{"id":4412,"date":"2022-07-15T12:57:13","date_gmt":"2022-07-15T10:57:13","guid":{"rendered":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/?p=4412"},"modified":"2022-07-15T12:57:15","modified_gmt":"2022-07-15T10:57:15","slug":"woda-dla-kujaw-podsumowanie","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2022\/07\/15\/woda-dla-kujaw-podsumowanie\/","title":{"rendered":"\u201eWoda dla Kujaw\u201d \u2013 podsumowanie"},"content":{"rendered":"\n

Do dzi\u015b pami\u0119tamy seminarium, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 w Przysieku, Oddziale KPODR 26 listopada 2015 r., kt\u00f3re cho\u0107 dotyczy\u0142o uprawy zb\u00f3\u017c, to jednym z g\u0142\u00f3wnych powod\u00f3w i hase\u0142 tego spotkania by\u0142y problemy suszowe, z jakimi borykali si\u0119 rolnicy naszego regionu. Podczas seminarium wskazywano, \u017ce zwi\u0119kszenie polowej pojemno\u015bci wodnej gleb mo\u017ce zmniejszy\u0107 straty w plonach wywo\u0142ywane przez coraz cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105ce si\u0119 susze. Jednak ca\u0142a dyskusja w 120-osobowej grupie dotyczy\u0142a zagadnie\u0144 rozwi\u0105zania problem\u00f3w suszowych i rekompensat finansowych, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej \u2013 susza ma zr\u00f3\u017cnicowania lokalne. <\/p>\n\n\n\n

Klimatyczny bilans wodny w okresie wegetacyjnym w Polsce pokazuje, \u017ce problem niedoboru wody pochodz\u0105cej z opad\u00f3w atmosferycznych dotyczy ca\u0142ego \u015brodkowego pasa kraju, a najwi\u0119kszy deficyt wodny maj\u0105 Wielkopolska, Kujawy i du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 Mazowsza. Wskazuje to na najwi\u0119ksze zapotrzebowanie na nawodnienia w naszym regionie w cz\u0119\u015bci po\u0142udniowej, na obszarze Kujaw. Tak\u017ce w obecnym sezonie, po pierwszych trzech miesi\u0105cach, mieli\u015bmy problem suszowy w naszym wojew\u00f3dztwie (w marcu na znacznym obszarze zanotowano zaledwie 1 mm opadu). Na szcz\u0119\u015bcie po opadach w maju i czerwcu sytuacja uleg\u0142a poprawie, przynajmniej dla bie\u017c\u0105cej wegetacji ro\u015blin.<\/p>\n\n\n\n

Ten nieco d\u0142u\u017cszy wst\u0119p pokazuje, \u017ce Projekt \u201eWoda dla Kujaw\u201d, kt\u00f3ry podsumowywano 14 czerwca br.  w Minikowie jest jednym z przejaw\u00f3w podejmowania dzia\u0142a\u0144, na kt\u00f3re wtedy zwracano uwag\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Konferencj\u0119 otworzyli zast\u0119pca dyrektora KPODR w Minikowie dr Ryszard Zarudzki oraz dyrektor Oddzia\u0142u w Bydgoszczy Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego \u2013 PIB dr in\u017c. Ewa Kanecka-Geszke. Zast\u0119pca Dyrektora KPODR na wst\u0119pie zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce O\u015brodek nasz od wielu lat stara si\u0119 podejmowa\u0107 konkretne dzia\u0142ania, aby wesprze\u0107 rolnik\u00f3w w rozwi\u0105zywaniu najwi\u0119kszych problem\u00f3w gospodarstw rolnych, w tym tak\u017ce problem\u00f3w suszowych. Dlatego czynnie w\u0142\u0105czamy si\u0119 w nurt prac w ramach r\u00f3\u017cnych projekt\u00f3w, takich jak \u201eWoda dla Kujaw\u201d, E-DWIN dotycz\u0105cy wsparcia w zakresie syganlizacji agrofag\u00f3w i wielu innych, np. prace w zakresie Partnerstw Wodnych. Nast\u0119pnie pani dr in\u017c. Ewa Kanecka-Geszke om\u00f3wi\u0142a znaczenie System\u00f3w Wspomagania Decyzji, a w szczeg\u00f3lno\u015bci System Woda dla Kujaw jako narz\u0119dzie wspomagaj\u0105ce decyzje w nawadnianiu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Zast\u0119pca dyrektora KPODR dr Ryszard Zarudzki i dr in\u017c. Ewa Konecka-Geszke dyrektor Bydgoskiego Oddzia\u0142u ITP-PIB rozpocz\u0119li konferencj\u0119<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Modelowanie matematyczne i stworzenie aplikacji dla rolnik\u00f3w to najtrudniejsze elementy i zadania, jakie stan\u0119\u0142y przed naukowcami UKW przedstawi\u0142 je m.in. prof. dr hab. In\u017c. Mariusz Kaczmarek<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

W prace projektowe zaanga\u017cowanych jest wiele os\u00f3b, a projektem kieruje dr in\u017c. Wies\u0142awa Kasperska-Wo\u0142owicz z ITP-PIB Falenty Oddzia\u0142 w Bydgoszczy, na zdj\u0119ciu podczas lustracji w gospodarstwie Marcina \u0141ady w Kruszy Duchownej. <\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

\u0141ukasz Busse z Tarnowa ko\u0142o Kruszwicy<\/em><\/p>\n\n\n\n

Kierownik Projektu dr in\u017c. Wies\u0142awa Kasperska-Wo\u0142owicz zaprezentowa\u0142a wykonawc\u00f3w projektu, om\u00f3wi\u0142a cele i za\u0142o\u017cenia przedsi\u0119wzi\u0119cia oraz wskaza\u0142a wst\u0119pne rezultaty, jakie uda\u0142o si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 na tym etapie prac. W ramach dzia\u0142ania \u201eWsp\u00f3\u0142praca\u201d z PROW 2014\u20132020 grupa inicjator\u00f3w w 2019 roku opracowa\u0142a i w 2020 roku rozpocz\u0119\u0142a realizacj\u0119 Projektu pod nazw\u0105 \u201eInnowacyjny system monitoringu i prognozowania agrometeorologicznego oraz operacyjnego planowania nawodnie\u0144 w gospodarstwach rolnych na Kujawach\u201d\u00a0 w skr\u00f3cie nazywany \u201eWoda dla Kujaw\u201d. W sk\u0142ad konsorcjum weszli nast\u0119puj\u0105cy uczestnicy: jako wiod\u0105cy Instytut Technologiczno-Przyrodniczy \u2013 Pa\u0144stwowy Instytut Badawczy w Falentach (ITP-PIB) oraz partnerzy \u2013 Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy (UKW), Kujawsko-Pomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie (KPODR) oraz 3 rolnik\u00f3w z Kujaw: \u0141ukasz Busse z Tarnowa ko\u0142o Kruszwicy, Jacek Drw\u0119ski z Kobylnicy ko\u0142o Che\u0142mc oraz Marcin \u0141ada z Kruszy Duchownej ko\u0142o Inowroc\u0142awia.<\/p>\n\n\n\n

  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n

    Zdj\u0119cia pokazuj\u0105 erozj\u0119 wietrzn\u0105 i jej skutki jako efekt braku wilgoci w glebie nie os\u0142oni\u0119tej przez ro\u015bliny czy mulcz. Zdj\u0119cia wykonano 7 kwietnia br. na Kujawach w okolicy Kruszwicy i Che\u0142mc.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Potrzeba opracowania narz\u0119dzia pomocnego dla rolnik\u00f3w wynika\u0142a z opisanego wy\u017cej problemu niedoboru\/deficytu wody opadowej na Kujawach, tak aby mogli oni w swoim gospodarstwie monitorowa\u0107 warunki wilgotno\u015bciowe i reagowa\u0107 na susz\u0119 w odpowiednim momencie\u00a0i w racjonalny spos\u00f3b.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

    Celem projektu by\u0142o opracowanie i wdro\u017cenie w gospodarstwach innowacyjnego systemu wspomagaj\u0105cego podejmowanie decyzji (SWD) w gospodarstwie rolnym, w nawadnianiu i racjonalnym gospodarowaniu wod\u0105 (kiedy i ile nawadnia\u0107). Po pomy\u015blnym przetestowaniu i wdro\u017ceniu w gospodarstwach cz\u0142onk\u00f3w grupy operacyjnej zak\u0142ada si\u0119, \u017ce system b\u0119dzie przygotowany do zastosowania na wi\u0119kszym obszarze Kujaw. Docelowo b\u0119dzie to narz\u0119dzie doradcze pomagaj\u0105ce u\u017cytkownikowi w bie\u017c\u0105cym planowaniu prac agrotechnicznych, w szczeg\u00f3lno\u015bci nawadniania ro\u015blin uprawnych oraz kr\u00f3tkoterminowego prognozowania potrzeb nawadniania (na najbli\u017csze 3\u20135 dni). Korzystanie z niego pomo\u017ce u\u017cytkownikowi oszacowa\u0107 terminy i wielko\u015bci dawek nawodnieniowych w zale\u017cno\u015bci od aktualnych potrzeb wodnych ro\u015blin, uwarunkowanych stanem ich wzrostu i rozwoju, warunkami meteorologicznymi i rodzajem gleby. Korzystanie z tego narz\u0119dzia przez rolnik\u00f3w stosuj\u0105cych nawodnienia powinno umo\u017cliwi\u0107 bardziej efektywne i oszcz\u0119dne wykorzystanie wody do nawadniania, tym bardziej, \u017ce zasoby w\u00f3d gruntowych i powierzchniowych do nawodnie\u0144 s\u0105 ograniczone i trzeba z nich korzysta\u0107 w spos\u00f3b racjonalny. Powinno to r\u00f3wnie\u017c przyczyni\u0107 si\u0119 do wzrostu zainteresowania rolnik\u00f3w inwestycjami w systemy nawadniaj\u0105ce i infrastruktur\u0119 pozwalaj\u0105c\u0105 na zatrzymanie wody opadowej w glebie jak najd\u0142u\u017cej.<\/p>\n\n\n\n

    Prace podj\u0119te w ramach projektu prowadzone by\u0142y z wykorzystaniem modelowania matematycznego i technik informatycznych i polega\u0142y na tym, \u017ce: specjali\u015bci ITP-PIB oraz UKW poprzez opracowania naukowe stworzyli modele i aplikacj\u0119 do systemu wspomagania decyzji,\u00a0 natomiast KPODR oraz rolnicy brali udzia\u0142 w ich praktycznym zastosowaniu poprzez testowanie i wdra\u017canie systemu do praktyki \u2013 dzia\u0142anie systemu sprawdzane jest na konkretnych uprawach w gospodarstwach rolnik\u00f3w. Prace zaplanowano na dwa lata z uwzgl\u0119dnieniem dw\u00f3ch sezon\u00f3w wegetacyjnych do kalibracji i weryfikacji modeli, testowania poszczeg\u00f3lnych modu\u0142\u00f3w i ca\u0142ego systemu. Do realizacji operacji wymagane by\u0142y dane historyczne z regionu Kujaw (\u015brednie i sumy dobowe opad\u00f3w, temperatury itp.) i obejmowa\u0142y co najmniej okres z ostatnich 30 lat. Dane z tego okresu stanowi\u0142y podstaw\u0119 por\u00f3wnawcz\u0105 do analiz meteorologicznych i agrometeorologicznych. Opr\u00f3cz tego stworzono konieczne bazy danych ro\u015blinnych i glebowych, obejmuj\u0105cych m.in. kalendarz fenologiczny ro\u015blin i w\u0142a\u015bciwo\u015bci retencyjne gleb. Opracowywany system i jego modu\u0142y s\u0105 aktualizowane w spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y o bie\u017c\u0105ce dane meteorologiczne i wilgotno\u015bci gleby uzyskane z prowadzonych pomiar\u00f3w i kr\u00f3tkoterminowych prognoz meteorologicznych oraz o aktualne dane pomiarowe. System ten pozwoli na okre\u015blanie bie\u017c\u0105cych potrzeb wodnych ro\u015blin uprawnych i wyznaczenie okres\u00f3w, gdy niedob\u00f3r wody ma decyduj\u0105cy wp\u0142ywa na plon.<\/p>\n\n\n\n

    O tym jak w praktyce wygl\u0105da\u0142y prace nad tymi zagadnieniami omawiali w dalszej cz\u0119\u015bci konferencji kolejni prelegenci. Dr in\u017c. Bogdan B\u0105k (ITP-PIB) om\u00f3wi\u0142 uwarunkowania meteorologiczne wyst\u0119puj\u0105ce na Kujawach. O potrzebach wodnych ro\u015blin uprawnych, okresach krytycznych ich rozwoju (kiedy wymagania wodne dla prawid\u0142owego rozwoju i stabilnego plonu s\u0105 najwi\u0119ksze) i racjonalnym nawadnianiu wed\u0142ug potrzeb, systemach nawodnie\u0144 wyst\u0119puj\u0105cych i potrzebnych na Kujawach m\u00f3wi\u0142a dr in\u017c. Wies\u0142awa Kasperska-Wo\u0142owicz. Realizowane zadania i udost\u0119pnione bazy danych przez KPODR przedstawi\u0142 mgr in\u017c. Josip Zubac (KPODR). Wyniki bada\u0144 polowych na obiektach demonstracyjnych zaprezentowa\u0142 mgr in\u017c. Tymoteusz Bolewski (ITP-PIB). Podstawy naukowe modeli matematycznych nawodnie\u0144 przedstawi\u0142 prof. dr hab. in\u017c. Mariusz Kaczmarek (UKW). O praktycznym zastosowaniu Systemu wspomagania nawodnie\u0144 Woda dla Kujaw opowiedzia\u0142 i zaprezentowa\u0142 jego praktyczne mo\u017cliwo\u015bci na tym etapie mgr in\u017c. Marcin Kempi\u0144ski (UKW).<\/p>\n\n\n\n

    Na koniec rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 dyskusja, kt\u00f3r\u0105 poprowadzili kierownik Projektu dr in\u017c. Wies\u0142awa Kasperska\u2013Wo\u0142owicz i mgr in\u017c. Marek Radzimierski  reprezentuj\u0105cy doradc\u00f3w KPODR. Przypomnia\u0142 on nieco historii budowania wsparcia przez KPODR dla rolnik\u00f3w w problemie suszy i wskaza\u0142 trzy g\u0142\u00f3wne zadania do rozwi\u0105zania problem\u00f3w suszowych w regionie Kujaw, je\u015bli chcemy cho\u0107 w jakiej\u015b cz\u0119\u015bci zrobi\u0107 to poprzez wzrost nawodnie\u0144.<\/p>\n\n\n\n

    – Sk\u0105d wzi\u0105\u0107 wod\u0119 do nawodnie\u0144? \u2013 (naturalnych \u017ar\u00f3de\u0142 jest zbyt ma\u0142o, konieczna jest retencja na wszystkich mo\u017cliwych poziomach \u2013 du\u017ca, \u015brednia, w szczeg\u00f3lno\u015bci ma\u0142a maj\u0105ca najwi\u0119ksze znaczenie dla rolnictwa);<\/p>\n\n\n\n

    – Zaopatrzenie gospodarstw w urz\u0105dzenia techniczne do nawodnie\u0144 \u2013 teoretycznie wsparcie jest, ale ilu rolnik\u00f3w skorzysta\u0142o dotychczas? Potrzeba \u017ar\u00f3de\u0142 wody do nawodnie\u0144, \u015brodk\u00f3w w\u0142asnych rolnika na inwestycje i ch\u0119ci samego rolnika oraz op\u0142acalno\u015bci przedsi\u0119wzi\u0119\u0107;<\/p>\n\n\n\n

    – Wyposa\u017cenie gospodarstw w inteligentne systemy wspomagania decyzji pozwalaj\u0105ce podejmowa\u0107 konkretne i op\u0142acalne dzia\u0142ania, tak\u017ce w zakresie racjonalnego nawadniania.<\/p>\n\n\n\n

    Podsumowuj\u0105c \u2013 Projekt \u201eWoda dla Kujaw\u201d to dopiero pocz\u0105tek \u2013  rolnik, kt\u00f3ry stosuje nawodnienia, powinien mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 sta\u0142ego monitorowania zar\u00f3wno warunk\u00f3w meteorologicznych na obszarze s\u0105siaduj\u0105cym z jego polami i stanu uwilgotnienia gleby pod uprawami, jak r\u00f3wnie\u017c oszacowania bie\u017c\u0105cych potrzeb nawodnieniowych tych ro\u015blin w perspektywie 3\u20135 dni.<\/p>\n\n\n\n

    Niebawem oka\u017ce si\u0119, jak system b\u0119dzie si\u0119 sprawdza\u0107. Na razie sama aplikacja nie jest jeszcze gotowa do przekazania rolnikom. Gdy rolnicy bior\u0105cy udzia\u0142 w projekcie b\u0119d\u0105 zadowoleni z rezultat\u00f3w, KPODR zadba o rozpowszechnienie aplikacji w\u015br\u00f3d rolnik\u00f3w na Kujawach i nie tylko.<\/p>\n\n\n\n

    Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce to pocz\u0105tek dzia\u0142a\u0144 w tym zakresie i projekt na pewno powinien by\u0107 rozwijany i to szybko. Jest ku temu kilka przes\u0142anek, takich jak: szybko pog\u0142\u0119biaj\u0105ce si\u0119 deficyty wody w regionie, konieczno\u015b\u0107 udoskonalenia modeli wzrostu i rozwoju ro\u015blin i Systemu Wspomagania Decyzji dla wi\u0119kszej grupy ro\u015blin uprawnych i r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w gleb, a tak\u017ce w\u0142\u0105czenie do systemu aplikacji mobilnej telefonii kom\u00f3rkowej. Ale aby to osi\u0105gn\u0105\u0107 potrzeba jeszcze kilku lat prac i rozwi\u0105zania wielu problem\u00f3w. W trakcie dyskusji rolnicy zwr\u00f3cili uwag\u0119 na rosn\u0105ce koszty nawadniania (cena wody i energii), co mocno ogranicza sens stosowania nawodnie\u0144 w wi\u0119kszo\u015bci upraw podstawowych. Podkre\u015blano tak\u017ce znaczenie irygacji dla uzyskiwania wysokiej jako\u015bci produkcji, zw\u0142aszcza owoc\u00f3w i warzyw.<\/p>\n\n\n\n

    Projekt dofinansowany jest z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszar\u00f3w Wiejskich, w ramach Programu Rozwoju Obszar\u00f3w Wiejskich na lata 2014\u20132020, dzia\u0142anie 16 \u201eWsp\u00f3\u0142praca\u201d<\/p>\n\n\n\n

    Dr in\u017c. Wies\u0142awa Kasperska-Wo\u0142owicz, ITP-PIB Oddzia\u0142 w Bydgoszczy<\/p>\n\n\n\n

    Marek Radzimierski, KPODR, Fot. A. Czajkowska, M. Rz\u0105sa<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Do dzi\u015b pami\u0119tamy seminarium, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 w Przysieku, Oddziale KPODR 26 listopada 2015 r., kt\u00f3re cho\u0107 dotyczy\u0142o uprawy zb\u00f3\u017c,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4417,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[18,104],"tags":[],"class_list":["post-4412","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-woda-w-gospodarstwie"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4412","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4412"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4412\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4420,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4412\/revisions\/4420"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4417"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4412"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4412"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4412"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}