Praktycznie zako\u0144czyli\u015bmy sezon uprawy warzyw polowych. Nied\u0142ugo trzeba b\u0119dzie planowa\u0107 produkcj\u0119 na przysz\u0142y sezon \u2013 ile i czego zasia\u0107 lub zasadzi\u0107? Zasiewy pod os\u0142ony w rejonach, gdzie uprawia si\u0119 warzywa wczesne za chwil\u0119 si\u0119 zaczn\u0105. Producenci, kt\u00f3rzy sadz\u0105 rozsady w otwarty grunt lub p\u0142askie okrycia b\u0119d\u0105 musieli zamawia\u0107 rozsad\u0119, kt\u00f3ra b\u0119dzie sadzona w marcu i kwietniu. Ceny \u015brodk\u00f3w do produkcji w ostatnim kwartale poszybowa\u0142y do g\u00f3ry, a ceny p\u0142acone za warzywa na \u015bwie\u017cym rynku czy te\u017c przemys\u0142owe stoj\u0105 w miejscu i to ju\u017c od wielu lat. Wyj\u0105tkiem s\u0105 lata nieurodzajne, kiedy to ze wzgl\u0119du na braki w produkcji kupcy musz\u0105 zap\u0142aci\u0107 tyle, ile chce producent.<\/p>\n\n\n\n
Producenci kalafiora dla przetw\u00f3rstwa odgrzebali stare faktury z pocz\u0105tku lat 2000. i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce cena r\u00f3\u017cyczki tego warzywa jest taka sama jak 20 lat temu. Pomidory gruntowe dla przetw\u00f3rstwa maj\u0105 nawet ni\u017csze ceny ni\u017c 20 lat temu. Jedynie chyba podro\u017ca\u0142a r\u00f3\u017cyczka broku\u0142a. Zak\u0142ady przetw\u00f3rcze nie dopuszcza\u0142y my\u015bli, \u017ce producenci mog\u0105 sprzeda\u0107 surowiec np. na \u015bwie\u017cy rynek. Kiedy zorientowali si\u0119, \u017ce pogoda spowodowa\u0142a ni\u017csze plony, a producenci sprzedali towar tam, gdzie wy\u017csze ceny, to zacz\u0105\u0142 si\u0119 ruch cen w g\u00f3r\u0119. Niestety na pocz\u0105tku sezonu nie zosta\u0142y wys\u0142uchane pro\u015bby producent\u00f3w o wy\u017csze ceny i zak\u0142ady przetw\u00f3rcze nie skupi\u0142y tyle, ile chcia\u0142y. Dobre ceny za zbo\u017ca, jak r\u00f3wnie\u017c za kukurydz\u0119 popchn\u0105, zw\u0142aszcza du\u017ce gospodarstwa, w stron\u0119 tej produkcji, kosztem zmniejszenia upraw warzyw lub zaniechania produkcji niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Do\u015bwiadczeni producenci warzyw zaczynaj\u0105 uzyskiwa\u0107 w poszczeg\u00f3lnych latach r\u00f3\u017cne wielko\u015bci plon\u00f3w. Przyczyn\u0105 tego stanu rzeczy s\u0105 anomalie pogodowe, a zw\u0142aszcza niestabilne temperatury w okresie wegetacji oraz ulewne deszcze, kt\u00f3re przyczyniaj\u0105 si\u0119 do powstawania zalewisk na polach. Niestety na niekorzystne warunki pogodowe jeszcze nic nie mo\u017cemy poradzi\u0107. W takim uk\u0142adzie plony z jednostki powierzchni zmniejszaj\u0105 si\u0119, co powoduje, \u017ce op\u0142acalno\u015b\u0107 produkcji znacz\u0105co si\u0119 zmniejsza. Do tego jeszcze dochodzi ryzyko uprawy. Oczywi\u015bcie, je\u017celi plony warzyw s\u0105 wysokie, to op\u0142acalno\u015b\u0107 jest dobra i producenci s\u0105 zadowoleni. Dotyczy to raczej warzyw dla przetw\u00f3rstwa. Je\u017celi bowiem chodzi o \u015bwie\u017cy rynek to ceny s\u0105 regulowane zwykle plonami, im mniejsze plony \u2013 tym wy\u017csze ceny. Oczywi\u015bcie nie zawsze pokrywaj\u0105 one straty w produkcji.<\/p>\n\n\n\n
Wracaj\u0105c do warzyw dla przetw\u00f3rstwa, trzeba bra\u0107 pod uwag\u0119 plony z wielolecia jako \u015bredni\u0105 i na tej podstawie liczy\u0107 op\u0142acalno\u015b\u0107 produkcji. Jednak przetw\u00f3rcy chc\u0105 kupowa\u0107 surowiec jak najtaniej. Z tego te\u017c powodu namawiaj\u0105 do produkcji nowe gospodarstwa, kt\u00f3re nie maj\u0105 do\u015bwiadczenia w ochronie i nawo\u017ceniu i w trudnych latach mog\u0105 nie poradzi\u0107 sobie z upraw\u0105 warzyw. Informacje w internecie moim zdaniem niestety mog\u0105 by\u0107 zbyt sk\u0105pe, aby ochroni\u0107 plantacje przed chorobami czy szkodnikami. Z drugiej strony patrz\u0105c nowi producenci s\u0105 zwykle jednak oddaleni od zak\u0142ad\u00f3w przetw\u00f3rczych. Du\u017ce plony z jednostki powierzchni to du\u017ce koszty transportu, co zwi\u0119ksza i tak ju\u017c du\u017ce koszty i zmniejsza op\u0142acalno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
W rejonach, gdzie uprawia si\u0119 znacz\u0105ce ilo\u015bci warzyw s\u0105 problemy w uprawie, ale r\u00f3wnie\u017c z dost\u0119pem do si\u0142y roboczej, nie wspominaj\u0105c o jej wysokich kosztach. Mimo zmechanizowania zbioru, r\u00f3\u017cyczkowania czy te\u017c przygotowania do sprzeda\u017cy, to i tak r\u0119ce do pracy s\u0105 potrzebne. W rejonach, gdzie ju\u017c kilkana\u015bcie lat temu zmechanizowano znacz\u0105co zbi\u00f3r pomidor\u00f3w w tej chwili s\u0105 problemy, aby zdoby\u0107 pracownik\u00f3w w dostatecznej liczbie do obstawienia kombajn\u00f3w. Tam, gdzie uprawia si\u0119 kalafiora czy broku\u0142a brakuje r\u0105k do wycinania r\u00f3\u017c z pola. Jak na razie ten proces trzeba wykona\u0107 r\u0119cznie, zwykle kiedy jest zimno i mokro, a praca mimo u\u017cywanych przeno\u015bnik\u00f3w jest ci\u0119\u017cka. Pozytywne jest to, \u017ce na razie nie brakuje r\u0105k do obstawienia maszyn r\u00f3\u017cyczkuj\u0105cych kalafior i broku\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Wed\u0142ug danych ARiMR uprawy warzyw zaczynaj\u0105 przenosi\u0107 si\u0119 w nowe rejony kraju, na czyste gleby bez chor\u00f3b odglebowych, uci\u0105\u017cliwych chwast\u00f3w i du\u017cej ilo\u015bci szkodnik\u00f3w atakuj\u0105cych uprawy. Jednak niestety producenci nie maj\u0105 zbyt du\u017cego do\u015bwiadczenia w uprawie warzyw, cz\u0119sto brakuje mo\u017cliwo\u015bci nawadniania upraw i drogich maszyn do siewu, sadzenia, zbioru czy te\u017c piel\u0119gnacji upraw. To generuje wysokie koszty si\u0142y roboczej, kt\u00f3rej zwykle w takich rejonach te\u017c brakuje, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o do\u015bwiadczeniu pracownik\u00f3w pracuj\u0105cych na plantacjach warzyw.<\/p>\n\n\n\n
W rejonach uprawy warzyw w najbli\u017cszym czasie mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 znacz\u0105ce problemy z ochron\u0105 plantacji. Nale\u017cy przypomnie\u0107, \u017ce unijne prawo wyklucza coraz wi\u0119cej substancji aktywnych z produkcji, co znacznie utrudnia ochron\u0119. My\u015bl\u0119 tutaj o produktach do zwalczania szkodnik\u00f3w, kt\u00f3rych ubywa najszybciej. W nast\u0119pnym roku b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c brakowa\u0142o fungicyd\u00f3w do niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w warzyw. Zaczyna r\u00f3wnie\u017c powoli brakowa\u0107 i herbicyd\u00f3w. Taki stan rzeczy mo\u017ce spowodowa\u0107 znacz\u0105cy niedob\u00f3r warzyw na rynku, co spowoduje wzrost cen na rynkach hurtowych i w sklepach. Du\u017ce sieci handlowe chc\u0105c sprzedawa\u0107 r\u00f3\u017cnorodne warzywa, b\u0119d\u0105 zmuszone do importu spoza Unii Europejskiej, niestety nie patrz\u0105c na pozosta\u0142o\u015bci po \u015brodkach ochrony ro\u015blin. B\u0119dzie si\u0119 wtedy liczy\u0142a dost\u0119pno\u015b\u0107 produkt\u00f3w, a nie ich jako\u015b\u0107 biologiczna. W tej chwili sieci sklep\u00f3w bardzo mocno naciskaj\u0105 na zmniejszon\u0105 ilo\u015b\u0107 substancji aktywnych\u00a0\u00a0w procesie uprawy, ale r\u00f3wnie\u017c na ich znacznie mniejsze zawarto\u015bci ni\u017c wymagaj\u0105 tego normy unijne. O ile z tym drugim mo\u017cna sobie poradzi\u0107 to ze zmniejszeniem ilo\u015bci substancji aktywnych jest to chybiony pomys\u0142. Stosuj\u0105c bowiem ograniczon\u0105 ilo\u015b\u0107 substancji aktywnych producent \u0142amie prawo o ochronie ro\u015blin, bo zwykle nie stosuje rotacji tych substancji. Niestety to nie jest du\u017cy problem. Po kilku latach mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce dostarczone po wielu latach bada\u0144 i pr\u00f3b nowe substancje aktywne poprzez ich zbyt cz\u0119ste stosowanie spowodowa\u0142y uodpornienie szkodnik\u00f3w i nie ma czym chroni\u0107 plantacji. Oczywi\u015bcie nie jestem przeciwnikiem wycofywania starych, bardzo toksycznych, zw\u0142aszcza insektycyd\u00f3w, ale trzeba to robi\u0107 rozs\u0105dnie. My\u015bl\u0119, \u017ce ci, kt\u00f3rzy o tym decyduj\u0105 ulegaj\u0105 bardzo du\u017cym naciskom ze strony obro\u0144c\u00f3w przyrody, a nie podejmuj\u0105 decyzji na podstawie tego, co jest niezb\u0119dne do produkcji w polu. Takie podej\u015bcie do sprawy za kilka lat mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 bardzo du\u017cy kryzys na rynku warzyw, o ile nie pojawi\u0105 si\u0119 alternatywne produkty wykorzystywane w ochronie ro\u015blin i nie wzro\u015bnie \u015bwiadomo\u015b\u0107 i do\u015bwiadczenie producent\u00f3w. Tak wi\u0119c, mimo du\u017cych nak\u0142ad\u00f3w na reklamy promuj\u0105ce zwi\u0119kszenie ilo\u015bci warzyw w diecie, wielu nie b\u0119dzie sta\u0107 na ich kupienie. Inny problem, dotycz\u0105cy zw\u0142aszcza sieci sklep\u00f3w, to bardzo du\u017ce wymagania jako\u015bciowe co do gramatury i idealnego wygl\u0105du sprzedawanych warzyw czy owoc\u00f3w. Krzywa marchew czy mniejszy lub wi\u0119kszy seler lub krzywy burak \u0107wik\u0142owy maj\u0105 takie same warto\u015bci od\u017cywcze, jak te idealne. Warto\u015bci te bowiem nie zale\u017c\u0105 od kszta\u0142tu czy wielko\u015bci, ale od nawo\u017cenia i ochrony. Wybieranie tylko idealnego towaru r\u00f3wnie\u017c podnosi koszty jego przygotowania do sprzeda\u017cy i zmniejsza op\u0142acalno\u015b\u0107 produkcji. Dobrze je\u017celi pozosta\u0142e odsortowane warzywa trafi\u0105 do przetw\u00f3rstwa. Niestety zwykle tak si\u0119 nie dzieje z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W zwi\u0105zku z ko\u0144cem roku \u017cycz\u0119 producentom podejmowania trafnych decyzji dotycz\u0105cych produkcji, jak r\u00f3wnie\u017c \u017ceby nauczyli si\u0119 dobrze kalkulowa\u0107 koszty produkcji, a zyski by by\u0142y zadowalaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n
Piotr Borczy\u0144ski, KPODR<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Praktycznie zako\u0144czyli\u015bmy sezon uprawy warzyw polowych. Nied\u0142ugo trzeba b\u0119dzie planowa\u0107 produkcj\u0119 na przysz\u0142y sezon \u2013 ile i czego zasia\u0107 lub<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4098,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[18,31],"tags":[],"class_list":["post-4097","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-warzywa"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4097","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4097"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4097\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4099,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4097\/revisions\/4099"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4098"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4097"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4097"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4097"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}