ozime<\/p>\n\n\n\n Belcanto (5,5 o<\/sup>), Corado (5,5 o<\/sup>), Medalion (5,0 o<\/sup>), Sekret (5,5 o<\/sup>), SU Liborius (4,0 o<\/sup>), Tadeus (5,5 o<\/sup>), Trapero (6,0 o<\/sup>).<\/p>\n\n\n\n J\u0119czmie\u0144 ozimy<\/p>\n\n\n\n Jakubus (5,0o), Aleksandra (4,5 o<\/sup>), KWS Fleming (5,0 o<\/sup>), KWS Morris (4,5 o<\/sup>), Lautetia (4,5 o<\/sup>), SU Jule (5,0 o<\/sup>).<\/p>\n\n\n\n \u017byto ozime<\/p>\n\n\n\n Odmiany populacyjne: Da\u0144kowskie Dragon, Da\u0144kowskie Granat, Da\u0144kowskie Hadron, Horyzo, Inspector.<\/p>\n\n\n\n Odmiany hybrydowe: KWS Florano F1, KWS Jethro F1, KWS Tayo F1, SU Dreamer F1.<\/p>\n\n\n\n Dla przypomnienia<\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy sia\u0107 w optymalnym terminie. Jednak klimat si\u0119 zmienia. Wczesny siew nara\u017ca ro\u015bliny na choroby i szkodniki ju\u017c jesieni\u0105, ale daje wi\u0119ksz\u0105 mas\u0119 korzeni, lepsz\u0105 struktur\u0119 \u0142anu i silniejsze ro\u015bliny. Trzeba wtedy sia\u0107 rzadziej, bo wegetacja obecnie trwa znacznie d\u0142u\u017cej. Niekt\u00f3rzy rolnicy z kolei osi\u0105gali ju\u017c bardzo dobre wyniki z op\u00f3\u017anionych siew\u00f3w i nie boj\u0105 si\u0119 siew\u00f3w po p\u00f3\u017anych, a nawet po bardzo p\u00f3\u017anych przedplonach (po burakach czy kukurydzy na ziarno). Takie zbo\u017ce jest zdrowsze jesieni\u0105 i mniej zachwaszczone, a przy nieco g\u0119stszym siewie i tak ilo\u015b\u0107 k\u0142os\u00f3w\u00a0i uziarnienie jest wystarczaj\u0105ce dla bardzo dobrego plonu, tym bardziej, \u017ce ostatnie \u0142agodne zimy sprzyjaj\u0105 takim decyzjom. W tym przypadku jednak jest wi\u0119ksze ryzyko zwi\u0105zane z faz\u0105 kwitnienia, kt\u00f3ra jest op\u00f3\u017aniona i mo\u017ce przypa\u015b\u0107 w okresie skrajnie wysokich temperatur \u2013 powy\u017cej 30oC. To niesie ryzyko sterylizacji py\u0142ku \u2013 efekt to brak ziarna. Jako specjalista my\u015bl\u0119, \u017ce takie rozumowanie te\u017c ma sens, ale tylko w przypadku, gdy mo\u017cemy zasia\u0107 ozimin\u0119 po p\u00f3\u017ano schodz\u0105cych przedplonach. Jare zbo\u017ca ze wzgl\u0119du na wiosenno-letnie braki wilgoci mog\u0105 da\u0107 gorszy efekt ni\u017c oziminy. Rozwi\u0105zaniem po\u015brednim tego problemu jest wysiew przew\u00f3dek \u2013 czyli odmian jarych danego gatunku w bardzo p\u00f3\u017anych terminach jesiennych.<\/p>\n\n\n\n Jednak wyb\u00f3r optymalnego terminu jest chyba najkorzystniejszy. Daje najwi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 zar\u00f3wno przy ostrej, jak i \u0142agodnej zimie. W wojew\u00f3dztwie kujawsko-pomorskim najkorzystniej jest wysiewa\u0107 oziminy od 2. dekady wrze\u015bnia, a zako\u0144czy\u0107 w po\u0142owie pa\u017adziernika. Jest to najlepszy okres dla siewu ozimych zb\u00f3\u017c, przy czym najpierw siejemy j\u0119czmie\u0144 ozimy i \u017cyto ozime, a nast\u0119pnie pszen\u017cyto ozime i pszenic\u0119 ozim\u0105. Optymalne terminy wskazywane przez naukowc\u00f3w IUNG oraz IHAR to:<\/p>\n\n\n\n – j\u0119czmie\u0144 ozimy \u2013 optymalny 5\u201310 wrze\u015bnia (op\u00f3\u017aniony do 20 wrze\u015bnia);<\/p>\n\n\n\n – \u017cyto ozime \u2013 optymalny 10\u201325 wrze\u015bnia (op\u00f3\u017aniony do 5 pa\u017adziernika);<\/p>\n\n\n\n – pszen\u017cyto ozime \u2013 optymalny 10\u201325 wrze\u015bnia (op\u00f3\u017aniony do 10 pa\u017adziernika);<\/p>\n\n\n\n – pszenica ozima \u2013 optymalny 20\u201330 wrze\u015bnia (op\u00f3\u017aniony do 15 pa\u017adziernika).<\/p>\n\n\n\n G\u0142\u0119boko\u015b\u0107 siewu zb\u00f3\u017c to 2\u20133 cm, ale gdy jest sucho nale\u017cy zwi\u0119kszy\u0107 do 4 cm. Natomiast ilo\u015b\u0107 wysiewu nasion zale\u017cy od terminu i technologii (technologia tradycyjna lub nowoczesna z kompleksow\u0105 ochron\u0105) i okre\u015blana jest w mln szt.\/ha, natomiast wagowo ilo\u015bci te zale\u017c\u0105 od masy 1 000 nasion.<\/p>\n\n\n\n Na ilo\u015b\u0107 wysiewu ma wp\u0142yw szereg czynnik\u00f3w, dlatego:<\/p>\n\n\n\n – przy wczesnym siewie siejemy zawsze rzadziej, a przy op\u00f3\u017anionym zawsze nieco g\u0119\u015bciej (zmiany g\u0119sto\u015bci oscylowa\u0107 powinny w zakresie 5\u201310% optimum),<\/p>\n\n\n\n – ka\u017cdy gatunek zbo\u017ca, a tak\u017ce ka\u017cda odmiana ma w\u0142asn\u0105 zdolno\u015b\u0107 do krzewienia \u2013 dlatego \u017cyto czy j\u0119czmie\u0144 siejemy znacznie rzadziej i w mniejszej masie ni\u017c pszenic\u0119 czy pszen\u017cyto, zawsze nale\u017cy uwzgl\u0119dnia\u0107 si\u0142\u0119 kie\u0142kowania nasion,<\/p>\n\n\n\n – optymalna liczba nasion wysiewanych w optymalnym terminie dla uzyskania optymalnej obsady ro\u015blin \u2013 wed\u0142ug danych IUNG (J. Grabi\u0144ski) powinna oscylowa\u0107 wok\u00f3\u0142 nast\u0119puj\u0105cych ilo\u015bci:<\/p>\n\n\n\n o pszenica ozima \u2013 380 ziaren\/m2<\/sup>,<\/p>\n\n\n\n o pszen\u017cyto ozime \u2013 330 ziaren\/m2<\/sup>,<\/p>\n\n\n\n o \u017cyto ozime \u2013 250 ziaren\/m2<\/sup> (odmiany populacyjne),<\/p>\n\n\n\n o j\u0119czmie\u0144 ozimy \u2013 300 ziaren\/m2<\/sup>,<\/p>\n\n\n\n – aby obliczy\u0107 faktyczn\u0105 ilo\u015b\u0107 wysiewu danej odmiany i gatunku nale\u017cy pomno\u017cy\u0107 optymaln\u0105 ilo\u015b\u0107 danego gatunku (odmiany) przez mas\u0119 1 000 nasion wyra\u017con\u0105 w gramach i podzieli\u0107 przez 100 \u2013 uzyskamy wtedy wielko\u015b\u0107 wyj\u015bciow\u0105, kt\u00f3r\u0105 nast\u0119pnie nale\u017cy skorygowa\u0107 dziel\u0105c j\u0105 przez u\u0142amek dziesi\u0119tny warto\u015bci si\u0142y kie\u0142kowania (np. 0,95). Na koniec zmniejszamy (wczesny siew) b\u0105d\u017a zwi\u0119kszamy (op\u00f3\u017aniony siew) o 5\u201310% uzyskan\u0105 wielko\u015b\u0107 w zale\u017cno\u015bci od terminu siewu. W praktyce, znaj\u0105c jak\u0105 g\u0119sto\u015b\u0107 siewu chcemy uzyska\u0107 i wiedz\u0105c jak\u0105 mas\u0119 1 000 nasion ma ziarno siewne, mo\u017cna skorzysta\u0107 z tabeli poni\u017cej, kt\u00f3ra okre\u015bla ilo\u015b\u0107 wysiewu w kg w zale\u017cno\u015bci od tych dw\u00f3ch najwa\u017cniejszych czynnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Tabela. Ilo\u015b\u0107 wysiewu zbo\u017ca w kg\/ha w zale\u017cno\u015bci od planowanej g\u0119sto\u015bci siewu i masy 1 000 ziaren, przy za\u0142o\u017ceniu 95% si\u0142y kie\u0142kowania<\/p>\n\n\n\n Uwaga \u2013 odmiany hybrydowe \u017cyta wymagaj\u0105 znacznie rzadszego siewu. Obecnie firmy staraj\u0105 si\u0119 sprzedawa\u0107 ziarno siewne w jednostkach siewnych, 1 jednostka wystarcza na 0,5 lub 1 ha i trzeba tego przestrzega\u0107. Zalety odmian hybrydowych to przede wszystkim \u2013 wy\u017cszy plon (efekt tzw. heterozji w 1. pokoleniu), ni\u017csza wysoko\u015b\u0107, a wi\u0119c te\u017c wi\u0119ksza odporno\u015b\u0107 na wyleganie i bardzo dobra zdrowotno\u015b\u0107, bardzo dobre krzewienie, przez co ilo\u015b\u0107 wysiewu jest bardzo ma\u0142a (zazwyczaj 2 jednostki siewne na 1 ha), w praktyce jest to oko\u0142o 150\u2013240 szt.\/m2<\/sup> , czyli przy MTZ 35 g \u2013 od 53 do 85 kg\/ha.<\/p>\n\n\n\n W tym roku siewy zb\u00f3\u017c ozimych b\u0119dzie mo\u017cna wykona\u0107 w terminie. Wilgoci w glebie jest wystarczaj\u0105co du\u017co, co powinno skutkowa\u0107 dobrymi wschodami. Tak\u017ce \u0142atwiejsze b\u0119dzie stosowanie herbicyd\u00f3w doglebowych posiewnych, gdy jest wilgo\u0107 \u2013 wtedy dobrze dzia\u0142aj\u0105, a rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 do\u015b\u0107 szybko i nie sprawiaj\u0105 wi\u0119kszych k\u0142opot\u00f3w p\u00f3\u017aniej. Dlatego powinni\u015bmy rozwa\u017cy\u0107 zastosowanie herbicyd\u00f3w powschodowych jesieni\u0105, je\u015bli pojawi\u0105 si\u0119 ku temu warunki (wzejd\u0105 tak\u017ce chwasty i b\u0119dzie wilgo\u0107 w glebie) lub wstrzyma\u0107 si\u0119 z zabiegami herbicydowymi do wiosny.\u00a0W tym przypadku, je\u015bli wiosn\u0105 jest sucho lub zbyt mokro to skuteczno\u015b\u0107 zabieg\u00f3w mo\u017ce by\u0107 mniejsza.<\/p>\n\n\n\n Marek Radzimierski, KPODR Kolejny rok, to kolejne wyzwania. Jeszcze dobrze nie min\u0119\u0142y zmartwienia i problemy z poprzedniego sezonu, a ju\u017c mamy nowy dylemat:<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5567,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"no_sidebar_full_width","colormag_page_sidebar_layout":"no_sidebar","footnotes":""},"categories":[18,27,11],"tags":[],"class_list":["post-5561","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-ochrona-roslin","category-zboza"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5561","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5561"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5561\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5568,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5561\/revisions\/5568"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5567"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/qqqqqq.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/qqq.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/efgwwg.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/technologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/7ui.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nG\u0119sto\u015b\u0107 siewu szt\/m2<\/sup><\/strong><\/td> Masa 1 000 nasion w gramach<\/strong><\/td><\/tr> 35<\/strong><\/td> 40<\/strong><\/td> 45<\/strong><\/td> 50<\/strong><\/td> 55<\/strong><\/td><\/tr> 200<\/strong><\/td> 74<\/td> 84<\/td> 95<\/td> 105<\/td> 116<\/td><\/tr> 250<\/strong><\/td> 92<\/td> 105<\/td> 118<\/td> 132<\/td> 145<\/td><\/tr> 300<\/strong><\/td> 110<\/td> 126<\/td> 142<\/td> 158<\/td> 174<\/td><\/tr> 350<\/strong><\/td> 129<\/td> 147<\/td> 166<\/td> 184<\/td> 203<\/td><\/tr> 400<\/strong><\/td> 147<\/td> 168<\/td> 189<\/td> 210<\/td> 232<\/td><\/tr> 450<\/strong><\/td> 166<\/td> 189<\/td> 213<\/td> 237<\/td> 260<\/td><\/tr> 500<\/strong><\/td> 184<\/td> 210<\/td> 237<\/td> 263<\/td> 289<\/td><\/tr> 550<\/strong><\/td> 203<\/td> 232<\/td> 260<\/td> 289<\/td> 318<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n
Fot. M. Rz\u0105sa, D. Oparzela, www.pixabay.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"