{"id":542,"date":"2020-04-16T13:57:09","date_gmt":"2020-04-16T11:57:09","guid":{"rendered":"http:\/\/test2.kpodr.pl\/?p=542"},"modified":"2020-05-05T13:42:05","modified_gmt":"2020-05-05T11:42:05","slug":"cichy-zabojca","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2020\/04\/16\/cichy-zabojca\/","title":{"rendered":"Cichy zab\u00f3jca"},"content":{"rendered":"\n

Tlenek w\u0119gla, potocznie zwany czadem, jest gazem bezbarwnym, bezwonnym i \u0142atwo rozprzestrzeniaj\u0105cym si\u0119 w powietrzu. Jest silnie truj\u0105cy \u2013 w sezonie grzewczym corocznie poch\u0142ania w Polsce oko\u0142o 100 ofiar \u015bmiertelnych. Potencjalnym \u017ar\u00f3d\u0142em czadu w pomieszczeniach mieszkalnych s\u0105 kominki, gazowe podgrzewacze wody, kuchnie gazowe oraz piece w\u0119glowe, gazowe lub olejowe.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tlenek w\u0119gla powstaje w wyniku niepe\u0142nego spalania paliw (drewna, w\u0119gla, oleju, gazu, benzyny, nafty, propanu, ropy) spowodowanego brakiem dostatecznej ilo\u015bci tlenu niezb\u0119dnej do spalania ca\u0142kowitego. Mo\u017ce to wynika\u0107 z braku dop\u0142ywu \u015bwie\u017cego (zewn\u0119trznego) powietrza do urz\u0105dzenia, w kt\u00f3rym nast\u0119puje spalanie albo z powodu zanieczyszczenia, zu\u017cycia lub z\u0142ej regulacji palnika gazowego, a tak\u017ce przedwczesnego zamkni\u0119cia paleniska pieca lub kuchni, czy zapchania i nieszczelno\u015bci przewodu kominowego lub uszkodzenia po\u0142\u0105czenia mi\u0119dzy kominem i piecem. Czad cz\u0119sto powstaje tak\u017ce podczas po\u017caru.<\/p>\n\n\n\n

Szczelnie pozamykane okna (czasem dodatkowo uszczelnione), pozaklejane kratki wentylacyjne, brak otwor\u00f3w wentylacyjnych w drzwiach \u0142azienkowych, a tak\u017ce brak regularnych kontroli dro\u017cno\u015bci przewod\u00f3w wentylacyjnych i kominowych sprawiaj\u0105, \u017ce w naszych mieszkaniach lub domach mo\u017cemy nie by\u0107 bezpieczni. W niewietrzonych pomieszczeniach \u0142atwo mo\u017ce doj\u015b\u0107 do tragedii. Do zatru\u0107 cz\u0119sto dochodzi w nowo wyremontowanych mieszkaniach, z nowymi piecami bez indywidualnych przewod\u00f3w napowietrzaj\u0105cych oraz tam, gdzie z przyczyn oszcz\u0119dno\u015bciowych zlikwidowano (zas\u0142oni\u0119to) przewody wentylacyjne, a okna i drzwi s\u0105 zbyt szczelne. Mieszkanie doskonale szczelne \u201enie oddycha\u201d, a brak dost\u0119pu tlenu mo\u017ce doprowadzi\u0107 do tragedii.<\/p>\n\n\n\n

Na dzia\u0142anie tlenku w\u0119gla nara\u017cona jest ka\u017cda osoba przebywaj\u0105ca w \u015brodowisku nim ska\u017conym. Do grupy najwi\u0119kszego ryzyka zaczadzenia nale\u017c\u0105: noworodki, niemowl\u0119ta, dzieci, kobiety ci\u0119\u017carne, osoby w podesz\u0142ym wieku, osoby z wadami serca, chorobami oskrzelowo-p\u0142ucnymi, niewydolno\u015bci\u0105 uk\u0142adu oddechowego oraz osoby wykonuj\u0105ce prace zwi\u0105zane z du\u017cym wysi\u0142kiem fizycznym.<\/p>\n\n\n\n

Niebezpiecze\u0144stwo zaczadzenia wynika z faktu, \u017ce tlenek w\u0119gla jest gazem niewyczuwalnym dla cz\u0142owieka. Dostaje si\u0119 do organizmu przez uk\u0142ad oddechowy, a nast\u0119pnie jest wch\u0142aniany do krwioobiegu. Czad wi\u0105\u017ce si\u0119 z hemoglobin\u0105 210 razy szybciej ni\u017c tlen, co blokuje dop\u0142yw tlenu do kom\u00f3rek organizmu i prowadzi do uszkodzenia m\u00f3zgu oraz innych narz\u0105d\u00f3w. Nast\u0119pstwem ostrego zatrucia mo\u017ce by\u0107 nieodwracalne uszkodzenie o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego, niewydolno\u015b\u0107 wie\u0144cowa i zawa\u0142, \u015bmier\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Objawy zatrucia tlenkiem w\u0119gla:<\/p>\n\n\n\n

– b\u00f3l g\u0142owy, md\u0142o\u015bci, wymioty, og\u00f3lne zm\u0119czenie i os\u0142abienie (lekkie zatrucie);<\/p>\n\n\n\n

– nasilaj\u0105cy si\u0119 b\u00f3l g\u0142owy, senno\u015b\u0107, zaburzenia \u015bwiadomo\u015bci i r\u00f3wnowagi, trudno\u015bci z oddychaniem, oddech przyspieszony, zaburzenia rytmu serca (\u015brednie zatrucie);<\/p>\n\n\n\n

– drgawki, utrata przytomno\u015bci (ci\u0119\u017ckie zatrucie).<\/p>\n\n\n\n

Os\u0142abienie i znu\u017cenie oraz zaburzenia orientacji i zdolno\u015bci oceny zagro\u017cenia powoduj\u0105, \u017ce zaczadzony jest bierny (nie ucieka z miejsca nagromadzenia trucizny), traci przytomno\u015b\u0107 i \u2013 je\u015bli nikt nie przyjdzie mu z pomoc\u0105 \u2013 umiera.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsza pomoc przy zatruciu tlenkiem w\u0119gla:<\/p>\n\n\n\n

– natychmiast zapewni\u0107 dop\u0142yw czystego powietrza;<\/p>\n\n\n\n

– jak najszybciej wynie\u015b\u0107 osob\u0119 poszkodowan\u0105 w bezpieczne miejsce, na \u015bwie\u017ce powietrze;<\/p>\n\n\n\n

– rozlu\u017ani\u0107 poszkodowanemu ubranie (ale nie rozbiera\u0107 go, by nie doprowadzi\u0107 do przemarzni\u0119cia);<\/p>\n\n\n\n

– wezwa\u0107 s\u0142u\u017cby ratownicze (tel. 112, pogotowie ratunkowe \u2013 tel. 999, stra\u017c po\u017carna \u2013 tel. 998) oraz pogotowie gazowe.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli po wyniesieniu na \u015bwie\u017ce powietrze zaczadzony nie oddycha, nale\u017cy niezw\u0142ocznie przyst\u0105pi\u0107 do wykonywania sztucznego oddychania i masa\u017cu serca.<\/p>\n\n\n\n

Jak uchroni\u0107 si\u0119 przed zaczadzeniem?<\/p>\n\n\n\n

Powstawaniu tlenku w\u0119gla i jego przenikaniu do mieszka\u0144 \u0142atwo mo\u017cna zapobiec, spe\u0142niaj\u0105c podstawowe warunki bezpiecznego u\u017cytkowania urz\u0105dze\u0144 spalaj\u0105cych. Warunkami tymi s\u0105: dobry stan techniczny urz\u0105dze\u0144 oraz w\u0142a\u015bciwa ich eksploatacja, prawid\u0142owa instalacja, sta\u0142y dop\u0142yw \u015bwie\u017cego powietrza i swobodny odp\u0142yw spalin.<\/p>\n\n\n\n

Dla zapewnienia tych warunk\u00f3w nale\u017cy:<\/p>\n\n\n\n

– Stosowa\u0107 tylko urz\u0105dzenia posiadaj\u0105ce zezwolenie w zakresie wprowadzenia do obrotu \u2013 tzw. deklaracj\u0119 zgodno\u015bci, czyli dokument zawieraj\u0105cy informacje o specyfikacji technicznej oraz przeznaczeniu i zakresie stosowania.<\/p>\n\n\n\n

– U\u017cytkowa\u0107 tylko urz\u0105dzenia sprawne techniczne i okresowo kontrolowane zgodnie z zaleceniami producenta.<\/p>\n\n\n\n

– Przy instalacji urz\u0105dze\u0144 i system\u00f3w grzewczych korzysta\u0107 z us\u0142ug wykwalifikowanej osoby. Zainstalowania lub wymiany piecyka czy kuchenki gazowej mo\u017ce dokona\u0107 wy\u0142\u0105cznie uprawniony specjalista, zgodnie z instrukcj\u0105 producenta. Piecyk gazowy powinien by\u0107 szczelnie przy\u0142\u0105czony do szczelnego i dro\u017cnego przewodu spalinowego.<\/p>\n\n\n\n

– Zapewni\u0107 sta\u0142y dop\u0142yw \u015bwie\u017cego powietrza i swobodny odp\u0142yw spalin. Nie zas\u0142ania\u0107 kratek wentylacyjnych i otwor\u00f3w nawiewnych.<\/p>\n\n\n\n

– Systematycznie sprawdza\u0107 ci\u0105g powietrza (np. poprzez przy\u0142o\u017cenie kartki papieru do otworu lub kratki wentylacyjnej; je\u015bli nic nie zak\u0142\u00f3ca wentylacji, kartka powinna przywrze\u0107 do otworu).<\/p>\n\n\n\n

– Cz\u0119sto wietrzy\u0107 pomieszczenia, w kt\u00f3rych odbywa si\u0119 proces spalania (kuchnie, \u0142azienki wyposa\u017cone w termy gazowe), a najlepiej zapewni\u0107 cho\u0107by niewielkie rozszczelnienie okien.<\/p>\n\n\n\n

– W przypadku wymiany okien sprawdzi\u0107 poprawno\u015b\u0107 dzia\u0142ania wentylacji, poniewa\u017c nowe okna najcz\u0119\u015bciej s\u0105 o wiele bardziej szczelne ni\u017c wcze\u015bniej stosowane w budynku i mog\u0105 zmniejsza\u0107 sprawno\u015b\u0107 wentylacji.<\/p>\n\n\n\n

– Nie spala\u0107 w\u0119gla drzewnego w domu, gara\u017cu, na zamkni\u0119tej werandzie itp., je\u017celi pomieszczenia te nie maj\u0105 odpowiedniej wentylacji.<\/p>\n\n\n\n

– Nie pozostawia\u0107 samochodu w gara\u017cu z w\u0142\u0105czonym silnikiem, nawet przy otwartych drzwiach gara\u017cowych.<\/p>\n\n\n\n

– Przeprowadza\u0107 okresowe kontrole stanu technicznego instalacji gazowej oraz czyszczenie przewod\u00f3w kominowych.<\/p>\n\n\n\n

Warunkiem swobodnego odp\u0142ywu spalin jest nie tylko dro\u017cny przew\u00f3d spalinowy, lecz tak\u017ce sta\u0142y dop\u0142yw \u015bwie\u017cego powietrza do pomieszczenia, w kt\u00f3rym nast\u0119puje spalanie gazu. Spaliny nie b\u0119d\u0105 odp\u0142ywa\u0142y, je\u017celi pracuj\u0105cy piecyk gazowy znajduje si\u0119 w zamkni\u0119tym, uszczelnionym mieszkaniu. Nieszczelny komin powoduje os\u0142abienie ci\u0105gu lub mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 przenikania spalin do s\u0105siaduj\u0105cych z nim pomieszcze\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Sta\u0142y dop\u0142yw \u015bwie\u017cego powietrza oraz swobodny odp\u0142yw spalin sprawdzany jest w trakcie okresowej kontroli stanu technicznego instalacji gazowej i przewod\u00f3w kominowych (dymowych, spalinowych, wentylacyjnych). Okresowa kontrola powinna by\u0107 przeprowadzona przez osoby uprawnione, a obowi\u0105zek poddania obiektu kontroli spoczywa na w\u0142a\u015bcicielu lub zarz\u0105dcy budynku.<\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz okresowej kontroli, nale\u017cy czy\u015bci\u0107 przewody dymowe i spalinowe \u2013 nie rzadziej ni\u017c raz na 3 miesi\u0105ce w przypadku spalania w\u0119gla i drewna oraz nie rzadziej ni\u017c raz na p\u00f3\u0142 roku w przypadku u\u017cywania gazu ziemnego lub oleju opa\u0142owego. Usuwanie zanieczyszcze\u0144 z przewod\u00f3w dymowych, spalinowych i wentylacyjnych budynk\u00f3w mieszkalnych jednorodzinnych oraz obiekt\u00f3w budowlanych budownictwa zagrodowego i letniskowego mog\u0105 wykonywa\u0107 osoby nieposiadaj\u0105ce kwalifikacji kominiarskich. Z uwagi jednak na to, \u017ce te prace s\u0105 wykonywane na wysoko\u015bci, warto skorzysta\u0107 z us\u0142ug kominiarza.<\/p>\n\n\n\n

Czy mo\u017cna monitorowa\u0107 wyst\u0105pienie czadu?<\/p>\n\n\n\n

Tlenek w\u0119gla jest gazem bezwonnym, wi\u0119c go nie czujemy, a naszym str\u00f3\u017cem w tym przypadku powinien by\u0107 czujnik. W sytuacji wykrycia czadu w powietrzu wydaje on bardzo g\u0142o\u015bny d\u017awi\u0119k, mog\u0105cy obudzi\u0107 \u015bpi\u0105cego. Czujniki ju\u017c niejednokrotnie uratowa\u0142y \u017cycie niejednej osobie. Ceny czujnik\u00f3w czadu (gazu) zaczynaj\u0105 si\u0119 od 50 z\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Czujniki tlenku w\u0119gla nale\u017cy rozmie\u015bci\u0107 w sypialniach. Dla zwi\u0119kszenia bezpiecze\u0144stwa, dodatkowe czujniki warto umie\u015bci\u0107 w pokojach z kominkiem lub piecem kaflowym, w pomieszczeniach z kuchenkami gazowymi, w \u0142azienkach z gazowymi podgrzewaczami wody, w kot\u0142owniach, gara\u017cach, warsztatach. Czujnik nale\u017cy umocowa\u0107 do \u015bciany na wysoko\u015bci oko\u0142o 150 cm nad pod\u0142og\u0105. Na suficie mo\u017cna montowane dodatkowe czujniki dymu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

miejsce powstawania tlenku w\u0119gla<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

czujnik czadu<\/p>\n\n\n\n

Andrzej Siennicki
Kujawsko-Pomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego
\u0179r\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Komendy G\u0142\u00f3wnej Pa\u0144stwowej Stra\u017cy Po\u017carnej<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tlenek w\u0119gla, potocznie zwany czadem, jest gazem bezbarwnym, bezwonnym i \u0142atwo rozprzestrzeniaj\u0105cym si\u0119 w powietrzu. Jest silnie truj\u0105cy \u2013 w<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1005,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-542","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bhp"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/542","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=542"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/542\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1006,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/542\/revisions\/1006"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1005"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=542"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=542"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=542"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}