{"id":1270,"date":"2020-05-08T13:19:32","date_gmt":"2020-05-08T11:19:32","guid":{"rendered":"http:\/\/test2.kpodr.pl\/?p=1270"},"modified":"2020-05-12T13:24:37","modified_gmt":"2020-05-12T11:24:37","slug":"bydlo-welsh-black","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/2020\/05\/08\/bydlo-welsh-black\/","title":{"rendered":"Byd\u0142o welsh black"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Jak sama nazwa wskazuje byd\u0142o welsh black (walijskie czarne) pochodzi z wysp brytyjskich. Chodzi tu przede wszystkim o g\u00f3rzyste walijskie pastwiska, na kt\u00f3rych pierwotnie \u2013 prawdopodobnie jeszcze za czas\u00f3w rzymskich \u2013 utrzymywano te zwierz\u0119ta przez ca\u0142y rok, praktycznie bez opieki ludzi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pocz\u0105tkowo by\u0142y utrzymywane dla mleka i mi\u0119sa, jednak p\u00f3\u017aniej pozostano tylko przy hodowli w celach mi\u0119snych. Na prze\u0142omie XVIII i XIX wieku, co roku 25 000 sztuk byd\u0142a by\u0142o eksportowane z Walii. Po 1960 roku byd\u0142o zosta\u0142o wywiezione poza tereny Wielkiej Brytanii i do dzi\u015b g\u0142\u00f3wne ich hodowle znajduj\u0105 si\u0119 w Kanadzie, Nowej Zelandii, Australii, Niemczech, Arabii Saudyjskiej,\u00a0a nawet Jamajce. Do Polski pierwsze sztuki tego byd\u0142a trafi\u0142y w 1873 roku i od tego roku prowadzi si\u0119 ksi\u0119g\u0119 hodowlan\u0105 w naszym kraju.<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 populacji rasy welsh black jest czarna (od czarnego do rdzawego czarnego w okolicach podgardla), z czarno pigmentowan\u0105 \u015bluzawic\u0105 i ciemnymi racicami. Dopuszczalna jest niewielka ilo\u015b\u0107 bieli w okolicach wymion b\u0105d\u017a moszny. Mo\u017cliwe jest wyst\u0119powanie byd\u0142a koloru czerwonego lub bezrogowego. Jednak sporadycznie wyst\u0119puj\u0105 czerwone osobniki, ten kolor by\u0142 bardziej powszechny w przesz\u0142o\u015bci. W okresie zimowym okrywa w\u0142osowa mo\u017ce przyjmowa\u0107 ciemnobr\u0105zowe zabarwienie, szczeg\u00f3lnie u ciel\u0105t. Rogi s\u0105 jasno\u017c\u00f3\u0142te, czarne na wierzcho\u0142kach.<\/p>\n\n\n\n<p>Jest to rasa \u015bredniego kalibru. G\u0142owa \u015bredniej wielko\u015bci, do\u015b\u0107 lekka, kr\u00f3tka, szeroka i dobrze\u00a0 umi\u0119\u015bniona. Grzbiet o linii poziomej, \u017cebra mocno wysklepione, klatka piersiowa g\u0142\u0119boka. Brzuch obszerny i g\u0142\u0119boki, dobrze podwieszony. L\u0119d\u017awie, zad \u2013 d\u0142ugie i szerokie. Umi\u0119\u015bnienie dobrze roz\u0142o\u017cone a\u017c do stawu skokowego. Ko\u0144czyny raczej kr\u00f3tkie, mocne, dobrze spionowane, p\u0119cina kr\u00f3tka, racice zaci\u015bni\u0119te. Buhaje w k\u0142\u0119bie osi\u0105gaj\u0105 oko\u0142o 140 cm, waga oscyluje w granicach 950\u20131 250 kg, cho\u0107 zdarzaj\u0105 si\u0119 osobniki wa\u017c\u0105ce ponad 1 400 kg. Krowy w k\u0142\u0119bie maj\u0105 oko\u0142o 130 cm i wa\u017c\u0105 od 600 do 850 kg, kt\u00f3r\u0105 osi\u0105gaj\u0105 nawet ju\u017c w 4. roku \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p>Welsh black to rasa wcze\u015bnie lub \u015brednio wcze\u015bnie dojrzewaj\u0105ca, charakteryzuj\u0105ca si\u0119 dobr\u0105 p\u0142odno\u015bci\u0105, zadowalaj\u0105c\u0105 prze\u017cywalno\u015bci\u0105 i d\u0142ugowieczno\u015bci\u0105. Byd\u0142o jest odporne na ci\u0119\u017ckie warunki klimatyczne (potrafi\u0105 wytrzyma\u0107 nawet do -40\u00b0C). Ich odporno\u015b\u0107 na zim\u0119 wzmaga gruba, d\u0142uga sier\u015b\u0107, kt\u00f3ra chroni je przed deszczem, \u015bniegiem czy wiatrem, latem natomiast jest kr\u00f3tka. Byd\u0142o tej rasy nie potrzebuje na zim\u0119 wiat lub ob\u00f3r jako schronienia.<\/p>\n\n\n\n<p>Welsh black jest hodowl\u0105 ekstensywn\u0105, oznacza to, \u017ce potrafi wy\u017cywi\u0107 si\u0119 na marnych u\u017cytkach rolnych. Latem wystarczy woda i trawa, natomiast zim\u0105 siano lub sianokiszonka. D\u0142ugowieczno\u015b\u0107, bo a\u017c od 15 do nawet 20 lat, pozwala na dobry rozch\u00f3d rasy. Ci\u0105\u017ca trwa ok. 9 miesi\u0119cy, a okres mi\u0119dzy wycieleniami oko\u0142o jednego roku. Nie obserwuje si\u0119 problem\u00f3w z wycieleniami, a cielaki po urodzeniu wa\u017c\u0105 od 25\u201345 kg. Dojrza\u0142o\u015b\u0107 somatyczna pojawia si\u0119 wcze\u015bnie, poniewa\u017c pierwsze wycielenie nast\u0119puje w wieku 1,5 do 2,5 lat. Przyrosty na wadze cielak\u00f3w si\u0119gaj\u0105 nawet\u00a01,4 kg\/dob\u0119. Krowy wykazuj\u0105 bardzo dobr\u0105 mleczno\u015b\u0107, jak na krowy typu mi\u0119snego, st\u0105d coraz cz\u0119\u015bciej u\u017cywane s\u0105 tak\u017ce jako krowy \u201emamki\u201d w stadach byd\u0142a mi\u0119snego innych ras.<\/p>\n\n\n\n<p>Wydajno\u015b\u0107 rze\u017ana wynosi 55\u201357%. Byd\u0142o hodowane jest zar\u00f3wno w czysto\u015bci rasy, jak i wykorzystywane do krzy\u017cowania z innymi rasami mi\u0119snymi. Uzyskane miesza\u0144ce opasowe odznaczaj\u0105 si\u0119 zazwyczaj lepsz\u0105 wydajno\u015bci\u0105 rze\u017an\u0105 i sk\u0142adem tkankowym tuszy, ale w por\u00f3wnaniu z miesza\u0144cami innych ras mi\u0119snych, maj\u0105 ni\u017csz\u0105 mas\u0119 ko\u0144cow\u0105 i wy\u017csze zu\u017cycie paszy na 1 kg przyrostu.<\/p>\n\n\n\n<p>Przy ekstensywnej hodowli, kt\u00f3rej ta rasa byd\u0142a wymaga, osi\u0105gana jest jedyna w swoim rodzaju jako\u015b\u0107 mi\u0119sa o niezr\u00f3wnanych warto\u015bciach smakowych. \u015awiatowej klasy kucharze i smakosze oraz mi\u0142o\u015bnicy da\u0144 z grilla zd\u0105\u017cyli si\u0119 ju\u017c o tym przekona\u0107. Na \u015bwiatowym rynku byd\u0142a rasa welsh black stanowi jedynie 1%, co dodatkowo podkre\u015bla jej ekskluzywno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">Tekst i fot. Bart\u0142omiej Lubi\u0144ski<br>Kujawsko-Pomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jak sama nazwa wskazuje byd\u0142o welsh black (walijskie czarne) pochodzi z wysp brytyjskich. Chodzi tu przede wszystkim o g\u00f3rzyste walijskie<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1271,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-1270","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bydlo-miesne"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1270","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1270"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1270\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1272,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1270\/revisions\/1272"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1271"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1270"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1270"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/technologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1270"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}