Wielko\u015b\u0107 produkcji s\u0142omy uzale\u017cniona jest od wielu czynnik\u00f3w: wysoko\u015bci ro\u015blin, plonowania, nawo\u017cenia, ochrony, struktury upraw, typu gleby oraz przebiegu pogody i stosowania antywylegaczy. Obecnie zbo\u017ca zajmuj\u0105 73% w strukturze zasiew\u00f3w w kraju. Post\u0119puj\u0105ca specjalizacja w rolnictwie, oddzielenie produkcji zwierz\u0119cej od polowej produkcji ro\u015blinnej oraz przechodzenie na bez\u015bcio\u0142owe systemy utrzymania zwierz\u0105t prowadz\u0105 do zmniejszenia wykorzystania s\u0142omy jako obornika. Obni\u017cenie pog\u0142owia prze\u017cuwaczy i koni zmniejszy\u0142o zapotrzebowanie na s\u0142om\u0119 paszow\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Nadwy\u017ck\u0119 s\u0142omy mo\u017cna wykorzysta\u0107 na cele nawozowe. S\u0142oma bowiem nie tylko zawiera du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych, ale r\u00f3wnie\u017c jest cennym \u017ar\u00f3d\u0142em substancji organicznej, z kt\u00f3rej powstaje pr\u00f3chnica glebowa \u2013 najwa\u017cniejszy czynnik \u017cyzno\u015bci gleby. Z obszaru jednego hektara zbiera si\u0119 przeci\u0119tnie oko\u0142o 5 ton s\u0142omy. Taka ilo\u015b\u0107 biomasy dostarcza glebie nast\u0119puj\u0105ce ilo\u015bci sk\u0142adnik\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n
– 20\u201335 kg azotu,<\/p>\n\n\n\n
– 5\u20137 kg fosforu (11\u201316 kg P2O5),<\/p>\n\n\n\n
– 60\u201390 kg potasu (72\u2013108 kg K2O),<\/p>\n\n\n\n
– 10\u201315 kg wapnia (14\u201321 kg CaO),<\/p>\n\n\n\n
– 4\u20136 kg magnezu (7\u201310 kg MgO),<\/p>\n\n\n\n
– 5\u20138 kg siarki<\/p>\n\n\n\n
– oraz 28 g boru, 15 g miedzi, 150 g manganu, 2 g molibdenu, 200 g cynku, 0,5 g kobaltu.<\/p>\n\n\n\n
Przybli\u017cona ilo\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych wprowadzanych do gleby z 1 ton\u0105 s\u0142omy (kg\/ha)<\/p>\n\n\n\n Zawarte w s\u0142omie sk\u0142adniki pokarmowe udost\u0119pniane s\u0105 dla ro\u015blin w wyniku jej biologicznego rozk\u0142adu w glebie. Dla mikroorganizm\u00f3w glebowych s\u0142oma jest \u0142atwo dost\u0119pnym \u017ar\u00f3d\u0142em w\u0119gla, nie zawiera jednak dostatecznej ilo\u015bci azotu. Stosunek zawarto\u015bci w\u0119gla do azotu (C:N) w s\u0142omie waha si\u0119 w granicach 40\u2013100:1, przy czym dla s\u0142omy rzepakowej wynosi on 40\u201350:1, dla resztek po\u017cniwnych kukurydzy 60\u201370:1, a dla zb\u00f3\u017c 70\u2013100:1. Dla por\u00f3wnania, C:N dla pr\u00f3chnicy glebowej wynosi 10:1, a dla obornika oko\u0142o 30:1. S\u0142oma jest wi\u0119c dobrym \u017ar\u00f3d\u0142em w\u0119gla (w roli \u017cywiciela), jednak\u017ce wolnego azotu pozostaje w glebie zbyt ma\u0142o. To zjawisko mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 zni\u017cki plon\u00f3w ro\u015bliny nast\u0119pczej. Aby temu zapobiec, zaleca si\u0119 stosowanie 5\u201310 kg\/ha azotu (N) na ton\u0119 przyoranej s\u0142omy. Dawka azotu powinna by\u0107 uzale\u017cniona od stosunku C:N i rodzaju s\u0142omy oraz od typu gleby: wy\u017csza na stanowiskach s\u0142abszych, ubogich w azot oraz na glebach ci\u0119\u017ckich i wilgotnych, a ni\u017csza na glebach o dobrej strukturze, zasobnych w pr\u00f3chnic\u0119. S\u0142oma zb\u00f3\u017c zawsze powinna by\u0107 zasilona azotem, natomiast s\u0142oma rzepakowa jest w ten sk\u0142adnik bogatsza i mo\u017cna go nie uzupe\u0142nia\u0107, je\u015bli rzepak uprawiany by\u0142 na glebie zasobnej w azot.<\/p>\n\n\n\n Aby zastosowa\u0107 w\u0142a\u015bciw\u0105 dawk\u0119 azotu, nale\u017cy zna\u0107 plon s\u0142omy. W tym celu trzeba pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 wska\u017anikiem okre\u015blaj\u0105cym, ile jednostek plonu ubocznego (s\u0142omy) przypada na jednostk\u0119 plonu g\u0142\u00f3wnego (ziarna). Wska\u017anik ten przedstawia si\u0119 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n – dla zb\u00f3\u017c 1,3\u20131,4:1 (\u017cyto, pszen\u017cyto) oraz 1:1 (pozosta\u0142e zbo\u017ca),<\/p>\n\n\n\n – dla rzepaku 2:1,<\/p>\n\n\n\n – dla kukurydzy 1,5:1.<\/p>\n\n\n\n Tempo proces\u00f3w rozk\u0142adu s\u0142omy zale\u017cy od zawarto\u015bci celulozy i ligniny. S\u0142oma owsiana i j\u0119czmienna rozk\u0142ada si\u0119 szybciej ni\u017c pszeniczna i \u017cytnia. Rozk\u0142ad s\u0142omy uzale\u017cniony jest te\u017c od wilgotno\u015bci gleby (optymalnie 60\u2013 \u201370%), jej napowietrzenia (niezb\u0119dnego dla mikroorganizm\u00f3w tlenowych) oraz kwasowo\u015bci. Przy pH poni\u017cej 6 rozk\u0142ad s\u0142omy jest zahamowany, gdy\u017c bakterie znacznie obni\u017caj\u0105 wtedy swoj\u0105 aktywno\u015b\u0107, natomiast przy wy\u017cszym pH ograniczony jest rozw\u00f3j grzyb\u00f3w. Dlatego przy nieodpowiednim odczynie proces rozk\u0142adu s\u0142omy jest spowolniony, a wi\u0119c efektywno\u015b\u0107 plonotw\u00f3rcza maleje. Na og\u00f3\u0142 dopiero po up\u0142ywie 180 dni od wprowadzenia s\u0142omy do gleby ulega rozk\u0142adowi 80% jej substancji organicznej. W miar\u0119 up\u0142ywu czasu stopniowo zaw\u0119\u017ca si\u0119 w glebie stosunek w\u0119gla do azotu, a\u017c proces rozk\u0142adu si\u0119 zako\u0144czy.<\/p>\n\n\n\n Nawo\u017cenie s\u0142om\u0105 mo\u017ce by\u0107 stosowane pod wszystkie uprawy i na wszystkich glebach, z wyj\u0105tkiem zakwaszonych i o niskiej aktywno\u015bci biologicznej. Zadowalaj\u0105cy efekt uzyskuje si\u0119 na glebach sprawnych biologicznie i nieprzesuszonych.<\/p>\n\n\n\n Warunkiem skutecznego dzia\u0142ania s\u0142omy jako nawozu jest odpowiednie jej rozdrobnienie i r\u00f3wnomierne rozrzucenie na polu, zastosowanie nawo\u017cenia azotowego i dobre wymieszanie z gleb\u0105 za pomoc\u0105 grubera, brony talerzowej lub podorywki.<\/p>\n\n\n\n Z powodu spadku ilo\u015bci produkcji obornika, zmniejszania si\u0119 powierzchni upraw ro\u015blin motylkowatych i traw oraz stosowania intensywnego rolnictwa spada ilo\u015b\u0107 pr\u00f3chnicy w glebach. Alternatywnym rozwi\u0105zaniem jest nawo\u017cenie s\u0142om\u0105.<\/p>\n\n\n\n Jan Skrzeszewski S\u0142oma, czyli \u0142odygi i li\u015bcie ro\u015blin uprawnych po om\u0142ocie, jest produktem ubocznym przy produkcji zb\u00f3\u017c i ro\u015blin oleistych. G\u0142\u00f3wnymi jej<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1367,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-1366","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-inne-rosliny"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1366","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1366"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1366\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1368,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1366\/revisions\/1368"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1367"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1366"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1366"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Rodzaj s\u0142o\u0142my<\/td> Azot (N)<\/td> Fosfor (P2<\/sub>O5<\/sub>)<\/td> Potas (K2<\/sub>O)<\/td><\/tr> S\u0142oma zb\u00f3\u017c<\/td> 5<\/td> 3<\/td> 16<\/td><\/tr> S\u0142oma rzepakowa<\/td> 11<\/td> 5<\/td> 28<\/td><\/tr> S\u0142oma kukurydziana<\/td> 10<\/td> 4<\/td> 20<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n
Kujawsko-Pomorski O\u015brodek\u00a0Doradztwa Rolniczego<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"