<\/p>\n
Gospodarstwo rolne jest specyficznym przedsi\u0119biorstwem, kt\u00f3re pozostaje w du\u017cej zale\u017cno\u015bci od przyrody. Jest ono tak\u017ce wyposa\u017cone w r\u00f3\u017cne \u015brodki produkcji, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych du\u017cy udzia\u0142 maj\u0105 \u015brodki techniczne. Gospodarstwo rolne podlega te\u017c r\u00f3\u017cnym oddzia\u0142ywaniom otoczenia wewn\u0119trznego i zewn\u0119trznego, kt\u00f3re charakteryzuje si\u0119 du\u017c\u0105 zmienno\u015bci\u0105, co wymaga stosowania r\u00f3\u017cnych rozwi\u0105za\u0144 tworz\u0105cych post\u0119p. Post\u0119p rolniczy jest bardzo zr\u00f3\u017cnicowany i wielostronny, a zarz\u0105dzanie wsp\u00f3\u0142czesnym gospodarstwem rolnym i prowadzenie w nim dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej wymaga posiadania wiedzy nie tylko z zakresu rolnictwa, ale te\u017c z wielu innych dziedzin. St\u0105d nowoczesne gospodarstwo rolne, zw\u0142aszcza wysoko produkcyjne i prowadz\u0105ce wyspecjalizowan\u0105 produkcj\u0119 w pe\u0142ni zas\u0142uguje na okre\u015blenie \u201eprzedsi\u0119biorstwo zarz\u0105dzaj\u0105ce wiedz\u0105\u201d.<\/span><\/p>\n Wsp\u00f3\u0142czesne gospodarstwa rolne, zw\u0142aszcza przoduj\u0105ce oraz wytwarzaj\u0105ce produkty przeznaczone na rynek, charakteryzuj\u0105 si\u0119 du\u017c\u0105 ch\u0142onno\u015bci na post\u0119p. Przy czym zakres i rozmiar stosowania post\u0119pu w gospodarstwach rolnych jest zr\u00f3\u017cnicowany. S\u0105 gospodarstwa bardzo nowoczesne, otwarte na post\u0119p i wdra\u017caj\u0105ce go bez problemu, s\u0105 te\u017c hermetyczne, na post\u0119p zamkni\u0119te. Ale gospodarstwa z produkcj\u0105 towarow\u0105 to z regu\u0142y przedsi\u0119biorstwa nastawione na post\u0119p, stosuj\u0105ce nowe osi\u0105gni\u0119cia nauki. Niejednokrotnie w gospodarstwach rolnych powstaj\u0105 oryginalne rozwi\u0105zania, kt\u00f3re s\u0105 projektami wynalazczymi. Niekt\u00f3re z nich s\u0105 przedmiotem zg\u0142osze\u0144 do Urz\u0119du Patentowego i otrzymuj\u0105 patent na wynalazek lub \u015bwiadectwo ochronne na wz\u00f3r u\u017cytkowy. Ale cz\u0119sto rolnicy b\u0119d\u0105cy ich tw\u00f3rcami nie zdaj\u0105 sobie sprawy z faktu, \u017ce rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re wymy\u015blili ma du\u017c\u0105 warto\u015b\u0107 i wykorzystuj\u0105 je tylko w swoim gospodarstwie. Jednak gospodarstwa, w kt\u00f3rych jest tworzony post\u0119p, nie s\u0105 zbyt liczne. Natomiast wszystkie gospodarstwa rolne s\u0105 odbiorcami post\u0119pu, stosuj\u0105 post\u0119p i korzystaj\u0105 z efekt\u00f3w, kt\u00f3re on przynosi.<\/p>\n Wsp\u00f3\u0142czesne gospodarstwa rolne, zw\u0142aszcza uznawane za nowoczesne, to bardzo skomplikowane przedsi\u0119biorstwa. Rolnik, kt\u00f3ry pe\u0142ni w tym przypadku funkcje kierownicze i wykonawcze, musi posiada\u0107 wiedz\u0119 wchodz\u0105c\u0105 w zakres wielu dziedzin i dyscyplin naukowych. Musi on zna\u0107 biologi\u0119, gdy\u017c produkty rolne to organizmy \u017cywe. Musi te\u017c zna\u0107 klimatologi\u0119 i meteorologi\u0119, gdy\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 proces\u00f3w produkcji realizowanych w rolnictwie odbywa si\u0119 pod go\u0142ym niebem, w bezpo\u015brednim kontakcie z przyrod\u0105 i w ogromnej, bezpo\u015bredniej zale\u017cno\u015bci od warunk\u00f3w przyrodniczych. Rolnik musi zna\u0107 dobrze sw\u00f3j zaw\u00f3d, tj. technologi\u0119 produkcji ro\u015blinnej i zwierz\u0119cej w teorii, a zw\u0142aszcza w praktyce.<\/p>\n Dla skutecznej realizacji tych funkcji wsp\u00f3\u0142czesny rolnik powinien pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 \u015brodkami techniki komputerowej, r\u00f3wnie\u017c w zakresie wykonywanych przez siebie funkcji komunikacyjnych. Jest to zadanie trudne i maj\u0105ce bezpo\u015bredni wp\u0142yw na osi\u0105gane efekty. Przyk\u0142adowo rolnik musi dok\u0142adnie zna\u0107 optymalne terminy agrotechniczne uprawy poszczeg\u00f3lnych ro\u015blin. Musi zna\u0107 normy wysiewu nasion r\u00f3\u017cnych ro\u015blin oraz zasady ich nawo\u017cenia mineralnego i organicznego. Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne jest umiej\u0119tne stosowanie \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin, kt\u00f3re cechuje wysoka toksyczno\u015b\u0107. Jako przyk\u0142ad mo\u017cna poda\u0107 intensywny sad \u015bliwkowy, w kt\u00f3rym w ci\u0105gu roku trzeba wykona\u0107 24 opryski r\u00f3\u017cnymi \u015brodkami chemicznymi. Ustalenie tzw. kalendarza zabieg\u00f3w, tj. termin\u00f3w ich wykonania i dawek \u015brodk\u00f3w chemicznych wymaga prawdziwego mistrzostwa.<\/p>\n Szczeg\u00f3lnie trudne jest prowadzenie gospodarstw rolnych specjalistycznych np. ogrodniczych. Przyk\u0142adowo prowadzenie produkcji szklarniowej warzyw czy kwiat\u00f3w wymaga ogromnej wiedzy, w\u0142\u0105cznie ze znajomo\u015bci\u0105 elektroniki, informatyki i automatyki, gdy proces produkcji jest zautomatyzowany, przy czym automatyzacja obj\u0119\u0142a nawo\u017cenie, nawadnianie, ogrzewanie i wietrzenie. R\u00f3wnie wysokie wymagania w stosunku do posiadanej wiedzy wyst\u0119puje w przypadku rolnik\u00f3w prowadz\u0105cych produkcj\u0119 zwierz\u0119c\u0105, zw\u0142aszcza tak specyficzn\u0105 jak np. pszczelarstwo. Musz\u0105 oni zna\u0107 problemy biologii zwierz\u0105t utrzymywanych w gospodarstwie, \u017cywienia a tak\u017ce weterynarii czy behawioru. Poniewa\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 rolnik\u00f3w prowadzi ch\u00f3w zwierz\u0105t gospodarskich w oparciu o pasze produkowane we w\u0142asnych gospodarstwach, musz\u0105 oni te\u017c dobrze zna\u0107 problematyk\u0119 produkcji ro\u015blinnej. To w\u0142a\u015bnie pasze, obok czynnik\u00f3w genetycznych, decyduj\u0105 o wynikach produkcyjnych chowu zwierz\u0105t. Potwierdza to powiedzenie: \u201ekrowa pyskiem doi\u201d. St\u0105d szczeg\u00f3lnej staranno\u015bci i du\u017cej wiedzy wymaga gospodarka paszowa z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zastosowania metod optymalizacji dawki paszowej.<\/p>\n Rolnik \u2013 hodowca zwierz\u0105t musi zna\u0107 dobrze genetyk\u0119 zwierz\u0105t i problemy ich rozrodu. W przypadku produkcji realizowanej w nowoczesnych fermach dla zwierz\u0105t stosowane s\u0105 nowoczesne rozwi\u0105zania techniczne z zastosowaniem komputer\u00f3w, robot\u00f3w i automat\u00f3w. Np. w fermie byd\u0142a mlecznego stosuje si\u0119 zautomatyzowane normowanie indywidualne i zadawanie pasz i zautomatyzowany ud\u00f3j mleka. Wsp\u00f3\u0142czesny rolnik musi posiada\u0107 odpowiedni\u0105 wiedz\u0119 techniczn\u0105.<\/p>\n Coraz wi\u0119cej gospodarstw rolnych posiada w gospodarstwach liczne maszyny rolnicze, kt\u00f3rych stopie\u0144 skomplikowania jest coraz wi\u0119kszy. Do ich obs\u0142ugi trzeba odpowiedniej wiedzy technicznej i umiej\u0119tno\u015bci praktycznych. Rolnik musi te\u017c cz\u0119sto we w\u0142asnym zakresie wykonywa\u0107 drobne naprawy wchodz\u0105ce w zakres us\u0142ug mechanicznych, budowlanych, stolarskich, hydraulicznych itp. Dlatego musi posiada\u0107 przynajmniej podstawow\u0105 wiedz\u0119 z zakresu tych zawod\u00f3w, by m\u00f3c radzi\u0107 sobie w przypadku nag\u0142ej awarii.<\/p>\n Ostatnie dwa wymagania umiej\u0119tno\u015bci mo\u017cna w kategoriach wiedzy okre\u015bli\u0107 jako jej sk\u0142adniki \u201eknow-how\u201d. Wsp\u00f3\u0142czesne gospodarstwo rolne funkcjonuje w skomplikowanym, coraz bardziej wymagaj\u0105cym otoczeniu rynkowym. St\u0105d rolnik musi znale\u017a\u0107 odpowied\u017a na pytania, jakie s\u0105 potrzeby konsument\u00f3w i jaki produkt nale\u017cy wprowadza\u0107 na rynek, gdzie szuka\u0107 nowych rozwi\u0105za\u0144 innowacyjnych, jakie s\u0105 wa\u017cne dla gospodarstwa wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi elementami otoczenia gospodarczego i spo\u0142ecznego, w jakim kierunku nale\u017cy realizowa\u0107 post\u0119p rolniczy?<\/p>\n Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne jest zarz\u0105dzanie gospodarstwem rolnym w otoczeniu rynkowym. Korzystne kupowanie \u015brodk\u00f3w produkcji rolnej i sprzedawanie produkt\u00f3w rolnych jest funkcj\u0105 trudn\u0105, wymagaj\u0105c\u0105 od rolnika wiedzy marketingowej i umiej\u0119tno\u015bci handlowych. Wa\u017cna jest przy tym umiej\u0119tno\u015b\u0107 prowadzenia negocjacji, co mo\u017ce gospodarstwu przynie\u015b\u0107 dodatkowe korzy\u015bci. Wreszcie rolnik dzia\u0142a w skomplikowanym i ci\u0105gle zmieniaj\u0105cym si\u0119 otoczeniu prawnym. St\u0105d powinien zna\u0107 podstawy prawa, zw\u0142aszcza cywilnego i handlowego. Mo\u017cna wyj\u015b\u0107 z za\u0142o\u017cenia, \u017ce rolnik jako prywatny przedsi\u0119biorca powinien do ka\u017cdej z wykonywanych przez siebie funkcji zatrudni\u0107 odpowiednich fachowc\u00f3w. Tymczasem skala produkcji i niskie dochody gospodarstwa nie pozwalaj\u0105 na przyj\u0119cie takiego rozwi\u0105zania.<\/p>\n Gospodarstwa rolne mog\u0105 korzysta\u0107 z doradztwa rolniczego realizowanego przez o\u015brodki doradztwa rolniczego. Pomimo gruntownego wykszta\u0142cenia pracownik\u00f3w odr-\u00f3w, liczba gospodarstw przypadaj\u0105cych na jednego doradc\u0119 jest zbyt du\u017ca, by m\u00f3g\u0142 on sprosta\u0107 wszystkim potrzebom i oczekiwaniom rolnik\u00f3w.<\/p>\n Z powy\u017cszych wzgl\u0119d\u00f3w rolnik musi samodzielnie podejmowa\u0107 wiele decyzji produkcyjnych w oparciu o swoj\u0105 wiedz\u0119. Szczeg\u00f3lnie du\u017ce znaczenie maj\u0105 funkcje zarz\u0105dzaj\u0105ce, jakie pe\u0142ni rolnik w swoim gospodarstwie. Niezb\u0119dna do tego celu jest odpowiednia wiedza w zakresie organizacji i zarz\u0105dzania. Wsp\u00f3\u0142czesny rolnik musi wi\u0119c by\u0107 nie tylko specjalist\u0105 w zakresie rolnictwa, ale te\u017c wielu innych dziedzin i dyscyplin nauki. Musi dobrze zna\u0107 te ich elementy, z kt\u00f3rymi spotyka si\u0119 w swoim gospodarstwie. Za ewentualne b\u0142\u0119dy jakie pope\u0142ni, jako w\u0142a\u015bciciel gospodarstwa, musi sam ponosi\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107. Coraz wa\u017cniejszym warunkiem efektywnego prowadzenia gospodarstwa rolnego jest umiej\u0119tno\u015b\u0107 rolnika w zakresie pozyskiwania wiedzy z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 komputerowych i instytucjonalnych, oraz sprawnej komunikacji z partnerami gospodarczymi za po\u015brednictwem Internetu.<\/p>\n Na podstawie opracowania \u201eZarz\u0105dzanie wiedz\u0105 w gospodarstwie rolnym\u201d \u2013 Stanis\u0142aw Urban, Akademia Ekonomiczna we Wroc\u0142awiu<\/p>\n Ryszard Grabczy\u0144ski<\/p>\n Kujawsko-Pomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego<\/p>\n Fot. L. Piechocki<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":2857,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-2000","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2000","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2000"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2000\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3073,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2000\/revisions\/3073"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2857"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}