Rolnośrodowiskowe - dostosowanie do nowego okresu programowania.

 

Rolnośrodowiskowe z PROW 2007-2013 - dostosowanie do nowego okresu programowania.

 

      Wielu rolników, którzy rozpoczęli realizację „Program rolnośrodowiskowego” objętego PROW 2007-2013 zastanawia się jakie zasady będą ich obowiązywały w roku 2015. Niepewność ich wynika z tego, że od 2012 roku we wniosku o płatność rolnośrodowiskową zamieszczana była klauzula o konieczności zmiany podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego w nowym okresie programowania ( jeżeli  zmianie ulegną podstawowe wymagania lub przyjęte zostaną nowe ramy prawne) lub rezygnacji z ich realizacji, ale do końca brak było uszczegółowienia tych zapisów przez MRiRW.

 

Wobec wielu niejasności w tym temacie, począwszy od kwietnia br. na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa pojawiały się kolejne komunikaty, które wyjaśniały skomplikowane zapisy w tej sprawie. Zgodnie z treścią tych komunikatów wyodrębnione zostały 2 grupy pakietów. 

Pierwsza grupa obejmuje pakiety, które nie wymagają dostosowania do nowych ram prawnych. Są to:

  1.        Rolnictwo zrównoważone,
  2.        Rolnictwo ekologiczne,
  3.        Ekstensywne trwałe użytki zielone,
  4.        Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000,
  5.        Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000,
  6.        Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie,
  7.        Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie.

Wymogi w ramach tych pakietów wykraczają ponad wymogi podstawowe ustanowione dla nowego okresu programowania i dlatego pakiety te nie wymagają dostosowania. Oznacza to, że rolnicy, którzy rozpoczęli realizację tych pakietów są zobowiązani do kontynuowania podjętego 5-letniego zobowiązania, w przeciwnym razie będą zobligowani do zwrócenia otrzymanych za te pakiety płatności rolnośrodowiskowej.

Druga grupa to pakiety wymagające dostosowania do nowych przepisów. Zaliczony tu został pakiet: 8. Ochrona gleb i wód – zmieni się kształt i brzmienie wymogów(będą analogiczne jak wymogi dla tego pakietu w ramach PROW 2014-2020) i 9. Strefy buforowe – zostanie zweryfikowana stawka płatności. Oznacza to, że jeśli rolnik nie będzie akceptował tych zmian będzie mógł zakończyć podjęte zobowiązanie, pomimo, że było ono realizowane krócej niż 5 lat. Zwrot pobranych płatności nie będzie wymagany za okres, w którym pakiety te w gospodarstwie były realizowane. Zmiany w pakietach wymagających dostosowania do nowych ram prawnych(Pakiet 8 i 9)  przedstawiają się następująco:

Pakiet 8: Ochrona gleb i wód:

  1. Wariant „Wsiewki poplonowe” (8.1)rozpoczęty przez beneficjentów w 2011 roku – wymogi nie ulegną zmianie, natomiast rozpoczęty po 2011 roku – wprowadzony zostanie dodatkowy wymóg „zakaz stosowania wsiewek traw”;
  2. Wariant „Międzyplon ozimy”(8.2) i „Międzyplon ścierniskowy” tu sytuacja trochę bardziej się komplikuje, i tak:

- dla beneficjentów, którzy rozpoczęli realizację programu w 2011 roku i nie będą w 2015 roku ubiegać się o uznanie tych międzyplonów za praktykę równoważną do jednej z praktyk zazielenienia tj. do dywersyfikacji upraw -  wymogi nie ulegną zmianie;

- dla beneficjentów programu rozpoczętego w 2011 roku ubiegających się o uznanie międzyplonów jako praktykę równoważną do dywersyfikacji oraz dla beneficjentów, którzy rozpoczęli zobowiązanie po 2011 roku (niezależnie czy z  dywersyfikacją czy bez) – wymogi ulegają zmianie i przedstawiają się następująco:

 

Międzyplon ozimy

Międzyplon ścierniskowy

Siew roślin poplonowych w terminie do 15 września

Zakaz wznawiania zabiegów agrotechnicznych przed 1 marca

Stosowanie jako międzyplon wyłącznie mieszanki złożonej z minimum 3 gatunków roślin, przy czym gatunek rośliny dominującej w mieszance lub gatunki zbóż wykorzystywane w mieszance nie mogą przekroczyć 70% jej składu

Zakaz stosowania mieszanki składającej się wyłącznie z gatunków zbóż

Zakaz stosowania pod międzyplon nawożenia naturalnego lub organicznego w dawce większej niż 50 kg/ha azotu działającego

Zakaz stosowania pod międzyplon nawożenia mineralnego w przypadku przedsiewnego zastosowania nawożenia naturalnego lub organicznego

Zakaz stosowania pod międzyplon nawożenia mineralnego w dawce większej niż 40 kgN/ha w przypadku nie stosowania przedsiewnego nawożenia naturalnego lub organicznego

Zakaz stosowania pestycydów w międzyplonie

Niestosowanie osadów ściekowych

Przyoranie biomasy z wyłączeniem uprawy gleby w systemie bezorkowym

Zakaz uprawy w plonie głównym mieszanki tych samych roślin ; również form jarej tej mieszanki

Zakaz uprawy w plonie głównym mieszanki tych samych roślin

Możliwość koszenia lub spasania biomasy roślin poplonowych wiosną

Możliwość spasania biomasy roślin poplonowych jesienią

Możliwość przemiennego stosowania międzyplonów na różnych działkach rolnych w ciągu 5 lat

 

W przypadku, gdy rolnik nie będzie deklarował wariantu 8.2 lub 8.3 jako praktyki równoważnej stawka płatności dla wariantów pozostaje bez zmian.

Natomiast jeśli warianty te zostaną zadeklarowane jako  praktyki równoważne, wówczas zgodnie z art.39 ust 1 rozporządzenia delegowanego UE nr 639/2014 zachodzi konieczność zmniejszenia stawki płatności rolnośrodowiskowej o kwotę odpowiadającą 1/3 płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska. 

Wobec powyższego stawki płatności dla międzyplonów uzależnione będą od rozwiązań przyjętych w danym gospodarstwie i będą wynosić:

Wariant

Dotychczasowe stawki płatności w zł

Stawki płatności jeżeli wariant deklarowany będzie jako praktyka równoważna do dywersyfikacji upraw

na obszarach zagrożonych erozją wodną*

na pozostałych obszarach

na obszarach zagrożonych erozją wodną*

na pozostałych obszarach

Międzyplon ozimy

750

420

662

371

Międzyplon ścierniskowy

690

400

602

349

 

* wykaz obszarów zagrożonych erozją wodną na terenie kraju znajduje się w  Obwieszczeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 czerwca 2014 roku (Dz.U. z dnia 9 października poz. 1372  )

W przypadku Pakietu 9 Strefy buforowe zmianie ulegną stawki płatności dla następujących wariantów:

- wariant 9.3. Utrzymanie 2-metrowych miedz śródpolnych. Stawki pozostają bez zmian (czyli 40 zł/100mb) dla beneficjentów, którzy rozpoczęli realizację zobowiązania w 2011 roku, dla pozostałych stawka będzie wynosić 12,70 zł/100 mb

- wariant 9.4. Utrzymanie 5-metrowych miedz śródpolnych. Stawki pozostają bez zmian (czyli 100 zł/100mb) dla beneficjentów, którzy rozpoczęli realizację zobowiązania w 2011 roku, dla pozostałych stawka będzie wynosić 37,70 zł/100 mb.

Jeżeli rolnik nie będzie akceptował dostosowania do nowych ram prawnych w ramach tych pakietów będzie mógł zakończyć podjęte zobowiązanie , a wówczas zwrot pobranych płatności nie będzie wymagany. Należy jednak pamiętać, że zobowiązanie może zostać zakończone jedynie w odniesieniu do realizowanego pakietu 8 ( Ochrona gleb i wód )lub pakietu 9( Strefy buforowe). W pozostałej części zobowiązanie musi być kontynuowane, w przeciwnym razie rolnik będzie zmuszony do zwrotu pobranej płatności rolnośrodowiskowej.

Dodać również należy, że kontynuacja realizacji zobowiązań rolnośrodowiskowych w odniesieniu do powierzchni i degresywności odbywać się będzie na zasadach obowiązujących w momencie przystąpienia do programu, co jest bardzo istotne dla beneficjentów z lat 2011-2013.

Natomiast beneficjenci programu rolnośrodowiskowego z 2014 roku, zgodnie z  treścią komunikatu MRiRW, będą mogli przejść w roku 2015 na zasady i warunki określone dla analogicznych pakietów działania rolnośrodowiskowo-klimatycznego w „nowym” PROW 2014 - 2020. Dla wielu tegorocznych beneficjentów programu takie rozwiązanie byłoby zapewne korzystne, gdyż zgodnie z zapowiedzią zmienią się limity powierzchniowe i tak np. w ramach pakietu rolnictwo zrównoważone 100 % płatności proponowane jest do powierzchni 50 ha.

Również beneficjenci  Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne z 2014 roku mają mieć możliwość przejścia w 2015 r. na zasady i warunki określone dla analogicznych wariantów w działaniu Rolnictwo ekologiczne w ramach PROW 2014 – 2020, gdzie także planowane jest m.in. zwiększenie limitów powierzchniowych.

Ponieważ pewne rozwiązania wymagają akceptacji Komisji Europejskiej należy śledzić pojawiające się informacje w tym temacie,  by w momencie składania wniosku o płatność w 2015 roku podjąć właściwe decyzje.

 

Opracowano na podstawie Komunikatów  Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi 

(III-IX 2014 r.) 

Maria Ochmańska

KPODR Minikowo